Adhyaya 8

Verse 1

श्रीनारद उवाच अथ दैत्यसुता: सर्वे श्रुत्वा तदनुवर्णितम् । जगृहुर्निरवद्यत्वान्नैव गुर्वनुशिक्षितम् ॥ १ ॥

ナーラダ・ムニは続けました。悪魔の息子たちは皆、プラフラーダ・マハーラージャの超越的な教えを高く評価し、それを非常に真剣に受け止めました。彼らは、教師であるシャンダとアマルカによって与えられた唯物論的な教えを拒絶しました。

Verse 2

अथाचार्यसुतस्तेषां बुद्धिमेकान्तसंस्थिताम् । आलक्ष्य भीतस्त्वरितो राज्ञ आवेदयद्यथा ॥ २ ॥

シュクラーチャールヤの息子であるシャンダとアマルカは、すべての生徒、つまり悪魔の息子たちが、プラフラーダ・マハーラージャとの交際のおかげでクリシュナ意識において進歩しているのを見て、恐れを抱きました。彼らは悪魔の王に近づき、状況をありのままに説明しました。

Verse 3

कोपावेशचलद्गात्र: पुत्रं हन्तुं मनो दधे । क्षिप्‍त्वा परुषया वाचा प्रह्रादमतदर्हणम् । आहेक्षमाण: पापेन तिरश्चीनेन चक्षुषा ॥ ३ ॥ प्रश्रयावनतं दान्तं बद्धाञ्जलिमवस्थितम् । सर्प: पदाहत इव श्वसन्प्रकृतिदारुण: ॥ ४ ॥

ヒラニヤカシプは状況のすべてを理解すると、激怒し、体が震えるほどでした。そこで彼はついに息子のプラフラーダを殺すことを決意しました。ヒラニヤカシプは生まれつき非常に残酷で、侮辱されたと感じ、誰かの足に踏みつけられた蛇のようにシューシューと音を立て始めました。息子のプラフラーダは平和で、穏やかで優しく、手を合わせてヒラニヤカシプの前に立っていました。しかし、ヒラニヤカシプは歪んだ目で睨みつけ、厳しい言葉で彼を叱責しました。

Verse 4

कोपावेशचलद्गात्र: पुत्रं हन्तुं मनो दधे । क्षिप्‍त्वा परुषया वाचा प्रह्रादमतदर्हणम् । आहेक्षमाण: पापेन तिरश्चीनेन चक्षुषा ॥ ३ ॥ प्रश्रयावनतं दान्तं बद्धाञ्जलिमवस्थितम् । सर्प: पदाहत इव श्वसन्प्रकृतिदारुण: ॥ ४ ॥

ヒラニヤカシプは状況のすべてを理解すると、体が震えるほどの激しい怒りに襲われました。そしてついに、息子のプラフラーダを殺すことを決意しました。ヒラニヤカシプは生まれつき非常に残酷で、侮辱されたと感じ、誰かに踏みつけられた蛇のようにシューシューと音を立て始めました。息子のプラフラーダは平和で、穏やかで優しく、感覚は制御されており、手を合わせてヒラニヤカシプの前に立っていました。プラフラーダの年齢や振る舞いからすれば、彼は罰せられるべきではありませんでした。しかし、ヒラニヤカシプは歪んだ目で睨みつけ、厳しい言葉で彼を叱責しました。

Verse 5

श्रीहिरण्यकशिपुरुवाच हे दुर्विनीत मन्दात्मन्कुलभेदकराधम । स्तब्धं मच्छासनोद्‌वृत्तं नेष्ये त्वाद्य यमक्षयम् ॥ ५ ॥

ヒラニヤカシプは言った。「お前は最も生意気で、最も愚かな一族の破壊者だ。人間の中で最も卑しい者よ。お前は私がお前を支配する権力を侵害した。それゆえ、お前は頑固な愚か者だ。今日、私はお前をヤマラージャ（死神）の元へ送ってやろう。」

Verse 6

क्रुद्धस्य यस्य कम्पन्ते त्रयो लोका: सहेश्वरा: । तस्य मेऽभीतवन्मूढ शासनं किं बलोऽत्यगा: ॥ ६ ॥

我が息子プラフラーダよ、この悪党め。私が怒れば、三界のすべての惑星とその支配者たちが震え上がることを知っているだろう。お前のような悪党が、一体誰の力を借りてそれほど生意気になり、恐れを知らぬかのように私の支配権を踏み越えるのか？

