Adhyaya 41

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच इदं त्रैलोक्यविख्यातं तीर्थं नैमिशमुत्तमम् / महादेवप्रियकरं महापातकनाशनम्

かくして『シュリー・クールマ・プラーナ』、Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā の後分において第四十一章が始まる。スータは語った。「この最勝のティールタ、ナイミシャは三界に名高く、マハーデーヴァに愛され、最重の罪（mahāpātaka）すら滅する。」

Verse 2

महादेवं दिदृक्षूणामृषीणणां परमेष्ठिनाम् / ब्रहामणा निर्मितं स्थानं तपस्तप्तुं द्विजोत्तमाः

マハーデーヴァを拝見したいと切望する至高の聖仙たちのために、最勝の二度生まれのブラーフマナたちは、苦行（タパス）を修する聖なる場所を造り上げた。

Verse 3

मरीचयो ऽत्रयो विप्रा वसिष्ठाः क्रतवस्तथा / भृगवो ऽङ्गिरसः पूर्वा ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

尊き聖仙たち—マリーチ、アトリ、ヴァシシュタ、クラトゥ、さらに古のブリグとアンギラス—は皆、蓮華より生まれしブラフマーに関わりつつ、太初に現れ出た。

Verse 4

समेत्य सर्ववरदं चतुर्मूर्ति चतुर्मुखम् / पृच्छन्ति प्रणिपत्यैनं विश्वकर्माणमच्युतम्

一同に集い、あらゆる恩寵を授けるヴィシュヴァカルマン—四つの姿、四つの顔を具える御方—に近づいた。彼らは不失の御方に伏して礼拝し、神なる造営者に恭しく問いかけた。

Verse 5

षट्कुलीया ऊचुः भगवन् देवमीशानं भर्गमेकं कपर्दिनम् / केनोपायेन पश्यामो ब्रूहि देवनमस्कृतम्

シャトクリーヤの聖仙たちは言った。「バガヴァンよ、告げ給え。いかなる方便によって、神なるイーシャーナ—唯一に輝くバルガ、結髪の主カパルディン、神々さえ礼拝する御方—を拝することができましょうか。」

Verse 6

ब्रह्मोवाच सत्रं सहस्रमासध्वं वाङ्मनोदोषवर्जिताः / देशं च वः प्रवक्ष्यामि यस्मिन् देशे चरिष्यथ

ブラフマーは告げた。「言葉と心の過失を離れて、千か月にわたりサットラ祭を修せよ。さらに、汝らが住し、行を営むべき地域—その地をも我は説き示そう。」

Verse 7

उक्त्वा मनोमयं चक्रं स सृष्ट्वा तानुवाच ह / क्षिप्तमेतन्मया चक्रमनुव्रजत मा चिरम् / यत्रास्य नेमिः शीर्येत स देशः पुरुषर्षभाः

かく語り終えると、彼は心より成る（manomaya）チャクラを造り、彼らに告げた。「このチャクラを我は投げ放った。遅れることなくこれに従え。その輪縁（nemi）が砕け、あるいは摩耗する所こそ、求むべき地である。おお、人中の最勝者たちよ。」

Verse 8

ततो मुमोच तच्चक्रं ते च तत्समनुव्रजन् / तस्य वै व्रजतः क्षिप्रं यत्र नेमिरशीर्यत / नैमिसं तत्स्मृतं नाम्ना पुण्यं सर्वत्र पूजितम्

それから彼はそのチャクラを放ち、彼らは後に従った。チャクラが速やかに進むうち、その輪縁（nemi）が摩耗した場所は「ナイミシャ」（Naimiṣa）と名づけて記憶され、遍く崇敬される吉祥なる聖地となった。

Verse 9

सिद्धचारणसंकीर्णं यक्षगन्धर्वसेवितम् / स्थानं भगवतः शंभोरेतन्नैमिशमुत्तमम्

そこはシッダ（Siddha）とチャーラナ（Cāraṇa）で満ち、ヤクシャとガンダルヴァに奉仕される。かくも最上のナイミシャは、福徳なる主シャンブ（Śaṃbhu）すなわちシヴァの聖なる住処である。

