Adhyaya 39

Verse 1

स्कंद उवाच । शृण्वगस्त्य महाभाग कथां पापप्रणाशिनीम् । नैःश्रेयस्याः श्रियोहेतुमविमुक्त समाश्रयाम्

スカンダは言った。「幸いなるアガスティヤよ、罪を滅するこの物語を聞け。究竟の安楽（ニフシュレーヤサ）の栄光の因となる帰依処、アヴィムクタについてである。」

Verse 2

परं ब्रह्म यदाम्नातं निष्प्रपंचं निरात्मकम् । निर्विकल्पं निराकारमव्यक्तं स्थूलसूक्ष्मवत्

聖なる伝承に説かれるその至上のブラフマンは、あらゆる顕現を超え、限定された我を持たず、分別を離れ、無相にして未顕現である。しかもなお、粗と微の両方であるかのように遍く満ちている。

Verse 3

तदेतत्क्षेत्रमापूर्य स्थितं सर्वगमप्यहो । किमन्यत्र न शक्तोसौ जंतून्मोचयितुं भवात्

それ（至上者）は遍在でありながら、この聖なるクシェートラを満たしてここに住する。ならば、なぜ他の場所では衆生を輪廻の有から解き放てないのか、と人は問うであろう。

Verse 4

भवो ध्रुवं यदत्रैव मोचयेत्तं निशामय । महत्या योगयुक्त्या वा महादानैरकामिकैः

聞け。バヴァ（シヴァ）は、まさにこの地において必ず解脱を授け給う。ほかの地では、偉大なヨーガの修行、あるいは欲なき大いなる布施によってのみ解脱が得られる。

Verse 5

सुमहद्भिस्तपोभिर्वा शिवोन्यत्र विमोचयेत् । योगयुक्तिं न महतीं न दानानि महांति च

他の地では、シヴァはきわめて大いなる苦行によってのみ解脱を与え給うことがある。だがカーシーでは、込み入ったヨーガの修法も、莫大な布施も要らぬ。

Verse 6

न तपांस्यतिदीर्घाणि काश्यां मुक्त्यै शिवोर्थयेत् । वियुनक्ति न यत्काश्या उपसर्गे महत्यपि

カーシーでの解脱のために、シヴァは過度に長い苦行を求め給わぬ。カーシーは、いかなる大いなる災厄の中にあっても、人を決して見捨てないからである。

Verse 7

अयमेव महायोग उपयोगस्त्विहा परः । नियमेन तु विश्वेशे पुष्पं पत्रं फलं जलम्

この地における至上の「大いなるヨーガ」とはただこれである。戒めを守る敬虔のもと、ヴィシュヴェーシャに花、葉、果、あるいは水を供えること。

Verse 8

यद्दत्तं सुमनोवृत्त्या महादानं तदत्र वै । मुक्तिमंडपिकायां च क्षणं यत्स्थिरमास्यते

ここで清らかで慈しみ深い心から捧げられるものは、まことに「大いなる布施」となる。また、ムクティ・マンダピカーにて、ただ一瞬でも静かに坐して留まることさえ、尊い功徳となる。

Verse 9

स्नात्वा गंगामृते शुद्धे तप एतदिहोत्तमम् । सत्कृत्य भिक्षवे भिक्षा यत्काश्यां परिदीयते । तुला पुरुष एतस्याः कलां नार्हति षोडशीम्

清らかな甘露のごときガンガーに沐浴したのち、ここでの最上の苦行とは、托鉢の修行者を敬い、カーシーにて施しを与えることである。名高い「トゥラー・プルシャ」の儀礼も、この功徳の十六分の一にすら及ばない。

Verse 10

हृदि संचिंत्य विश्वेशं क्षणं यद्विनिमील्यते । देवस्य दक्षिणे भागे महायोगोयमुत्तमः

心中にヴィシュヴェーシャを念じ、ひととき眼を閉じる—それこそ、主の南方の聖域（カーシーの聖なる方位）における最上の大ヨーガである。

Verse 11

इदमेव तपोत्युग्रं यदिंद्रिय विलोलताम् । निषिध्य स्थीयते काश्यां क्षुत्तापाद्यवमन्य च

これこそが最も峻烈な苦行である。すなわち、感官の揺らぎを制し、飢えや暑さなどを顧みず、カーシーにとどまること。

Verse 12

मासि मासि यदाप्येत व्रताच्चांद्रायणात्फलम् । अन्यत्र तदिहाप्येत भूतायां नक्तभोजनात्

