तारकपीडितदेवशरणागतिḥ — The Devas Seek Refuge from Tāraka

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ ते निर्जरास्सर्वे सुप्रणम्य प्रजेश्वरम् । तुष्टुवुः परया भक्त्या तारकेण प्रपीडिताः

ブラフマーは言った。「そのとき、不死の神々は皆、ターラカに激しく苦しめられ、衆生の主に深く礼拝し、至上の帰依をもって讃嘆した。」

Verse 2

अहं श्रुत्वामरनुतिं यथार्थां हृदयंगमा । सुप्रसन्नतरो भूत्वा प्रत्यवोचं दिवौकसः

諸天の讃嘆を聞いた——その意味は真実で、心に沁み入るものであった。私はいよいよ慈しみを深め、天界の住人たちに答えた。

Verse 3

स्वागतं स्वाधिकारा वै निर्विघ्नाः संति वस्तुतः । किमर्थमागता यूयमत्र सर्वे वदंतु मे

ようこそ。汝らはまことに相応しく、正当にその権分を得ている。実に障りはない。いかなる目的で皆ここへ来たのか、我に告げよ。

Verse 4

इति श्रुत्वा वचो मे ते नत्वा सर्वे दिवौकसः । मामूचुर्नतका दीनास्तारकेण प्रपीडिताः

我が言葉を聞くや、諸天は皆ひれ伏して礼拝した。ついで、ターラカに苦しめられ、卑下し憂いに沈みつつ、合掌して我に訴えた。

Verse 5

देवा ऊचुः । लोकेश तारको दैत्यो वरेण तव दर्पित । निरस्यास्मान्हठात्स्थानान्यग्रहीन्नो बलात्स्वयम्

神々は申し上げた。「世の主よ、汝が授けた恩寵の願いによって驕り高ぶった魔タ―ラカが、我らを正当なる住処から乱暴に追い払い、力ずくで我らの位を自ら奪い取ったのです。」

Verse 6

भवतः किमु न ज्ञातं दुःखं यन्नः उपस्थितम् । तद्दुःखं नाशय क्षिप्रं वयं ते शरणं गताः

我らに降りかかったこの悲苦を、尊き御方よ、知らぬはずがありましょうか。どうか速やかにその苦しみを滅してください。私たちはあなたを帰依処として参りました。

Verse 7

अहर्निशं बाधतेस्मान्यत्र तत्रास्थितान्स वै । पलायमानाः पश्यामो यत्र तत्रापि तारकम्

昼も夜も、私たちがどこに立とうとも、彼はその場で我らを悩ませます。逃げてもなおタ―ラカが見えるのです――彼はそこにも現れ、あらゆる所にいます。

Verse 8

तारकान्नश्च यद्दुःखं संभूतं सकलेश्वर । तेन सर्वे वयं तात पीडिता विकला अति

おおサカレーシュヴァラ（万有の主）よ、タ―ラカゆえに我らに生じた苦しみ――その苦しみにより、いと慕わしき御方よ、我らは皆ひどく責め苛まれ、まったく無力となりました。

Verse 9

अग्निर्यमोथ वरुणो निरृतिर्वायुरेव च । अन्ये दिक्पतयश्चापि सर्वे यद्वशगामिनः

アグニ、ヤマ、ヴァルナ、ニルリティ、ヴァーユ、そして他の方位の守護神たちもまた、皆ことごとく彼の支配のもとに動き、その意のままに統べられております。

Verse 10

सर्वे मनुष्यधर्माणस्सर्वेः परिकरैर्युताः । सेवंते तं महादैत्यं न स्वतंत्राः कदाचन

世の人の習いと法に縛られた者は皆、その従者を伴って、あの大いなる魔族に仕え、いかなる時も自立することがありません。

Verse 11

एवं तेनार्दिता देवा वशगास्तस्य सर्वदा । तदिच्छाकार्य्यनिरतास्सर्वे तस्यानुजीविनः

かくして彼に圧せられ、神々は常にその支配下に置かれた。皆、ただ彼の意のままを成すことに専念し、彼に依りて生きていた。

Verse 12

यावत्यो वनितास्सर्वा ये चाप्यप्सरसां गणाः । सर्वांस्तानग्रहीद्दैत्यस्तारकोऽसौ महाबली

