Adhyaya 18

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जगत्सर्गवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ अष्टादशो ऽध्यायः स्वायम्भुववंशवर्णनम् अग्निर् उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायम्भुवात् सुतौ अजीजनत्स तां कन्यां शतरूपां तपोन्विताम्

かくして『アグニ・プラーナ』—原初のマハープラーナ—において、「世界創造の叙述」と題する第十七章は終わる。ここに第十八章「スヴァーヤンブヴァの系譜の叙述」が始まる。アグニは語った。スヴァーヤンブヴァ・マヌから、プリヤヴラタとウッターナパーダという二人の पुत्र（息子）が生まれ、また苦行（tapas）を具えた乙女シャタルーパーも生まれた。

Verse 2

न् भूतमुच्चावचं प्रजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निश्चितमिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां सद्रूपाञ्च तपोन्वितामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां शतरूपां तपोन्वितामिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः काम्यां कर्दमभार्यातः सम्राट् कुक्षिर्विराट् प्रभुः सुरुच्यामुत्तमो जज्ञे पुत्र उत्तानपादतः

「（彼は）種々の存在と子孫を（生ぜしめた）」—これは印のある写本の読みによる。別の写本には「確定である」とある。ある異本は「彼は、姿麗しく苦行（tapas）を具えた娘、乙女をもうけた」と読み、別の印本は「彼は、苦行を具えた娘、乙女シャタルーパーをもうけた」とする。カールダマの妻カーミヤーからは、サムラート、ククシ、ヴィラート、プラブが生まれた。スルチーからは、ウッターナパーダに子ウッタマが生まれた。

Verse 3

सुनीत्यान्तु ध्रुवः पुत्रस्तपस्तेपे स कीर्तये ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि हे मुने

しかしスニーティーの子ドルヴァは、名声のために苦行（tapas）を修した。おお牟尼よ、ドルヴァは三千の天年にわたりそれを続けた。

Verse 4

तस्मै प्रीतो हरिः प्रादान्मुन्यग्रे स्थानकं स्थिरम् श्लोकं पपाठ ह्य् उशना वृद्धिं दृष्ट्वा स तस्य च

ハリ（ヴィシュヌ）は彼を喜び、最勝の牟尼の前で、堅固で永続する位（स्थान）を授けた。さらにウシャナー（シュクラーチャーリヤ）はその繁栄を見て、これに関する偈（シュローカ）をも誦した。

Verse 5

अहो ऽस्य तपसो वीर्यमहो श्रुतमहोद्भुतम् यमद्य पुरतः कृत्वा ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः

ああ、彼の苦行（tapas）の威力は何と驚くべきことか。聞き及ぶところもまた実に奇瑞である。今日、七仙（サプタリシ）はドルヴァ（北極星）を前に据えて立っているのだから。

Verse 6

तस्मात् शिष्टिञ्च भव्यञ्च ध्रुवाच्छम्भुर्व्यजायत शिष्टेराधत्त सुछाया पञ्च पुत्रानकल्मषान्

かくして彼よりシシュティ（Śiṣṭi）とバヴヤ（Bhavya）が生まれ、またドルヴァ（Dhruva）よりシャンブ（Śambhu）が生じた。さらにシシュティより、スッチャーヤー（Succhāyā）は罪垢なき五人の पुत्र（息子）を産んだ。

Verse 7

रिपुं रिपुञ्जयं रिप्रं वृकलं वृकतेजसम् रिपोराधत्त बृहती चाक्षुषं सर्वतेजसम्

彼は（悪に対する）「敵」、また「敵を征する者」、そして「清浄なる者」である。さらに「狼の旗印を掲げる者」「狼のごとく輝く者」。彼は敵を退ける。（また彼は）広大なる者ブリハティー（Bṛhatī）、遍く見る眼をもつ者チャークシュシャ（Cākṣuṣa）、そして普遍の光輝を具える者である。