他所で月ごとに「チャンドラーイヤナ」の誓戒によって得られる果報は、ここではブータ月（バードラパダ）において、ただ夜に食するだけで同じ果報が得られる。

Verse 13

मासोपवासादन्यत्र यत्फलं समुपार्ज्यते । श्रद्धयैकोपवासेन तत्काश्यां स्यादसंशयम्

他所で一か月の断食によって積まれる果報も、カーシーでは、信をもって一度の斎戒を行うだけで、疑いなく得られる。

Verse 14

चातुर्मास्य व्रतात्प्रोक्तं यदन्यत्र महाफलम् । एकादश्युपवासेन तत्काश्यां स्यादसंशयम्

他所でチャートゥルマーシャの誓戒によって得られると説かれる大いなる果報は、疑いなく、カーシーにおいてエーカーダシーの断食により得られる。

Verse 15

षण्मासान्न परित्यागाद्यदन्यत्र फलं लभेत् । शिवरात्र्युपवासेन तत्काश्यां जायते ध्रुवम्

他所で六か月の不退転の修行によって得られるいかなる果報も、その同じ功徳は、カーシーにおいてシヴァラートリの断食により必ず成就する。

Verse 16

वर्षं कृत्वोपवासानि लभेदन्यत्र यद्व्रती । तत्फलं स्यात्त्रिरात्रेण काश्यामविकलं मुने

牟尼よ、他所で一年にわたり断食を行う誓願者が得る果報は、カーシーにおいて三夜の断食だけで、欠けることなく得られる。

Verse 17

मासिमासि कुशाग्रांबु पानादन्यत्र यत्फलम् । काश्यामुत्तरवाहिन्यामेकेन चुलुकेन तत्

他所で月ごとにクシャ草の先に触れた水をすすって得る功徳も、カーシーの北流の河においては、掌にすくった一口で同じ功徳となる。

Verse 18

अनंतो महिमा काश्याः कस्तं वर्णयितुं प्रभुः । विपत्तिमिच्छतो जंतोर्यत्रकर्णे जपः शिवः

カーシーの大いなる霊威は無量である—誰がそれを語り尽くせようか。そこでは、たとえ危難（死）の刹那にある者にも、その耳元で救いのジャパ・マントラとしてシヴァがささやかれる。

Verse 19

शंभुस्तत्किंचिदाचष्टे म्रियमाणस्य जन्मिनः । कर्णेऽक्षरं यदाकर्ण्य मृतोप्यमृततां व्रजेत्

シャンブ（シヴァ）は死にゆく凡夫の耳に、ある聖なる一音を告げる。その滅びぬ響きを聞けば、たとえ死した者も不死へと至る。

Verse 20

स्मारं स्मारं स्मररिपोः पुरीं त्वमिव शंकरः । अदुनोन्मंदरं यातो बहुशस्तदवाप्तये

スマラ（愛神）の敵（シヴァ）の都を幾度も想い起こし、あなたもまたシャンカラのごとく、それを得んがために、たびたびその最勝の地へ赴いた。

Verse 21

अगस्त्य उवाच । स्वकार्यनिपुणैः स्वामिन्गीर्वाणैरतिदारुणैः । त्याजितोहं पुरीं काशीं हरो त्याक्षीत्कुतः प्रभुः

アガスティヤは言った。「主よ、私は神々によりカ―シーの都を捨てさせられました。彼らは苛烈であっても、目的を成す術に長けています。されど至上のハラが、どうしてこの都を捨て得ましょうか。」

Verse 22

पराधीनोहमिव किं देवदेवः पिनाकवान् । काशिकां सोऽत्यजत्कस्मान्निर्वाणमणिराशिकाम्

神々の神、ピナーカの弓を帯びる御方が、私のように他に従う者であり得ましょうか。なぜ解脱たるニルヴァーナと呼ばれる宝聚、カーシカーを捨て給うのですか。

Verse 23

स्कंद उवाच । मित्रावरुणसंभूत कथयामि कथामिमाम् । तत्याज च यथा स्थाणुः काशीं विध्युपरोधतः

スカンダは言った。「ミトラとヴァルナより生まれし者よ、私はこの物語を語ろう。ヴィンディヤ山の妨げによって、スターヌ（シヴァ）がカーシーを『去った』次第を。」

Verse 24

प्रार्थितस्त्वं यथा लेखैः परोपकृतये मुने । द्रुहिणेन तथा रुद्रः स्वरक्षण विचक्षणः

