Adhyaya 157

Verse 1

वैशम्पायनजी कहते है--जनमेजय! उस सौगन्धिक सरोवरके तटपर निवास करते हुए धर्मराज युधिष्ठिरने एक दिन ब्राह्मणों तथा द्रौपदीसहित अपने भाइयोंसे इस प्रकार कहा --

ヴァイシャンパーヤナは語った。「ジャナメージャヤよ。サウガンディカの湖の岸に住まっていた折、ダルマ王ユディシュティラはある日、ブラーフマナたちの面前で、ドラウパディーを伴い、兄弟たちに次のように告げた。」

Verse 2

दृष्टानि तीर्थान्यस्माभि: पुण्यानि च शिवानि च । मनसो ह्वादनीयानि वनानि च पृथक्‌ पृथक्‌

「われらは功徳をもたらす吉祥なるティールタ（聖地）を数多く拝し、また心を歓ばせるさまざまな森を、それぞれに見て回った。」

Verse 3

देवै: पूर्व विचीर्णानि मुनिभिश्च महात्मभि: । यथाक्रमविशेषेण द्विजै: सम्पूजितानि च

「それらの聖地は、いにしえに神々と大いなる魂をもつ仙人たちが巡り歩いたところであり、しかるべき次第と相応の作法に従って、二度生まれの者（ドヴィジャ）たちにより敬われ、供養をもって迎えられてきた。」

Verse 4

ऋषीणां पूर्वचरितं तथा कर्म विचेष्टितम्‌ । राजर्षीणां च चरितं कथाश्च विविधा: शुभा:

「われらは、リシたちの古き行状、またその業と修行の営みを聞き、さらに王仙（ラージャリシ）たちの事跡と、さまざまな吉祥なる物語を聞いた。」

Verse 5

शृण्वानास्तत्र तत्र सम आश्रमेषु शिवेषु च । अभिषेक द्विजै: सार्थ कृतवन्तो विशेषत:

ヴァイシャンパーヤナは語った。「われらは所々を巡り、吉祥にして静謐なる多くのアーシュラマにおいて、古の聖仙たちの物語—その前生、行い、そして修行—を聴聞した。さらに王仙たちの多様で善き説話を聞きつつ、聖地にて儀礼の沐浴と灌頂の浄めを、とりわけブラーフマナたちと共に執り行った。」

Verse 6

अर्चिता: सतत देवा: पुष्पैरद्धि: सदा च वः । यथालब्धैर्मूलफलै: पितरश्नापि तर्पिता:,“हमने सदा फूल और जलसे देवताओंकी पूजा की है और यथाप्राप्त फल-मूलसे पितरोंको भी तृप्त किया है

ヴァイシャンパーヤナは語った。「われらは常に花と水をもって神々を礼拝し、また得られるかぎりの根と果実によって祖霊（ピトリ）をも満たしてきた。かくして過度に走らず害をなすこともなく、質素な供えにより敬虔と感謝の務めを守り立てたのである。」

Verse 7

पर्वतेषु च रम्येषु सर्वेषु च सरस्सु च । उदधौ च महापुण्ये सूपस्पृष्टं महात्मभि:,“रमणीय पर्वतों और समस्त सरोवरोंमें विशेषत: परम पुण्यमय समुद्रके जलमें इन महात्माओंके साथ भलीभाँति स्नान एवं आचमन किया है

ヴァイシャンパーヤナは語った。麗しき山々において、あらゆる湖において、そしてとりわけ功徳きわめて大なる大海において、彼らはその大心の人々とともに、如法に沐浴し、またアーチャマナ（浄水を啜って身を清める作法）を周到に行った。これは浄化と聖地への敬意、そして旅のあいだの規律ある振る舞いを示すものであった。

Verse 8

इला सरस्वती सिन्धुर्यमुना नर्मदा तथा । नानातीर्थेषु रम्येषु सूपस्पृष्ट सह द्विजै:ः,“इला, सरस्वती, सिंधु, यमुना तथा नर्मदा आदि नाना रमणीय तीथोोमें भी ब्राह्मणोंके साथ विधिवत्‌ स्नान और आचमन किया है

ヴァイシャンパーヤナは語った。彼はイラー、サラスヴァティー、シンドゥ、ヤムナー、ナルマダーなどを含む多くの麗しきティールタ（聖なる渡し場）において、婆羅門たちとともに、規定の浄化儀礼—沐浴とアーチャマナ（浄水を啜る作法）—を正しく行った。この段は、浄化の倫理、聖地への敬意、そして学識ある者の同伴のもとで儀礼の規律に従う功徳を示している。