Verse 8

अजीजनत् पुष्करिण्यां वीरिण्यां चाक्षुषो मनुम् मनोरजायन्त दश नड्वलायां सुतोत्तमाः

チャークシュシャ（Cākṣuṣa、マヌ）はプシュカリニー（Puṣkariṇī）よりマヌ（またチャークシュシャとも称される）をもうけた。さらにヴィーリニー（Vīriṇī）より優れた十人の पुत्रが生まれ、ナドヴァラー（Naḍvalā）からもまた最上の पुत्रたちが生じた。

Verse 9

ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कविः अग्निष्टुरतिरात्रश् च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

ウール（Ūru）、プル（Puru）、シャタデュムナ（Śatadyumna）、タパスヴィー（Tapasvī）、サティヤヴァーク（Satyavāk）、カヴィ（Kavi）、アグニシュトゥ（Agniṣṭu）、アティラートラ（Atirātra）、さらにスデュムナ（Sudyumna）とアビマンユカ（Abhimanyuka）—これらが系譜に名を挙げられる子孫である。

Verse 10

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडग्नेयी महाप्रभान् अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसङ्गयम्

彼女の腿より、アグネイー（Agneyī、アグニに属する妃／娘）は大いなる光輝を備えた六人の पुत्रを生んだ。すなわち、アンガ（Aṅga）、スーマナス（Sumanas）、スヴァーティ（Svāti）、クラトゥ（Kratu）、マンギラサ（Maṅgirasa）、サンガヤ（Saṅgaya）である。

Verse 11

अङ्गात् सुनीथापत्यं वै वेणमेकं व्यजायत स्थानमुत्तममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यदत्र इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तस्मात् श्लिष्टिञ्च इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः श्लिष्टेआराधत्त इति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः उरूरिति ख,ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः अरक्षकः पापरतः स हतो मुनिभिः कुशैः

アンガより、まことにスニーターの子としてただ一人の子ヴェナが生まれた。民を守らず罪に耽ったため、彼は聖仙たちによりクシャ草の刃で討たれた。

Verse 12

प्रजार्थमृषयोथास्य ममन्थुर्दक्षिणं करं वेणस्य मथितो पाणौ सम्बभूव पृथुर् नृपः

ついで民の安寧のため、聖仙たちはヴェナの右手をあたかも攪拌するように揉みしだいた。ヴェナ王の手の攪拌より、王プリトゥが生まれた。

Verse 13

तं दृष्ट्वा मुनयः प्राहुरेष वै मुदिताः प्रजाः करिष्यति महातेजा यशश् च प्राप्स्यते महत्

彼を見て、牟尼たちは告げた。「まことにこの大いなる光威を備えた者は、民を歓喜させ、また大いなる名声を得るであろう。」

Verse 14

स धन्वी कवची जातस्तेजसा निर्दहन्निव पृथुर्वैण्यः प्रजाः सर्वा ररक्ष क्षेत्रपूर्वजः

彼は弓を携え鎧をまとって生まれ、その光威によって悪を焼き尽くすかのようであった。ヴェナの子プリトゥ（ヴァイニャ）は、クシェートラの系譜に生まれ、すべての民を守護した。

Verse 15

राजसूयाभिषिक्तानामाद्यः स पृथिवीपतिः तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ

ラージャスーヤの灌頂を受けた者のうち、彼は大地の最初の主君であった。さらに彼より、巧みなる二人の職掌者—スータとマーガダ—が生じた。

Verse 16

तत्स्तोत्रञ्चक्रतुर्वीरौ राजाभूज्जनरञ्जनात् दुग्धा गौस्तेन शस्यार्थं प्रजानां जीवनाय च

その二人の勇士はその讃歌を作った。民を喜ばせたゆえに、彼は王となった。彼によって牝牛は乳を搾られ—作物の利益（および滋養）のため、また臣民の生命を支えるためでもあった。

Verse 17

सह देवैर् मुनिगणैर् गन्धर्वैः साप्सरोगणैः पितृभिर्दानवैः सर्पैर् वीरुद्भिः पर्वतैर् जनैः

