पार्वतीजन्मवर्णनम् / Description of Pārvatī’s Birth

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ संस्मरतुर्भक्त्या दम्पती तौ भवाम्बिकाम् । प्रसूतिहेतवे तत्र देवकार्यार्थमादरात्

ブラフマーは言った。かくしてその夫婦は、信愛と恭敬の志をもって、その場でバヴァーンビカーを念じ、受胎が成就するように、また神々の目的を果たすために祈念した。

Verse 2

ततस्सा चण्डिका योगात्त्यक्तदेहा पुरा पितुः । ईहया भतितुं भूयस्समैच्छद्रिरिदारतः

すると女神チャンディカーは、かつて父の家においてヨーガの力により身を捨てたが、今また自らの確かな意志によって、身を受けてそれを保たんと望み、この山に帰依して宿ろうとした。

Verse 3

सत्यं विधातुं स्ववचः प्रसन्नाखिलकामदा । पूर्णांशाच्छैलचित्ते सा विवेशाथ महेश्वरी

自らの言葉を真実ならしめるため、あらゆる願いを満たす恩寵の女神は、完全なる神的分として山（ヒマーラヤ）の心に入り、マヘーシュヴァリーとしてそこに現前した。

Verse 4

विरराज ततस्सोतिप्रमदोपूर्वसुद्युतिः । हुताशन इवाधृष्यस्तेजोराशिर्महामनाः

そのとき、その光輝ある存在は、以前の輝きをも凌いで赫々と現れた――聖なる火そのもののごとき、打ち破りがたい霊火の光聚であり、しかも大いなる魂を具えていた。

Verse 5

ततो गिरिस्स्वप्रियायां परिपूर्णं शिवांशकम् । समाधिमत्वात्समये समधत्त सुशंकरे

ついで、シャンカラがサマーディに安住していたゆえ、しかるべき時に、愛しき者――山の娘――のうちに、自らの神性の完全なる一分をお授けになった。

Verse 6

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीजन्मवर्णनं नाम षष्टोऽध्यायः

かくして『聖シヴァ・マハープラーナ』第二巻ルドラ・サンヒターの第三部パールヴァティー・カンダにおける、「パールヴァティー誕生の叙述」と題する第六章は終わる。

Verse 7

गिरिप्रिया सर्वजगन्निवासासंश्रयाधिकम् । विरेजे सुतरां मेना तेजोमण्डलगा सदा

メーナはひときわ輝き、常に光輪の中に在った。なぜなら彼女は、全世界の支えであり住処でもあるギリプリヤー（パールヴァティー）の母であり、最上の帰依処であったからである。

Verse 8

सुखोदयं स्वभर्तुश्च मेना दौहृदलक्षणम् । दधौ निदानन्देवानामानन्दस्येप्सितं शुभम्

メーナは夫のうちに歓びの兆しが立ち昇るのを見、また自らは懐妊の吉相を帯びた。――それは神々にとって望まれた、まことに勝れた歓喜の因であり、喜悦の源であった。

Verse 9

देह सादादसंपूर्णभूषणा लोध्रसंमुखा । स्वल्पभेन्दुक्षये कालं विचेष्यर्क्षा विभावरी

彼女の身はもの憂く、飾りもまだ整いきっていなかった。ロドゥラ樹に顔を向けると、星々にしるされた夜はしばし留まるかのようで、月は痩せて細い名残だけを残していた。

Verse 10

तदाननं मृत्सुरभिनायं तृप्तिं गिरीश्वरः । मुने रहस्युपाघ्राय प्रेमाधिक्यं बभूव तत्

聖仙よ、そのときギリーシュヴァラ（主シヴァ）はひそかに近づき、土の香を帯びた彼女の顔の芳香を吸い込まれた。主は深い満ち足りを覚え、それによって彼女への愛はいよいよ増した。

Verse 11

मेना स्पृहावती केषु न मे शंसति वस्तुषु । किंचिदिष्टं ह्रियापृच्छदनुवेलं सखी गिरिः