Verse 10

अत्र देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः / तपस्तप्त्वा पुरा देवा लेभिरे प्रवरान् वरान्

ここにおいて古の時、デーヴァたちはガンダルヴァ、ヤクシャ、ナーガ、ラークシャサと共にタパス（苦行）を修し、そのタパスの力によって、神々は最上の恩寵を得た。

Verse 11

इमं देशं समाश्रित्य षट्कुलीयाः समाहिताः / सत्रेणाराध्य देवेशं दृष्टवन्तो महेश्वरम्

この地に依りて、六つの系譜の聖仙たちは心を一つにして集い、サトラ（satra、連続供犠）によって देवेश（デーヴェーシャ、神々の主）を礼拝し、かくしてマハーデーヴァ（Mahādeva）すなわちシヴァを拝見した。

Verse 12

अत्र दानं तपस्तप्तं स्नानं जप्यादिकं च यत् / एकैकं पावयेत् पापं सप्तजन्मकृतं द्विजाः

ここにおいて、ああ二度生まれの者たちよ、布施（ダーナ）、正しく修された苦行、浄めの沐浴、そしてジャパ（聖名・真言の反復）などの行は、それぞれ単独でも七生にわたり積んだ罪を清める。

Verse 13

अत्र पूर्वं स भगवानृषीणां सत्रमासताम् / प्रोवाच वायुर्ब्रह्माण्डं पुराणं ब्रह्मभाषितम्

ここでは昔、聖仙たちがサットラ（長期の供犠）に座していたとき、尊きヴァーユが、梵天ブラフマーにより本初に語られた『ブラフマーンダ・プラーナ』を彼らに説き明かした。

Verse 14

अत्र देवो महादेवो रुद्राण्या किल विश्वकृत् / रमते ऽध्यापि भगवान् प्रमथैः परिवारितः

ここにおいてまことに、世界の造り手たるマハーデーヴァは、ルドラーニーとともに今なお歓喜して遊ぶ。福徳の主は今日も、プラマタ（従者たち）に囲まれて住まわれる。

Verse 15

अत्र प्राणान् परित्यज्य नियमेन द्विजातयः / ब्रह्मलोकं गमिष्यन्ति यत्र गत्वा न जायते

ここにおいて二度生まれの者たちは、定められたニヤマ（規律）に従って命の息を捨て、ブラフマローカへ赴く。そこに至れば、もはや再び生まれることはない。

Verse 16

अन्यच्च तीर्थप्रवरं जाप्येश्वरमितिश्रुतम् / जजाप रुद्रमनिशं यत्र नन्दी महागणः

さらに、伝承によりジャーピェーシュヴァラ（Jāpyeśvara）と名高い、もう一つの最勝のティールタがある。そこでは、シヴァの大いなる眷属ナンディーが、ルドラの御名／真言を絶えずジャパしていた。

Verse 17

प्रीतस्तस्य महादेवो देव्या सह पिनाकधृक् / ददावात्मसमानत्वं मृत्युवञ्चनमेव च

彼を喜ばれたマハーデーヴァは、ピナーカを執る御方として女神とともに、自らの神性に等しい境地と、死をも欺き超える力とを授け給うた。

Verse 18

अभूदृषिः स धर्मात्मा शिलादो नाम धर्मवित् / आराधयन्महादेवं पुत्रार्थं वृषभध्वजम्

かつて、法にかなう魂をもつ聖仙がいた。名をシラーダといい、ダルマに通じ、子を求めて、牛旗の主マハーデーヴァを礼拝し奉った。

Verse 19

तस्य वर्षसहस्रान्ते तप्यमानस्य विश्वकृत् / शर्वः सोमो गणवृतो वरदो ऽस्मीत्यभाषत

その苦行が千年に満ち、なおタパスに没していたとき、世界の創り手シャルヴァ＝ソーマが、ガナたちに囲まれて現れ、「われは授福者なり」と告げ給うた。

Verse 20

स वव्रे वरमीशानं वरेण्यं गिरिजापतिम् / अयोनिजं मृत्युहीनं देहि पुत्रं त्वया समम्

彼は最勝にして尊ぶべきイーシャーナ、ギリジャーの夫君に願いを選び取り、祈って言った。「胎より生まれず、死を離れ、あなたに等しい子を授け給え。」

Verse 21

तथास्त्वित्याह भगवान् देव्या सह महेश्वरः / पश्यतस्तस्य विप्रर्षेरन्तर्धानं गतो हरः

