Adhyaya 222

Verse 1

भर्तृयज्ञ उवाच । येषां च शस्त्रमृत्युः स्यादपमृत्युरथापि वा । उपसर्गान्मृतानां च विषमृत्युमुपेयुषाम्

バルトリヤジュニャは言った。「武器によって死する者、または非時の死を遂げる者、災厄により命を落とす者、そして毒により死に至る者—」

Verse 2

वह्निना च प्रदग्धानां जलमृत्युमुपेयुषाम् । सर्पव्याघ्रहतानां च शृंगैरुद्बन्धनैरपि

「また、火に焼かれた者、水にて死する者、蛇や虎に殺された者、さらに角に突かれて死する者、あるいは縊死する者に至るまで—」

Verse 3

श्राद्धं तेषां प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप । तेषां तस्मिन्कृते तृप्तिस्ततस्तत्पक्षजा भवेत्

「王よ、それらの亡き者のためには、月の第十四日たるチャトゥルダシーにシュラーダ（śrāddha）を修すべきである。その日に行えば、彼らのトリプティ（tṛpti、満足・安寧）は、まさにその半月の儀礼に応じて生起する。」

Verse 4

आनर्त उवाच । कस्माच्छस्त्रहतानां च प्रोक्ता श्राद्धे चतुर्दशी । नान्येषां दिवसे तत्र संशयोऽयं वदस्व मे

アーナルタは言った。「なぜ武器に斃れた者のシュラーダには第十四日（チャトゥルダシー）が説かれるのか。なぜ他の者にはその日が定められないのか。告げよ—この疑いが我に起こった。」

Verse 5

एकोद्दिष्टं न शंसंति सपिण्डीकरणं परम् । कस्मात्तत्र प्रकर्तव्यं वदैतन्मम विस्त रात्

「（ある者は）エーコッディシュタ（ekoddiṣṭa）の供養を称えず、（またある者は）より高次のサピンディーカラナ（sapiṇḍīkaraṇa）を説く。ならば、なぜそこで行うべきなのか。詳しく我に説き明かせ。」

Verse 6

कस्मान्न पार्वणं तत्र क्रियते दिवसे स्थिते । प्रेतपक्षे विशेषेण कृते श्राद्धेऽखिलेऽपि च

なぜその地では、日が来ているにもかかわらずパールヴァナ・シュラーダ（pārvana śrāddha）が行われないのか。とりわけ、プレータパクシャ（Pretapakṣa）の全期間にわたり各所でシュラーダが修されているというのに。

Verse 7

भर्तृयज्ञौवाच । बृहत्कल्पे पुरा राजन्हिरण्याक्षो महासुरः । बभूव बलवाञ्छूरः सर्वदेवभयंकरः

バルトリヤジュニャは言った。「いにしえに、王よ、大いなる劫（ブリハトカルパ Bṛhatkalpa）において、ヒラニヤークシャ（Hiraṇyākṣa）という大アスラがいた。力強く、勇猛で、あらゆる神々を震え上がらせる存在であった。」

Verse 8

ब्रह्मा प्रतोषितस्तेन विधाय विविधं तपः । कृष्णपक्षे विशेषेण नभस्ये मासि संस्थिते

さまざまな苦行（タパス）を修して、彼はブラフマーを満悦させた。とりわけナバスヤ月（Nabhasya）の暗半月、すなわちクリシュナパクシャ（kṛṣṇapakṣa）においてである。

Verse 9

ब्रह्मोवाच । परितुष्टोस्मि ते वत्स प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । अदेयमपि दास्यामि तस्मात्प्रार्थय मा चिरम्

ブラフマーは言った。「わが子よ、汝に満足した。望むものを願い求めよ。与えるべきでないものさえ、われは与えよう。ゆえに、ためらわず速やかに求めよ。」

Verse 10

हिरण्याक्ष उवाच । भूताः प्रेताः पिशाचाश्च राक्षसा दैत्यदानवाः । बुभुक्षिताः प्रयाचंते मां नित्यं पद्मसंभव

ヒラニヤークシャは言った。「蓮華より生まれし者（パドマ・サンバヴァ Padma-saṃbhava、ブラフマー）よ、ブータ、プレータ、ピシャーチャ、ラクシャサ、ダイティヤ、ダーナヴァといった者どもが、常に飢えて、日ごとに我に施しを乞うのだ。」

Verse 11

प्रेतपक्षे कृते श्राद्धे कन्यासंस्थे दिवाकरे । एकस्मिन्नहनि प्रायस्तृप्तिः स्याद्वर्षसंभवा

