Sarga 69

Verse 1

यामेव रात्रिं ते दूताः प्रविशन्ति स्म तां पुरीम्।भरतेनापि तां रात्रिं स्वप्नो दृष्टोऽयमप्रियः।।।।

その使者たちが都に入ったまさにその夜、バラタもまた胸を痛める不吉な夢を見た。

Verse 2

व्युष्टामेव तु तां रात्रिं दृष्ट्वा तं स्वप्नमप्रियम्।पुत्रो राजाधिराजस्य सुभृशं पर्यतप्यत।।।।

その夜が明け方へと移ろう頃、皇帝の御子はその忌まわしい夢を見て、ひどく苦しみに沈んだ。

Verse 3

तप्यमानं समाज्ञाय वयस्याः प्रियवादिनः।आयासं हि विनेष्यन्त स्सभायां चक्रिरे कथाः।।।।

彼が悲嘆に焼かれているのを悟ると、言葉やさしい同輩の友らは、集会の中でさまざまな語らいを起こし、その憂いと疲れを払おうとした。

Verse 4

वादयन्ति तथा शान्तिं लास यन्त्यपि चापरे।नाटकान्यपरे प्राहुर्हास्यानि विविधानि च।।।।

彼を鎮めようと、ある者は楽器を奏で、ある者は舞い、ある者は芝居を演じ、またある者はさまざまな滑稽譚を語った。

Verse 5

स तैर्महात्मा भरतस्सखिभिः प्रियवादिभिः।गोष्ठीहास्यानि कुर्वद्भिर्न प्राहृष्यत राघवः।।।।

しかし大いなるバラタ、ラグ族の裔は、言葉やさしい友らが交わす座談と冗談にも、少しも心躍らなかった。

Verse 6

तमब्रवीत्प्रियसखो भरतं सखिभिर्वृतम्।सुहृद्भिः पर्युपासीनः किं सखे नानुमोदसे।।।।

そのとき、親しい友が、善意の人々の中で近くに座し、バラタが友に囲まれているのを見て言った。「友よ、なぜ喜ばぬのか。」

Verse 7

एवं ब्रुवाणं सुहृदं भरतः प्रत्युवाच ह।श्रुणु त्वं यन्निमित्तं मे दैन्यमेतदुपागतम्।।।।

友にそう言われて、バラタは答えた。「聞いてくれ——このような荒涼とした嘆きが私に訪れた理由はこれだ。」

Verse 8

स्वप्ने पितरमद्राक्षं मलिनं मुक्त मूर्धजम्।पतन्तमद्रिशिखरात्कलुषे गोमयह्रदे।।।।

夢の中で父を見た——顔色は青白く身なりは乱れ、髪はほどけて散り——山の峰から落ちて、牛糞に満ちた穢れた池へと沈んだ。

Verse 9

प्लवमानश्च मे दृष्टस्स तस्मिन्गोमयह्रदे।पिबन्नञ्जलिना तैलं हसन्नपि मुहुर्मुहुः।।।।

その牛糞の池で父が浮かんでいるのを見た。両手で掬って油を飲み、しかも幾度となく笑っていた。

Verse 10

ततस्तिलौदनं भुक्त्वा पुनः पुनरधश्शिराः।तैलेनाभ्यक्तसर्वाङ्गः तैलमेवान्वगाहत।।।।

それから私は、彼が胡麻を入れて炊いた飯を食し、全身に油を塗られ、何度も何度も頭から油の中へと沈み込むのを見た。

Verse 11

स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भवि।उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृताम्।।।।औपवाह्यस्य नागस्य विषाणं शकलीकृतम्।सहसाचापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम्।।।।अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कां श्च विविधान् द्रुमान्।अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि पर्वतान्।।।।

夢の中でさえ、海は干上がり、月は地に落ち、世界は塞がれて闇に包まれているように見えた。王の乗用の大象の牙は砕け、燃え盛る火は忽ち鎮まり、地は裂け、さまざまな木々は枯れ、山々は崩れて煙を上げていた。