メナーは切なる思いに満ちていながら、何を望むのか私には告げなかった。けれども友のギリーは、恥じらいながら幾度も、私が望みうるものは何かと尋ねてきた。

Verse 12

उपेत्य दौहदं शल्यं यद्वव्रेऽपश्यदाशु तत् । आनीतं नेष्टमस्याद्धा नासाध्यं त्रिदिवैऽपि हि

彼女に近づくや、彼はたちまち彼女の憧れの痛み—心に選び取ったその願い—を刺のごとく見て取った。まことに、彼女の愛するものは即座にもたらされた。神意に仕える者にとって、三天の神々にさえ不可能はない。

Verse 13

प्रचीयमानावयवा निस्तीर्य दोहदव्यथाम् । रेजे मेना बाललता नद्धपत्राधिका यथा

懐妊の痛みを乗り越え、四肢がふたたび満ちてゆくと、メナーは輝いた—新葉をまとったばかりの柔らかな若蔓のように。

Verse 14

गिरिस्सगर्भां महिषीममंस्त धरणीमिव । निधानगर्भामभ्यन्तर्लीनवह्निं शमीमिव

人々はその王妃を、山々を胎内に宿す大地—万物を支えるダラニー—のようだと見なした。また彼女を、内に宝を秘め、火をも潜ませるシャミー樹のようだとも思った。

Verse 15

प्रियाप्रीतेश्च मनसः स्वार्जितद्रविणस्य च । समुन्नतैः श्रुतेः प्राज्ञः क्रियाश्चक्रे यथोचिताः

愛しきものに心は満ち、みずから得た財を携えて、賢者はシュルティ—ヴェーダ—の高き教令に従い、しかるべき作法で定めの祭儀を執り行った。

Verse 16

ददर्श काले मेनां स प्रतीतः प्रसवोन्मुखीम् । अभ्रितां च दिवं गर्भगृहे भिषगधिष्ठिते

やがて時が満ちると、彼はメーナーが光り輝き、出産に向けて整い、産室にて細やかに看護され、医師たちが侍しているのを見た。まるでその場で天界そのものが支えられているかのようであった。

Verse 17

दृष्ट्वा प्रियां शुभाङ्गी वै मुमोदातिगिरीश्वरः । गर्भस्थजगदम्बां हि महातेजोवतीन्तदा

愛しき者、吉祥なる肢体を備えたパールヴァティーを見て、ギリーシュヴァラ（主シヴァ）は大いに歓喜した。その時、宇宙の母はなお胎内にありながら、計り知れぬ霊的光輝に満ちていた。

Verse 18

तस्मिन्नवसरे देवा मुने विष्ण्वादयस्तथा । मुनयश्च समागम्य गर्भस्थां तुष्टुवुश्शिवाम्

まさにその時、ああ牟尼よ、ヴィシュヌら諸天と聖仙たちは集い、胎内に安住するシヴァー女神を讃嘆した。

Verse 19

देवा ऊचुः । दुर्गे जय जय प्राज्ञे जगदम्ब महेश्वरि । सत्यव्रते सत्यपरे त्रिसत्ये सत्यरूपिणी

神々は言った。「勝利あれ、勝利あれ、ドゥルガーよ——叡智なる御方、宇宙の母よ、マヘーシュヴァリーよ。真理を誓願とし、真理に帰依する御方、三重の真理にして、その御姿そのものが真理である御方よ。」

Verse 20

सत्यस्थे सत्यसुप्रीते सत्ययोने च सत्यतः । सत्यसत्ये सत्यनेत्रे प्रपन्नाः शरणं च ते

真理に住し、真理を喜び、真理を源とし、まことに真理そのものなる女神よ。真理の化身よ、真理を眼とする御方よ——われらは汝に帰伏する。汝こそが、まさしくわれらの帰依処である。

Verse 21

शिवप्रिये महेशानि देवदुःखक्षयंकरि । त्रैलोक्यमाता शर्वाणी व्यापिनी भक्तवत्सला

おおシヴァに愛されし御方、マヘーシャーニよ—神々の憂いを滅する御方よ。三界の母シャルヴァーニ、遍満する御方、あなたは帰依者にやさしく慈愛を注がれる。

Verse 22

आविर्भूय त्रिलोकेशि देवकार्यं कुरुष्व ह । सनाथाः कृपया ते हि वयं सर्वे महेश्वरि

三界を統べる女神よ、どうか顕現して、神々の務めを成し遂げたまえ。大自在天妃マヘーシュヴァリーよ、汝の慈悲により、我らは皆守護を得て、もはや頼るものなき者ではない。