そこにいたすべての女たち、さらにはアプサラスの群れまでも—一人残らず—大力のダイティヤ、ターラカによって捕らえられた。

Verse 13

न यज्ञास्संप्रवर्तते न तपस्यंति तापसाः । दानधर्मादिकं किंचिन्न लोकेषु प्रवर्त्तते

祭祀（ヤジュニャ）は正しく営まれず、修行者たちも苦行（タパス）に励まない。布施や正しき法の行いなど、諸々の聖なる務めは、いずれの世界にも行われなくなった。

Verse 14

तस्य सेनापतिः क्रौंचो महापाप्यस्ति दानवः । स पातालतलं गत्वा बाधते त्वनिशं प्रजाः

彼の軍の将はクラウンチャという、重き罪を負うダーナヴァである。彼はパーターラへ降り、絶え間なく人々を悩ませる。

Verse 15

तेन नस्तारकेणेदं सकलं भुवनत्रयम् । हृतं हठाज्जगद्धातः पापेनाकरुणात्मना

ああ、世界の創造主よ。この罪深きターラカは—心は硬く、慈悲を欠き—力ずくで我らからこの三界すべてを奪い去りました。

Verse 16

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्ड देवसांत्वनवर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』中、ルドラ・サンヒター第三部パールヴァティー・カーンダの「デーヴァたちを慰撫することの叙述」と名づけられた第十六章は終わる。

Verse 17

त्वं नो गतिश्च शास्ता च धाता त्राता त्वमेव हि । वयं सर्वे तारकाख्यवह्नौ दग्धास्सुविह्वलाः

汝こそ唯一の帰依処にして導師、統べ治める者、支える者、護る者である。我らは皆「ターラカ」と名づけられた火に焼かれ、ひどく狼狽し苦悩している。

Verse 18

तेन क्रूरा उपाय नः सर्वे हतबलाः कृताः । विकारे सांनिपाते वा वीर्यवंत्यौषधानि च

その残酷な策によって、我らは皆、力を奪われ無力となった。常の病であれ、諸患が重なり合う複雑な病であれ、霊験あらたかな薬草さえ効力を失った。

Verse 19

यत्रास्माकं जयाशा हि हरिचक्रे सुदर्शने । उत्कुंठितमभूत्तस्य कंठे पुष्पमिवार्पितम्

我らの勝利の望みがハリのスダルシャナの円盤に託されたとき、それは騒ぎ揺れた――喉元に置かれた花のように――安らかに留まれなかった。

Verse 20

ब्रह्मोवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा निर्जराणामहं मुने । प्रत्यवोचं सुरान्सर्वांस्तत्कालसदृशं वचः

ブラフマーは言った。「おお聖仙よ、不死なる神々のこの言葉を聞いて、私はその時にふさわしい言葉で、ただちにすべてのデーヴァたちに答えた。」

Verse 21

ब्रह्मोवाच । ममैव वचसा दैत्यस्तारकाख्यस्समेधितः । न मत्तस्तस्य हननं युज्यते हि दिवौकसः

ブラフマーは言った。「まことに、我が言葉によって“ターラカ”という名のダイティヤは力を得て勢いを増した。ゆえに、天に住まう者たちよ、彼の討伐が私から起こるのは相応しくない。」

Verse 22

ततो नैव वधो योग्यो यतो वृद्धिमुपागतः । विष वृक्षोऽपि संवर्ध्य स्वयं छेत्तुमसांप्रतम्

ゆえに今は彼を殺すのは相応しくない。すでに力を増してしまったからだ。毒の木でさえ、繁茂させてしまえば、思うままに容易く切り倒せぬ。

Verse 23

युष्माकं चाखिलं कार्यं कर्तुं योग्यो हि शंकरः । किन्तु स्वयं न शक्तो हि प्रतिकर्तुं प्रचो दितः

