पूर्वगतिवर्णनम् (Pūrvagati-varṇana) — “Description of the Prior Course / Earlier Lineage Account”

Verse 1

नारद उवाच । विधे प्राज्ञ वदेदानीं मेनोत्पत्तिं समादरात् । अपि शापं समाचक्ष्व कुरु संदेहभंजनम्

ナーラダは言った。「賢きヴィダートリ（梵天）よ、いま敬意をもってメナーの起源の物語を私に語ってください。さらにその呪詛の件も説き明かし、私の疑いを打ち砕いてください。」

Verse 2

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद सुप्रीत्या मेनोत्पत्तिं विवेकतः । मुनिभिः सह वक्ष्येहं सुतवर्य्य महाबुध

ブラフマーは言った。「ナーラダよ、喜びの心をもって聴け。明らかな分別をもって、メナーの起源の物語を説き示そう。諸仙とともに、ここに語ろう、最勝の子よ、大いなる智者よ。」

Verse 3

दक्षनामा मम सुतो यः पुरा कथितो मुने । तस्य जाताः सुताः षष्टिप्रमितास्सृष्टिकारणाः

おお聖仙よ、先に我が子と語られたダクシャには六十人の息子が生まれ、彼らは創造の業における重要な因となった。

Verse 4

तासां विवाहमकरोत्स वरैः कश्यपादिभिः । विदितं ते समस्तं तत्प्रस्तुतं शृणु नारद

彼はカश्यパをはじめとする優れた聖仙たちと彼女らの婚姻を取り計らった。それらはすべて汝の知るところである。今は、ナーラダよ、ここに語られる事を聴け。

Verse 5

तासां मध्ये स्वधानाम्नीं पितृभ्यो दत्तवान्सुताम् । तिस्रोभवन्सुतास्तस्यास्सुभगा धर्ममूर्तयः

その娘たちのうち、彼はスヴァダー（Svadhā）という名の乙女を祖霊ピトリ（Pitṛs）に与えた。彼女から三人の娘が生まれ、吉祥にしてダルマの体現であった。

Verse 6

तासां नामानि शृणु मे पावनानि मुनीश्वर । सदा विघ्नहराण्येव महामंगलदानि च

おお仙人の中の主よ、彼女らの名を我が口より聴け。これらの名は清めをもたらし、常に障碍を滅し、大いなる吉祥を授ける。

Verse 7

मेनानाम्नी सुता ज्येष्ठा मध्या धन्या कलावती । अन्त्या एतास्सुतास्सर्वाः पितॄणाम्मानसोद्भवाः

そのうち長女の名はメナー、次女はダンニヤー、末娘はカーラーヴァティーであった。これらすべての娘たちは、ピトリ（祖霊たる父祖）より心により生じた子らであった。

Verse 8

अयोनिजाः स्वधायाश्च लोकतस्तत्सुता मताः । आसाम्प्रोच्य सुनामानि सर्वान्कामाञ्जनो लभेत्

これらの乙女たちはアヨーニジャー、すなわち胎から生まれぬ者と説かれ、諸世界においてスヴァダー（Svadhā）の娘と見なされる。彼女らの吉祥なる名を敬虔に唱える者は、望む目的のすべてを得る。

Verse 9

जगद्वंद्याः सदा लोकमातरः परमोददाः । योगिन्यः परमा ज्ञाननिधानास्तास्त्रिलोकगाः

全世界に常に礼拝される彼女らは、諸世界の母にして、至上の施与者である。かのヨーギニーたちは最上位で、霊的智慧の宝蔵となり、三界を遍く巡行する。

Verse 10

एकस्मिन्समये तिस्रो भगिन्यस्ता मुनीश्वर । श्वेतद्वीपं विष्णुलोकं जग्मुर्दर्शनहेतवे

おお、仙賢の主よ。ある時、その三人の姉妹は、神聖なる拝謁（ダルシャナ）を得るため、ヴィシュヌの界であるシュヴェータドヴィーパへ赴いた。

Verse 11

कृत्वा प्रणामं विष्णोश्च संस्तुतिं भक्तिसंयुताः । तस्थुस्तदाज्ञया तत्र सुसमाजो महानभूत्

