Rig Veda 3.51.9: Mandala 3, Sukta 51, Mantra 9

Sukta 3.51

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra with Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अप्तूर्ये मरुत आपिरेषोऽमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः । तेभिः साकं पिबतु वृत्रखादः सुतं सोमं दाशुषः स्वे सधस्थे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.51.9

Transliteration

aptū́rye maruta ā́pir eṣó’mandann índram ánu dātívārāḥ | tébhiḥ sā́kaṃ pibatu vṛtrakhādáḥ sutáṃ sómaṃ dāśúṣaḥ své sadhásthe ||

Translation

Dalam gerak Ap-tūrya, wahai Marut, pertolongan yang dekat ini telah menggembirakan Indra; para pemberi anugerah mengikutinya. Bersama mereka, biarlah Sang pemakan Vṛtra meminum Soma yang diperas, persembahan si dermawan, di singgasana persekutuan-Nya sendiri.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अप्तूर्ये: in the ‘ap-tūrya’ (water-aided/ritual-impelling) [act/occasion]
• अप्तूर्ये: कर्म (अमन्दन् इत्यस्य; ‘अप्तूर्ये’ इति विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अप्तूर्य (प्रातिपदिक; अप्/आप् + तूर्य-)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• आपिः: help, alliance, companionship
• आपिः: कर्तृ/भाव (अमन्दन् इत्यस्य सहवर्तिनी; ‘सहायता/सङ्गति’)
• Type: Noun
• Root: आपि (प्रातिपदिक)

• एषः: this
• एषः: कर्तृ (आपिः इत्यस्य विशेषणम्/सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अमन्दन्: they gladdened/cheered
• अमन्दन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मन्द् (धातु; ‘to gladden/cheer’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अनु: along, after, in accordance with
• अनु: उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• दातिवाराः: gift-bestowing (givers of boons)
• दातिवाराः: कर्तृ (अमन्दन् इत्यस्य; मरुतः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दातिवार (प्रातिपदिक; दाति- ‘giving’ + वार- ‘choice/gift’)

• तेभिः: with them
• तेभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• साकम्: together
• साकम्: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)

• पिबतु: let (him) drink
• पिबतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘to drink’)

• वृत्रखादः: Vṛtra-slayer (lit. Vṛtra-devourer), i.e., Indra
• वृत्रखादः: कर्तृ (पिबतु इत्यस्य)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृत्रखाद (प्रातिपदिक; वृत्र + खाद ‘eater/chewer’)

• सुतम्: pressed (soma)
• सुतम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: सु (धातु; ‘to press’ → क्त-प्रत्ययान्त)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म (सुतम् इत्यस्य विशेष्यः)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• दाशुषः: of the worshipper/giver
• दाशुषः: सम्बन्ध (सुतं सोमं—कस्य?)
• Type: Noun (agent, worshipper/giver)
• Root: दाश्वस्/दाशुष् (प्रातिपदिक; √दाश् ‘to worship/give’ → perf. part.)

• स्वे: in his own
• स्वे: अधिकरण (सधस्थे इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व (प्रातिपदिक)

• सधस्थे: seat, place, abode (ritual seat)
• सधस्थे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सधस्थ (प्रातिपदिक)