おお牟尼よ、他者の福祉のために書状によって汝が請われたように、己が領域を守護することに巧みなるルドラもまた、ドゥルヒナ（梵天）により祈請された。

Verse 25

अगस्त्य उवाच । कथं स भगवान्रुद्रो द्रुहिणेन कृपांबुधिः । प्रार्थितोभूत्किमर्थं च तन्मे ब्रूहि षडानन

アガスティヤは言った。「あの福徳の主ルドラ—慈悲の大海—はいかにしてドゥルヒナ（梵天）に請願され、また何のためであったのか。六面者（スカンダ）よ、我に語り給え。」

Verse 26

स्कंद उवाच । पाद्मेकल्पे पुरावृत्ते मनोः स्वायंभुवेंतरे । अनावृष्टिरभूद्विप्र सर्वभूतप्रकंपिनी

スカンダは言った。「おおブラーフマナよ、いにしえ—パドマ・カルパ、スヴァーヤンブヴァ・マヌのマンヴァンタラに—一切の生きとし生けるものを震わせる旱魃が起こった。」

Verse 27

तया तु षष्टिहायिन्या पीडिताः प्राणिनोऽखिलाः । केचिदंबुधितीरेषु गिरिद्रोणीषु केचन

その六十年に及ぶ旱魃によって、あらゆる生類は苦しめられた。ある者は海辺に留まり、ある者は山々の谷間に身を寄せた。

Verse 28

महानिम्नेषु कच्छेषु मुनिवृत्त्या जनाः स्थिताः । अरण्यान्यवनिर्जाता ग्रामखर्वट वर्जिता

深い低地や湿地に人々は住み、牟尼のごとく清貧に暮らした。大地は荒野となり、村々と市の町は捨て去られた。

Verse 29

क्रव्यादा एव सर्वेषु नगरेषु पुरेषु च । आसन्नभ्रंलिहो वृक्षाः सर्वत्र क्षोणिमंडले

あらゆる都と町には肉を食らう者ばかりが満ち、地の輪の至るところで、木々は雲を舐めるかのように高く痩せて立っていた。

Verse 30

चौरा एव महाचौरैरुल्लुठ्यंत इतस्ततः । मांसवृत्त्योपजीवंति प्राणिनः प्राणरक्षिणः

盗人はさらに大盗人により、あちらこちらで奪われた。生きものはただ命を守ることのみを願い、肉を糧として生計を立てていた。

Verse 31

अराजके समुत्पन्ने लोकेऽत्याहितशंसिनि । प्रयत्नो विफलस्त्वासीत्सृष्टेः सृष्टिकृतस्तदा

世に王なき無統治の状態が起こり、甚大な害をもたらしたとき、創造主が創造を保たんとする努めはその時むなしくなった。

Verse 32

चिंतामवाप महती जगद्योनिः प्रजाक्षयात् । प्रजासु क्षीयमाणासु क्षीणा यज्ञादिकाः क्रियाः

衆生の滅びゆくゆえに、世界の胎（ブラフマー）は大いなる憂いに沈んだ。衆生が減るにつれ、ヤジュニャをはじめとする諸儀礼もまた衰えていった。

Verse 33

तासु क्षीणासु संक्षीणाः सर्वे यज्ञभुजोऽभवन् । ततश्चिंतयता स्रष्ट्रा दृष्टो राजर्षिसत्तमः

それらの儀礼が衰えると、供物を受け取る「祭を食する者」たる諸天もまた弱った。やがて創造主が思惟するうち、最勝の王仙を目にした。

Verse 34

अविमुक्ते महाक्षेत्रे तपस्यन्निश्चलेंद्रियः । मनोरन्वयजो वीरः क्षात्रो धर्म इवोदितः

アヴィムクタ、すなわちカーシーの大いなる聖なるクシェートラに、マヌの系譜に生まれたクシャトリヤの勇者がいた。彼は諸根を揺るがせず苦行（タパス）に励み、まるでダルマそのものが現れ出たかのようであった。

Verse 35

रिपुंजय इति ख्यातो राजा परपुरंजयः । अथ ब्रह्मा तमासाद्य बहुगौरवपूर्वकम्

リプンジャヤ（Ripuṃjaya）と名高い王がいた。彼は敵の城邑を征する者であった。するとブラフマーは、深い敬意と尊崇をもって彼のもとへ近づいた。

Verse 36

उवाच वचनं राजन्रिपुंजय महामते । इलां पालय भूपाल ससमुद्राद्रिकाननाम्

彼は言った。「大いなる心をもつリプンジャヤ王よ、地を護る王よ。この世界を、海と山と森とともに治め、守護せよ。」

Verse 37

नागकन्यां नागराजः पत्न्यर्थं ते प्रदास्यति । अनंगमोहिनीं नाम्ना वासुकिः शीलभूषणाम्

