Adhyaya 4

Verse 1

। सूत उवाच । त्रिशंकुरिति संचिन्त्य विश्वामित्रं महामुनिम् । मनसा सुचिरं कालं ततश्चक्रे विनिश्चयम्

スータは語った。トリシャンクと大聖ヴィシュヴァーミトラとを心に久しく思い巡らし、やがて堅固な決意に至った。

Verse 2

विश्वामित्रं परित्यज्य नान्योस्ति भुवनत्रये । यः कुर्यान्मे परित्राणं दुःखादस्मात्सुदारुणात्

「ヴィシュヴァーミトラをおいて、三界にこの甚だ恐ろしき苦しみより我を救う者は他にない。」

Verse 3

कुरुक्षेत्रं समुद्दिश्य प्रतस्थे स ततः परम् । सुश्रांतः क्षुत्पिपासार्तो मार्गपृच्छापरायणः

それから彼はクルクシェートラを目指して旅立った。疲れ果て、飢えと渇きに悩まされつつ、道をたびたび尋ねながら進んだ。

Verse 4

ततः कालेन संप्राप्य कुरुक्षेत्रं स पार्थिवः । यत्नेनान्वेषयामास विश्वामित्राश्रमं ततः

やがて時を経て、その王はクルクシェートラに到った。ついで力を尽くし、ヴィシュヴァーミトラ仙のアーシュラマ（聖なる庵）を探し求め始めた。

Verse 5

एवं चान्वेषमाणेन तेन भूमिभृता तदा । सुदूरादेव संदृष्टं नीलद्रुमकदम्बकम्

そのように探索していると、地を治める王ははるか遠くに、幹が濃い青に見えるカダンバ樹の群れを望み見た。

Verse 6

उपरिष्टाद्बकैर्हंसैर्भ्रममाणैः समंततः । आटिभिर्मद्गुभिश्चैव समन्ताज्जलपक्षिभिः

上も四方もあまねく、水と空は水鳥で満ちていた。鶴と白鳥が輪を描いて舞い、さらにアーティ鳥やマドグなどの水禽が、その聖なる地の至る所を行き交っていた。

Verse 7

स मत्वा सलिलं तत्र पिपासार्तो महीपतिः । प्रतस्थे सत्वरो हृष्टो जलवातहृतक्लमः

そこに水があると思い、渇きに苦しむ王は、喜びつつただちに急ぎ向かった。涼風と水の近さが、彼の疲れを和らげた。

Verse 8

अथापश्यन्मनोहारि सौम्यसत्त्वनिषेवितम् । आश्रमं नदितीरस्थं मनःशोकविनाशनम्

やがて彼は、心を奪う麗しいアーシュラマを目にした。穏やかな者たちが集うその庵は川辺にあり、心の憂いを滅する聖なる住処であった。

Verse 9

पुष्पितैः फलितैर्वृक्षैः समंतात्परिवारितम् । विविधैर्मधुरारावैर्नादितं विहगोत्तमैः

そこは花咲き実る樹々に四方を囲まれ、すぐれた鳥たちのさまざまに甘美なさえずりが響きわたっていた。

Verse 10

क्रीडंति नकुलाः सर्पैरूलूका यत्र वायसैः । मूषकैर्वृषदंशाश्च द्वीपिनो विविधैर्मृगैः

そこではマングースが蛇と戯れ、梟が烏と戯れ、鼠がヴリシャダンシャと呼ばれる生きものと交わり、さらには豹さえもさまざまな鹿と共に遊んだ――その聖なる境内では怨みが鎮まっていた。

Verse 11

अथापश्यन्नदीतीरे स तपस्विगणावृतम् । स्वाध्यायनिरतं दांतं विश्वामित्रं तपोनिधिनम्

やがて川辺にて、彼はヴィシュヴァーミトラを見た――苦行の宝庫なる聖仙は、修行者の群れに囲まれ、戒めを守り自制し、スヴァーディヤーヤ（聖典の誦習）に専心していた。

Verse 12

तेजसा तपसातीव दीप्यमानमिवानलम् । चीरवल्कलसंवीतं शालवृक्षं समाश्रितम्

激しい苦行の光により、まさに火そのもののように燦然と輝き、樹皮衣とぼろ布をまとい、沙羅（シャーラ）の樹のもとに身を寄せて坐していた。

Verse 13

अथ गत्वा स राजेन्द्रो दूरस्थोऽपि प्रणम्य तम् । अष्टांगेन प्रणामेन स्वनाम परिकीर्तयन्