彼女らはヴィシュヌにプラナーマ（礼拝）を捧げ、信愛をもって讃嘆した。やがて御命に従いその場に留まると、そこに大いなる調和の集会が成り立った。

Verse 12

तदैव सनकाद्यास्तु सिद्धा ब्रह्मसुता मुने । गतास्तत्र हरिं नत्वा स्तुत्वा तस्थुस्तदाज्ञया

そのとき、聖仙よ、梵天の子にして成就者たるサナカらは、ただちにそこへ赴いた。ハリに礼拝して讃嘆し、その命に従って立ち尽くした。

Verse 13

सनकाद्यान्मुनीन्दृष्ट्वोत्तस्थुस्ते सकला द्रुतम् । तत्रस्थान्संस्थितान्नत्वा देवाद्यांल्लोकवन्दितान्

サナカをはじめとする聖賢を見て、彼らは皆ただちに立ち上がった。そこに居並ぶ、諸世界に礼拝される神々と尊者に拝礼し、しかるべき謙恭をもって立った。

Verse 14

तिस्रो भगिन्यस्तांस्तत्र नोत्तस्थुर्मोहिता मुने । मायया दैवविवशाश्शङ्करस्य परात्मनः

聖仙よ、その場で迷妄に覆われた三人の姉妹は立ち上がらなかった。最高我たるシャンカラのマーヤーにより、宿業の力に圧されて、彼女らはなすすべを失った。

Verse 15

मोहिनी सर्व लोकानां शिवमाया गरीयसी । तदधीनं जगत्सर्वं शिवेच्छा सा प्रकीर्त्यते

シヴァのマーヤーは至大の力をもち、あらゆる世界を惑わす。全宇宙はそれに依存するがゆえに、それはシヴァの御意（シヴェッチャー）そのものと称えられる。

Verse 16

प्रारब्धं प्रोच्यते सैव तन्नामानि ह्यनेकशः । शिवेच्छया भवत्येव नात्र कार्या विचारणा

これのみがプララブダ（すでに動き出した宿命）と呼ばれ、また多くの名で説かれる。それはただシヴァ（Śiva）の御意志によって成就する—ここに更なる論争は要らぬ。

Verse 17

भूत्वा तद्वशगास्ता वै न चक्रुरपि तन्नतिम् । विस्मितास्सम्प्रदृश्यैव संस्थितास्तत्र केवलम्

彼女の抗しがたい御力に支配され、彼らは彼に礼拝の一礼すら捧げることができなかった。目の当たりにしたものに驚愕し、ただその場に立ち尽くし、身じろぎもしなかった。

Verse 18

तादृशीं तद्गतिं दृष्ट्वा सनकाद्या मुनीश्वराः । ज्ञानिनोऽपि परं चक्रुः क्रोधं दुर्विषहं च ते

その並外れた成り行きと結末を見て、サナカらに始まる尊き仙人たちは、たとえ至高の真理を知る者であっても、耐え難いほどの激しい憤怒を起こした。

Verse 19

शिवेच्छामोहितस्तत्र सक्रोधस्ता उवाच ह । सनत्कुमारो योगीशश्शापन्दण्डकरं ददन्

その場で、シヴァご自身の御意志により惑わされ、怒りに駆られて彼は語った。するとヨーギーの主サナトクマーラは、呪詛の杖を掲げ、呪いを宣言し始めた。

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । यूयं तिस्रो भगिन्यश्च मूढाः सद्वयुनोज्झिताः । अज्ञातश्रुतितत्त्वा हि पितृकन्या अपि ध्रुवम्

サナトクマーラは言った。「汝ら三人の姉妹は迷妄に沈み、正しき分別を捨て去った。まことに汝らはヴェーダの真義を悟っていない。父の娘であろうとも、確かにそのとおりである。」

Verse 21

अभ्युत्थानं कृतं नो यन्नमस्कारोपि गर्वतः । मोहिता नरभावत्वात्स्वर्गाद्दूरा भवन्तु हि

