Adhyaya 22

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । शृणुध्वं द्विजशार्दूला यथावत्कथयामि वः । स्नापयित्वा जगन्नाथं तथा गंधैर्विलिप्य च । पूजयित्वा तुलस्या तु भूषयित्वा च भूषणैः

シュリー・プラフラーダは言った。「聞け、二度生まれた者の中の虎たるブラーフマナたちよ。わたしは汝らに、しかるべく語ろう。ジャガンナータを沐浴させ、香り高き香膏を塗り、トゥラシーをもって礼拝し、さらに宝飾で荘厳して……。」

Verse 2

नैवेद्येन च सन्तर्प्य तथा नीराजनादिभिः । दुर्वाससं तथा पूज्य पुंडरीकाक्षमेव च

また、ナイヴェーディヤ（食供）を捧げ、ニラージャナ（アーラティ）などの儀礼によって主を満たし奉れ。さらにドゥルヴァーサ仙をも礼拝し、同じくプンダリーカークシャ—蓮華の眼をもつ主—を礼拝すべし。

Verse 3

अनंतं वैनतेयादीन्भक्त्या सम्पूज्य मानवः । दद्याद्दानं स्वशक्त्या च वित्तशाठ्यविवर्जितः

人は、アナンタとヴァイナテーヤ（ガルダ）らを信愛をもって礼拝し終えたなら、己の力に応じて布施をなすべし。財に関して欺きの心を離れて。

Verse 4

दीनांधकृपणांस्तत्र तर्पयेच्च समाश्रितान्

その地においては、貧しき者・盲なる者・困窮する者、すなわち帰依して身を寄せる者たちをも養い、満ち足らせるべきである。

Verse 5

रुक्मिणीं च ततो गच्छेद्विदर्भतनयां नरः । उपहृत्योपहारांश्च बलिभिर्गंधदीपकैः

次いで人は、ヴィダルバの娘ルクミニーのもとへ赴き、供物を携え、バリ（供献）と香と灯明とを捧げるべきである。

Verse 6

पीडयंति ग्रहास्तावद्व्याधयोऽभिभवंति च । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

カリの世において、人が信愛をもってクリシュナの愛妃（ルクミニー）を拝し、帰依しないかぎり、諸惑星はその身を悩まし、病はこれを圧する。

Verse 7

उपसर्गभयं तावद्दुःखं च भूतसंभवम् । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

カリの世において、人が信愛をもってクリシュナの愛妃（ルクミニー）を拝さぬかぎり、災厄への恐れと、悪しき霊や見えざる力に由来する苦しみに支配される。

Verse 8

भवेद्दरिद्री दुःखी च तावद्वै परयाचकः । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

カリの世において、人が信愛をもってクリシュナの愛妃（ルクミニー）を拝さぬかぎり、貧しく嘆きに沈み、他に依り、ついには乞い求める身となる。

Verse 9

तावन्मृतप्रजा नारी दुर्भाग्या दुःखसंयुता । भक्त्या न पश्यति यदा नारीकृष्णप्रियां तथा

信愛をもってクリシュナの愛妃ルクミニーをこのように拝観しないかぎり、女は不運に沈み、悲しみに結ばれ、生きた子を得ぬままである。

Verse 10

तावच्छत्रुभयं पुंसां गृहभंगं च मूर्खता । भक्त्या न पश्यति नरो यावत्कृष्णप्रियां कलौ

カリの世において、男が信愛をもってクリシュナの愛妃ルクミニーを拝観しないかぎり、人々には敵への恐れ、家の崩壊、そして迷妄の愚かさが残る。

Verse 11

संपूज्य क्रृष्णं विधिवद्रुक्मिणीं पूजयेत्ततः । स्नापयेद्दधिदुग्धाभ्यां मधुशर्करया तथा

まず作法にかなってクリシュナを礼拝し、次いでルクミニーを礼拝すべきである。さらに（御像を）凝乳と乳で、また蜂蜜と砂糖でも灌頂して沐浴させよ。

Verse 12

घृतेन विविधैर्गन्धैस्तथैवेक्षुरसेन च । तीर्थोदकेन संस्नाप्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