Verse 7

श्रीप्रह्राद उवाच न केवलं मे भवतश्च राजन् स वै बलं बलिनां चापरेषाम् । परेऽवरेऽमी स्थिरजङ्गमा ये ब्रह्मादयो येन वशं प्रणीता: ॥ ७ ॥

プラフラーダ・マハーラージャは言った。「親愛なる王よ、あなたが尋ねている私の力の源は、あなたの力の源でもあります。実際、あらゆる種類の力の根源は一つです。彼はあなたや私の力であるだけでなく、すべての人にとって唯一の力です。彼なしでは、誰も力を得ることはできません。動くものであれ動かないものであれ、上位であれ下位であれ、ブラフマー神を含むすべての者は、至高人格神の力によって支配されています。」

Verse 8

स ईश्वर: काल उरुक्रमोऽसा- वोज: सह: सत्त्वबलेन्द्रियात्मा । स एव विश्वं परम: स्वशक्तिभि: सृजत्यवत्यत्ति गुणत्रयेश: ॥ ८ ॥

至高人格神は、最高の支配者であり、時の要因であり、感覚の力、心の力、体の力、そして感覚の生命力です。彼の影響力は無限です。彼はすべての生命体の中で最も優れており、物質自然の三つの様式の支配者です。彼自身の力によって、彼はこの宇宙の顕現を創造し、維持し、そして破壊もします。

Verse 9

जह्यासुरं भावमिमं त्वमात्मन: समं मनो धत्स्व न सन्ति विद्विष: । ऋतेऽजितादात्मन उत्पथे स्थितात् तद्धि ह्यनन्तस्य महत्समर्हणम् ॥ ९ ॥

プラフラーダ・マハーラージャは続けました。「愛するお父様、どうかその阿修羅のような精神をお捨てになってください。心の中で敵と味方を区別せず、すべての人に対して平等の心を保ってください。制御されていない迷える心を除けば、この世に敵など存在しません。すべての存在を平等に見るとき、人は主を完全に崇拝する境地に達するのです。」

Verse 10

दस्यून्पुरा षण् न विजित्य लुम्पतो मन्यन्त एके स्वजिता दिशो दश । जितात्मनो ज्ञस्य समस्य देहिनां साधो: स्वमोहप्रभवा: कुत: परे ॥ १० ॥

昔、あなたのような愚か者がたくさんいました。彼らは身体の富を盗む六つの敵（欲望、怒りなど）を征服していませんでした。これらの愚か者は非常に誇り高く、「私は十方のすべての敵を征服した」と考えていました。しかし、もし人が六つの敵に打ち勝ち、すべての生き物に対して平等の心を持っているなら、彼にとって敵はいません。敵とは、無知な者が想像したものに過ぎないのです。

Verse 11

श्रीहिरण्यकशिपुरुवाच व्यक्तं त्वं मर्तुकामोऽसि योऽतिमात्रं विकत्थसे । मुमूर्षूणां हि मन्दात्मन् ननु स्युर्विक्लवा गिर: ॥ ११ ॥

ヒラニヤカシプは答えました。「この悪党め、お前はまるで私よりも感覚を制御することに優れているかのように振る舞い、私の価値を貶めようとしている。これは生意気すぎる。お前が私の手にかかって死にたいと望んでいることはよくわかった。なぜなら、そのような戯言は死にゆく者だけが口にするものだからだ。」

Verse 12

यस्त्वया मन्दभाग्योक्तो मदन्यो जगदीश्वर: । क्व‍ासौ यदि स सर्वत्र कस्मात् स्तम्भे न द‍ृश्यते ॥ १२ ॥

ああ、最も不運なプラフラーダよ。お前はいつも私以外の至高者について語ってきた。すべてを超越し、すべてを支配し、すべてに遍在する至高者について。だが、彼はどこにいるのだ？もし彼がどこにでもいるのなら、なぜこの柱の中に私の前に現れないのだ？

Verse 13

सोऽहं विकत्थमानस्य शिर: कायाद्धरामि ते । गोपायेत हरिस्त्वाद्य यस्ते शरणमीप्सितम् ॥ १३ ॥

お前はあまりにも多くの戯言を言っているので、今すぐお前の首を胴体から切り離してやろう。さあ、お前が最も崇拝する神『ハリ』がどうやってお前を守りに来るか見せてもらおうか。私はそれが見たいのだ。

Verse 14

एवं दुरुक्तैर्मुहुरर्दयन् रुषा सुतं महाभागवतं महासुर: । खड्‌गं प्रगृह्योत्पतितो वरासनात् स्तम्भं तताडातिबल: स्वमुष्टिना ॥ १४ ॥