それから王は進み出て、遠くからでも彼に礼拝し、八支礼（アシュターンガ・プラナーマ）を捧げ、敬虔に自らの名を告げた。

Verse 14

तथान्यानपि तच्छिष्यान्कृताञ्जलिपुटः स्थितः । यथाक्रमं यथाज्येष्ठं श्रद्धया परया युतः

同じく彼は合掌（アンジャリ）して立ち、他の弟子たちにも順序と年長の位に従って礼拝し、最上の信を具えていた。

Verse 15

धूलिधूसरितांगं तं ते तु दृष्ट्वा महीपतिम् । चंडाल इति मन्वानाश्चिह्नैर्गात्रसमुद्भवैः

しかし、塵にまみれて四肢が灰色となったその王を見て、彼らは身に現れた徴（しるし）によって、彼をチャンダーラ（caṇḍāla）だと思いなした。

Verse 16

भर्त्सयामासुरेवाथ वचनैः परुषाक्षरैः । धिक्छब्दैश्च तथैवान्ये याहियाहीति चासकृत्

すると彼らは荒々しい言葉で彼を罵り始め、また別の者たちも「恥を知れ！」と叫び、幾度も「去れ、去れ！」と怒鳴り立てた。

Verse 17

कस्त्वं पापेह संप्राप्तो मुनीनामाश्रमोत्तमे । वेदध्वनिसमाकीर्णे साधूनामपि दुर्लभे

「お前は誰だ、罪深き者よ。ヴェーダの響きに満ち、善き者でさえ得難い、この牟尼たちの最勝のアーシュラマに、なぜ来たのか。」

Verse 18

तस्माद्गच्छ द्रुतं यावन्न कश्चित्तापसस्तव । दत्त्वा शापं करोत्याशु प्राणानामपि संक्षयम्

「ゆえに急いで去れ。いずれかの苦行者が汝を呪えば、たちまち汝の命の息さえも断たれてしまうぞ。」

Verse 19

त्रिशंकुरुवाच । त्रिशंकुर्नाम भूपोऽहं सूर्यवंशसमुद्भवः । शप्तो वसिष्ठपुत्रैश्च चंडालत्वे नियोजितः

トリシャンクは言った。「我は太陽王統に生まれし王、名をトリシャンクという。ヴァシシュタの子らに呪詛され、チャンダーラの境遇へと定められた。」

Verse 20

सोऽहं शरणमापन्नः शापमुक्त्यै द्विजोत्तमाः । विश्वामित्रं जगन्मित्रं नान्या मेऽस्ति गतिः परा

「ゆえに我は、呪いの解放を求めて帰依し来たる。おお、二度生まれし者のうち最勝なる方よ。ヴィシュヴァーミトラ――世の友――こそ我が唯一の依りどころ、我にこれより高き避難処はない。」

Verse 21

विश्वामित्र उवाच । वसिष्ठस्य भवान्याज्यस्तत्पुत्राणां विशेषतः । तत्कस्मादीदृशे पापे तैस्त्वमद्य नियोजितः

ヴィシュヴァーミトラは言った。「汝はヴァシシュタに、ことにその子らに敬われるべき者。しかるに何ゆえ今日、彼らは汝をかくも罪深き境遇へと追いやったのか。」

Verse 22

कोऽपराधस्त्वया तेषां कृतः पार्थिवसत्तम । प्राणद्रोहः कृतः किं वा दारधर्षणसंभवः

「王の中の最勝よ、汝は彼らにいかなる過ちを犯したのか。命を害する暴虐をなしたのか、それとも他人の妻に関わる不義の沙汰か。」

Verse 23

त्रिशंकुरुवाच । अनेनैव शरीरेण स्वर्गाय गमनं प्रति । मया संप्रार्थितो यज्ञो वसिष्ठान्मुनिसत्तमात्

トリシャンクは言った。「この身のまま天界へ赴かんと願った。ゆえに我は、最勝の聖仙ヴァシシュタに、そのためのヤジュニャ（祭祀）を請い願った。」

Verse 24

तेनोक्तं न स यज्ञोऽस्ति येन स्वर्गे प्रगम्यते । अनेनैव शरीरेण मुक्त्वा देहांतरं नृप