Verse 23

त्वत्तः सर्वे च सुखिनो लभन्ते सुखमुत्तमम् । त्वाम्विना न हि किंचिद्वै शोभते त्रिभवेष्वपि

ただ汝より、すべての衆生は歓喜し、最上の安楽を得る。汝なくしては、まことに何ものも輝かず、美を保たぬ—三界に遍くといえども。

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्थं कृत्वा महेशान्या गर्भस्थाया बहुस्तुतिम् । प्रसन्नमनसो देवास्स्वं स्वं धाम ययुस्तदा

ブラフマーは言った。かくして、身ごもりたまうマヘーシャーニーに多くの讃嘆を捧げ終えると、神々は心安らぎ満ち足りて、その時それぞれ自らの住処へと去って行った。

Verse 25

व्यतीते नवमे मासे दशमे मासि पूर्णतः । गर्भस्थाया गतिन्द्रध्रे कालिका जगदम्बिका

九か月が過ぎ、十か月が満ちて来たとき、定められた時の運行に従い、カーリカー—ジャガダンビカー、宇宙の母—は胎内の位より移り出た。

Verse 26

तदा सुसमयश्चासीच्छान्तभग्रहतारकः । नभः प्रसन्नतां यातं प्रकाशस्सर्वदिक्षु हि

そのとき吉祥なる季節が訪れた。天空は静まり、太陽・諸惑星・星々の光輝もやわらかに鎮まった。大空は澄みわたり安らぎ、光はまことに四方八方へと満ち広がった。

Verse 27

मही मंगलभूयिष्ठा सवनग्रामसागरा । सरस्स्रवन्तीवापीषु पुफुल्लुः पंकजानि वै

大地はいよいよ吉祥に満ち、森と村々と大海とを飾りとしていた。湖や流れる川や池には、まことに蓮華が咲きひらいた。

Verse 28

ववुश्च विविधा वातास्सुखस्पर्शा मुनीश्वर । मुमुदुस्साधवस्सर्वेऽसतान्दुःखमभूद्द्रुतम्

聖仙の主よ、さまざまな風が吹き起こり、その触れは心地よかった。善き人々はみな歓喜に満たされ、しかるに不善の者の苦しみはたちまち現れ出た。

Verse 29

दुन्दुभीन्वादयामासुर्नभस्यागत्य निर्जराः । पुष्पवृष्टिरभूत्तत्र जगुर्गन्धर्वसत्तमाः

天より降り来たる不死の神々はドゥンドゥビの太鼓を鳴らし、そこには花の雨が降りそそぎ、最勝のガンダルヴァたちが歓喜の歌をうたった。

Verse 30

विद्याधरस्त्रियो व्योम्नि ननृतुश्चाप्सरास्तथा । तदोत्सवो महानासीद्देवादीनां नभःस्थले

天空にてヴィディヤーダラの女たちは舞い、アプサラスもまた舞った。その祝祭は天の広がりにおいて、神々と諸々の天上の者たちのための大いなる祭典となった。

Verse 31

तस्मिन्नवसरे देवी पूर्वशक्तिश्शिवा सती । आविर्बभूव पुरतो मेनाया निजरूपतः

まさにその時、女神—サティ、かつてシヴァの根源のシャクティ—はメーナーの前に直に顕現し、自らの真の姿を現した。

Verse 32

वसंतर्तौ मधौ मासे नवम्यां मृगधिष्ण्यके । अर्द्धरात्रे समुत्पन्ना गंगेव शशिमण्डलात्

春の季節、マドゥの月、月の第九日、月がムリガ（Mṛgaśīrṣa）宿にあるとき、真夜中に彼女は顕れた――月輪よりガンガーが湧き出づるがごとく。

Verse 33

समये तत्स्वरूपेण मेनका जठराच्छिवा । समुद्भूय समुत्पन्ना सा लक्ष्मीरिव सागरात्

定められた時、シヴァーはそのままの御姿にてメーナカーの胎より湧き出で、顕れて誕生した――海よりラクシュミーが現れるがごとく。

Verse 34

ततस्तस्यां तु जातायां प्रसन्नोऽभूत्तदा भवः । अनुकूलो ववौ वायुर्गम्भीरो गंधयुक्शुभः