このように怒りに取り憑かれた怪力のヒラニヤカシプは、至高の帰依者である息子プラフラーダを、荒い言葉で幾度も責め立てた。ついに剣を取り、王座から立ち上がり、激怒して柱を拳で強く打ちつけた。

Verse 15

तदैव तस्मिन्निनदोऽतिभीषणो बभूव येनाण्डकटाहमस्फुटत् । यं वै स्वधिष्ण्योपगतं त्वजादय: श्रुत्वा स्वधामात्ययमङ्ग मेनिरे ॥ १५ ॥

そのとき、柱の内からこの上なく恐ろしい轟音が起こり、宇宙の殻さえ裂けるかと思われた。愛するユディシュティラよ、その響きは梵天ら諸天の住処にまで届き、彼らは聞いて「おお、今や我らの世界が滅びるのだ！」と思った。

Verse 16

स विक्रमन् पुत्रवधेप्सुरोजसा निशम्य निर्ह्रादमपूर्वमद्भ‍ुतम् । अन्त:सभायां न ददर्श तत्पदं वितत्रसुर्येन सुरारियूथपा: ॥ १६ ॥

わが子を殺そうと凄まじい勢いを誇示していたヒラニヤカシプは、かつて聞いたことのない驚くべき轟音を耳にした。広間の誰もその発生源を見いだせず、阿修羅の首領たちは恐怖に震えた。

Verse 17

सत्यं विधातुं निजभृत्यभाषितं व्याप्तिं च भूतेष्वखिलेषु चात्मन: । अद‍ृश्यतात्यद्भ‍ुतरूपमुद्वहन् स्तम्भे सभायां न मृगं न मानुषम् ॥ १७ ॥

帰依者プラフラーダの言葉を真実とし、至高主が万物に遍在し、集会堂の柱の中にさえおられることを示すため、至上人格神ハリは未曾有の驚異の姿を現された。その姿は獣でも人でもなく、主はその不思議な形相で柱より会衆の前に顕現した。

Verse 18

स सत्त्वमेनं परितो विपश्यन् स्तम्भस्य मध्यादनुनिर्जिहानम् । नायं मृगो नापि नरो विचित्र- महो किमेतन्नृमृगेन्द्ररूपम् ॥ १८ ॥

音の源を求めてヒラニヤカシプが見回していると、その不思議な姿が柱の中央から現れ出た。それは獣でも人でもない。彼は驚嘆して言った。「なんと奇妙だ！これは何者だ、半人半獅子のナラシンハの姿なのか？」

Verse 19

मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भ‍ुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥

ヒラニヤカシプは、目の前に立つ主ナラシンハデーヴァの御姿を見つめ、「これは誰なのか」と量り知ろうとした。その御相はきわめて恐るべく、溶けた黄金のように燃える憤怒の眼、輝く鬣により広がる面貌、凄まじい牙、そして剃刀のごとく鋭い舌が剣のように揺れ動いていた。

Verse 20

मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भ‍ुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥

その耳は高く立ち、微動だにしない。鼻孔と大きく開いた口は山の洞窟のようで、顎は恐ろしく裂けていた。御身は天に届くほど高く、首は短く太く、胸は広く、腰は細い。その光景に、アスラ王は言葉を失った。

Verse 21

मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भ‍ुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥

御身の毛は月光のように白く、御腕は軍勢の列のごとく四方へ広がり、爪そのものが武器であった。近づき難く無敵の主は、法螺貝・円盤・棍棒・蓮華、そして生得の武器によって、ダイティヤとダーナヴァを蹴散らした。

Verse 22

मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भ‍ुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥

かくしてナラシンハデーヴァは四方に御腕を広げ、爪を武器として、抗し難くダイティヤとダーナヴァを追い散らした。その威光に、悪しき者と法を侮る者は震え上がった。ヒラニヤカシプはそれを見て、怒りと恐れに乱れた。

Verse 23

प्रायेण मेऽयं हरिणोरुमायिना वध: स्मृतोऽनेन समुद्यतेन किम् । एवं ब्रुवंस्त्वभ्यपतद् गदायुधो नदन् नृसिंहं प्रति दैत्यकुञ्जर: ॥ २३ ॥

ヒラニヤカシプは独り言のように呟いた。「大いなる神秘力を持つハリ（ヴィシュヌ）が、私を殺すためにこの策を巡らせたのだろう。だが何の役に立つ？ 私と戦える者がいるものか。」そう言うや、棍棒を取り、咆哮して、猛象のようにナラシンハへ突進した。

Verse 24

अलक्षितोऽग्नौ पतित: पतङ्गमो यथा नृसिंहौजसि सोऽसुरस्तदा । न तद्विचित्रं खलु सत्त्वधामनि स्वतेजसा यो नु पुरापिबत् तम: ॥ २४ ॥