彼は私に告げた。「この同じ身のままで天界に至らせるような祭祀（ヤジュニャ）はない。此の身を捨て、別の身を受けずしては叶わぬ、王よ。」

Verse 25

तच्छ्रुत्वा स मया प्रोक्तो यदि मां न नयिष्यति । स्वर्गं चानेन कायेन सद्यो यज्ञप्रभावतः

それを聞いて私は彼に言った。「もしこの身のままで私を天界へ導かぬのなら—祭祀（ヤジュニャ）の力によって直ちに—（それなら……）。」

Verse 26

तदन्यं गुरुमेवाद्य कर्ताहं नास्ति संशयः । एतज्ज्ञात्वा मुनिः प्राह यत्क्षेमं तत्समाचर

「今日、私はただ彼のみを師（グル）として仰ぐ。疑いはない。」その決意を知った聖仙は言った。「汝の安寧と霊的な守りに至ることを行え。」

Verse 27

ततोऽहं तेन संत्यक्तस्तत्पुत्रान्प्राप्य निष्ठुरान् । प्रोक्तवानथ तत्सर्वं यद्वसिष्ठस्य कीर्तितम्

それから私は彼に見捨てられ、苛烈なその子らに出会うと、ヴァシシュタが語り宣べた一切を彼らに告げた。

Verse 28

ततस्तैः शोकसंतप्तैः शप्तोस्मि मुनिसत्तम । नीतश्चेमां दशां पापां चंडालत्वे नियोजितः

そののち、悲嘆に焼かれた彼らは私を呪った、ああ最勝の聖仙よ。かくして私はこの罪深き境遇へと追いやられ、チャンダーラ（caṇḍāla）の身分に定められた。

Verse 29

सोऽहं त्वां मनसा ध्यात्वा सुदूरादिहरागतः । आशां गरीयसीं कृत्वा कुरुक्षेत्रे मुनीश्वर

私は心にてあなたを観想し、はるか遠方よりここへ参りました。最高の望みをあなたに託して—ああ、牟尼の中の主よ—このクルクシェートラにて。

Verse 30

नासाध्यं विद्यते किंचित्त्रिषु लोकेषु ते मुने । तस्मात्कुरु प्रतीकारं दुःखितस्य ममाधुना

おお聖仙よ、三界においてあなたに不可能はありません。ゆえに今、苦しむこの私に救いの方途をお授けください。

Verse 31

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो मुनीश्वरः । वसिष्ठस्पर्धयोवाच मुनिमध्ये व्यवस्थितः

スータは語った。彼の言葉を聞くや、牟尼の主ヴィシュヴァーミトラは、聖者たちのただ中に立ち、ヴァシシュタへの競争心に動かされて語り出した。

Verse 32

अहं त्वां याजयिष्यामि तेन यज्ञेन पार्थिव । गच्छसि त्रिदिवं येन इष्टमात्रेण तत्क्षणात्

王よ、私はその儀軌によって汝に祭祀（ヤジュニャ）を行わせよう。それにより汝は天界へ赴く—まことに、供物が成就したその瞬間に。

Verse 33

त्वमेवं विहितो भूप वासिष्ठैरंत्यजस्तु तैः । मया भूयोऽपि भूपालः कर्तव्यो नात्र संशयः

王よ、たとえヴァシシュタの一派によって汝が賤民のごとき境遇に落とされたとしても、私は汝を再び王たらしめる—疑いはない。

Verse 34

तस्मादागच्छ भूपाल तीर्थयात्रां मया सह । कुरु तीर्थप्रभावेण येन त्वं स्याः शुचिः पुनः

それゆえ、王よ、我と共に聖なるティールタ（聖地の渡し）への巡礼に来たれ。ティールタの威力によって正しく行じ、汝が再び清浄となるようにせよ。

Verse 35

तथा यज्ञक्रियार्हश्च चंडालत्वविवर्जितः । नास्ति तत्पातकं यच्च तीर्थस्नानान्न नश्यति

かくして汝は再びヤジュニャ（祭祀）の行に適い、チャンダーラ（賤民）の境遇を離れる。聖なるティールタで沐浴すれば、滅びぬ罪は一つとしてない。

Verse 36

सूत उवाच । एवं स निश्चयं कृत्वा गाधिपुत्रो मुनीश्वरः । त्रिशंकुं पृष्ठतः कृत्वा तीर्थयात्रामथाव्रजत्