Verse 9

गड्जाद्वारमतिक्रम्प बहव: पर्वता: शुभा: | हिमवान्‌ पर्वतश्नैव नानाद्विजगणायुत:,“गंगाद्वार (हरिद्वार)-को लाँचकर बहुत-से मंगलमय पर्वत देखे तथा बहुसंख्यक ब्राह्मणोंसे युक्त हिमालय पर्वतका भी दर्शन किया

ヴァイシャンパーヤナは語った。ガンガードヴァーラ（ハリドワール）を越えると、彼らは吉祥なる山々を数多く目にし、さらに多くの「二度生まれ」（ドヴィジャ）たる婆羅門の群れで満ちたヒマヴァーン（ヒマラヤ）をも拝した。そこは巡礼と学問と規律ある生活が交わる聖域であることを思わせた。

Verse 10

विशाला बदरी दृष्टा नरनारायणाश्रम: । दिव्या पुष्करिणी दृष्टा सिद्धदेवर्षिपूजिता,“विशाल बदरीतीर्थ, भगवान्‌ नर-नारायणके आश्रम तथा सिद्धों और देवर्षियोंसे पूजित इस दिव्य सरोवरका भी दर्शन किया

ヴァイシャンパーヤナは語った。彼らは広大なるバダリーの聖域を見、世尊ナラとナーラーヤナのアーシュラマ（修行林）を拝し、さらにシッダたちと天の聖仙（デーヴァリシ）により崇敬され礼拝される、神妙なる蓮池をも目にした。この段は巡礼の浄化力—聖地と模範の聖者に近づくことによって内なる汚れを洗い、ダルマに身を整えること—を示している。

Verse 11

“विप्रवरो! महात्मा लोमशजीने हमें सभी पुण्य-स्थानोंके क्रमश: दर्शन कराये हैं

ヴァイシャンパーヤナは言った。「おお、婆羅門のうち最もすぐれた者よ。大いなる魂をもつローマーシャが、しかるべき順序に従って、われらを導き、あらゆる聖なる巡礼の地を拝見させてくださったのだ。」

Verse 12

इमं॑ वैश्रवणावासं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्‌ । कथं भीम गमिष्यामो गतिरन्तरधीयताम्‌,'भीमसेन! यह सिद्धसेवित पुण्यप्रदेश कुबेरका निवासस्थान है। अब हम कुबेरके भवनमें कैसे प्रवेश करेंगे? इसका उपाय सोचो”

ヴァイシャンパーヤナは言った。「ここはヴァイシュラヴァナ（クベーラ）の聖なる住まい、成就者たちがしばしば訪れる清浄の地である。おおビーマよ、われらはいかに進み、ここへ入るべきか。方策を立てよ――正しき道を思案せよ。」

Verse 13

वैशम्पायन उवाच एवं ब्रुवति राजेन्द्रे वागुवाचाशरीरिणी । न शक्यो दुर्गमो गन्तुमितो वैश्रवणाश्रमात्‌

ヴァイシャンパーヤナは言った。王なる主（ユディシュティラ）がそう語るや、たちまち無身の声が響いた。「このヴァイシュラヴァナ（クベーラ）の庵より先へは進めぬ。前途の道はきわめて険しい。」

Verse 14

अनेनैव पथा राजन्‌ प्रतिगच्छ यथागतम्‌ | नरनारायणस्थानं बदरीत्यभिविश्रुतम्‌,“राजन्‌! जिससे तुम आये हो, उसी मार्गसे विशाला बदरीके नामसे विख्यात भगवान्‌ नर-नारायणके स्थानको लौट जाओ

ヴァイシャンパーヤナは言った。「王よ、この道のまま、来たときと同じ路を引き返し、『バダリー（Badarī）』と名高い庵へ戻れ。そこはナラとナーラーヤナの聖なる住処である。」

Verse 15

तस्माद्‌ यास्यसि कौन्तेय सिद्धचारणसेवितम्‌ । बहुपुष्पफलं रम्यमाश्रमं वृषपर्वण:,“कुन्तीकुमार! वहाँसे तुम प्रचुर फल-फूलसे सम्पन्न वृषपर्वके रमणीय आश्रमपर जाओ, जहाँ सिद्ध और चारण निवास करते हैं

ヴァイシャンパーヤナは言った。「それゆえ、クンティの子よ、汝はヴリシャパルヴァンの麗しき庵へ赴くがよい。そこは花と果実に満ち、シッダとチャーラナがしばしば集う所である。」