「われらに敬意を示して立ち上がらず、驕りにふくれて礼拝すら捧げなかったゆえに――人の性の限界に惑わされた汝らは、まことに天界より遠くあれ。」

Verse 22

नरस्त्रियः सम्भवन्तु तिस्रोऽपि ज्ञानमोहिताः । स्वकर्मणः प्रभणावे लभध्वं फलमीदृशम्

「男も女も—さらに具身の生の三つの境位すべて—知によって惑わされよ。されど、自らの業の展開とその帰結のうちに、汝らがこのような果報を得んことを。」

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य च साध्वस्तास्तिस्रोऽपि चकिता भृशम् । पतित्वा पादयोस्तस्य समूचूर्नतमस्तकाः

ブラフマーは語った。これらの言葉を聞くや、徳ある三人はひどくおびえた。彼の御足にひれ伏し、頭を垂れて礼拝しつつ、そろって申し上げた。

Verse 24

पितृतनया ऊचुः । मुनिवर्य्य दयासिन्धो प्रसन्नो भव चाधुना । त्वत्प्रणामं वयं मूढाः कुर्महे स्म न भावतः

ピトリたちの娘らは言った。「おお最勝の聖仙よ、慈悲の大海よ、いま私たちにご慈愛をお垂れください。私たちは迷いのゆえにあなたに礼拝してきましたが、真の内なる思いと理解をもってではありませんでした。」

Verse 25

प्राप्तं च तत्फलं विप्र न ते दोषो महामुने । अनुग्रहं कुरुष्वात्र लभेम स्वर्गतिम्पुनः

「おおバラモンよ、その果報はまことにすでに受けました。おお大聖仙よ、あなたに過失はありません。ここにてご加護をお授けください。そうすれば私たちは再び天界への道を得られましょう。」

Verse 26

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा तद्वचनं तात प्रोवाच स मुनिस्तदा । शापोद्धारं प्रसन्नात्मा प्रेरितः शिवमायया

ブラフマーは語った。「愛しき者よ、その言葉を聞くと、聖仙はそのとき心静かに、呪いを解く方法を説き示した。これはシヴァの神聖なるマーヤーに促されたのである。」

Verse 27

सनत्कुमार उवाच । पितॄणां तनयास्तिस्रः शृणुत प्रीतमानसाः । वचनं मम शोकघ्नं सुखदं सर्वदैव वः

サナトクマーラは言った。「愛しき者たちよ、喜びの心でわが言葉を聞きなさい。祖霊ピトリたちには三人の娘がいる。わが語りは憂いを滅し、常に安楽を授けるであろう。」

Verse 28

विष्णोरंशस्य शैलस्य हिमाधारस्य कामिनी । ज्येष्ठा भवतु तत्कन्या भविष्यत्येव पार्वती

ヴィシュヌの分身たる山、ヒマーダーラ（ヒマラヤ）の愛妃は、長女をもうけるであろう。まさにその娘こそが、パールヴァティーとして生まれる。

Verse 29

धन्या प्रिया द्वितीया तु योगिनी जनकस्य च । तस्याः कन्या महालक्ष्मीर्नाम्ना सीता भविष्यति

ジャナカ王の第二の愛妃は、ヨーギニーであるダンヤーであった。彼女から一人の娘が生まれる――それはまさしくマハーラクシュミーであり、名をシーターと呼ばれるであろう。

Verse 30

वृषभानस्य वैश्यस्य कनिष्ठा च कलावती । भविष्यति प्रिया राधा तत्सुता द्वापरान्ततः

ヴァイシャのヴリシャバーヌの末娘カラーヴァティーは、ドヴァーパラの時代の終わりに、彼の娘として、愛しきラーダーとなるであろう。

Verse 31

मेनका योगिनी पत्या पार्वत्याश्च वरेण च । तेन देहेन कैलासं गमिष्यति परम्पदम्

夫のヨーガの功徳と、パールヴァティーを通して授けられた恩寵によって、メーナカーは成就したヨーギニーとなり、その身のままに至上の住処カイラーサへと赴くであろう。

Verse 32

धन्या च सीतया सीरध्वजो जनकवंशजः । जीवन्मुक्तो महायोगी वैकुण्ठं च गमिष्यति

まことに祝福されしはシーター、そしてジャナカの家系に生まれたシーラドゥヴァジャ・ジャナカもまた祝福されている。大いなるヨーギーにして、生きながら解脱した者（ジーヴァンムクタ）として、彼もまたヴァイクンタ（Vaikuṇṭha）へ至るであろう。