小さな虫が勢いよく火に落ちれば姿が見えなくなるように、光輝に満ちた主ナーラシンハに襲いかかったヒラニヤカシプも、そのとき忽ち見えなくなった。これは驚くべきことではない。主は常に純粋な善性に住し、創造の初めには闇の宇宙に入り、自らの霊的光明によってそれを照らされたのである。

Verse 25

ततोऽभिपद्याभ्यहनन्महासुरो रुषा नृसिंहं गदयोरुवेगया । तं विक्रमन्तं सगदं गदाधरो महोरगं तार्क्ष्यसुतो यथाग्रहीत् ॥ २५ ॥

その後、激怒した大アスラ、ヒラニヤカシプは猛烈な勢いで棍棒を振るい、ナーラシンハデーヴァに打ちかかった。だが棍棒を持つ主ナーラシンハは、彼を棍棒ごと捕らえた。まるでガルダが大蛇をつかみ取るように。

Verse 26

स तस्य हस्तोत्कलितस्तदासुरो विक्रीडतो यद्वदहिर्गरुत्मत: । असाध्वमन्यन्त हृतौकसोऽमरा घनच्छदा भारत सर्वधिष्ण्यपा: ॥ २६ ॥

おおユディシュティラ、バーラタの偉大なる子よ。主ナーラシンハが、ガルダが蛇と戯れて時に口から滑らせるように、ヒラニヤカシプを手から一度逃がされたとき、住処を奪われ恐れて雲の陰に隠れていた神々は、それを良しとは思わず、心を乱した。

Verse 27

तं मन्यमानो निजवीर्यशङ्कितं यद्धस्तमुक्तो नृहरिं महासुर: । पुनस्तमासज्जत खड्‌गचर्मणी प्रगृह्य वेगेन गतश्रमो मृधे ॥ २७ ॥

ナーラシンハデーヴァの手から解き放たれると、ヒラニヤカシプは主ナーラハリが自分の武勇を恐れたのだと誤って思い込んだ。そこで戦いの疲れを少し癒やし、剣と盾を取り、再び大きな勢いで主に襲いかかった。

Verse 28

तं श्येनवेगं शतचन्द्रवर्त्मभि श्चरन्तमच्छिद्रमुपर्यधो हरि: । कृत्वाट्टहासं खरमुत्स्वनोल्बणं निमीलिताक्षं जगृहे महाजव: ॥ २८ ॥

鷹の速さで、ヒラニヤカシプは時に空を、時に地を駆け、剣と盾を百の月の軌跡のように回して隙なく身を守っていた。だが至強の主ナーラーヤナは、鋭く轟くアッタハーサの大笑いを放ち、彼を捕らえた。その笑いへの恐怖ゆえ、ヒラニヤカシプは目を閉じていた。

Verse 29

विष्वक्स्फुरन्तं ग्रहणातुरं हरि- र्व्यालो यथाखुं कुलिशाक्षतत्वचम् । द्वार्यूरुमापत्य ददार लीलया नखैर्यथाहिं गरुडो महाविषम् ॥ २९ ॥

蛇がネズミを捕らえるように、あるいはガルーダが蛇を捕らえるように、ナラシンハ神はヒラニヤカシプを捕らえた。入り口の敷居で、神は悪魔を膝の上に乗せ、爪で彼を引き裂いた。

Verse 30

संरम्भदुष्प्रेक्ष्यकराललोचनो व्यात्ताननान्तं विलिहन्स्वजिह्वया । असृग्लवाक्तारुणकेशराननो यथान्त्रमाली द्विपहत्यया हरि: ॥ ३० ॥

ナラシンハ神の口とたてがみは血の滴で濡れ、その激しい目は直視することができなかった。腸のガーランドで飾られた姿は、象を殺したばかりのライオンのようであった。

Verse 31

नखाङ्कुरोत्पाटितहृत्सरोरुहं विसृज्य तस्यानुचरानुदायुधान् । अहन् समस्तान्नखशस्‍त्रपाणिभि- र्दोर्दण्डयूथोऽनुपथान् सहस्रश: ॥ ३१ ॥

多くの腕を持つ至高神は、ヒラニヤカシプの心臓をえぐり出して投げ捨てた。そして、武器を持って向かってきた何千もの兵士たちを、爪の先だけで殺した。

Verse 32

सटावधूता जलदा: परापतन् ग्रहाश्च तद् द‍ृष्टिविमुष्टरोचिष: । अम्भोधय: श्वासहता विचुक्षुभु- र्निर्ह्रादभीता दिगिभा विचुक्रुशु: ॥ ३२ ॥

