Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2
Devanagari script
कात्यायनस्य न प्रोक्तं किञ्चित्तत्र महामते । किं वा तेन कृतं नैव किं वा ते विस्मृतिं गतम्
Transliteration
kātyāyanasya na proktaṃ kiñcittatra mahāmate | kiṃ vā tena kṛtaṃ naiva kiṃ vā te vismṛtiṃ gatam
Translation
「大いなる思慮の人よ、そこではカーティヤーヤナについて何も語られていない。彼はその地で何も成さなかったのか、それとも汝の記憶からこぼれ落ちたのか。」
Word by Word
कात्यायनस्यof Kātyāyana
कात्यायनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकात्यायन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
प्रोक्तम्said/declared
प्रोक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाक्ये कर्मणि-भावः ("has been said")
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite pronoun)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—महान् + मतिः (कर्मधारय)
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)
तेनby him/with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
कृतम्done
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—"done"
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
तेof you/your
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया/षष्ठी-विभक्ति (2nd/Acc. or 6th/Gen.), एकवचन; एतस्मिन् वाक्ये षष्ठी ("of you") अधिकयुक्ता
विस्मृतिम्forgetfulness
विस्मृतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
गतम्gone/entered
गतम्:
Karma (Predicate complement/कर्मसमानाधिकरण)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रयोगः—"(has) gone/come" (with object: "gone into")
Speaker
Ṛṣis (Sages)
Visual Art Cues
Scene: वन-आश्रम-परिसरे ऋषयः सभायां उपविष्टाः; एकः ऋषिः (वा समूहः) ‘कात्यायनस्य’ विषये विस्मयेन प्रश्नं करोति; पृष्ठे तीर्थ-क्षेत्रस्य संकेतः (वृक्षाः, जलाशयः).
Characters & Entities
K
KātyāyanaS
SūtaFAQs
Sacred history is expected to be complete—lineages and their contributions to tīrthas are part of dharmic memory.
The verse continues the discussion of the same regional tīrthas, now seeking Kātyāyana’s connection to them.
None; it is a prompt for further narration about Kātyāyana’s acts and any related rites.