Verse 12

स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भवि।उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृताम्।।2.69.11।।औपवाह्यस्य नागस्य विषाणं शकलीकृतम्।सहसाचापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम्।।2.69.12।।अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कां श्च विविधान् द्रुमान्।अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि पर्वतान्।।2.69.13।।

夢のうちに、王にふさわしく乗り得る御象の牙が砕け散るのを見、また燃えさかる火が忽ち鎮まり消えるのを見た――それは力と吉祥なる秩序の崩れを告げる兆しであった。

Verse 13

स्वप्नेऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भवि।उपरुद्धां च जगतीं तमसेव समावृताम्।।2.69.11।।औपवाह्यस्य नागस्य विषाणं शकलीकृतम्।सहसाचापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम्।।2.69.12।।अवतीर्णां च पृथिवीं शुष्कां श्च विविधान् द्रुमान्।अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश्चापि पर्वतान्।।2.69.13।।

大地が沈み裂けたかのように見え、さまざまな樹々は枯れ、山々さえ崩れて煙を上げていた――世の安定と吉祥が失われゆく幻視であった。

Verse 14

पीठे कार्ष्णायसे चैनं निषण्णं कृष्णवाससम्।प्रहसन्ति स्म राजानं प्रमदाः कृष्णपिङ्गलाः।।।।

鉄の座に王が坐し、黒衣をまとい、黒く黄褐の女たちが王を嘲り笑っていた――王の威厳が辱められ、剥ぎ取られる姿であった。

Verse 15

त्वरमाणश्च धर्मात्मा रक्तमाल्यानुलेपनः।रथेन खरयुक्तेन प्रयातो दक्षिणामुखः।।।।

法を守る王が急ぎ、赤き花鬘と赤き香油を身にまとい、驢馬に牽かせた車で南面して去ってゆくのを見た――まるで死の国へと駆り立てられるかのように。

Verse 16

प्रहसन्तीव राजानं प्रमदा रक्तवासिनी।प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतानना।।।।

赤衣をまとった醜き羅刹女が、王を嘲るかのようにして引きずり去るのを見た――それは正しき王権を圧する敵対の力の象徴であった。

Verse 17

एवमेतन्मया दृष्टमिमां रात्रिं भयावहम्।अहं रामोऽथवा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति।।।।

これが昨夜わたしの見た恐ろしい夢である――わたしか、ラーマか、王か、あるいはラクシュマナが死ぬ。

Verse 18

नरो यानेन य स्स्वप्ने स्वरयुक्तेन याति हि।अचिरात्तस्य धूमाग्रं चितायां सम्प्रदृश्यते।।।।

人が夢の中で、驢馬を轭にした車に乗って行くのを見れば、ほどなくしてその者の葬火の薪から立ちのぼる渦巻く煙が見える――それが凶兆である。

Verse 19

एतन्निमित्तं दीनोऽहं तन्नवः प्रतिपूजये।शुष्यतीव च मे कण्ठः न स्वस्थमिव मे मनः।।।।

この兆しのゆえに、わたしは沈み、しかるべくお応えすることもできません。喉は乾ききるようで、心も安らぎを得られぬのです。

Verse 20

न पश्यामि भयस्थानं भयं चैवोपधारयेभ्रष्टश्च स्वरयोगो मे छाया चोपहता मम।जुगुप्सन्निव चाऽत्मानं न पश्यमि च कारणम्।।।।

恐れの拠り所は見当たらぬのに、ただ恐れだけが胸にある。声は乱れ、面影はやつれ、まるで自分を厭うかのようで、その理由も見いだせない。

Verse 21

इमां च दुस्स्वप्नगतिं निशाम्यतामनेकरूपामवितर्कितां पुरा।भयं महत्तद्धृदयान्नयाति मे विचिन्त्य राजानमचिन्तदर्शनम्।।।।

この恐ろしい夢の成り行き——姿はさまざまで、かつて思いもよらなかったもの——を悟り、理解を超えた御身の王のありさまを思い巡らすと、深い恐れが私の心から去らない。