「ナーガの王は、汝にナーガの乙女を妻として授けよう。ヴァースキは、アナンガモーヒニー（Anaṅgamohinī）と名づけられた者を与える。高き徳行を飾りとして身にまとう姫である。」

Verse 38

दिवोपि देवा दास्यंति रत्नानि कुसुमानि च । प्रजापालनसंतुष्टा महाराज प्रतिक्षणम्

「天上のデーヴァたちでさえ、宝玉と花を絶えず汝に捧げよう。大王よ、民を守り治める汝の徳に、彼らは刻々と満悦するがゆえである。」

Verse 39

दिवोदास इति ख्यातमतो नाम त्वमाप्स्यसि । मत्प्रभावाच्च नृपते दिव्यं सामर्थ्यमस्तु ते

それゆえ汝は名高き名「ディヴォダーサ」を得るであろう。わが威力により、王よ、汝に神聖なる力能と強さが備わらんことを。

Verse 40

परमेष्ठिवचः श्रुत्वा ततोसौ राजसत्तमः । वेधसं बहुशः स्तुत्वा वाक्यं चेदमुवाच ह

パラメーシュティン（梵天）の御言葉を聞くや、その最勝の王は創造主ヴェーダスを幾度も讃え、そして次のように語った。

Verse 41

राजोवाच । पितामह महाप्राज्ञ जनाकीर्णे महीतले । कथं नान्ये च राजानो मां कथं कथ्यते त्वया

王は言った。「祖父よ、大いなる智慧者よ——人々と他の王たちで地上が満ちるこの時、なぜ私だけを選び、あなたは私を語られるのですか。」

Verse 42

ब्रह्मोवाच । त्वयि राज्यं प्रकुर्वाणे देवो वृष्टिं विधास्यति । पापनिष्ठे च वै राज्ञि न देवो वर्षते पुनः

梵天は言った。「汝が王としての務めを果たすとき、雨の神は雨を授ける。だが王が罪に執するなら、神は再び雨を降らせない。」

Verse 43

राजोवाच । पितामह महामान्य त्रिलोकी करणक्षम । महाप्रसाद इत्याज्ञां त्वदीयां मूर्ध्न्युपाददे

王は言った。「祖父よ、最も尊ぶべき御方、三界を統べる力ある御方よ——あなたのご命令は大いなる恩寵です。」そう言って、彼は至上の敬意をもって、その教えを頭上に戴いた。

Verse 44

किंचिद्विज्ञप्तुकामोहं तन्मदर्थं करोषि चेत् । ततः करोम्यहं राज्यं पृथिव्यामसपत्नवत्

「小さき願いを申し上げたい。もし我がためにそれを成してくださるなら、我は大地において、比肩する者なき王権を打ち立てよう。」

Verse 45

ब्रह्मोवाच । अविलंबेन तद्ब्रूहि कृतं मन्यस्व पार्थिव । यत्ते हृदि महाबाहो तवादेयं न किंचन

ブラフマーは言った。「ためらうことなく申せ、王よ。すでに成就したものと思え。汝の心にあることは何であれ、強き腕の者よ——汝に与えられぬものは何一つない。」

Verse 46

राजोवाच । यद्यहं पृथिवीनाथः सर्वलोकपितामह । तदादिविष दो देवा दिवि तिष्ठंतु मा भुवि

王は言った。「もし我が大地の主であるなら、万界の祖父よ、太初より住まうデーヴァたちは天に留まり、地上には留まらぬように。」

Verse 47

देवेषु दिवितिष्ठत्सु मयि तिष्ठति भूतले । असपत्नेन राज्येन प्रजासौख्यमवाप्स्यति

「デーヴァたちが天に住し、我が地上に住するなら、比肩する者なき王権によって、民は安楽を得るであろう。」

Verse 48

तथेति विश्वसृक्प्रोक्तो दिवोदासो नरेश्वरः । पटहं घोषयांचक्रे दिवं देवा व्रजंत्विति

かくして創造主の教えを受けた王ディヴォダーサは、太鼓を打ち鳴らして布告させた。「デーヴァたちは天へ赴け！」

Verse 49

मा गच्छंत्विह वै नागा नराः स्वस्था भवंत्वितः । मयि प्रशासति क्षोणीं सुराः स्वस्था भवंत्विति