「しかるべし」と、女神とともに福徳の主マヘーシュヴァラは宣し給うた。婆羅門の聖仙が見守るうちに、ハラは姿を隠して消え去った。

Verse 22

ततो यियक्षुः स्वां भूमिं शिलादो धर्मवित्तमः / चकर्ष लाङ्गलेनोर्वों भित्त्वादृश्यत शोभनः

そのとき、法（ダルマ）を知る者の中で最勝のシラーダは、自らの地を祭祀（ヤジュニャ）のために清め奉ろうと願い、鋤の刃で大地を耕した。地が裂けると、まばゆく麗しい神聖なる者が現れた。

Verse 23

संवर्तकानलप्रख्यः कुमारः प्रहसन्निव / रूपलावण्यसंपन्नस्तेजसा भासयन् दिशः

その神なる少年は、宇宙の滅尽の火（サンヴァルタの火）のごとく現れたが、しかも柔らかく微笑んでいるかのようであった。完全な美と艶を具え、その光輝で四方を照らした。

Verse 24

कुमारतुल्यो ऽप्रतिमो मेघगम्भीरया गिरा / शिलादं तात तातेति प्राह नन्दी पुनः पुनः

無比のナンディは、輝く童子のようで、雷雲のごとく深い声で、シラーダに幾度も呼びかけた。「父よ、愛しき父よ！」

Verse 25

तं दृष्ट्वा नन्दनं जातं शिलादः परिषस्वजे / मुनिभ्यो दर्शयामास ये तदाश्रमवासिनः

愛し子ナンダナの誕生を見て、シラーダは彼を抱きしめた。ついで、その庵（アーシュラマ）に住む聖仙たちに幼子をお目にかけた。

Verse 26

जातकर्मादिकाः सर्वाः क्रियास्तस्य चकार ह / उपनीय यथाशास्त्रं वेदमध्यापयत् सुतम्

彼はジャータカルマ（誕生儀礼）をはじめ、定められた諸儀礼をすべてその子のために行った。さらにシャーストラに則ってウパナヤナ（入門の儀）を執り行い、息子にヴェーダを学ばせた。

Verse 27

अधीतवेदो भगवान् नन्दी मतिमनुत्तमाम् / चक्रे महेश्वरं द्रष्टुं जेष्ये मृत्युमिति प्रभुम्

ヴェーダに通じた福徳のナンディーは、比類なき決意を固めた。「我はマヘーシュヴァラなる主を拝し、死をも征服せん」と、至上の主宰に心を定めた。

Verse 28

स गत्वा सरितं पुण्यामेकाग्रश्रद्धयान्वितः / जजाप रुद्रमनिशं महेशासक्तमानसः

彼は聖なる河へ赴き、一点に定まる信を具えて、ルドラの真言を絶えず誦し、心を深くマヘーシャ（シヴァ）に結びつけた。

Verse 29

तस्य कोट्यां तु पूर्णायां शङ्करो भक्तवत्सलः / आगत्य साम्बः सगणो वरदो ऽस्मीत्युवाच ह

そのコーティ（千万）の成就が満ちたとき、 भक्तवत्सल（信者を慈しむ）なるシャンカラは、サーンバとして眷属のガナを伴い来たりて、「我は願いを授ける者なり」と告げた。

Verse 30

स वव्रे पुनरेवाहं जपेयं कोटिमीश्वरम् / तावदायुर्महादेव देहीति वरमीश्वर

そこで我は再びこの恩寵を選んだ。「主イーシュヴァラの御名をコーティ（千万）回、ジャパとして唱えさせ給え。おおマハーデーヴァよ、そのジャパに要するだけの寿命を我に授け給え」—かく主に願い奉った。