神々とともに、牟尼（聖仙）の群れ、ガンダルヴァとアプサラスの一団とともに；また祖霊（ピトリ）、ダーナヴァ、蛇族とともに；さらに蔓草と草木、山々、そして人々とともに。

Verse 18

तेषु तेषु च पात्रेषु दुह्यमाना वसुन्धरा प्रादाद्यथेप्सितं क्षीरन्तेन प्राणानधारयत्

それぞれの器に向けてヴァスンダラー（大地）が搾られると、望みのとおりに乳を与えた。その乳によって彼らは命を支えた。

Verse 19

पृथोः पुत्रौ तु धर्मज्ञौ जज्ञाते ऽन्तर्द्विपालिनौ शिखण्डी हविर्धानमन्तर्धानात् व्यजायत

プṛthu（プリトゥ）から、ダルマに通じた二人の子、アンタルドヴィ（Antardvi）とパーリン（Pālin）が生まれた。アンタルダーナ（Antardhāna）からは、シカṇḍī（Śikhaṇḍī）がハヴィルダーナ（Havirdhāna）をもうけた。

Verse 20

हविर्धानात् षडाग्नेयी धीषणाजनयत् सुतान् प्राचीनवर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ

ハヴィルダーナ（Havirdhāna）から、シャダグネイー（Ṣaḍāgneyī、ディーシャナー Dhīṣaṇā）が六人の子を産んだ—プラーチーナバルヒス（Prācīnabarhis）、シュクラ（Śukra）、ガヤ（Gaya）、クリシュナ（Kṛṣṇa）、ヴラジャ（Vraja）、アジナ（Ajina）。

Verse 21

प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य पृथिव्यां यजतो यतः प्राचीनवर्हिर्भगवान् महानासीत्प्रजापतिः

地上において、先端を東に向けたクシャ草を用いて祭祀を行ったがゆえに、その尊きプラジャーパティは「プラーチーナヴァルヒス」（Prācīnavarhis）という大いなる名で知られた。

Verse 22

सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनवर्हिषः राजसूयाभिव्यक्तानामाद्य इति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः शुभ्रमिति ग,चिह्नितपुस्तकपाठः सुवर्णाधत्त इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः

サヴァルṇādhatta（サヴァルナーダッタ）、サームドリー（Sāmudrī）、およびプラーチーナ・バルヒス（Prācīna-barhis）の十人の（子）—印のある写本では「ラージャスーヤ（Rājasūya）によって顕現した者たちのうち第一」とも読み、別の箇所では「シュブラー（Śubhra）」、また別では「スヴァルṇādhatta（Suvarṇādhatta）」とも読む—これらすべては「プラチェータス（Pracetases）」と称され、弓術の学たるダヌルヴェーダ（Dhanurveda）を究め尽くした達人であった。

Verse 23

अपृथग्धर्मचरणास् ते तप्यन्त महत्तपः दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः

法を少しも逸れることなく修した彼らは、大いなる苦行を行い、海の水中に横たわって一万年を過ごした。

Verse 24

प्रजापतित्वं सम्प्राप्य तुष्टा विष्णोश् च निर्गताः भूः खं व्याप्तं हि तरुभिस्तांस्तरूनदहंश् च ते

プラジャーパティの位を得て満ち足り、彼らはヴィシュヌ（Viṣṇu）より現れ出た。まことに地と空とは樹木に遍満していたので、彼らはその樹々を焼き払った。

Verse 25

मुखजाग्निमरुद्भ्यां च दृष्ट्वा चाथ द्रुमक्षयम् उपगम्याब्रवीदेतान् राजा सोमः प्रजापतीन्

そして、口より発する火と諸々の風を見、また樹木の滅びを目の当たりにして、王ソーマ（Soma）はそのプラジャーパティたちに近づき、彼らに語りかけた。

Verse 26

कोपं यच्छत दास्यन्ति कन्यां वो मारिषां वराम् तपस्विनो मुनेः कण्डोः प्रम्लोचायां ममैव च