Verse 16

अतिक्रम्य च त॑ पार्थ त्वार्शिषेणाश्रमे वसे: | ततो द्रक्ष्यसि कौन्तेय निवेशं धनदस्य च

ヴァイシャンパーヤナは言った。「おおパールタよ、その地を越えたのち、聖仙アールシシェーナの庵へ赴き、そこに住め。そうすれば、クンティの子よ、財宝の主ダナダ（クベーラ）の住処を目にするであろう。」

Verse 17

एतस्मिन्नन्तरे वायुर्दिव्यगन्धवह: शुचि: । सुखप्रह्नलादन: शीत: पुष्पवर्ष ववर्ष च

まさにその時、清らかな風が起こり、天上の芳香を運んできた――涼やかで、心を和ませ、歓びで満たす風であった。さらにその場には、花の雨までも降り始めた。

Verse 18

श्रुत्वा तु दिव्यामाकाशाद्‌ वाचं सर्वे विसिस्मियु: । ऋषीणां ब्राह्मणानां च पार्थिवानां विशेषत:,वह दिव्य आकाशवाणी सुनकर सबको बड़ा विस्मय हुआ। ऋषियों, ब्राह्मणों और विशेषत: राजर्षियोंको अधिक आश्चर्य हुआ

ヴァイシャンパーヤナは言った。虚空より響き渡る天の声を聞いて、皆は驚嘆に打たれた。仙人たちもバラモンたちも、そしてとりわけ居合わせた王たちは、いっそう深い驚きに満たされた。

Verse 19

श्रुत्वा तन्महदाश्नचर्य द्विजो धौम्यो5ब्रवीत्‌ तदा । न शक्यमुत्तरं वक्तुमेवं भवतु भारत,वह महान्‌ आश्चर्यजनक बात सुनकर वि्रर्षि धौम्यने कहा--“भारत! इसका प्रतिवाद नहीं किया जा सकता। ऐसा ही होना चाहिये”

その大いなる奇瑞を聞くと、バラモンのドゥハウミヤは言った。「おおバーラタよ、これに反論することはできぬ。かくあるべし。」

Verse 20

ततो युधिष्छिरो राजा प्रतिजग्राह तद्‌ वच: । प्रत्यागम्य पुनस्तं तु नरनारायणाश्रमम्‌

それから王ユディシュティラは、その言葉を受け入れた。彼は再びナラとナーラーヤナの庵へ戻り、ビーマセーナら兄弟たち、そしてドラウパディーとともにそこに留まった。同行していたバラモンたちもまた、その地に安らかに住まった。

Verse 21

तदनन्तर राजा युधिष्ठिरने वह आकाशवाणी स्वीकार कर ली और पुन: नर-नारायणके आश्रममें लौटकर भीमसेन आदि सब भाइयों और द्रौपदीके साथ वहीं रहने लगे। उस समय साथ आये हुए ब्राह्मण लोग भी वहीं सुखपूर्वक निवास करने लगे

そののち、王ユディシュティラは天よりの声を受け入れた。かくして再びナラとナーラーヤナの庵へ帰り、ビーマセーナをはじめとするすべての兄弟と、ドラウパディーとともにそこに住まった。同行してきたバラモンたちもまた、その地で安らかに暮らした。

Verse 131

यथाक्रमविशेषेण सर्वाण्यायतनानि च । दर्शितानि द्विजश्रेष्ठा लोमशेन महात्मना

ヴァイシャンパーヤナは言った。「しかるべき順序に従い、各々の場所がその次第に応じて区別されつつ、あらゆる聖地が示された——おお、二度生まれの中の最勝者よ——大いなる心をもつローマシャによって。」

Verse 156

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि लोमशतीर्थयात्रायां पुनर्नरनारायणाश्रमागमने षट्पज्चाशदधिकशततमो< ध्याय:

かくして『シュリー・マハーバーラタ』のうち、ヴァナ・パルヴァ（林住篇）に属するティールタ・ヤートラー・パルヴァ（聖地巡礼篇）—ローマシャの巡礼譚において—パーンダヴァらが再びナラとナーラーヤナの庵へ帰還することを述べた第百五十六章はここに終わる。

Verse 231

भीमसेनादिशि: सर्वैर्भ्नातृभि: परिवारित: । पाज्चाल्या ब्राह्मुणाश्वैव न्यवसन्त सुखं तदा

ヴァイシャンパーヤナは言った。そのときビーマセーナは、すべての兄弟に囲まれ、パンチャーリーとバラモンたちとともに、そこに安らかに住まった。