ナラシンハ神の髪は雲を吹き飛ばし、その目は星々の輝きを奪い、その息は海を荒れ狂わせた。神の咆哮により、方位を守る象たちは恐怖で泣き叫んだ。

Verse 33

द्यौस्तत्सटोत्क्षिप्तविमानसङ्कुला प्रोत्सर्पत क्ष्मा च पदाभिपीडिता । शैला: समुत्पेतुरमुष्य रंहसा तत्तेजसा खं ककुभो न रेजिरे ॥ ३३ ॥

ナラシンハ神の髪によって、ヴィマナ（飛行船）は宇宙空間へと投げ飛ばされた。足の圧力で大地はずれ動き、山々は跳ね上がった。神の輝きにより、空とすべての方角の光が失われた。

Verse 34

तत: सभायामुपविष्टमुत्तमे नृपासने सम्भृततेजसं विभुम् । अलक्षितद्वैरथमत्यमर्षणं प्रचण्डवक्त्रं न बभाज कश्चन ॥ ३४ ॥

そのとき、満ち満ちた光輝を放ち、恐るべき御相を現した主ナーラシンハは、激しい憤怒のまま、王の最上の玉座に会堂でお座りになった。御威光に対して挑む者はなく、恐れと服従ゆえに、誰も直接お仕えするために進み出られなかった。

Verse 35

निशाम्य लोकत्रयमस्तकज्वरं तमादिदैत्यं हरिणा हतं मृधे । प्रहर्षवेगोत्कलितानना मुहु: प्रसूनवर्षैर्ववृषु: सुरस्त्रिय: ॥ ३५ ॥

天界の神々の妃たちは、三界の頭上の熱病のごとき大魔ヒラニヤカシプが、至上人格神バガヴァーン・ハリの御手によって戦場で討たれたのを見て、歓喜に顔を咲かせた。彼女たちは幾度も天より花を雨のように降らせ、主ナーラシンハデーヴァに捧げた。

Verse 36

तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिद‍ृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् । सुरानका दुन्दुभयोऽथ जघ्निरे गन्धर्वमुख्या ननृतुर्जगु: स्त्रिय: ॥ ३६ ॥

そのとき、至上主ナーラーヤナの御業を見ようと願う神々のヴィマーナの列が天空を埋め尽くした。神々は太鼓とドゥンドゥビを打ち鳴らし、その音に合わせて天女たちは舞い、ガンダルヴァの首領たちは甘美に歌った。

Verse 37

तत्रोपव्रज्य विबुधा ब्रह्मेन्द्रगिरिशादय: । ऋषय: पितर: सिद्धा विद्याधरमहोरगा: ॥ ३७ ॥ मनव: प्रजानां पतयो गन्धर्वाप्सरचारणा: । यक्षा: किम्पुरुषास्तात वेताला: सहकिन्नरा: ॥ ३८ ॥ ते विष्णुपार्षदा: सर्वे सुनन्दकुमुदादय: । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिपुटा आसीनं तीव्रतेजसम् । ईडिरे नरशार्दुलं नातिदूरचरा: पृथक् ॥ ३९ ॥

ユディシュティラ王よ、そのとき梵天、インドラ、ギリーシャ（シヴァ）らを先頭に、神々が主の御前に近づいた。聖仙、祖霊（ピトリ）、成就者、持明者、そして蛇族の世界の住人も来た。マヌたちと諸世界の主（プラジャーパティ）も、さらにガンダルヴァ、アプサラー、チャーラナ、ヤクシャ、キンプルシャ、ヴェーターラ、キンナラも集った。スナンダ、クムダらヴィシュヌの従者たちも、烈しい光を放つ主ナーラシンハの近くへ進み、頭上で合掌して、それぞれ別々に礼拝と讃歌を捧げた。

Verse 38

तत्रोपव्रज्य विबुधा ब्रह्मेन्द्रगिरिशादय: । ऋषय: पितर: सिद्धा विद्याधरमहोरगा: ॥ ३७ ॥ मनव: प्रजानां पतयो गन्धर्वाप्सरचारणा: । यक्षा: किम्पुरुषास्तात वेताला: सहकिन्नरा: ॥ ३८ ॥ ते विष्णुपार्षदा: सर्वे सुनन्दकुमुदादय: । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिपुटा आसीनं तीव्रतेजसम् । ईडिरे नरशार्दुलं नातिदूरचरा: पृथक् ॥ ३९ ॥