Verse 31

एवमस्त्विति संप्रोच्य देवो ऽप्यन्तरधीयत / जजाप कोटिं भगवान् भूयस्तद्गतमानसः

「そのとおりに」と告げて、神は姿を隠した。その後、福徳の者は再びコーティ（千万）回の真言を唱え、心のすべてをその御主に没入させた。

Verse 32

द्वितीयायां च कोट्यां वै संपूर्णायां वृषध्वजः / आगत्य वरदो ऽस्मीति प्राह भूतगणैर्वृतः

第二のコーティ（koṭi）が完全に満ちたとき、牛を旗印とするヴリシャドヴァジャ（シヴァ）は、ブータの群に囲まれて来臨し、こう宣言した。「我は来た—願え。われは恩寵を授ける者である。」

Verse 33

तृतीयां जप्तुमिच्छामि कोटिं भूयो ऽपि शङ्कर / तथास्त्वित्याह विश्वात्मा देवो ऽप्यन्तरधीयत

「おお、シャンカラよ、第三の持誦をさらにもう一度—なお一コーティ重ねて行いたい。」宇宙の自己たる主は「そのようにあれ」と答え、神は姿を消した。

Verse 34

कोटित्रये ऽथ संपूर्णे देवः प्रीतमना भृशम् / आगत्य वरदो ऽस्मीति प्राह भूतगणैर्वृतः

三つのコーティが満ちたとき、神は心より大いに歓喜し、諸々の眷属に囲まれて来臨して告げた。「我は恩寵を授ける者である。」

Verse 35

जपेयं कोटिमन्यां वै भूयो ऽपि तव तेजसा / इत्युक्ते भगवानाह न जप्तव्यं त्वया पुनः

「あなたの霊的な光輝（テージャス）の力によって、さらにもう一コーティのジャパも成し得ましょう。」そう言うと、世尊は答えた。「汝はもはや再びジャパしてはならぬ。」

Verse 36

अमरो जरया त्यक्तो मम पार्श्वगतः सदा / महागणपतिर्देव्याः पुत्रो भव महेश्वरः

「老いに捨てられた不死の者が一人、常に我が傍らに立っている。おおマヘーシュヴァラよ、彼を大ガナパティ—デーヴィーの御子—とならしめよ。」

Verse 37

योगीश्वरो योगनेता गणानामीश्वरेश्वरः / सर्वलोकाधिपः श्रीमान् सर्वज्ञो मद्बलान्वितः

彼はヨーギーたちの主、ヨーガの導師、ガナ（眷属）の統御者、諸支配者の上に立つ至高の主である。あらゆる世界の吉祥なる主—一切を知り、究極には我が力に由来する威力を具えている。

Verse 38

ज्ञानं तन्मामकं दिव्यं हस्तामलकवत् तव / आभूतसंप्लवस्थायी ततो यास्यसि मत्पदम्

我がものなる神聖の智は、掌に載る果実のように汝に明らかとなる。衆生の融解（滅尽）に至るまで汝と共にとどまり、その後、汝を我が境地（至上の住処）へ導くであろう。

Verse 39

एतदुक्त्वा महादेवो गणानाहूय शङ्करः / अभिषेकेण युक्तेन नन्दीश्वरमयोजयत्

こう語り終えると、マハーデーヴァ—シャンカラ—はガナたちを召し、正しい灌頂（アビシェーカ）の儀によってナンディーシュヴァラを任じて安立した。

Verse 40

उद्वाहयामास च तं स्वयमेव पिनाकधृक् / मरुतां च शुभां कन्यां सुयशेति च विश्रुताम्

ピナーカを担う御方（シヴァ）自らが彼の婚礼を執り行い、マルトたちの吉祥なる娘で、スヤーシャー（Suyāśā）と名高い乙女を妻として授けた。

Verse 41

एतज्जप्येश्वरं स्थानं देवदेवस्य शूलिनः / यत्र तत्र मृतो मर्त्यो रुद्रलोके महीयते

ここはジャーピェーシュヴァラ—神々の神にして三叉を執るスーリン—の聖なる座である。ここで人が、いずこで命終しようとも、その者はルドラの世界において尊ばれ高められる。