シャンカラ（シヴァ）は、あなたがたのあらゆる務めを成し遂げ得る。だが、たとえ促されても、みずから進んで報復のために動かれることはない。

Verse 24

तारकाख्यस्तु पापेन स्वयमेष्यति संक्षयम् । यथा यूयं संविदध्वमुपदेशकरस्त्वहम्

「ターラカと名づけられた者は、自らの罪によって自ずと滅びに至る。ゆえに、あなたがたが相応しいと思うように行いなさい。私はただ教示を与える者としてここにいる。」

Verse 25

न मया तारको वध्यो हरिणापि हरेण च । नान्येनापि सुरैर्वापि मद्वरात्सत्यमुच्यते

「ターラカは、我によっても、ハリ（ヴィシュヌ）によっても、ハラ（シヴァ）によっても討たれぬ。まして他の神々によっても同様である。わが授けた恩寵（ヴァラ）により、これは真実として語られる。」

Verse 26

शिववीर्य्यसमुत्पन्नो यदि स्यात्तनयस्सुराः । स एव तारकाख्यस्य हंता दैत्यस्य नापरः

諸天よ、もしシヴァの威力より御子が生まれるなら、その御子ただ一人こそが、ターラカと名づく魔を討つ者である。他には誰も成し得ない。

Verse 27

यमुपायमहं वच्मि तं कुरुध्वं सुरोत्तमाः । महादेवप्रसादेन सिद्धिमेष्यति स धुवम्

「我はその方策を語ろう。諸天のうち最勝なる者たちよ、それを実行せよ。マハーデーヴァの御加護により、必ずや成就へ至る。」

Verse 28

सती दाक्षा यिणी पूर्वं त्यक्तदेहा तु याभवत् । सोत्पन्ना मेनकागर्भात्सा कथा विदिता हि वः

かつて身を捨てたダクシャの娘サティーは、のちにメーナカーの胎より再び生まれた。この物語は、まことに汝らの知るところである。

Verse 29

तस्या अवश्यं गिरिशः करिष्यति कर ग्रहम् । तत्कुरुध्वमुपायं च तथापि त्रिदिवौकसः

まことにギリーシャ（シヴァ）、山の主は、彼女の手を取り聖なる婚姻を受け入れ給う。ゆえに三界に住まう神々よ、これを成就させる相応の方便を講じよ。

Verse 30

तथा विदध्वं सुतरां तस्यां तु परियत्नतः । पार्वत्यां मेनकाजायां रेतः प्रतिनिपातने

ゆえに、そのとおりに行え――まことに、細心の努力をもって――メーナカーの娘パールヴァティーに、神聖なる種子が正しく授けられるように。

Verse 31

तमूर्द्ध्वरेतसं शंभुं सैव प्रच्युतरेतसम् । कर्तुं समर्था नान्यास्ति तथा काप्यबला बलात्

ただ彼女（パールヴァティー）のみが、完全なる禁欲により精力を上方に保つシャンブ（シヴァ）に、その力を放たせ得る。いかに強き女といえど、他にはその力を持つ者はいない。

Verse 32

सा सुता गिरिराजस्य सांप्रतं प्रौढयौवना । तपस्यते हिमगिरौ नित्यं संसेवते हरम्

山王の娘である彼女は、いまや円熟した若さの盛りにあり、ヒマーラヤにてタパス（苦行）を修し、常にハラ（主シヴァ）に帰依して奉仕している。

Verse 33

वाक्याद्धिमवतः कालीं स्वपितुर्हठतश्शिवा । सखीभ्यां सेवते सार्द्धं ध्यानस्थं परमेश्वरम्

ヒマヴァットの命により、シヴァー（パールヴァティー）は母カーリーを強く呼び覚ました。ついで二人の侍女とともに、禅定に没入する至上主パラメーシュヴァラに仕え奉った。

Verse 34

तामग्रतोऽर्च्चमानां वै त्रैलोक्ये वरवर्णिनीम् । ध्यानसक्तो महेशो हि मनसापि न हीयते