ユディシュティラ王よ、そのとき梵天、インドラ、ギリーシャ（シヴァ）らを先頭に、神々が主の御前に近づいた。聖仙、祖霊（ピトリ）、成就者、持明者、そして蛇族の世界の住人も来た。マヌたちと諸世界の主（プラジャーパティ）も、さらにガンダルヴァ、アプサラー、チャーラナ、ヤクシャ、キンプルシャ、ヴェーターラ、キンナラも集った。スナンダ、クムダらヴィシュヌの従者たちも、烈しい光を放つ主ナーラシンハの近くへ進み、頭上で合掌して、それぞれ別々に礼拝と讃歌を捧げた。

Verse 39

तत्रोपव्रज्य विबुधा ब्रह्मेन्द्रगिरिशादय: । ऋषय: पितर: सिद्धा विद्याधरमहोरगा: ॥ ३७ ॥ मनव: प्रजानां पतयो गन्धर्वाप्सरचारणा: । यक्षा: किम्पुरुषास्तात वेताला: सहकिन्नरा: ॥ ३८ ॥ ते विष्णुपार्षदा: सर्वे सुनन्दकुमुदादय: । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिपुटा आसीनं तीव्रतेजसम् । ईडिरे नरशार्दुलं नातिदूरचरा: पृथक् ॥ ३९ ॥

ユディシュティラ王よ。そのとき諸天は主のもとへ近づいた。先頭はブラフマー、インドラ、そしてギリーシャ（シヴァ）であり、偉大なリシたち、ピトリローカの住人、シッダ、ヴィディヤーダラ、ナーガ族も伴っていた。さらにマヌたちと諸世界の主、ガンダルヴァとアプサラー、チャーラナ、ヤクシャ、キンプルシャ界の者、ヴェタ―ラ、キンナラ、そしてスナンダやクムダなどヴィシュヌの近侍たちも来集した。彼らは烈しい光輝を放つ主の近くに進み、頭上で合掌して、それぞれに礼拝と讃嘆の祈りを捧げた。

Verse 40

श्रीब्रह्मोवाच नतोऽस्म्यनन्ताय दुरन्तशक्तये विचित्रवीर्याय पवित्रकर्मणे । विश्वस्य सर्गस्थितिसंयमान् गुणै: स्वलीलया सन्दधतेऽव्ययात्मने ॥ ४० ॥

ブラフマーは祈った。「無限なる主よ、あなたの力は尽きることなく、御威光は不可思議で、御業は常に清浄です。あなたはグナを用い、ご自身のリーラーによって宇宙の創造・維持・収束を容易に成し遂げながら、なお不滅の自己として損なわれず変わりません。ゆえに私は敬虔に礼拝し、ナマスカーラを捧げます。」

Verse 41

श्रीरुद्र उवाच कोपकालो युगान्तस्ते हतोऽयमसुरोऽल्पक: । तत्सुतं पाह्युपसृतं भक्तं ते भक्तवत्सल ॥ ४१ ॥

シヴァは言った。「あなたの怒りの時は劫末のごとし。今、この取るに足らぬアスラは討たれました。 भक्तवत्सल（信徒を慈しむ）主よ、近くに立つ、あなたに全託した भक्त（バクタ）プラフラーダをお守りください。」

Verse 42

श्रीइन्द्र उवाच प्रत्यानीता: परम भवता त्रायता न: स्वभागा दैत्याक्रान्तं हृदयकमलं तद्गृहं प्रत्यबोधि । कालग्रस्तं कियदिदमहो नाथ शुश्रूषतां ते मुक्तिस्तेषां न हि बहुमता नारसिंहापरै: किम् ॥ ४२ ॥

インドラは言った。「至高の主よ、あなたは我らの救い主、守護者です。供犠の取り分は本来あなたのものですが、あなたはそれをダイティヤから取り戻されました。恐るべきヒラニヤカシプは、あなたの常住の座である我らの心蓮を覆い尽くしましたが、あなたの臨在によってその闇は消え去りました。ナラシンハよ、常にあなたに奉仕する者にとっては、解脱さえ大きな価値ではありません。ましてやカーマ、アルタ、ダルマの果や世俗の栄華など、何ほどのものがありましょう。

Verse 43

श्रीऋषय ऊचु: त्वं नस्तप: परममात्थ यदात्मतेजो येनेदमादिपुरुषात्मगतं ससर्क्थ । तद्विप्रलुप्तममुनाद्य शरण्यपाल रक्षागृहीतवपुषा पुनरन्वमंस्था: ॥ ४३ ॥