（御像を）ギーと種々の香料、また甘蔗の汁で灌頂し、さらに聖なるティールタの水で沐浴させれば、あらゆる願いを成就する。

Verse 13

एवं यः स्नापये द्देवीं रुक्मिणीं क्रृष्णवल्लभाम् । न तस्य दुर्ल्लभं किंचिदिह लोके परत्र च

このように、クリシュナの愛妃である女神ルクミニーを灌頂して沐浴させる者には、この世でも彼岸でも、得がたいものは何一つない。

Verse 14

श्रीखण्डकुंकुमेनैव तथा मृगमदेन च । विलेपयेदपुत्रस्तु स पुत्रं लभते धुवम्

白檀の香泥とクンクマ、さらに麝香をもって（女神を）塗り供養するなら、子のない者も必ずや男児を得る。

Verse 15

सदा स भोगी भवति रूपवाञ्जनपूजितः । पूजयेन्मालतीपुष्पैः शतपत्रैः सुगन्धिभिः

マーラティーの花と、芳香ある百弁の花（蓮・薔薇）をもって礼拝するなら、その人は常に福楽を享受し、容姿端麗で人々に敬われる。

Verse 16

करवीरैर्मल्लिकाभिश्च चम्पकैस्तु विशेषतः । कमलैर्वारिसंभूतैः केतकीभिश्च पाटलैः

（女神は）カラヴィーラ（夾竹桃）、マッリカー（茉莉花）、とりわけチャンパカの花で供養し、さらに水より生まれた蓮華、ケータキーの花、パータラーの花で礼拝すべきである。

Verse 17

धूपेनागुरुणा चैव पूजयेद्गौग्गु लेन च । वस्त्रैः सुकोमलैः शुभ्रैर्नानादेशसमुद्भवैः

香（薫香）と芳香のアグル（沈香）およびグッグルで供養し、さらに諸国よりもたらされた、きわめて柔らかな白衣を捧げるべきである。

Verse 18

भक्त्या संछाद्य वैदर्भीं रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । भूषणैर्भूषयेद्देवीं मणिरत्न समन्वितैः

信愛をもって、ヴィダルバの王女にしてクリシュナの最愛なるルクミニーを衣で丁重に覆い、宝玉・珠宝をちりばめた装身具で女神を荘厳すべきである。

Verse 19

तस्मिन्कुले नाऽसुखः स्यान्नाऽधर्मो नाऽधनस्तथा । नाऽपुत्रो न विकर्मस्थः कितवो नीचसेवकः

その家系には苦しみも、不法（アダルマ）も、貧しさもない。子なき憂いもなく、禁じられた行いに携わる者もなく、賭博者もなく、卑しき者に仕える卑屈な従者もいない。

Verse 20

यैः पूजिता जगन्माता रुक्मिणी मानवैः कलौ । नैवेद्यैर्भक्ष्यभोज्याद्यैर्देवी मे प्रीयतामिति । तांबूलं च सकर्पूरं भावेन विनिवेदयेत्

カリの世において、人々が जगन्माता（世界の母）ルクミニーを、ナイヴェーディヤ—食物や甘味など—をもって礼拝し、「女神よ、我に満悦あれ」と祈るなら、さらに樟脳を添えたタームブーラ（檳榔）を、真心の信愛をもって捧げるべきである。

Verse 21

गृहीत्वा च फलं शुभ्रं ह्यक्षतैश्च समन्वितम् । मन्त्रेणानेन वै विप्रा ह्यर्घ्यं दद्याद्विधानतः

清らかに輝く果実を、アクシャタ（砕けぬ米粒）とともに取り、婆羅門たちよ、作法に従って次の真言によりアルギャ（供水）を捧げるべきである。

Verse 22

कृष्णप्रिये नमस्तुभ्यं विदर्भाधिपनंदिनि । सर्वकामप्रदे देवि गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

クリシュナの愛しき御方よ、あなたに礼拝いたします。ヴィダルバ王の御息女よ、あなたに礼拝いたします。あらゆる願いを授ける女神よ、このアルギャをお受け取りください。あなたに敬礼いたします。

Verse 23

आरार्तिकं ततः कुर्याज्ज्वलन्तं भावनान्वितः । नीराजनं प्रकर्तव्यं कर्पूरेण विशेषतः

