Rig Veda 8.50.2: Mandala 8, Sukta 50, Mantra 2

Sukta 8.50

Rishi: Kaṇva (Kāṇva family)

Devata: Indra

Chandas: Jagatī (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

शतानीका हेतयो अस्य दुष्टरा इन्द्रस्य समिषो महीः । गिरिर्न भुज्मा मघवत्सु पिन्वते यदीं सुता अमन्दिषुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.50.2

Transliteration

śatā́nīkā hetáyo asya duṣṭárā índrasya samíṣo mahī́ḥ | girír na bhujmā́ maghávat-su pinvate yád īṃ sutā́ amándiṣuḥ ||

Translation

Seratus mata tajam senjatanya, sukar ditembus; luaslah daya pendorong Indra. Laksana gunung yang besar dan lebar ia mengembang di antara para dermawan, ketika tetes-tetes Soma yang diperas membuatnya menyala oleh sukacita.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतानिकाः: having a hundred faces/points; hundred-fold
• शतानिकाः: विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / कर्ता
• Type: Adjective
• Root: शत-अनीक (प्रातिपदिक)

• हेतयः: missiles, weapons
• हेतयः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: हेति (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him / his
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दुष्टराः: hard to overcome, irresistible
• दुष्टराः: विशेषणम् (हेतयः) / कर्ता
• Type: Adjective
• Root: दुष्-तॄ (दुर् + √तॄ ‘to cross’) → दुष्टर (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• समिषः: impulses, onsets, assaults
• समिषः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: समिष् (प्रातिपदिक)

• महीः: great, mighty
• महीः: विशेषणम् (समिषः) / कर्ता
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक)

• गिरिः: a mountain
• गिरिः: उपमान (कर्तृ-तुल्य) / कर्ता
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• भुज्मा: a strong mass; solid strength
• भुज्मा: कर्ता (गिरिः-इव) / उपमेय-बलवाचकः
• Type: Noun
• Root: भुज्मन् (प्रातिपदिक; ‘strong/firm mass, might’)

• मघवत्सु: among the bountiful (patrons)
• मघवत्सु: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: मघवत् (प्रातिपदिक)

• पिन्वते: swells/impels; grows strong
• पिन्वते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पि (पिन्व्) ‘to swell, make abound, set in motion’

• यत्: when
• यत्: —
• Type: Indeclinable (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईम्: then, indeed; him
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात/अव्यय)

• सुताः: pressed (Soma-drops)
• सुताः: कर्ता
• Type: Adjective/Noun
• Root: सुत (ppp of √सु ‘to press (Soma)’) → सुत (प्रातिपदिक)

• अमन्दिषुः: rejoiced, became exhilarated
• अमन्दिषुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मन्द् ‘to be glad, exhilarate’