Sarga 33

Verse 1

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कुशनाभस्य धीमत:।शिरोभिश्चरणौ स्पृष्ट्वा कन्याशतमभाषत।।1.33.1।।

賢きクーシャナーバの言葉を聞くや、百人の娘たちは額をもって父の御足に触れ、そして語り始めた。

Verse 2

वायुस्सर्वात्मको राजन् प्रधर्षयितुमिच्छति।अशुभं मार्गमास्थाय न धर्मं प्रत्यवेक्षते।।1.33.2।।

王よ、万物に遍満する風神ヴァーユは、われらを辱めようとしております。不吉な道に踏み入り、ダルマを顧みようといたしません。

Verse 3

पितृमत्यस्स्म भद्रं ते स्वच्छन्दे न वयं स्थिता:।पितरं नो वृणीष्व त्वं यदि नो दास्यते तव।।1.33.3।।

「私たちには父がおります――あなたに祝福あれ――ゆえに勝手に選ぶ自由はありません。父にお求めください。父が私たちをあなたにお与えになるなら、そのとおりになりましょう。」

Verse 4

तेन पापानुबन्धेन वचनं न प्रतीच्छता।एवं ब्रुवन्त्यस्सर्वास्स्म वायुना निहता भृशम्।।1.33.4।।

私たちが皆このように語っていると、罪の道に縛られ、言葉を受け入れぬその者が、ヴァーユの力によって私たちを激しく打ち倒した。

Verse 5

तासां तद्वचनं श्रुत्वा राजा परमधार्मिक:।प्रत्युवाच महातेजा: कन्याशतमनुत्तमम्।।1.33.5।।

娘たちのその言葉を聞くと、至上に正法にかなう王、偉大な光輝を備えた者は、比類なき百人の乙女たちに答えた。

Verse 6

क्षान्तं क्षमावतां पुत्र्य: कर्तव्यं सुमहत्कृतम्।ऐकमत्यमुपागम्य कुलं चावेक्षितं मम।।1.33.6।।

「娘たちよ、真に忍耐ある者にふさわしい寛容を示した――きわめて大いなる行いである。心を一つにして立ったことで、わが家系の誉れを守ったのだ。」

Verse 7

अलङ्कारो हि नारीणां क्षमा तु पुरुषस्य वा।दुष्करं तच्च यत् क्षान्तं त्रिदशेषु विशेषत:।।1.33.7।।यादृशी व: क्षमा पुत्र्यस्सर्वासामविशेषत:।

「女であれ男であれ、寛忍は飾りである。赦しという行いは難しい――とりわけ神々の間でさえ。だが娘たちよ、汝らの忍耐はそのように、皆が等しく、分け隔てなく示された。」

Verse 8

क्षमा दानं क्षमा यज्ञः क्षमा सत्यं हि पुत्रिका:।।1.33.8।।क्षमा यश: क्षमा धर्म: क्षमया निष्ठितं जगत्।

忍耐は布施であり、忍耐は祭祀であり、忍耐こそまことの真実である、娘たちよ。忍耐は栄光、忍耐はダルマ——忍耐によって世界は支えられている。

Verse 9

विसृज्य कन्या: काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रम:।।1.33.9।।मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभि:। देशकालौ प्रदानस्य सदृशे प्रतिपादनम्।।1.33.10।।

カークツスタよ、娘たちを退かせたのち、神々に比する武威をもち、策に通じた王は、家臣たちとともに娘たちを婚姻に授けることを議した。すなわち、その贈与にふさわしい場所と時、そして相応しい縁組についてである。

Verse 10

विसृज्य कन्या: काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रम:।।1.33.9।।मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभि:। देशकालौ प्रदानस्य सदृशे प्रतिपादनम्।।1.33.10।।

カクッツタの末裔よ、娘たちを退かせたのち、王は—天神にも比すべき威力を備え、政道の議に通じて—大臣たちと婚姻のことを相談した。授与にふさわしい地と時、そして相応の婿君を定めんがためである。

Verse 11

एतस्मिन्नेव काले तु चूली नाम महातपा:।ऊर्ध्वरेताश्शुभाचारो ब्राह्मं तप उपागमत्।।1.33.11।।

まさにその時、大苦行者チューリーという者が—梵行を守り、清らかな行いを備えて—ブラフマンを求め、バラモンの苦行に入った。

Verse 12

तप्यन्तं तमृषिं तत्र गन्धर्वी पर्युपासते।सोमदा नाम भद्रं ते ऊर्मिला तनया तदा।।1.33.12।।

そこにて、そのリシが苦行に励むあいだ、ガンダルヴァの乙女が傍らに仕えた。名をソーマダー、ウールミラーの娘である。汝に祝福あれ。

Verse 13

सा च तं प्रणता भूत्वा शुश्रूषणपरायणा।उवास काले धर्मिष्ठा तस्यास्तुष्टोऽभवद्गुरु:।।1.33.13।।