それから、信愛の観想をもって、燃え立つアーラールティカを行うべきである。さらにニラージャナも行い、とりわけ樟脳を用いるのがよい。

Verse 24

शंखे कृत्वा तु पानीयं भ्रामयेद्भावसंयुतः । भ्रामयित्वा च शिरसा धारणीयं विशुद्धये

法螺（シャंख）に水を入れ、信愛（バクティ）をもって振り回し、振り終えたなら清浄のためにそれを頭頂に触れさせ、または戴くべきである。

Verse 25

दण्डवत्प्रणमेद्भूमौ नमः कृष्णप्रियेति च । विप्रपत्नीश्च विप्रांश्च पूजयेच्छक्तितो द्विजाः

地に身を投げてダンダヴァットの礼拝をなし、「ナマス、クリシュナの愛しき御方よ」と唱えるべし。さらに力の及ぶ限り、二度生まれの者よ、バラモンの妻たちとバラモン自身を敬い供養すべし。

Verse 26

ग्रीवासूत्रकसिन्दूरैर्वासोभिः कञ्चुकैस्तथा । सुगन्धकुसुमैरर्च्य कुंकुमेन विलिप्य च

首飾りとシンドゥーラ（朱の粉）、衣とカンチュカ（上衣）をもって（主を）礼拝し、芳香の花を捧げたのち、さらにクンクマ（サフランの香膏）で御身を塗り清め奉るべし。

Verse 27

कौसुंभकैः कज्जलेन तांबूलेन च तोषयेत् । भक्ष्यैर्भोज्यैमोदकैश्च इक्षुभिर्मधुसर्पिभिः

カウスンバ色の供物、カッジャラ（眼の黒粉）、タンブーラ（檳榔・ベテル）によって（主を）歓ばせ、さらに噛むべき食と食すべき供物—モーダカ、甘蔗、蜂蜜、ギー（精製バター）を捧げるべし。

Verse 28

प्रीतो भवति देवेशो रुक्मिण्या सह केशवः । विशेषतः फलानीह दातव्यानि द्विजोत्तमाः

かくして、神々の主ケーシャヴァはルクミニーとともに歓喜される。ゆえに、二度生まれの最勝者たちよ、この場ではとりわけ果実を供えるべきである。

Verse 29

उन्मत्तकं ततो देवं द्वारपालं प्रपूजयेत् । स्नापयित्वा सुगन्धेन कुंकुमेन विलिप्य च

そののち、門を守護する神ウन्मत्तカをしかるべく礼拝すべし。芳香あるものにて沐浴させ、さらにクンクマ（サフラン）の膏を塗り奉れ。

Verse 30

धूपेन धूपयित्वा तु पुष्पाद्यैः संप्रपूजयेत । नैवेद्यैर्भक्ष्यभोज्यैश्च मांसेन सुरया तथा

香を焚いて供えたのち、花などをもって周到に供養すべし。さらにナイヴェーディヤとして、噛む食と食す肴を捧げ、肉と酒（スラー）をも供えよ。

Verse 31

प्रभूतबलिभिश्चैव पिष्टेन विविधेन च । योगिनीनां चतुःषष्टिं तस्मिन्पीठे प्रपूजयेत्

豊かなバリ供と、さまざまな粉練りの供物をもって、その聖なるピータ（座・祠）において六十四のヨーギニーを礼拝し奉れ。

Verse 32

अर्चयेद्धरसिद्धिं च क्षेत्रपालं च सर्वशः । विरूपस्वामिनीं तत्र तथा वै सप्तमातरः

ダラシッディを礼拝し、またクシェートラパーラをあらゆる作法で供養すべし。さらにその場にて、ヴィルーパスヴァーミニーと七母神をも礼拝し奉れ。

Verse 33

अष्टमूर्तीः कृष्णपत्नीः पीठे तस्मिन्प्रपूजयेत् । रुक्मिणीं सत्यभामां च शुभां जांबवतीं तथा

そのピータにおいて、クリシュナの妃たちの八相を礼拝し奉れ。すなわちルクミニー、サティヤバーマー、シュバー、そしてジャンバヴァティーである。

Verse 34

मित्रविन्दां च कालिन्दीं भद्रां नाग्नजितीं तथा । अष्टमीं लक्ष्मणां तत्र पूजयेत्कृष्णवल्लभाः