聖仙たちは祈った。「帰依する者を守る主よ、根源の人格（アーディ・プルシャ）よ。かつてあなたが教えた至高のタパス（苦行）は、あなた自身の霊的テージャスの力です。そのタパスによって、あなたは内に潜む世界を創造として顕します。このダイティヤの所業によりその道はほとんど断たれかけましたが、あなたは守護のためにヌリシンハデーヴァの御身を取って顕現し、彼を討ち、再び苦行の道を是認し確立されました。」

Verse 44

श्रीपितर ऊचु: श्राद्धानि नोऽधिबुभुजे प्रसभं तनूजै- र्दत्तानि तीर्थसमयेऽप्यपिबत्तिलाम्बु । तस्योदरान्नखविदीर्णवपाद्य आर्च्छत् तस्मै नमो नृहरयेऽखिलधर्मगोप्त्रे ॥ ४४ ॥

ピトリローカの住人は祈った。「宇宙のダルマを護持される主、ナラシンハデーヴァに謹んで帰依し奉る。かの悪魔ヒラニヤカシプは、我らの子や孫がシュラーダ（祖霊供養）に捧げた供物を力ずくで貪り、聖地に供えられた胡麻水までも飲み干した。あなたは御爪でその腹を裂き、奪われたものをすべて取り戻された。ゆえに我らはあなたに敬礼する。」

Verse 45

श्रीसिद्धा ऊचु: यो नो गतिं योगसिद्धामसाधु- रहार्षीद् योगतपोबलेन । नाना दर्पं तं नखैर्विददार तस्मै तुभ्यं प्रणता: स्मो नृसिंह ॥ ४५ ॥

シッダローカの住人は祈った。「主ナラシンハよ。われらはシッダローカに属し、八種のヨーガの成就を自ずと得るが、不正なるヒラニヤカシプは苦行と神通の力でそれを奪い、さまざまな驕りに酔った。いま彼はあなたの御爪により裂かれた。ゆえにわれらはあなたに敬虔に礼拝する、ナラシンハよ。」

Verse 46

श्रीविद्याधरा ऊचु: विद्यां पृथग्धारणयानुराद्धां न्यषेधदज्ञो बलवीर्यद‍ृप्त: । स येन सङ्ख्ये पशुवद्धतस्तं मायानृसिंहं प्रणता: स्म नित्यम् ॥ ४६ ॥

ヴィディヤーダラ界の住人は祈った。「瞑想のさまざまなダーラナーによって得た顕現・隠没の力を、愚かなヒラニヤカシプは己の体力と武威の驕りから禁じた。いま至上主は戦場で彼を獣のように討たれた。われらはその神妙なる戯れの御姿、マーヤー・ナラシンハに永く礼拝し奉る。」

Verse 47

श्रीनागा ऊचु: येन पापेन रत्नानि स्त्रीरत्नानि हृतानि न: । तद्वक्ष:पाटनेनासां दत्तानन्द नमोऽस्तु ते ॥ ४७ ॥

ナーガローカの住人は言った。「最も罪深いヒラニヤカシプは、われらの蛇冠の宝珠を奪い、麗しき妻たちまでも奪い去った。いま彼の胸はあなたの御爪により裂かれ、あなたこそ妻たちに歓喜を与える源となった。ゆえにわれらは共にあなたに敬礼する。」

Verse 48

श्रीमनव ऊचु: मनवो वयं तव निदेशकारिणो दितिजेन देव परिभूतसेतव: । भवता खल: स उपसंहृत: प्रभो करवाम ते किमनुशाधि किङ्करान् ॥ ४८ ॥

すべてのマヌは祈った。「主よ、われらマヌはあなたの命令を担い、人間社会の法を定める者である。だがディティの子ヒラニヤカシプの一時の覇権により、われらが守るヴァルナーシュラマ・ダルマの秩序は破られた。大主よ、あなたがその悪徒を滅ぼされた今、われらは本来の位に戻った。永遠の僕であるわれらに命じ給え—いま何をなすべきか。」

Verse 49

श्रीप्रजापतय ऊचु: प्रजेशा वयं ते परेशाभिसृष्टा न येन प्रजा वै सृजामो निषिद्धा: । स एष त्वया भिन्नवक्षा नु शेते जगन्मङ्गलं सत्त्वमूर्तेऽवतार: ॥ ४९ ॥

プラジャーパティたちは次のように祈りました。「至高の主よ、あなたは私たちを創造し、子孫を増やすよう命じられましたが、ヒラニヤカシプによって禁じられました。今、その悪魔はあなたの手によって胸を引き裂かれ、死んで横たわっています。全宇宙の幸福のために純粋な善の姿で化身されたあなたに、私たちは謹んで敬意を表します。」