汝らは怒りを鎮めよ。彼らは汝らに、最上の乙女マーリシャー（Māriṣā）を与えるであろう—苦行の牟尼カンドゥ（Kaṇḍu）と天女アプサラスのプラムローチャー（Pramlocā）より生まれ、ゆえに我とも縁ある者である。

Verse 27

भविष्यं जानता सृष्टा भार्या वो ऽस्तु कुलङ्करी अस्यामुत्पत्स्यते दक्षः प्रजाः संवर्धयिष्यति

未来を予知する創造主は（彼女を）造り、こう宣した。「彼女を汝らの妻とし、家系の飾りとせよ。彼女よりダクシャ（Dakṣa）が生まれ、彼は衆生を養い増大させるであろう。」

Verse 28

प्रचेतसस्तां जगृहुर्दक्षोस्याञ्च ततो ऽभवत् अचरांश् च चरांश् चैव द्विपदोथ चतुष्पदः

プラチェータサたちは彼女を（妻として）受け入れ、彼女よりダクシャ（Dakṣa）が生まれた。さらに彼から、不動のものと動くもの、二足のものと四足のものが生じた。

Verse 29

स सृष्ट्वा मनसा दक्षः पश्चादसृजत स्त्रियः ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश

ダクシャ（Dakṣa）はまず心（意）によって創り、のちに女性たちを生み出した。彼は十人の娘をダルマ（Dharma）に、十三人をカश्यパ（Kaśyapa）に与えた。

Verse 30

सप्ताविंशति सोमाय चतस्त्रो ऽरिष्टनेमिने द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे अदात्

彼はソーマ（Soma）に二十七人、アリシュタネーミ（Ariṣṭanemi）に四人、バフプトラ（Bahuputra）に二人、アンギラス（Aṅgiras）に二人を与えた。

Verse 31

तासु देवाश् च नागाद्या मैथुनान्मनसा पुरा धर्मसर्गम्प्रवक्ष्यामि दशपत्नीषु धर्मतः

その彼女らのうち、神々やナーガらは、昔、心による交合（意念の結合）によって子孫を生じた。いま私は、ダルマに則り、十人の妻を通じて起こる正しき創造（ダルマ・サルガ）を順序立てて説き明かそう。

Verse 32

विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्यान् साध्या व्यजायत मरुत्त्वया मरुत्त्वन्तो वसोस्तु वसवो ऽभवन्

Viśvā からは Viśvedevas が生じ、Sādhyā からは Sādhyas が生まれ、Maruttvatī からは Maruts が現れ、Vasu からは Vasus が成立した。

Verse 33

भानोस्तु भानवः पुत्रा मुहूर्तास्तु मुहूर्तजाः कण्ठोरिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्णोरिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः स दृष्ट्वा मनसा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वे चैव भाण्डवे तत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सम्बाया धर्मतो घोषो नागवीथी च यामिजा

Bhānavas は Bhānu（太陽）の子であり、Muhūrtas は Muhūrta から生まれる。さらに、時間区分とその主宰名の列挙として、Sambāyā、Dharmataḥ、Ghoṣa、Nāgavīthī、Yāmijā もまた記される。

Verse 34

पृथिवीविषयं सर्वमरुन्धत्यां व्यजायत सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पा इन्दोर् नक्षत्रतः सुताः

地の領域に属する一切は Arundhatī から生じた。また Saṅkalpā から Saṅkalpas が生まれた――彼らは月の子であり、Nakṣatra（宿）の系統を通じて生じたのである。

Verse 35

आपो ध्रुवञ्च सोमञ्च धरश् चैवानिलोनलः प्रत्यूषश् च प्रभावश् च वसवोष्टौ च नामतः

Āpa、Dhruva、Soma、Dhara、また Anila と Anala、さらに Pratyūṣa と Prabhāva――これらが名において八柱の Vasu である。

Verse 36

आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तो मुनिस् तथा ध्रुवस्य कालो लोकान्तो वर्चाः सोमस्य वै सुतः

