Adhyaya 132

Verse 1

ऋषय ऊचुः त्वया सूतज तत्रस्थं याज्ञवल्क्यस्य कीर्तितम् । तीर्थं वररुचेश्चैव वैनायक्यं प्रविद्यते

聖仙たちは言った。「スータの子よ、汝はそこに在るヤージュニャヴァルキヤのティールタを語った。さらにヴァラルチのティールタも知られ、ガṇパティに結びつく神聖なるヴァイナーヤカの地もまた知られている。」

Verse 2

कात्यायनस्य न प्रोक्तं किञ्चित्तत्र महामते । किं वा तेन कृतं नैव किं वा ते विस्मृतिं गतम्

「大いなる思慮の人よ、そこではカーティヤーヤナについて何も語られていない。彼はその地で何も成さなかったのか、それとも汝の記憶からこぼれ落ちたのか。」

Verse 3

तस्मादाचक्ष्व नः शीघ्रं यदि किंचिन्महात्मना । क्षेत्रेत्र निर्मितं तीर्थं सर्वसिद्धिप्रदायकम्

「ゆえに、もしその大いなる魂がこの聖なるクシェートラに何らかのティールタを建立したのなら、速やかに我らに告げよ。あらゆる成就と悉地（シッディ）を授けるティールタを。」

Verse 4

सूत उवाच । तेन वास्तुपदंनाम तत्र तीर्थविनिर्मितम् । कात्यायनेन विप्रेण सर्वकामप्रदं नृणाम्

スータは言った。「彼によって、そこに『ヴァーストゥパダ』と名づけられたティールタが建立された。婆羅門カーティヤーヤナによるもので、人々にあらゆる願いを授ける。」

Verse 5

चत्वारिंशत्त्रिभिर्युक्ता देवता यत्र पंच च । पूज्यंते पूजिताश्चापि सिद्धिं यच्छंति तत्क्षणात्

「そこでは四十三の神々、さらに五柱が礼拝される。礼拝されるや否や、彼らはただちに成就を授ける。」

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कस्मात्ता देवताः सूत पूज्यंते तत्र संस्थिताः । नामतश्च विभागेन कीर्तयस्व पृथक्पृथक्

聖仙たちは言った。「スータよ、なぜ彼の地に鎮まる神々は礼拝されるのか。名と区分に従い、一柱ずつ別々に語り示せ。」

Verse 7

सूत उवाच । पूर्वं किंचिन्महद्भूतं निर्गतं धरणीतलात् । अपूर्वं रौद्रमत्युग्रं कृष्ण दंतं भयानकम्

スータは言った。「かつて、地の面より一つの巨大なる存在が現れた。前代未聞、憤怒に燃え、きわめて凶猛、黒き歯を持ち、恐るべきものだった。」

Verse 9

शंकुकर्णं कृशास्यं च ऊर्ध्वकेशं भयानकम् । देवानां नाशनार्थाय मानुषाणां विशेषतः । आकृष्टं दानवेंद्रेण मंत्रैः शुक्रप्रदर्शितैः । अवध्यं सर्वशस्त्राणामस्त्राणां च विशेषतः

「それは槍のごとき耳、やつれた顔、逆立つ髪を備え、恐怖そのものであった。神々を滅ぼし、とりわけ人間を害するために引き出されたのである。ダーナヴァの王が、シュクラの示した真言によってこれを召喚し、あらゆる武器、とりわけ神威のアストラに対して不殺・不傷であった。」

Verse 10

अथ देवाः समालोक्य तत्तादृक्सुभयावहम् । जघ्नुः शस्त्रैः शितैश्चित्रैः कोपेन महतान्विताः

「そのとき神々は、かくも恐るべきそれを見て、大いなる憤りに満ち、鋭く妙なる武器をもって打ちかかった。」

Verse 11

नैव शेकुस्तदंगेषु प्रहर्तुं यत्नमास्थिताः । भक्ष्यंते केवलं तेन शतशोऽथ सहस्रशः

「いかに力を尽くしても、その四肢に一撃すら加えることができなかった。かえって彼らはただそれに喰らわれ、百となり、やがて千となっていった。」

Verse 12

अथ ते यत्नमास्थाय सर्वे देवाः सवासवाः । ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा तद्भूतमभिदुद्रुवुः