彼女はその御前に礼拝して身を低くし、奉仕にひたすら心を尽くして住まった。時を経て、堅くダルマに立って暮らし、師（グル）を喜ばせたので、師は彼女に深く満足した。

Verse 14

स च तां कालयोगेन प्रोवाच रघुनन्दन।परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते किं करोमि तव प्रियम्।।1.33.14।।

そして時至りて、ラグ族の喜びよ、彼は彼女に言った。「我は満足した。汝に吉祥あれ——汝の望みのために、何をして差し上げようか。」

Verse 15

परितुष्टं मुनिं ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुरस्वरा।उवाच परमप्रीता वाक्यज्ञा वाक्यकोविदम्।।1.33.15।।

聖仙が満足したと知るや、甘美な声をもつガンダルヴァの乙女は、深い歓喜に満たされ、言葉に通じた者として、言辞の達人であるその師に語りかけた。

Verse 16

लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपा:।ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रमिच्छामि धार्मिक।।1.33.16।।

「大いなる苦行者よ、ブラーフマナの光輝に満ち、まるで梵天そのもののようなお方、正しき御方よ。私は、ブラーフマナのタパスを具えた子を望みます。」

Verse 17

अपतिश्चास्मि भद्रं ते भार्या चास्मि न कस्यचित्।ब्राह्मेणोपगतायाश्च दातुमर्हसि मे सुतम्।।1.33.17।।

わたしは夫を持たず――あなたに吉祥あれ――また誰の妻でもありません。いま庇護を求めてあなたのもとに参りましたゆえ、あなたのブラフマンの力、すなわち苦行の功徳によって、わたしに一子をお授けください。

Verse 18

तस्या: प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर्ददौ पुत्रमनुत्तमम्।ब्रह्मदत्त इति ख्यातं मानसं चूलिनस्सुतम्।।1.33.18।।

彼女に満足したブラフマリシは、比類なき子を授けた。チューリンの心より生まれたその子は、「ブラフマダッタ」との名で世に知られるようになった。

Verse 19

स राजा सौमदेयस्तु पुरीमध्यवसत्तदा।कांपिल्यां परया लक्ष्म्या देवराजो यथा दिवम्।।1.33.19।।

その王――ソマダーの子――はその時、カーンピリヤーの都に大いなる繁栄のうちに住まい、天におけるデーヴァの主のごとくであった。

Verse 20

स बुद्धिं कृतवान् राजा कुशनाभस्सुधार्मिक:।ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुं कन्याशतं तदा।।1.33.20।।

そのとき、篤くダルマにかなう王クシャナーバは――おおカクットゥスタよ――ブラフマダッタに自らの百人の娘を与えようと決意した。

Verse 21

तमाहूय महातेजा ब्रह्मदत्तं महीपति:। ददौ कन्याशतं राजा सुप्रीतेनान्तरात्मना।।1.33.21।।

大いなる威光を備えた地上の王はブラフマダッタを召し寄せ、心の底からの歓喜をもって、百人の乙女を喜んで彼に与えた。

Verse 22

यथाक्रमं तत: पाणीन् जग्राह रघुनन्दन।ब्रह्मदत्तो महीपालस्तासां देवपतिर्यथा।।1.33.22।।

そののち、ラグ族の喜びよ、王ブラフマダッタは定めの順に彼女らの手を取り、まるで帝釈天が女神たちを迎えるがごとくであった。

Verse 23

स्पृष्टमात्रे तत: पाणौ विकुब्जा विगतज्वरा:।युक्ता: परमया लक्ष्म्या बभु: कन्याशतं तदा।।1.33.23।।ृ32

その手が触れただけで、曲がっていた者たちは病苦と熱から解き放たれ、百人の乙女はその時、至上の美と吉祥に満ちた。

Verse 24

स दृष्ट्वा वायुना मुक्ता: कुशनाभो महीपति:।बभूव परमप्रीतो हर्षं लेभे पुन:पुन:।।1.33.24।।

風神ヴァーユによる苦しみから娘たちが解き放たれたのを見て、王クーシャナーバはこの上なく喜び、幾度も歓喜を味わった。

Verse 25

कृतोद्वाहं तु राजानं ब्रह्मदत्तं महीपति:।सदारं प्रेषयामास सोपाध्यायगणं तदा।।1.33.25।।

婚礼が法にかなって成し遂げられると、王はブラフマダッタ王を后たちとともに、祭司と師たちの一団を添えて送り出した。

Verse 26

सोमदाऽपि सुसंहृष्टा पुत्रस्य सदृशीं क्रियाम्।यथान्यायं च गन्धर्वी स्नुषास्ता: प्रत्यनन्दत।।1.33.26।।

ガンダルヴァの女ソーマダーも大いに喜んだ。息子がふさわしく振る舞ったのを見て、礼にかなってその嫁たちを称えた。