スータは語った。かく決意を定めたのち、ガーディの子にして大牟尼なるヴィシュヴァーミトラは、聖なるティールタへの巡礼に出立し、トリシャンクを後ろに従えて行った。

Verse 37

कुरुक्षेत्रं सरस्वत्यां प्रभासे कुरुजांगले । पृथूदके गयाशीर्षे नैमिषे पुष्करत्रये

彼はクルクシェートラ、サラスヴァティーの地、プラバーサ、クルジャーンガラを巡り、さらにプリトゥーダカ、ガヤーシールシャ、ナイミシャ、そして三つのプシュカラを訪れた。

Verse 38

वाराणस्यां प्रयागे च केदारे श्रवणे नदे । चित्रकूटे च गोकर्णे शालिग्रामेऽचलेश्वरे

彼はヴァーラーナシーとプラヤーガへ、ケーダーラへ、シュラヴァナ川へ、チトラクータとゴーカルナへ、さらにシャーリグラーマとアチャレーシュヴァラへと赴いた。

Verse 39

शुक्लतीर्थे सुराज्याख्ये दृषद्वति नदे शुभे । अथान्येषु सुपुण्येषु तीर्थेष्वायतनेषु च

シュクラティールタ、スラージャと呼ばれる地、そして吉祥なるドリシャドヴァティー河において—彼はまた、きわめて功徳深い他のティールタと聖なる霊廟をも巡礼した。

Verse 40

एवं तस्य नरेंद्रस्य सार्धं तेन महात्मना । अतिक्रांतो महान्कालो भ्रममाणस्य भूतले

かくして、その王は大いなる魂をもつ聖仙とともに地上を遍歴するうち、長き歳月が過ぎ去った。

Verse 41

मुच्यते न च पापेन चंडालत्वेन स द्विजाः । एवंविधेषु तीर्थेषु स्नातोपि च पृथक्पृथक्

おお、二度生まれの者たちよ。かくのごときティールタで幾度も沐浴したにもかかわらず、彼は罪からも、またチャンダーラ（caṇḍāla）の境遇からも解き放たれなかった。

Verse 42

ततः क्रमात्समायातः सोऽर्बुदं पर्वतं प्रति । तत्रारुह्य समालोक्य पापघ्नमचलेश्वरम्

やがて順を追って、彼はアルブダ山へと至った。そこに登り仰ぎ見て、罪を滅する不動の主アチャレーシュヴァラ（Acaleśvara）を拝した。

Verse 43

यावदायतनात्तस्मान्निर्गच्छति मुनीश्वरः । तावत्तेनेक्षितो नाममार्कंडो मुनिसत्तमः

その聖仙の主がその聖所から立ち去ろうとしたまさにその時、マールカṇḍa（マールカンデーヤ）という名の最勝の聖者が彼を見とめた。

Verse 44

सोऽपि दृष्ट्वा जगन्मित्रं विश्वामित्रं मुनीश्वरम् । प्रोवाचाथ कुतः प्राप्तः सांप्रतं त्वं मुनीश्वर

世の友にして大聖仙ヴィシュヴァーミトラを見て、マールカンデーヤは言った。「今しがた、いずこより来たりしや、尊き牟尼よ。」

Verse 45

कोऽयं तवानुगो रौद्रो दृश्यते चांत्यजाकृतिः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व पृच्छतो मम सन्मुने

「また、そなたに従うこの猛き従者は誰ぞ。賤民の姿に見ゆる。善き牟尼よ、我が問うゆえ、ことごとく語り給え。」

Verse 46

विश्वामित्र उवाच । एष पार्थिवशार्दूलस्त्रिशंकुरिति विश्रुतः । वसिष्ठस्य सुतैर्नीतश्चंडालत्वं प्रकोपतः

ヴィシュヴァーミトラは言った。「これは王の中の虎、名高きトリシャンクである。ヴァシシュタの子らの憤りにより、彼はチャンダーラの境遇へと追いやられた。」

Verse 47

मया चास्य प्रतिज्ञातं सप्तद्वीपवतीं महीम् । प्रभ्रमिष्याम्यहं यावन्मेध्यत्वं त्वमुपेष्यसि