そのときインドラを伴うすべての神々は決意を奮い起こし、ブラフマーを先頭に立てて、その存在へと突進した。

Verse 13

ततः संगृह्य यत्नेन सर्वगात्रेषु सर्वतः । तच्च पंचगुणैर्देवैः पातितं धरणीतले

ついで彼らはあらゆる方角から、全身の肢を力を尽くして掴み、五倍の威力を得た神々がその存在を大地へと叩き落とした。

Verse 14

उपविष्टास्ततस्तस्य सर्वे भूत्वा समंततः । प्रहारान्संप्रयच्छंति न लगंति च तस्य ते

それから彼らは四方を取り囲んで座し、幾度も打ち据えたが、その打撃はまったく効かなかった。

Verse 15

आथर्वणेन सूक्तेन जातं चामृतबिंदुना । तद्भूतं प्रेषितं दैत्यैर्मुंडेन च तदंतिकम्

アタルヴァの讃歌と甘露の一滴によって生じたその猛き霊的存在は、ダイティヤたちにより、ムンダを介して、まさにその場所へ遣わされた。

Verse 16

एवं वर्षसहस्रांतं तत्तथैव व्यवस्थितम् । न मुंचंति भयात्ते तु न हंतुं शक्नुवंति च

かくしてそれは千年のあいだ、まさにそのままの状態で留まった。恐れのゆえに、彼らは放つこともできず、また滅することもできなかった。

Verse 17

तस्योदरे स्थितो ब्रह्मा शक्राद्या अमराश्च ये । चतुर्दिक्षु स्थिताः क्रुद्धा महद्यत्नेन संस्थिताः । ततस्ते दानवाः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

その腹の内には、梵天ブラフマーと、シャクラ（インドラ）をはじめとする不死の神々が宿っていた。四方に陣取ったダーナヴァたちは憤怒し、大いなる力をこめて身構え、やがて互いに相談し合った。

Verse 18

अस्य भूतस्य रौद्रस्य शुक्रसृष्टस्य तत्क्षणात् । एक एवात्र निर्दिष्ट उपायो देवसंक्षयः

シュクラが刹那に造り出したこの憤怒の霊なるものに対し、ここで示された策はただ一つ――神々の滅亡をもたらす手立てであった。

Verse 19

ततः शस्त्राणि तीक्ष्णानि दानवास्ते महाबलाः । मुंचंतो विविधान्नादान्समाजग्मुः सहस्रशः

そのとき大力のダーナヴァたちは、鋭き武器を投げ放ち、さまざまな鬨の声をあげつつ、幾千ともなく集結した。

Verse 20

एतस्मिन्नंतरे विष्णुरागतस्तत्र तत्क्षणात् । आह भूतं तदा विष्णुर्वचसा ह्लादयन्निव

その間に、ヴィシュヌは刹那にしてそこへ来臨した。時にヴィシュヌはその霊なるものに語りかけ、言葉によって宥めるかのようであった。

Verse 21

यो यस्मिन्संस्थितो गात्रे देवस्तव समुद्भवे । तत्र पूजां समादाय तस्मात्त्वां तर्पयिष्यति

「汝の身のいずれの肢体に、いずれの神が宿っていようとも、起こり出でたる者よ――その場にて供養を受け、かの供養によって汝を満たし、悦ばせるであろう。」

Verse 22

नैवंविधा तु लोकेऽस्मिन्पूजा देवस्य संस्थिता । कस्यचिद्यादृशी तेऽद्य मया संप्रतिपादिता

この世において、これほどのかたちで定められた神への礼拝はない——今日わたしが汝に説き示したとおりである。

Verse 23

ततस्तेन प्रतिज्ञातमविकल्पेन चेतसा । एवं तेऽहं करिष्यामि परं मे वचनं शृणु

そのとき彼は、迷いなき心で誓って言った。「そのとおり汝のために成そう。いま、さらに我が言葉を聞け。」

Verse 24

यदि कश्चिन्न मे पूजां करिष्यति कदाचन । कथंचिन्मानवः कश्चित्स मे भक्ष्यो भविष्यति

「もし誰であれ、いついかなる時も我に供養をなさぬなら、いかなる手段であれ、その人間は我が食となるであろう。」

Verse 25

सूत उवाच । बाढमित्येव च प्रोक्ते ततो देवेन चक्रिणा । तद्भूतं निश्चलं जातं हर्षेण महतान्वितम्

スータは語った。「円盤（チャクラ）を持つ主が『然り』と仰せになったとき、その者は大いなる歓喜に満たされ、微動だにせず静止した。」

Verse 26

ततो देवाः समुत्थाय तत्त्यक्त्वा शस्त्रपाणयः । जघ्नुश्च निशितैः शस्त्रैः पलायनसमुत्सुकान् । लज्जाहीनान्गतामर्षान्दीनवाक्यप्रजल्पकान्

それから神々は立ち上がり、武器を手に取って、逃げ去ろうと焦る者どもを鋭い刃で討ち倒した——恥を知らず、怒りも尽き、哀れな言葉を口走る者たちを。

Verse 27

ततः स्वस्थः स भूत्वा तु हरिर्दैत्यैर्निपातितैः । प्रोवाच पद्मजं नाम भूतस्यास्य कुरुष्व भोः

そのときハリ（ヴィシュヌ）は、ダイティヤらを打ち倒して心静まり、蓮華より生まれし者パドマジャ（梵天）に告げた。「おお尊者よ、この存在に名を授け給え。」

Verse 28

ब्रह्मोवाच । अनेन तव वाक्यस्य प्रोक्तं वाक्यं हरे यतः । वास्त्वेतदिति यस्माच्च तस्माद्वास्तु भविष्यति