プレータパクシャにおいてシュラーダ（Śrāddha）を修し、太陽がカニヤー（乙女座）に在るとき、ただ一日のうちに、あたかも一年に及ぶ満足が得られる。

Verse 12

तत्त्वमद्य दिनं देहि तेभ्यः कमलसम्भव । तेन तृप्तिं गताः सर्वे स्थास्यंत्यब्दं पितामह

ゆえに、蓮華より生まれし者（ブラフマー）よ、今日を彼らのための特別な日として授け給え。これにより、すべての者は満足に至り、一年のあいだそのまま保たれよう、祖父なる尊者よ。

Verse 13

श्रीब्रह्मोवाच । यः कश्चिन्मानवः श्राद्धं स्वपितृभ्यः प्रदास्यति । प्रेतपक्षे चतुर्दश्यां नभस्ये मा सि संस्थिते

聖なるブラフマーは言った。「プレータパクシャと呼ばれる闇の半月のチャトゥルダシー（第十四日）、ナバス（月名、バードラパダ）に当たるその日に、自らの祖霊にシュラーダ（Śrāddha）を捧げるいかなる人間も——」

Verse 14

प्रेतानां राक्षसानां च भूतादीनां भविष्यति । मम वाक्यादसंदिग्धं ये चान्ये कीर्तितास्त्वया

——それはまことにプレータたち、ラークシャサたち、ブータなどにも及ぶ。わが言葉に疑いはない。汝が挙げた他の者たちにも同様である。

Verse 15

दुर्मृत्युना मृता ये च संग्रामेषु हताश्च ये । एकोद्दिष्टे सुतैर्दत्ते तेषां तृप्तिर्भविष्यति

悪死・夭折によって死した者、また戦場で討たれた者——その子らがエーコッディシュタ・シュラーダ（Ekoddiṣṭa Śrāddha）を捧げるなら、彼らには満足と鎮めが生じる。

Verse 16

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा ततश्चादर्शनं गतः । हिरण्याक्षोऽपि संहृष्टः स्वमेव भवनं ययौ

かく語り終えると、ブラフマーはたちまち人々の視界から姿を消した。ヒラニヤークシャもまた歓喜し、自らの住処へと帰って行った。

Verse 17

यच्च शस्त्रहतानां च तस्मिन्नहनि दीयते । एकोद्दिष्टं नरैः श्राद्धं तत्ते वक्ष्यामि कारणम्

また、その日に人々が武器に倒れた者のために捧げる「エーコーディシュタ・シュラーダ（Ekoddiṣṭa Śrāddha）」について、その所以を汝に語ろう。

Verse 18

संख्ये शस्त्रहता ये च निर्विकल्पेन चेतसा । युध्यमाना न ते मर्त्ये जायते मनुजाः पुनः

戦場にて戦いながら、心を揺るがせず迷いなきまま武器に倒れた者は、この世の人間界に再び生まれることはない。

Verse 19

पराङ्मुखाश्च हन्यंते पलायनपरायणाः । ते भवंति नराः प्रेता एतदाह पितामहः

背を向けて逃走にのみ心を寄せ、そのまま討たれた者はプレータ（餓鬼）となる。これはピターマハ（ブラフマー）の宣言である。

Verse 20

सम्मुखा अपि ये दैन्यं हन्यमाना वदंति च । पश्चात्तापं च वा कुर्युः प्रहारैर्जर्जरीकृताः

たとえ敵に正面から向き合う者であっても――討たれる刹那に絶望の言葉を吐いたり、あるいは打撃に砕かれて後悔を起こしたりするなら――

Verse 21

तेऽपि प्रेता भवन्तीह मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् । कदाचिच्चित्तचलनं शूराणामपि जायते

彼らもまたここでプレータ（餓鬼）となる――スヴァーヤンブヴァ・マヌはかく宣言した。時に、勇者でさえ心が揺らぐことがある。

Verse 22

तेषां भ्रांत्या दिने तत्र श्राद्धं देयं निजैः सुतैः । अपमृत्युमृतानां च सर्वेषामपि देहिनाम्

ゆえに、その心の迷いのために、その日その作法において、彼ら自身の息子たちがシュラーダ（Śrāddha）を供えるべきである。すなわち非業の死（アパムリティユ）を遂げた者、そして去りし一切の有身の衆生のために。

Verse 23

प्रेतत्वं जायते यस्मात्तस्माच्छ्राद्धस्य तद्दिनम् । श्राद्धार्हं पार्थिवश्रेष्ठ विशेषेण प्रकीर्तितम्

その日に亡者がプレータ（餓鬼）の位に至るがゆえに、まさにその日こそ—おお、王の中の最勝者よ—シュラーダ（śrāddha）の儀礼にとりわけふさわしい日であると宣言される。