そして彼女が生まれると、バヴァ（主シヴァ）は大いに歓喜された。吉祥なる風が吹きはじめた――深く静かに、香りを帯び、めでたきしるしとして。

Verse 35

बभूव पुष्पवृष्टिश्च तोयवृष्टि पुरस्सरम् । जज्वलुश्चाग्नयः शान्ता जगर्जुश्च तदा घनाः

そのとき花の雨が降り、先には水の雨が注いだ。火は静やかでありながらも輝き燃え、雲はその時、大いなる雷鳴を轟かせた。

Verse 36

तस्यां तु जायमानायां सर्वस्वं समपद्यत । हिमवन्नगरे तत्र सर्व दुःखं क्षयं गतम्

しかし彼女が誕生すると、万事はことごとく吉祥にして円満となった。ヒマヴァーンの都では、あらゆる悲しみが尽き果てた。

Verse 37

तस्मिन्नवसरे तत्र विष्ण्वाद्यास्सकलास्सुराः । आजग्मुः सुखिनः प्रीत्या ददृशुर्जगदम्बिकाम्

まさにその時、ヴィシュヌを先頭とする一切の神々が、歓喜と親愛に満ちてそこへ来臨し、宇宙の母ジャガダンビカーを拝した。

Verse 38

तुष्टुवुस्तां शिवामम्बां कालिकां शिवकामिनीम् । दिव्यारूपां महामायां शिवलोकनिवासिनीम्

彼らはその聖なる母を讃えた――シヴァー、アンバー、カーリー、主シヴァの愛妃。天上の光輝く御姿を具え、大いなるマーヤー・シャクティとして、シヴァの御界に住まう方を。

Verse 39

देवा ऊचुः । जगदम्ब महादेवि सर्वसिद्धिविधायिनि । देवकार्यकरी त्वं हि सदातस्त्वां नमामहे

神々は言った。「おお宇宙の母よ、偉大なる女神よ、あらゆる成就を授ける御方よ。まことにあなたは常に神々の務めを成し遂げ給う。ゆえに我らは絶えずあなたに礼拝し奉る。」

Verse 40

सर्वथा कुरु कल्याणं देवानां भक्तवत्सले । मेनामनोरथः पूर्णः कृतः कुरु हरस्य च

神々の信愛者に慈しみ深き御方よ、あらゆる面で吉祥を成し給え。メーナーの切なる願いを満たし、またハラ（主シヴァ）のためにもそれを成就し給え。

Verse 41

ब्रह्मोवाच । इत्थं स्तुत्वा शिवां देवीं विष्ण्वाद्या सुप्रणम्य ताम् । स्वंस्वं धाम ययुः प्रीताश्शंसन्तस्तद्गतिं पराम्

ブラフマーは語った。かくしてデーヴィー・シヴァーを讃え、深き敬虔をもって礼拝したのち、ヴィシュヌをはじめ諸神は歓喜に満ちてそれぞれの住処へ帰り、彼女の至高の境地と最上の帰趣を称え広めた。

Verse 42

तान्तु दृष्ट्वा तथा जातां नीलोत्पलदलप्रभाम । श्यामा सा मेनका देवी मुदमापाति नारद

そのように生まれ出で、青蓮華の花弁のごとく輝く彼女を見て、女神メーナカー――黒みを帯びた色（シャーマー）なる方――は歓喜に満たされた、ああナーラダよ。

Verse 43

दिव्यरूपं विलोक्यानु ज्ञानमाप गिरिप्रिया । विज्ञाय परमेशानीं तुष्टावातिप्रहर्षिता