またミトラヴィンダー、カーリンディー、バドラ―、そしてナーグナジティーを礼拝し、さらにそこで第八の妃としてラクシュマナーを礼拝すべし――いずれもシュリー・クリシュナの愛妃たちである。

Verse 35

एताः संपूज्य विधिवत्संतर्प्य दधिपायसैः । गीतवादित्रघोषेण दीपैर्जागरणेन च

これらの御方を法にかなって礼拝し、凝乳と乳粥（パーヤサ）でもてなし満足させたなら、歌と楽器の響き、灯明、そして終夜の覚醒（ジャーガラナ）によって（供養を）行うべし。

Verse 36

पुत्र पौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः । सर्वान्कामानवाप्नोति तस्य विष्णुः प्रसीदति

その者は子と孫に恵まれ、財と穀物に満ち、あらゆる望みを成就する。かかる信者に対し、ヴィシュヌは慈悲を垂れ給う。

Verse 37

किं तस्य वहुदानैस्तु किं व्रतैर्नियमैस्तथा । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

世界の母ジャガンマーター、ルクミニー――シュリー・クリシュナの愛妃――を拝した者に、数多の布施や誓戒、規律がいったい何の要があろうか。

Verse 38

किं यज्ञैर्बहुभिस्तस्य संपूर्णवरदक्षिणैः । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

世界の母ジャガンマーター、ルクミニー――シュリー・クリシュナの愛妃――を拝した者に、最上のダクシナーを備えた数多の祭祀がいったい何の要があろうか。

Verse 39

तेन दत्तं हुतं तेन जप्तं तेन सनातनम् । येन दृष्टा जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

その者にとっては、布施も成就し、火への供養も成就し、永遠のジャパ（聖名誦持）も成就する――なぜなら、世界の母（ジャガド・マーター）ルクミニー、クリシュナの最愛を拝見したからである。

Verse 40

हेलया तेन संप्राप्ताः सिद्धयोऽष्टौ न संशयः । गत्वा द्वारवतीं येन दृष्टा केशववल्लभा

たやすくしてその者は八つのシッディ（成就）を疑いなく得る――ドヴァーラヴァティーへ赴き、ケーシャヴァの最愛（ルクミニー）を拝する者は。

Verse 41

सफलं जीवितं तस्य सफलाश्च मनोरथाः । कलौ कृष्णपुरीं गत्वा दृष्ट्वा माधववल्लभाम्

その者の命は実り、胸の願いも成就する――カリの世にクリシュナの都へ赴き、マーダヴァの最愛（ルクミニー）を拝する者は。

Verse 42

देव राज्येन किं तस्य तथा मुक्तिपदेन च । न दृष्टा चेज्जगन्माता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

その者にとって、神々の王権も、たとえ解脱の位でさえも、何の益があろうか――世界の母ルクミニー、クリシュナの最愛を拝していないのなら。

Verse 43

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रुक्मिणी कृष्णवल्लभा । सदाऽर्चनीया मनुजैर्द्रष्टव्या सर्वकामदा

ゆえに人々は、あらゆる努力をもって、クリシュナの最愛ルクミニーを常に礼拝し、そのダルシャナを求めるべきである。彼女は一切の願いを授け給う。

Verse 45

स्नानगन्धादि वस्त्रैस्तु प्रभूतबलिभिस्तथा । गीतवादित्रघोषेण दीपजागरणेन च । तोषिता भीष्मकसुता सर्वान्कामान्प्रयच्छति

儀礼の沐浴、香料などの供物、衣、豊かなバリ供献、歌と楽器の響き、そして灯明を掲げての徹夜の礼拝によって、ビーシュマカの娘ルクミニーが歓喜するとき、彼女は望まれる一切の成就を授ける。

Verse 46

तथा दीपोत्सवदिने चतुर्द्दश्यां समाहितः । पूजयित्वा यथाशास्त्रमीप्सितं लभते फलम्

また、灯明の祭の日、月の第十四日に、心を整えて経典（シャーストラ）の規定どおりに礼拝する者は、望む果報を得る。

Verse 47

माघमासे सिताष्टम्यां कन्दर्प्पजननी तु यैः । पूजिता गन्धपुष्पाद्यैरुपहारैरनेकशः । सफलं जीवितं तेषां सफलाश्च मनोरथाः

