Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

तस्माद्गच्छ द्रुतं यावन्न कश्चित्तापसस्तव । दत्त्वा शापं करोत्याशु प्राणानामपि संक्षयम्

Transliteration

tasmādgaccha drutaṃ yāvanna kaścittāpasastava | dattvā śāpaṃ karotyāśu prāṇānāmapi saṃkṣayam

Translation

「ゆえに急いで去れ。いずれかの苦行者が汝を呪えば、たちまち汝の命の息さえも断たれてしまうぞ。」

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति अव्ययीभाव-प्रयोग (ablatival adverb); हेतौ/तस्मात् (therefore/from that)

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Imperative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुत (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण (accusative used adverbially): शीघ्रम्

• यावत्: until
• यावत्: Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; यावत्तावत्-सम्बन्धे (until/as long as)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• कश्चित्: someone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम (someone/anyone)

• तापसः: an ascetic
• तापसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तापस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: of you/for you
• तव: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive); ‘having given’

• शापम्: a curse
• शापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• करोति: does/makes
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• आशु: quickly
• आशु: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (quickly)

• प्राणानाम्: of lives/breaths
• प्राणानाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ (even/also)

• संक्षयम्: destruction
• संक्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संक्षय (प्रातिपदिक; सम्+क्षि/क्षय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Ascetics/sages of the āśrama (collective warning)

Characters & Entities

• tāpasa
• śāpa
• prāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Disrespect in sacred spaces invites swift karmic consequence; tapas is depicted as spiritually potent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate locus is a revered muni-āśrama within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; the verse highlights the protective sanctity of such a place.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it functions as a behavioral injunction—avoid offense (aparādha) in an āśrama/tīrtha.