その神妙なる御姿を拝して、ギリプリヤー（パールヴァティー）は明らかな悟りを得た。至上の女神パラメーシャーニーと知り、歓喜に満ちて、満ち足りた心で讃嘆を捧げた。

Verse 44

मेनोवाच । जगदम्ब महेशानि कृतातिकरुणा त्वया । आविर्भूता मम पुरो विलसन्ती यदम्बिके

メナーは言った。「おお宇宙の母よ、おおマヘーシャーニー、マヘーシャの大いなる王妃よ。あなたは比類なき慈悲を示され、まことに、アンビカーよ、私の前に燦然と輝いて顕現された。」

Verse 45

त्वमाद्या सर्वशक्तीनां त्रिलोकजननी शिवे । शिवप्रिया सदा देवी सर्वदेवस्तुता परा

おおシヴァーよ、あなたはあらゆる力（シャクティ）の根源にして、三界を生み出す母。常に主シヴァに愛される方、あなたは永遠の女神—至上にして、すべての神々に讃えられる。

Verse 46

कृपां कुरु महेशानि मम ध्यानस्थिता भव । एतद्रूपेण प्रत्यक्षं रूपं धेहि सुतासमम्

おおマヘーシャーニーよ、どうか憐れみを垂れ、私の瞑想のうちに住してください。このまさに同じ御姿のまま、目に見える顕現をとり、私には娘のように現れてください。

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या मेनाया भूधरस्त्रियाः । प्रत्युवाच शिवा देवी सुप्रसवामअरिप्रियाम्

ブラフマーは言った。山の妻メーナーのその言葉を聞いて、シヴァー・デーヴィーは、吉祥なる母にして神々に愛される彼女に答えた。

Verse 48

देव्युवाच । हे मेने त्वं पुरा मां च सुसेवितवती रता । त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नाहं वरन्दातुं गतान्तिकम्

女神は言った。「おおメーナーよ、かつて汝は深い愛と篤いバクティをもって我に仕え、礼拝した。汝の信愛に大いに満足したゆえ、今ここに近づき、願い（恩寵）を授けよう。」

Verse 49

वरं ब्रूहीति मद्वाणीं श्रुत्वा ते तद्वरो वृतः । सुता भव महादेवी सा मे देवहितं कुरु

「我が言葉『願いを申せ』を聞いて、汝はその願いを選んだ。『おおマハーデーヴィーよ、我が娘となり、そのことによって神々の益となることを成し遂げてください』と。」

Verse 50

तथा दत्त्वा वरं तेऽहं गता स्वम्पदमादरात् । समयं प्राप्य तनया भवन्ते गिरिकामिनि

「かくして汝にその恩寵を授け、我は敬意をもって自らの住処へ帰った。定めの時が来れば、山の愛しき娘よ、汝はまことに男子の母となるであろう。」

Verse 51

दिव्यरूपं धृतं मेद्य यत्ते मत्स्मरणं भवेत् । अन्यथा मर्त्यभावेन तवाज्ञानं भवेन्मयि

我は汝のうちに我を憶念する心が起こるよう、この清浄なる神聖の姿を取った。さもなくば、ただ人間的な見方によって、汝の中に我に関する無明が生じよう。

Verse 52

युवां मां पुत्रिभावेन दिव्यभावेन वा सकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्नेहौ यातास्स्थो मद्गतिम्पराम्

ただ一度でも我を念じたなら—娘を思う父母の慈愛としてであれ、あるいは神聖なる帰依（バクティ）の心としてであれ—汝ら二人は愛の結びつきに満たされ、まことに我が至上の境地、我における最高の帰依処に到ったのである。

Verse 53

देवकार्यं करिष्यामि लीलां कृत्वा द्भुतां क्षितौ । शम्भुपत्नी भविष्यामि तारयिष्यामि सज्जनान्

我は神々の務めを成し遂げ、大地において驚異のリーラー（神聖なる戯れ）を顕すであろう。我はシャンブ（Śambhu）の妃となり、善き人々を輪廻（サンサーラ）の海より渡らせ救う。

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वासीच्छिवा तूष्णीमम्बिका स्वात्त्ममायया । पश्यन्त्यां मातरि प्रीत्या सद्योऽऽभूत्तनया तनुः

ブラフマーは言った。かく語り終えるや、アンビカー（パールヴァティー）は自ら生じたマーヤーの力によって、ただちに沈黙した。母が愛をもって見守るうちに、娘の身体はたちまち現れ出た。