マーガ月の白分第八日、香・花など多くの供物をもってカンダルパジャナーニー（愛神カーマの母）を礼拝する者たちの生は実りあるものとなり、胸に抱く願いも成就する。

Verse 48

द्वादश्यां चैत्रमासे तु कृष्णेन सह रुक्मिणीम् । ये पश्यंति नरा देवीं रुक्मिणीं मधुमाधवे । कृष्णेन सह गच्छन्तीं धन्यास्ते मानवा भुवि

しかしチャイトラ月の第十二日に、クリシュナとともに女神ルクミニー—マドゥを討つ者に愛されるルクミニー—がクリシュナと連れ立って進みゆく姿を拝する人々は、この地上においてまことに福徳ある者である。

Verse 49

पुत्रपौत्रसमायुक्ता धनधान्यसमन्विताः । जीविते व्याधिनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्

彼らは子や孫に恵まれ、財と穀物に満ち、現世において病を離れ、ついには無病安穏の境地へと至る。

Verse 50

ज्येष्ठाष्टम्यां नरैर्यैस्तु पूजिता कुष्णवल्लभा । तेषां मनोरथावाप्तिर्जायते नात्र संशयः

ジェーシュタ月の第八日（アシュタミー）に、シュリー・クリシュナの最愛なるルクミニーを礼拝する者は、必ずや願いを成就する。これに疑いはない。

Verse 51

तथा भाद्रपदे मासि मातुः पूजा कृता तु यैः । सर्वपापविनिर्मुक्ता यांति विष्णुपदे नराः

同じくバードラパダ月に、母なる女神（デーヴィー）を礼拝する者は、あらゆる罪より解き放たれ、ヴィシュヌの御住処へと至る。

Verse 52

कार्त्तिके मासि द्वादश्यां रुक्मिणीं कृष्णसंयुताम् । ये पश्यंति नरास्तेषां न भयं विद्यते क्वचित्

カールッティカ月の第十二日（ドヴァーダシー）に、クリシュナと結ばれたルクミニーを拝する者には、いかなる所にも恐れはない。

Verse 53

यस्त्वेकत्र स्थितां पश्येद्रुक्मिणीं कृष्णसंयुताम् । सफलं जीवितं तस्य ह्यक्षया पुत्रसंततिः । अक्षयं धनधान्यं च कदा नैव दरिद्रता

しかし、ひとところに立ち、クリシュナと共にあるルクミニーを拝する者は、その生が実りあるものとなる。子孫は尽きず、財と糧は尽きず、貧しさは決して訪れない。

Verse 54

य एवं रुक्मिणीं पश्येत्पूजयेत्कृष्णवल्लभाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

かくして、ルクミニーを拝し、クリシュナの最愛なる御方を礼拝する者は、あらゆる罪より解き放たれ、ヴィシュヌの世界へと赴く。

Verse 55

यः स्नायात्सर्वतीर्थेषु दानं शक्त्या ददाति यः । तस्य पुण्यफलं चैव लोके यज्जायते द्विजाः । कथितं तदशेषेण कलौ कृष्णस्य संस्थितौ

おおブラーフマナたちよ、あらゆる聖なるティールタにて沐浴し、力に応じて布施をなす者に、この世で生ずる功徳とその果報は、カリの時代におけるクリシュナの御在世という文脈のもと、余すところなく説き明かされた。

Verse 56

द्वारावतीं विना विप्रा मुक्तिर्न प्राप्यते कलौ । पुराणसंहितामेतां कृतवान्बलिबन्धनः । ददौ स तु प्रसादेन पूर्वं मह्यं द्विजोत्तमाः

おおブラーフマナたちよ、カリの時代には、ドヴァーラーヴァティー（ドヴァーラカー）なくして解脱（モークシャ）は得られない。このプラーナの集成は、バリを縛る者バリバンダナ（ヴィシュヌ）によって編まれ、かつて恩寵により、最勝の二度生まれた者たちよ、彼はこれを私に授けた。

Verse 57

इहार्थे च पुरा प्रोक्तं इतिहासो द्विजोत्तमाः । प्रद्युम्नेन सुसंवादे मार्कण्डेन महात्मना

最勝の二度生まれた者たちよ、この件に関して、古の聖なる物語がかつて語られた—プラデュムナと大いなる魂をもつ聖仙マールカンデーヤとの、すぐれた対話において。