アーパ（Āpa）にはヴァイタンḍヤ（Vaitaṇḍya）という子があり、またシュラマ（Śrama）、シャーンタ（Śānta）、そして聖仙ムニ（Muni）も（挙げられる）。ドゥルヴァ（Dhruva）からはカーラ（Kāla）とローカーンタ（Lokānta）が生まれ、ヴァルチャー（Varcā）はまことにソーマ（Soma）の子である。

Verse 37

धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायाः शिशिरः प्राणोथ रमणस् तथा

ダラ（Dhara）の子はドラヴィナ（Draviṇa）であり、またフタハヴィヤヴァハ（Hutahavyavaha）も（挙げられる）。さらにマノーハラー（Manoharā）からはシシラ（Śiśira）、プラーナ（Prāṇa）、そしてラマナ（Ramaṇa）も生まれた。

Verse 38

पुरोजवोनिलस्यासीदविज्ञातो ऽनलस्य च अग्निपुत्रः कुमारश् च शरस्तम्बे व्यजायत

プuroジャヴァ（Purojava）はヴァーユ（Vāyu、風神）より生まれ、またアナラ（Anala/アグニ）にも知られぬ者であった。さらにクマーラ（Kumāra）—アグニの子—はシャラ（śara）の葦の叢において誕生した。

Verse 39

तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्टजः कृत्तिकातः कार्त्तिकेयो यतिः सनत्कुमारकः

彼（スカンダ/カールッティケーヤ Skanda/Kārttikeya）には次の名がある：シャーカ（Śākha）、ヴィシャーカ（Viśākha）、ナイガメーヤ（Naigameya）、プṛシュタジャ（Pṛṣṭaja）、クリッティカー タ（Kṛttikāta）、カールッティケーヤ（Kārttikeya）、ヤティ（Yati）、サナトクマーラカ（Sanatkumāraka）。

Verse 40

प्रत्यूषाद्देवलो जज्ञे विश्वकर्मा प्रभावतः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानाञ्च वर्धकिः

プラティユーシャ（Pratyūṣa）からデーヴァラ（Devala）が生まれ、プラバーヴァ（Prabhāva）からはヴィシュヴァカルマン（Viśvakarmā）が生じた—幾千の工芸を成す作者にして、神々の大工匠・建築師である。

Verse 41

मनुष्याश्चोप्जीवन्ति शिल्पं वै भूषणादिकं सुरभी कश्यपाद्रुद्रानेकादश विजज्ञुषी

人々はまことに、装身具の製作などの工芸によって生計を立てる。スラビーはカश्यパより十一のルドラを生んだ。

Verse 42

महादेवप्रसादेन तपसा भाविता सती स्तकपाठः धर्मश् चैवानिलोनल इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः धरिष इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मरणस्तथेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जातः सनत्कुमारत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः युवती इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजैकपादहिर्ब्रघ्नस्त्वष्टा रुद्राश् च सत्तम

マハーデーヴァの恩寵により、また苦行（タパス）の力によって成就した徳高きサティは、神々の群れを顕現させた。おお最勝の者よ、アジャイカパーダ、アヒルブドニヤ、トヴァシュトリ、そしてルドラたちも現れ出た。

Verse 43

त्वष्टुश् चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश्चापराजितः

また彼はトヴァシュトリの輝かしき子、偉名高きヴィシュヴァルーパである。さらに多相のハラであり、三つ目のトリヤンバカであり、そして不敗（アパラージタ）である。

Verse 44

वृषाकपिश् च शम्भुश् च कपर्दी रैवतस् तथा मृगव्याधस्य सर्पश् च कपाली दश चैककः रुद्राणां च शतं लक्षं यैर् व्याप्तं सचराचरं

ヴリシャーカピ、シャンブ、カパルディ、またライヴァタ。さらにムリガヴャーダ、サルパ、カパーリー、ダシャ、エーカカ—これらの名・相によって、十万のルドラが、動くものと動かぬものを含む全宇宙に遍満する。