Verse 33

कलावती वृषभानस्य कौतुकात्कन्यया सह । जीवन्मुक्ता च गोलोकं गमिष्यति न संशयः

愛に満ちた好奇心ゆえに、ヴリシャバーヌのカラーヴァティーはその乙女と共に行く。彼女は生きながら解脱した者（ジーヴァンムクター）となり、疑いなくゴーローカ（Goloka）へ至る。

Verse 34

विना विपत्तिं महिमा केषां कुत्र भविष्यति । सुकर्मिणां गते दुःखे प्रभवेद्दुर्लभं सुखम्

逆境なくして、いずこに、また誰のために、真の偉大さが生まれようか。正しき行いに立つ徳ある者の悲しみが過ぎ去るとき、得がたく苦労して得る稀なる安楽が現れる。

Verse 35

यूयं पितॄणां तनयास्सर्वास्स्वर्गविलासिकाः । कर्मक्षयश्च युष्माकमभवद्विष्णुदर्शनात्

汝らは皆、祖霊ピトリ（Pitṛ）の娘、スヴァルガ（Svarga）に遊ぶ天の乙女である。ヴィシュヌ（Viṣṇu）を拝したその御姿によって、汝らの積み重ねた業は尽き、溶け去った。

Verse 36

इत्युक्त्वा पुनरप्याह गतक्रोधो मुनीश्वरः । शिवं संस्मृत्य मनसा ज्ञानदं भुक्तिमुक्तिदम्

かく語り終えると、怒りの鎮まった仙人の主は再び言葉を発し、心にてシヴァ（Śiva）を念じた。真の智を授け、ブクティ（現世の享楽）とムクティ（解脱）とを与える御方を。

Verse 37

अपरं शृणुत प्रीत्या मद्वचस्सुखदं सदा । धन्या यूयं शिवप्रीता मान्याः पूज्या ह्यभीक्ष्णशः

さらに愛をもって聞きなさい、常に安寧を授けるわたしの言葉を。汝らは幸いである—主シヴァに愛され—尊ばれるに足り、まことに幾度も礼拝されるべき者たちである。

Verse 38

मेनायास्तनया देवी पार्वती जगदम्बिका । भविष्यति प्रिया शम्भोस्तपः कृत्वा सुदुस्सहम्

メーナーの娘—女神パールヴァティー、宇宙の母—は、きわめて苛烈な苦行（タパス）を成し遂げたのち、シャンブ（Śambhu）の愛しき者となるであろう。

Verse 39

धन्या सुता स्मृता सीता रामपत्नी भविष्यति । लौकिकाचारमाश्रित्य रामेण विहरिष्यति

その幸いなる娘はシーター（Sītā）と名づけられ、ラーマ（Rāma）の妃となる。世の正しい作法（世間におけるダルマ）に依りつつ、彼女はラーマと共に住み、その交わりを喜ぶであろう。

Verse 40

कलावतीसुता राधा साक्षाद्गोलोकवासिनी । गुप्तस्नेहनिबद्धा सा कृष्णपत्नी भविष्यति

カラーヴァティーの娘ラーダーは、まことにゴーローカの住人である。秘められた愛の絆に結ばれ、やがてクリシュナの妃となる。

Verse 41

ब्रह्मोवाच इत्थमाभाष्य स मुनिर्भ्रातृभिस्सह संस्तुतः । सनत्कुमारो भगवांस्तत्रैवान्तर्हितोऽभवत्

ブラフマーは言った。「かく語り終えると、その聖仙サナトクマーラは兄弟たちとともに讃えられ、そして尊きサナトクマーラはその場で忽然と姿を消した。」

Verse 42

तिस्रो भगिन्यस्तास्तात पितॄणां मानसीः सुताः । गतपापास्सुखं प्राप्य स्वधाम प्रययुर्द्रुतम्

愛しき者よ、かの三人の姉妹—祖霊（ピトリ）より意生した娘たち—は罪を離れて安楽を得、たちまち自らの神聖なる住処へと赴いた。