Verse 50

श्रीगन्धर्वा ऊचु: वयं विभो ते नटनाट्यगायका येनात्मसाद्वीर्यबलौजसा कृता: । स एष नीतो भवता दशामिमां किमुत्पथस्थ: कुशलाय कल्पते ॥ ५० ॥

ガンダルヴァローカの住人たちは祈りました。「主よ、私たちは歌と踊りであなたに奉仕してきましたが、このヒラニヤカシプはその力で私たちを支配しました。今、あなたは彼をこのような惨めな状態にされました。誤った道を歩む者に、何の利益がありましょうか。」

Verse 51

श्रीचारणा ऊचु: हरे तवाङ्‌घ्रिपङ्कजं भवापवर्गमाश्रिता: । यदेष साधुहृच्छयस्त्वयासुर: समापित: ॥ ५१ ॥

チャラナローカの住人たちは言いました。「主よ、あなたはすべての正直な人々の心の棘であった悪魔を滅ぼしてくださいました。おかげで私たちは安堵しました。私たちは永遠にあなたの蓮華の御足に避難を求めます。それは束縛された魂を物質的な汚れから解放してくださるからです。」

Verse 52

श्रीयक्षा ऊचु: वयमनुचरमुख्या: कर्मभिस्ते मनोज्ञै- स्त इह दितिसुतेन प्रापिता वाहकत्वम् । स तु जनपरितापं तत्कृतं जानता ते नरहर उपनीत: पञ्चतां पञ्चविंश ॥ ५२ ॥

ヤクシャローカの住人たちは祈りました。「二十四の要素の支配者よ、私たちはあなたに喜ばれる奉仕をする最高の僕ですが、ヒラニヤカシプの命令で輿の担ぎ手にされてしまいました。主ヌリシンハデーヴァよ、あなたはこの悪魔がいかに皆を苦しめたかをご存じですが、今や彼を殺し、その体は五つの物質的要素へと還っていきます。」

Verse 53

श्रीकिम्पुरुषा ऊचु: वयं किम्पुरुषास्त्वं तु महापुरुष ईश्वर: । अयं कुपुरुषो नष्टो धिक्कृत: साधुभिर्यदा ॥ ५३ ॥

キンプラシャローカの住人たちは言いました。「私たちは取るに足らない存在ですが、あなたは至高の人格神であり、最高の支配者です。この悪魔が献身者たちに嫌悪され、非難されたとき、彼はあなたによって殺されました。」

Verse 54

श्रीवैतालिका ऊचु: सभासु सत्रेषु तवामलं यशो गीत्वा सपर्यां महतीं लभामहे । यस्तामनैषीद् वशमेष दुर्जनो द्विष्टय‍ा हतस्ते भगवन्यथामय: ॥ ५४ ॥

ヴァイターリカ界の者たちは言った。「主よ、私たちは大集会や供犠の場で、あなたの汚れなき栄光を歌い、皆から大いなる敬意を受けていました。ところがこの悪しき魔はその地位を奪いました。今、あなたは彼を討たれました。まるで慢性の病が癒やされるように、まことに幸いです。」

Verse 55

श्रीकिन्नरा ऊचु: वयमीश किन्नरगणास्तवानुगा दितिजेन विष्टिममुनानुकारिता: । भवता हरे स वृजिनोऽवसादितो नरसिंह नाथ विभवाय नो भव ॥ ५५ ॥

キンナラたちは言った。「至高の主宰よ、私たちキンナラは本来あなたの永遠の僕ですが、このディティの子は私たちを無報酬で絶えず自分の奉仕に縛りつけました。ハリよ、あなたはその罪人を討たれました。主ナルシンハよ、私たちは敬礼します。どうか常に私たちの守護者でいてください。」

Verse 56

श्रीविष्णुपार्षदा ऊचु: अद्यैतद्धरिनररूपमद्भ‍ुतं ते द‍ृष्टं न: शरणद सर्वलोकशर्म । सोऽयं ते विधिकर ईश विप्रशप्त- स्तस्येदं निधनमनुग्रहाय विद्म: ॥ ५६ ॥

ヴィシュヌの従者たちは祈った。「庇護を与える主、万界の安寧そのものよ。今日、私たちは全世界の吉祥のために現れた、あなたの驚異のハリ＝ナラ、すなわち主ナルシンハの御姿を拝しました。ヒラニヤカシプは、かつて奉仕していたジャヤが、バラモンの呪いにより魔身を得たものと理解します。今その死は、彼への特別な慈悲であると知ります。」