三界において最も麗しい、妙なる光を放つその女神が御前で礼拝していても、マヘーシャはなお禅定に没し、心においてさえ内なる観照から離れなかった。

Verse 35

भार्य्यां समीहेत यथा स कालीं चन्द्रशेखरः । तथा विधध्वं त्रिदशा न चिरादेव यत्नतः

おおデーヴァたちよ、努め励みて、月を頂く主チャンドラシェーカラ（シヴァ）がカーリーを妃として望まれるようにせよ。そのように成就させ、速やかに。

Verse 36

स्थानं गत्वाथ दैत्यस्य तमहं तारकं ततः । निवारयिष्ये कुहठात्स्वस्थानं गच्छतामराः

かの魔の住処へ赴き、我はそのターラカを邪なる頑迷より抑え止めよう。おお神々よ、各々己が住処へ帰れ。

Verse 37

इत्युक्त्वाहं सुरान्शीघ्रं तारकाख्यासुरस्य वै । उपसंगम्य सुप्रीत्या समाभाष्येदमब्रवम्

かく語り終えて、我は速やかに諸天に近づき、ついでタ―ラカ――タ―ラカースラと呼ばれる阿修羅のもとへ赴いた。和やかな心で礼を尽くして挨拶し、次の言葉を告げた。

Verse 38

ब्रह्मोवाच । तेजोसारमिदं स्वर्गं राज्यं त्वं परिपासि नः । यदर्थं सुतपस्तप्तं वाञ्छसि त्वं ततोऽधिकम्

ブラフマーは言った。「このスヴァルガは光輝の精髄であり、汝は我らの王権を守護している。何のためにかくも厳しいタパスを修したのか――これ以上のものを望むのか。」

Verse 39

वरश्चाप्यवरो दत्तो न मया स्वर्गराज्यता । तस्मात्स्वर्गं परित्यज्य क्षितौ राज्यं समाचर

「我は汝に恩寵を授けた――たとえ小さきものでも――しかし天界の王権は与えていない。ゆえにスヴァルガを去り、地上において正しく国を治めよ。」

Verse 40

देवयोग्यानि तत्रैव कार्य्याणि निखिलान्यपि । भविष्यत्यरसुरश्रेष्ठ नात्र कार्य्या विचारणा

神々（デーヴァ）にふさわしい一切の行いは、まさにその場で余すところなく成されるべきである。必ず成就する、ああアスラの中の最勝者よ—これについて思案は要らぬ。

Verse 42

तारकोऽपि परित्यज्य स्वर्गं क्षितिमथाभ्यगात् । शोणिताख्य पुरे स्थित्वा सर्वराज्यं चकार सः

タ―ラカでさえ天界を捨て、ついに地上へ降りた。「ショーニター」と呼ばれる都に住み、彼は転輪王のごとく普遍の支配を打ち立てた。

Verse 43

देवास्सर्वेऽपि तच्छुत्वा मद्वाक्यं सुप्रणम्य माम् । शक्रस्थानं ययुः प्रीत्या शक्रेण सुस माहिताः

わが言葉を聞くや、神々は皆、深い敬意をもって我に礼拝した。ついで歓喜のうちにインドラの宮へ赴き、インドラの導きのもと、沈着にして注意深く在った。

Verse 44

तत्र गत्वा मिलित्वा च विचार्य्य च परस्परम् । ते सर्वे मरुतः प्रीत्या मघवंतं वचोऽब्रुवन्

そこへ赴き、集い合い、互いに相談したのち、すべてのマルトたちは心喜び、マガヴァン（インドラ）に言葉を申し述べた。

Verse 45

देवा ऊचुः । शम्भोर्य्यथा शिवायां वै रुचिजायेत कामतः । मघवंस्ते प्रकर्तव्यं ब्रह्मोक्तं सर्वमेव तत्

神々は言った。「おおマガヴァン（インドラ）よ、シャンブー（シヴァ）が自らの御意のままに、シヴァー（パールヴァティー）へ慈愛の傾きを起こされるよう、ブラフマーの告げたことを余すところなく実行せよ。」

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इत्येवं सर्ववृत्तांतं विनिवेद्य सुरेश्वरम् । जग्मुस्ते सर्वतो देवाः स्वं स्वं स्थानं मुदान्विताः

ブラフマーは言った。「このようにして一切の次第を神々の主に奏上すると、四方より集まったデーヴァたちは歓喜して去り、それぞれ自らの住処へと帰って行った。」