「ナーガたちはここを去ってはならぬ。人々はここで安らかに守られてあれ。わたしが大地を治めるかぎり、デーヴァたちもまた各々の界において安穏であれ。」

Verse 50

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा विश्वेशं प्रणिपत्य ह । यावद्विज्ञप्तुकामोभूत्तावदीशोब्रवीद्विधिम्

その間に、ブラフマーはカーシーの主ヴィシュヴェーシャにひれ伏して礼拝した。願いを申し上げようとしたその時、主は先に、造化の主（ブラフマー）に向かって語り始めた。

Verse 51

लोकेश्वर समायाहि मंदरो नाम भूधरः । कुशद्वीपादिहागत्य तपस्तप्येत दुष्करम्

「世界の主よ、おいでください。クシャドヴィーパより『マンダラ』という名の山がここに来て、成し難いタパス（苦行）を修しています。」

Verse 52

यावस्तस्मै वरं दातुं बहुकालं तपस्यते । इत्युक्त्वा पार्वतीनाथो नंदिभृंगिपुरोगमः

「彼は久しくタパスを修し、授けられるべき恩寵（ヴァラ）を求めております。」そう言うと、パールヴァティーの主は、ナンディンとブリンギを先導として歩み出した。

Verse 53

जगाम वृषमारुह्य मंदरो यत्र तिष्ठति । उवाच च प्रसन्नात्मा देवदेवो वृषध्वज

牡牛に乗り、彼はマンダラの立つところへ赴いた。すると、心静かな神々の神、牡牛旗を掲げる御方が語りかけた。

Verse 54

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते वरं ब्रूहि धरोत्तम । सोथ श्रुत्वा महेशानं देवदेवं त्रिलोचनम्

「起きよ、起きよ――汝に吉祥あれ。汝の願いの賜物を告げよ、山々の最勝よ。」かくマヘーシャーナ、神々の神・三つ目の御方に告げられて、（マンダラはしかるべく答えた）。

Verse 55

प्रणम्य बहुशो भूमावद्रिरेतद्व्यजिज्ञपत् । लीलाविग्रहभृच्छंभो प्रणतैक कृपानिधे

幾度も地にひれ伏して礼拝し、山はつつしんで申し上げた。「シャンブ（Śambhu）よ、神聖なる戯れにおいて御身を現じ給う御方よ――汝に伏す者らへの慈悲のただ一つの宝庫よ――（我が願いをお聞き入れください）。」

Verse 56

सर्वज्ञोपि कथं नाम न वेत्थ मम वांछितम् । शरणागतसंत्राण सर्ववृत्तांतकोविद

「全知なる御方よ、どうして我が望みを知らぬことがありましょう。帰依する者を守護する御方よ、あらゆる事情と出来事を悉く知る御方よ。」

Verse 57

सर्वेषां हृदयानंद शर्वसर्वगसर्वकृत् । यदि देयो वरो मह्यं स्वभावादृषदात्मने

「すべての心の歓喜よ――遍満し万事をなすシャルヴァよ――もし石のごとく不活発なる我に、賜物を授け給うならば……」

Verse 58

याचकायातिशोच्याय प्रणतार्तिप्रभंजक । ततोऽविमुक्तक्षेत्रस्य साम्यं ह्यभिलषाम्यहम्

「この乞い願う我、まことに憐れむべき者に――伏して嘆きを砕く御方よ――ゆえに我は、アヴィムクタ（Avimukta）と呼ばれる聖なる霊域と同等であることを切に願います。」

Verse 59

कुशद्वीप उमा सार्धं नाथाद्य सपरिच्छदः । मन्मौलौ विहितावासः प्रयात्वेष वरो मम

「主はウマーとその一切の眷属を伴い、今日クシャドヴィーパ（Kuśadvīpa）へ旅立たれよ。わが峰頂に住まいを定め給うた—これこそ我が願いの恩寵である。」

Verse 60

सर्वेषां सर्वदः शंभुः क्षणं यावद्विचिंतयेत् । विज्ञातावसरो ब्रह्मा तावच्छंभुं व्यजिज्ञपत् । प्रणम्याग्रेसरो भूत्वा मौलौ बद्धकरद्वयः

万物を万民に施すシャンブ（Śambhu）は、しばし思惟された。機を悟ったブラフマー（Brahmā）は、シャンブに申し上げた—礼拝して前に進み、合掌を頭頂に捧げて。

Verse 61

ब्रह्मोवाच । विश्वेश जगतांनाथ पत्या व्यापारितोस्म्यहम् । कृतप्रसादेन विभो सृष्टिं कर्तुं चतुर्विधाम्