梵天は言った。「おおハリよ、汝のこの御言葉によって『これぞヴァーストゥ（Vāstu）なり』と宣言された。ゆえに、まことにそれはヴァーストゥと呼ばれよう。」

Verse 29

एवमुक्त्वा हृषीकेश आहूय विश्वकर्मणे । विधानं कथयामास पूजार्थं विस्तरान्वितम्

かく語り終えると、フリシーケーシャ（ハリ）はヴィシュヴァカルマンを召し、礼拝のために守るべき作法を、余すところなく詳らかに説き示した。

Verse 30

एतस्मिन्नंतरे प्राह याज्ञवल्क्यसुतः सुधीः । विश्वकर्माणमाहूय प्रथमं द्विजसत्तमाः

その折、ヤージュニャヴァルキヤの賢き子が語り出し、二度生まれの最勝者たちはまずヴィシュヴァカルマンを召し寄せた。

Verse 31

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे ममाश्रमपदं कुरु । अनेनैव विधानेन प्रोक्तेन तु महामते

「ハータケーシュヴァラの聖なる地に、我がためにアーシュラマの住処を築け。この説き定められた同じ作法に従ってな、ああ大いなる心の者よ。」

Verse 32

ततोहं सकलं बुद्ध्वा वृद्धिं नेष्यामि भूतले । बालावबोधनार्थाय तस्मादागच्छ सत्वरम्

そののち、すべてを悟った我は、これを地上において繁栄させよう。ゆえに、未学の者を教え目覚めさせるため、速やかに来たれ。

Verse 33

ततः संप्रेषयामास तं ब्रह्मापि तदंतिकम् । विश्वकर्माणमाहूय स्वसुतस्य हिते स्थितः

ついで梵天もまた彼をその地へ遣わした。ヴィシュヴァカルマンを召し、わが子の利益を念じて事を運んだ。

Verse 34

विश्वकर्मापि तत्रैत्य वास्तुपूजां यथोदिताम् । चकार ब्रह्मणा प्रोक्तां यादृशीं सकलां ततः

それからヴィシュヴァカルマンもその地に赴き、説かれたとおりにヴァーストゥの供養を行った。梵天の教えのまま、細部に至るまで完全に成し遂げた。

Verse 35

कात्यायनोऽपि तां सर्वां दृष्ट्वा चक्रे सहस्रशः । तदा विश्वहितार्थाय शालाकर्मादि पूर्विकाम्

カーティヤーヤナもまた、その一切の儀礼を見て、世界の安寧のために千度もこれを修した。まずシャーラー・カルマンなどの前行の作法から始めて。

Verse 36

एवं वास्तुपदं जातं तस्मिन्क्षेत्रे द्विजोत्तमाः । अस्मिन्क्षेत्रे नरः पापात्स्पृष्टो मुच्येत कर्मणा

かくして、その聖なるクシェートラにヴァーストゥ・パダが生じた、ああ二度生まれの最勝者よ。このクシェートラにおいては、人はたとえ罪に触れていても、定められた作法によって解き放たれる。

Verse 37

तथा न प्राप्नुयाद्दोषं गृहजातं कथंचन । शिल्पोत्थं कुपदोत्थं च कुवास्तुजमथापि च

同様に、人は住まいに由来するいかなる過失も決して受けない—それが施工の拙さによるものであれ、不吉な「パダ（pada）」という配置によるものであれ、あるいはヴァーストゥ（vāstu）そのものの不正によるものであれ。

Verse 38

वैशाखस्य तृतीयायां शुक्लायां रोहिणीषु च । तत्पदं निहितं तत्र वास्तोस्तेन महात्मना

ヴァイシャーカ月の白分の第三日、ローヒニー宿が勢いを得ていた時、その大いなる魂の人は、そこでヴァーストゥの聖なる「パダ（pada）」を安置し स्थापितした。

Verse 39

तस्मिन्नपि च यः पूजां तेनैव विधिना नरः । तस्य यः कुरुते सम्यक्स भूपत्वमवाप्नुयात्

そしてその地においても、人がまさに同じ作法で礼拝供養を行うなら、正しく成し遂げる者は王権を得て、王となる。

Verse 40

गृहं दोषान्वितं प्राप्य शिल्पादिभिरुपद्रुतम् । तस्योपसंगमं प्राप्य समृद्धिं याति तद्दिने

欠陥を帯び、施工上の過ちなどに悩まされる家であっても—それ（聖なるヴァーストゥ・パダ／儀礼）に触れ、結びつくなら、その日ただちに繁栄へと至る。

Verse 132

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये वास्तुपदोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

かくして、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』八万一千頌のサンヒターに属する第六・ナーガラ・カンダ、ハーṭケーシュヴァラ聖域マーハートミャにおける「ヴァーストゥ・パダ起源の偉大さを讃え説く章」と名づけられた第百三十二章は終わる。