「さらに我は彼に誓った。七つの大陸を有する大地を遍歴し、汝が聖儀に堪う清浄（メーディヤ）を得るまで、我は歩み続けよう、と。」

Verse 48

भ्रांतोऽहं भूतले यानि तीर्थान्यायतनानि च । नचैष मेध्यतां प्राप्तः परिश्रांतोस्मि सांप्रतम्

「我は地上をさまよい、あらゆるティールタと聖なる霊場を巡った。されど彼はなお清浄を得ぬ。今や我はひどく疲れ果てた。」

Verse 49

तस्मात्सर्वां महीं त्यक्त्वा लज्जया परया युतः । द्वीपान्महार्णवांस्त्यक्त्वा संप्रयास्याम्यतः परम्

ゆえに、深い恥を抱いて全大地を捨て、諸大陸と大海をも後にして、ここよりさらに彼方へと旅立とう。

Verse 50

मा वसिष्ठस्य पुत्राणामुपहासपदं गतः । प्रतिज्ञारहितो विप्र सत्यमेद्ब्रवीम्यहम्

どうかヴァシシュタの子らの嘲りの的となりませんように。おお婆羅門よ、真実を告げよう――我が誓願を失った者として見出されてはならぬ。

Verse 51

श्रीमार्कंडेय उवाच । यद्येवं मुनिशार्दूल कुरुष्व वचनं मम । सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं मा त्यक्त्वा कुत्रचिद्व्रज

聖マールカンデーヤは言った。「もしそうであるなら、賢者の中の虎よ、我が言葉のとおりにせよ。七つの大陸を具えるこの大地を捨てて、他へ行ってはならぬ。」

Verse 52

एतस्मात्पर्वतात्क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । अस्ति नैरृतदिग्भागे देशे चानर्तसंज्ञके

この山より西南の方角に、「アナルタ」と呼ばれる国土があり、そこに「ハータケーシュヴァラ」と名づけられた聖域がある。

Verse 53

तत्राद्यं स्थापितं लिंगं हाटकेन सुरोत्तमैः । यत्तत्संकीर्त्यते लोके पाताले हाटकेश्वरम्

そこにおいてハータカは、最勝の神々とともに、最初のリンガを स्थापितした。その霊廟は世に「パーターラのハータケーシュヴァラ」として称えられている。

Verse 54

पातालजाह्नवीतोयं यत्रैवास्ति द्विजोत्तम । उद्धृते शंभुना लिंगे विनिष्क्रांतं रसातलात्

おお、最勝の再生者よ、まさにそこに「パーターラ・ジャーフナヴィー」と呼ばれる水がある。シャンブ（シヴァ）がリンガを引き上げたとき、その水はラサータラより湧き出た。

Verse 55

तत्र प्रविश्य यत्नेन पातालं वसुधाधिपः । करोतु जाह्नवीतोये स्नानं श्रद्धासमन्वितः

そこで、努めてパーターラへ入り、地の主は信を具してジャーフナヴィーの水にて沐浴の行をなすがよい。

Verse 56

पश्चात्पश्यतु तल्लिंगं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । भविष्यति ततः शुद्धश्चंडालत्वविवर्जितः

その後、「ハータケーシュヴァラ」と称されるそのリンガを拝観せよ。そうすれば清浄となり、チャンダーラの境遇を免れる。

Verse 57

त्वमपि प्राप्स्यसि श्रेयः परं हृदयसंस्थितम् । ततोन्यदपि यत्किंचित्तत्रैव तपसि स्थितः

汝もまた、心中に安住する無上の善を得るであろう。その後、ほかに何を求めようとも、そこに留まり苦行（タパス）に住すれば、必ず得られる。

Verse 58

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो मुनीश्वरः । त्रिशंकुना समायुक्तो गतस्तत्र द्रुतं ततः

スータは語った。かの言葉を聞くや、牟尼の主ヴィシュヴァーミトラはトリシャンクを伴い、ただちにその地へと急ぎ赴いた。

Verse 59

पाताले देवमार्गेण प्रविश्य नृपसत्तमम् । त्रिशंकुं स्नापयामास विधिदृष्टेन कर्मणा

神々の道によりパーターラへ入り、彼は王の中の最勝たるトリシャンクを、規定にかなう作法の儀礼によって沐浴させた。

Verse 60

स्नातमात्रोथ राजा स हाटकेश्वदर्शनात् । चंडालत्वेन निर्मुक्तो बभूवार्कसमद्युतिः

王が沐浴を終えるや、ただハータケーシュヴァラを拝したその瞬間、チャンダーラの身分より解き放たれ、太陽のごとく輝いた。

Verse 61

ततस्तं स मुनिः प्राह प्रणतं गतकल्मषम् । दिष्ट्या मुक्तोसि राजेंद्र चंडालत्वेन सांप्रतम्