ブラフマーは言った。「ヴィシュヴェーシャ（Viśveśa）、宇宙の主よ、諸世界の御主よ—主（シヴァ）の御命により、私は務めに就かされました。あなたの御慈悲によって、力ある御方よ、四種の創造を成し遂げます。」

Verse 62

प्रयत्नेन मया सृष्टा सा सृष्टिस्त्वदनुज्ञया । अवृष्ट्या षष्टिहायिन्या तत्र नष्टाऽप्रजा भुवि

「私は力を尽くしてその創造を成し、あなたの許しによってそれは成就しました。けれども六十年雨が降らず、地上の生きとし生けるものは滅び、世界は民なきものとなりました。」

Verse 63

अराजकं महच्चासीद्दुरवस्थमभूज्जगत् । ततो रिपुंजयो नाम राजर्षिर्मनुवंशजः

「大いなる無王の乱れが起こり、世界は苦境に沈みました。するとマヌ（Manu）の系譜に生まれた、リプンジャヤ（Ripuṃjaya）という王仙（rājārṣi）が現れました。」

Verse 64

मयाभिषिक्तो राजर्षिः प्रजाः पातुं नरेश्वरः । चकार समयं सोपि महावीर्यो महातपाः

我はその王仙に灌頂を施し、人王として民を護らせた。彼もまた—大いなる武勇と大いなる苦行を備え—正しき法度と規律を定めた。

Verse 65

तवाज्ञया चेत्स्थास्यंति सर्वे दिविषदो दिवि । नागलोके तथा नागास्ततो राज्यं करोम्यहम्

もし汝の命により、すべての神々が天にとどまり、またナーガたちがナーガ界にとどまるなら、我はそれに従って諸界の統治を引き受けよう。

Verse 66

तथेति च मया प्रोक्तं प्रमाणीक्रियतां तु तत् । मंदराय वरो दत्तो भवेदेवं कृपानिधे

「然り」と我は告げた。「それを真実として確証せよ。かくしてマンダラに恩寵が授けられた—そのとおり成就せよ、慈悲の宝蔵よ。」

Verse 67

तस्य राज्ञः प्रजास्त्रातुं भूयाच्चैष मनोरथः । मम नाडीद्वयं राज्यं तस्यापि च शतक्रतोः

これもまた彼のさらなる願いとなれ—その王の民を護ること。わが「二つのナーディー」、すなわち二重の領域が王国となり、彼にも、またシャタクラトゥにも属するであろう。

Verse 68

मर्त्यानां गणना क्वेह निमेषार्ध निमेषिणाम् । देवोपि निर्मलं मत्वा मंदरं चारुकंदरम्

ここでいかに人間を数え得ようか。半瞬まばたく者たち—神々—すら量り知れぬのだから。美しき洞窟をもつマンダラを清浄無垢と見なして、デーヴァさえもこれを敬った。

Verse 69

विधेश्च गौरवं रक्षंस्तथोरी कृतवान्हरः । जंबूद्वीपे यथा काशी निर्वाणपददा सदा

ヴィディ（梵天ブラフマー）の威徳を守りつつ、ハラ（シヴァ）はそれをしかるべく受け入れた。ジャムブードヴィーパのカーシーが、常に解脱の位（ニルヴァーナ）を授けるように。

Verse 70

तथा बहुतिथं कालं द्वीपोभूत्सोपि मंदरः । यियासुना च देवेन मंदरं चित्रकंदरम्

かくして、はなはだ長き時のあいだ、そのマンダラもまた島のごとくなった。旅立たんとするデーヴァは、妙なる洞窟をもつマンダラへと向かった。

Verse 71

निजमूर्तिमयं लिंगमविज्ञातं विधेरपि । स्थापितं सर्वसिद्धीनां स्थापकेभ्यः समर्पितुम्

御身そのものの精髄より成るリンガ—ヴィディ（梵天ブラフマー）さえ知らぬそれ—が स्थापितされた。すべてのシッディ（成就）の基として、 स्थापितの祭司たちに授けるためである。

Verse 72

विपन्नानां च जंतूनां दातुं नैःश्रेयसीं श्रियम् । सर्वेषामिह संस्थानां क्षेत्रं चैवाभिरक्षितुम्