Verse 24

एकोद्दिष्टं प्रकर्तव्यं यस्मात्तत्र दिने नरैः । सपिंडीकरणादूर्ध्वं तत्ते वक्ष्याभि कारणम्

ゆえに、その日には人々はエーコッディシュタ・シュラーダ（ekoddiṣṭa śrāddha）を修すべきである。サピンディーカラナ（sapiṇḍīkaraṇa）の後に何をなすべきか、その理由を汝に語ろう。

Verse 25

यदि प्रेतत्वमापन्नः कदाचित्स्वपिता भवेत् । तृप्त्यर्थं तस्य कर्तव्यं श्राद्धं तत्र दिने नृप

もし時に、自らの父がプレータ（餓鬼）の状態に入ったならば—おお王よ—その日に彼のためにシュラーダ（śrāddha）を修すべし。彼を満たし慰めるためである。

Verse 26

पितामहाद्यास्तत्राह्नि श्राद्धं नार्हंति कुत्रचित् । अथ चेद्भ्रांतितो दद्याद्धियते राक्षसैस्तु तत्

その日には、祖父をはじめ諸祖霊は、いずこにおいてもシュラーダ（śrāddha）を受けるにふさわしくない。もし迷いにより供えれば、その供物は羅刹（rākṣasa）に奪われる。

Verse 27

ब्रह्मणो वचनाद्राजन्भूतप्रेतैश्च दानवैः । तेनैकोद्दिष्टमेवात्र कर्तव्यं न तु पार्वणम्

ブラフマー（Brahmā）の御言葉により、王よ—またブータ（bhūta）、プレータ（preta）、ダーナヴァ（dānava）を顧みて—ここではエーコッディシュタ（ekoddiṣṭa）の儀のみを行い、パールヴァナ（pārvaṇa）シュラーダは行うべきではない。

Verse 28

पितृपक्षे चतुर्दश्यां कन्यासंस्थे दिवाकरे । पितामहो न गृह्णाति पित्रा तेन समं तदा

ピトリパクシャ（Pitṛpakṣa）の十四日目、太陽が乙女宮（Virgo）に在るとき、祖父は供物を受け取らない。その時、彼はその父と同位となるからである。

Verse 29

न च तस्य पिता राजंस्तथैव प्रपितामहः

また同様に、王よ、その父も曾祖父も、その供えを受け取らない。

Verse 30

एतस्मात्कारणाद्राजन्पार्वणं न विधीयते । तस्मिन्नहनि संप्राप्ते व्यर्थं श्राद्धं भवेद्यतः

このゆえに、王よ、パールヴァナ（pārvaṇa）シュラーダは定められていない。なぜなら、その日が来れば、シュラーダはむなしく果を結ばないからである。

Verse 31

नान्यस्थानोद्भवैर्विप्रैः श्राद्धकर्मव्रतानि च । नागरो नागरैः कुर्यादन्यथा तद्वृथा भवेत्

シュラーダ（祖霊供養）と誓戒の行は、他所に生まれたバラモンによって行われるべきではない。ナーガラの者はナーガラのバラモンに執行させよ。さもなくば、それは空しくなる。

Verse 32

अन्यस्थानोद्भवैर्विप्रैर्यच्छ्राद्धं क्रियते ध्रुवम् । संपूर्णं व्यर्थतां याति नागराणां क्रियापरैः

まことに、他所に生まれたバラモンが行ういかなるシュラーダも—たとえ完全に整っていても—正しい作法に専心するナーガラにとっては必ず無果となる。

Verse 33

अथाचारपरिभ्रष्टाः श्राद्धार्हा एव नागराः । वलीवर्दसमानोऽपि ज्ञातीयो यदि लभ्यते । किमन्यैर्बहुभिर्विप्रैर्वेदवेदांगपारगैः

たとえナーガラの人々が正しい行いから外れていても、なおシュラーダにおける受供者として相応しいと見なされるべきである。もし親族が一人でも得られるなら—たとえ荷役牛のように卑しいと見なされる者であっても—ヴェーダとヴェーダーンガに通じた多くのバラモンが何のために要ろうか。

Verse 222

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्ध कल्पे चतुर्दशीशस्त्रहतश्राद्धनिर्णयवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

かくして、聖なる『スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌のサンヒター—のうち、第六巻ナーガラ・カンダ、ハータケーシュヴァラ聖域のマーハートミャ、シュラーダ・カルパ章において、「月の第十四日（チャトゥルダシー）に武器で殺された者のためのシュラーダ決定の記述」と題する第二百二十二章はここに終わる。