そのとき聖仙は、ひれ伏して穢れを離れた彼に告げた。「幸いなるかな、王の中の最勝よ。いまや汝はチャンダーラの身より解放された。」

Verse 62

दिष्ट्या प्राप्तः परं तेजो दिष्ट्या प्राप्तः परं तपः । तस्माद्यजस्व सत्रेण विधिवद्दक्षिणावता

幸いにも汝は至上の光輝を得、幸いにも汝は至上の苦行を得た。ゆえに、定法に従い、ふさわしき布施（ダクシナー）を具えてサトラの祭儀を行え。

Verse 63

येन संप्राप्स्यसे सिद्धिं नित्यं या हृदये स्थिता । त्वत्कृते प्रार्थयिष्यामि स्वयं गत्वा पितामहम्

それによって汝は成就を得るであろう。その成就は常に心に宿る。汝のために、我は自ら赴き、ピターマハ（梵天ブラフマー）に願い求めよう。

Verse 64

मखांशं सर्वदेवाद्यो येन गृह्णाति ते मखे । तस्मादत्रैव संभारान्सर्वान्यज्ञसमुद्भवान् । आनय ब्रह्मलोकाच्च यावदागमनं मम

汝の祭祀において、諸天の最上なる神がその分け前を受け取るのは彼による。ゆえに、ヤジュニャより生じヤジュニャに属する供物の具一切をここへ運べ。さらに我が帰還まで、梵天界（ブラフマローカ）よりも携え来たれ。

Verse 65

बाढमित्येव सोऽप्याह स मुनिः संशितव्रतः । पितामहमुपागम्य प्रणिपत्याब्रवीद्वचः

「然らばそのとおりに。」と、堅き誓戒を保つ牟尼は答えた。彼はピターマハ（梵天）に近づき、伏して礼拝し、かく言葉を述べた。

Verse 66

याजयिष्याम्यहं भूपं त्रिशंकुं प्रपितामह । मानुषेण शरीरेण येन गच्छति ते पदम्

「おおプラティターマハ（梵天）よ、我は王トリシャンクにヤジュニャを行わせよう。その功徳により、なお人身のままにて、汝の御座へ到らしめん。」

Verse 67

तस्मादागच्छ तत्र त्वं यज्ञवाटं पितामह । सर्वैः सुरगणैः सार्धं शिवविष्णुपुरःसरैः

「ゆえに、ピターマハ（梵天）よ、かのヤジュニャの壇場へ来たれ。諸天の群れすべてと共に、前にはシヴァとヴィシュヌを先導として。」

Verse 68

प्रगृहाण स्वहस्तेन यज्ञभागं यथोचितम् । सशरीरो दिवं याति येनासौ त्वत्प्रसादतः

「みずからの御手にて、しかるべきヤジュニャの分け前を受け取りたまえ。これにより、汝の恩寵によって、彼はその身のまま天界へと昇らん。」

Verse 69

ब्रह्मोवाच । न यज्ञकर्मणा स्वर्गःस्वेन कायेन लभ्यते । मुक्त्वा देहांतरं ब्रह्मंस्तस्मान्मैवं वदस्व माम्

梵天は言った。「この身を保ったまま祭祀の業によって天界は得られぬ。身を捨て、別の身を受けてこそ到達する。ゆえに、婆羅門よ、我にそのように語るな。」

Verse 70

वयमग्निमुखाः सर्वे हविर्गृह्णामहे मखे । वेदोक्तविधिना सम्यग्यजमानहिताय वै

「我らは皆、アグニを口として、祭儀において供物を受け取る。ヴェーダに説かれた作法に従い正しく行い、まことに祭主の安寧のためである。」

Verse 71

तस्माद्वह्निमुखे भूयः स जुहोति हविर्द्विज । ततः संप्राप्स्यति स्वर्गं त्वत्प्रसादादसंशयम्

「ゆえに、二度生まれし者よ、彼に再び火の口へ供物を捧げさせよ。そうすれば、汝の恩寵によって疑いなく天界に至る。」