苦難に沈む衆生に、最高の解脱の吉祥（naiḥśreyasī śrī）を授け、またここに住まうすべての者のために、この聖なるクシェートラを守護するためである。

Verse 73

मंदराद्रिगतेनापि क्षेत्रं नैतत्पिनाकिना । विमुक्तं लिंगरूपेण अविमुक्तमतः स्मृतम्

たとえマンダラ山へ赴いたとしても、ピーナーキン（シヴァ）はこの聖なるクシェートラを捨てなかった。リンガの姿において離れ去られなかったゆえ、これをアヴィムクタ（Avimukta、「決して捨てられぬ地」）と記憶する。

Verse 74

पुरा नंदवनं नाम क्षेत्रमेतत्प्रकीर्तितम् । अविमुक्तं तदारभ्य नामास्य प्रथितं भुवि

昔、この聖なる地はナンダヴァナと名高かった。以来、その名「アヴィムクタ」は地上に広く知られるようになった。

Verse 75

नामाविमुक्तमभवदुभयोः क्षेत्रलिंगयोः । एतद्द्वयं समासाद्य न भूयो गर्भभाग्भवेत्

「アヴィムクタ」という名は、聖地（クシェートラ）とリンガの双方に授けられた。この二つに到達した者は、もはや胎に宿らず—すなわち再生しない。

Verse 76

अविमुक्तेश्वरं लिंगं दृष्ट्वा क्षेत्रेऽविमुक्तके । विमुक्त एव भवति सर्वस्मात्कर्मबंधनात्

アヴィムクタの聖地においてアヴィムクテーシュヴァラのリンガを拝するなら、あらゆる業（カルマ）の束縛から真に解き放たれる。

Verse 77

अर्चंति विश्वे विश्वेशं विश्वेशोर्चति विश्वकृत् । अविमुक्तेश्वरं लिंगं भुविमुक्तिप्रदायकम्

ヴィシュヴェーデーヴァたちは宇宙の主ヴィシュヴェーシャを礼拝し、ヴィシュヴェーシャ—世界の造り手—もまた礼拝する。アヴィムクテーシュヴァラのリンガは、地上にありながら解脱を授ける。

Verse 78

पुरा न स्थापितं लिंगं कस्यचित्केनचित्क्वचित् । किमाकृति भवेल्लिंगं नैतद्वेत्त्यपि कश्चन

いにしえ、このリンガは誰によっても、いかなる場所にも स्थापित（安置）されなかった。その真の姿がいかなるものか、誰一人として知り得ない。

Verse 79

आकारमविमुक्तस्य दृष्ट्वा ब्रह्माच्युतादयः । लिंगं संस्थापयामासुर्वसिष्ठाद्यास्तथषर्यः

アヴィムクタの聖なる顕現を拝したとき、ブラフマー、アチュタ（ヴィシュヌ）らはリンガを安置した。ヴァシシュタをはじめとする聖仙たちもまた同様であった。

Verse 80

आदिलिंगमिदं प्रोक्तमविमुक्तेश्वरं महत् । ततो लिंगांतराण्यत्र जातानि क्षितिमंडले

この偉大なるアヴィムクテーシュヴァラは、原初のリンガであると説かれる。そこから、この地の輪の上に他のリンガが生じた。

Verse 81

अविमुक्तेश नामापि श्रुत्वा जन्मार्जितादघात् । क्षणान्मुक्तो भवेन्मर्त्यो नात्र कार्या विचारणा

ただ「アヴィムクテーシャ」という御名を聞くだけで、凡人は幾度もの生に積んだ罪より刹那に解脱する。これに疑いや論議は要らない。

Verse 82

अविमुक्तेश्वरं लिंगं स्मृत्वा दूरगतोपि च । जन्मद्वयकृतात्पापात्क्षणादेव विमुच्यते

たとえ遠くにあっても、アヴィムクテーシュヴァラのリンガを念ずれば、二生にわたり犯した罪より刹那に解き放たれる。

Verse 83

अविमुक्ते महाक्षेत्रेऽविमुक्तमवलोक्य च । त्रिजन्मजनितं पापं हित्वा पुण्यमयो भवेत्

アヴィムクタの大いなる聖地においてアヴィムクタを拝すれば、三生に生じた罪を捨て去り、功徳（プンニャ）に満ちた者となる。

Verse 84

यत्कृतं ज्ञानविभ्रंशादेनः पंचसु जन्मसु । अविमुक्तेश संस्पर्शात्तत्क्षयेदेव नान्यथा

理解の迷いによって五つの生にわたり犯したいかなる罪も、アヴィムクテーシャに触れることで滅びる。ほかの道はない。

Verse 85

अर्चयित्वा महालिंगमविमुक्तेश्वरं नरः । कृतकृत्यो भवेदत्र न च स्याज्जन्मभाक्कुतः

大いなるリンガ、アヴィムクテーシュヴァラを礼拝した者は、この地で人生の目的を成就する。どうして再び輪廻に属することがあろうか。

Verse 86

स्तुत्वा नत्वार्चयित्वा च यथाशक्ति यथामति । अविमुक्ते विमुक्तेशं स्तूयते नम्यतेऽर्च्यते

力と理解に応じて、讃え、礼拝し、供養せよ。アヴィムクタにおいて解脱主ヴィムクテーシャを讃嘆し、礼し、崇め奉るべきである。

Verse 87

अनादिमदिदं लिंगं स्वयं विश्वेश्वरार्चितम् । काश्यां प्रयत्नतः सेव्यमविमुक्तं विमुक्तये

このリンガは無始であり、ヴィシュヴェーシュヴァラ自らが礼拝する。カーシーにおいてアヴィムクタを努めて奉仕せよ、解脱のために。

Verse 88

संति लिंगान्यनेकानि पुण्येष्वायतनेषु च । आयांति तानि लिंगानि माघीं प्राप्य चतुदर्शीम्

聖なる諸処には多くのリンガがある。そしてマーガ月の十四日（チャトゥルダシー）が到来すると、それらのリンガは（ここへ）来集する。

Verse 89

कृष्णायां माघभूतायामविमुक्तेश जागरात् । सदा विगतनिद्रस्य योगिनो गतिभाग्भवेत्

マ―ガ月の黒分（下弦）の十四日に、アヴィムクテーシャのために徹夜の守夜をなすなら、常に目覚めているヨーギーは至上の霊的境地を受ける。

Verse 90

नानायतनलिंगानि चतुर्वर्गप्रदान्यपि । माघकृष्णचतुर्दश्यामविमुक्तमुपासते

多くの聖所のリンガ—四つの人生目的を授けるものさえ—は、マ―ガ月黒分の十四日にアヴィムクタを礼拝し奉仕する。

Verse 91

किं बिभेति नरो धीरः कृतादघशिलोच्चयात् । अविमुक्तेश लिंगस्य भक्ति वज्रधरो यदि

アヴィムクテーシャのリンガに金剛のごとき堅固な信愛を抱くなら、堅忍の人は自ら積んだ罪の山を何ゆえ恐れようか。

Verse 92

क्वाविमुक्तं महालिंगं चतुर्वर्गफलोदयम् । क्व पापि पापशैलोऽल्पो यःक्षयेन्नामसंभृतः

四つの人生目的の果が湧き起こる源たるアヴィムクタの大リンガと、名を唱えるだけで摩滅する罪人の小さな「罪の山」とを、いかに比べ得ようか。

Verse 93

अविमुक्ते महाक्षेत्रे विश्वेशसमधिष्ठिते । यैर्न दृष्टं विमूढास्तेऽविमुक्तं लिंगमुत्तमम्

ヴィシュヴェーシャにより鎮座されるアヴィムクタの大聖域において、至上のアヴィムクタ・リンガを拝していない者は、まことに迷妄の徒である。

Verse 94

द्रष्टारमविमुक्तस्य दृष्ट्वा दंडधरो यमः । दूरादेव प्रणमति प्रबद्धकरसंपुटः

アヴィムクタを拝した者を見て、杖を執るヤマ自らが、遠くより合掌して恭しく礼拝する。

Verse 95

धन्यं तन्नेत्रनिर्माणं कृतकृत्यौ तु तौ करौ । अविमुक्तेश्वरं येन याभ्यामैक्षिष्ट यः स्पृशेत्

その眼の造りはまことに福徳に満ち、その両手は真に成就した——それによってアヴィムクテーシュヴァラを拝し、それによって御身に触れるのだから。

Verse 96

त्रिसंध्यमविमुक्तेशं यो जपेन्नियतः शुचिः । दूरदेशविपन्नोपि काशीमृतफलं लभेत्

戒めを守り清浄にして、三つの時の節目にアヴィムクテーシャを誦する者は、たとえ遠国に取り残されても、カーシーで没する果報を得る。

Verse 97

अविमुक्तं महालिंगं दृष्ट्वा ग्रामांतरं व्रजेत् । लब्धाशुकार्यसंसिद्धिं क्षेमेण प्रविशेद्गृहम्

アヴィムクタの大リンガを拝したのち、他の村へと進んでもよい。なすべき事は速やかに成就し、安穏に家へ帰り入る。