Rig Veda 10.49.1: Mandala 10, Sukta 49, Mantra 1

Sukta 10.49

Rishi: Indra (self-proclaiming voice), hymn 10.49 is a prominent Indra-ātmastuti

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं दां गृणते पूर्व्यं वस्वहं ब्रह्म कृणवं मह्यं वर्धनम् । अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षि विश्वस्मिन्भरे ॥

Recitation with translationRig Veda 10.49.1

Transliteration

aháṃ dā́ṃ gṛṇaté pū́rvyaṃ vásv aháṃ bráhma kṛṇavaṃ máhyaṃ várdhanam | aháṃ bhuvaṃ yájamānasya coditā́yájvanaḥ sākṣí víśvasmin bháre ||

Translation

Aku menganugerahkan kelimpahan purba kepada yang melantunkan pujian; aku menegakkan bagi diriku Brahman—sebagai pertambahan. Aku menjadi pendorong bagi sang yajamāna (pelaksana kurban), dan saksi bagi yang tidak berkurban, dalam setiap pemanggulan beban.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दाम्: the giver
• दाम्: कर्तृ (अहम्-समनाधिकरण विशेषण)
• Type: Noun (agentive epithet)
• Root: दा (धातु) → दामन्/दाम (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘दाता/दानशील’)

• गृणते: (to him) who praises / praises
• गृणते: —
• Type: Verb
• Root: गॄ/गृ (स्तुति-धातु) → गृण्

• पूर्व्यम्: ancient, primeval
• पूर्व्यम्: कर्म (कृणवं/भुवम् इत्यादि क्रियापदस्य विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व्य (प्रातिपदिक)

• वसुः: a benefactor; good (wealth)
• वसुः: कर्तृ (अहम्-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्म: sacred utterance; hymn/prayer
• ब्रह्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• कृणवम्: I made / I fashioned
• कृणवम्: —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• मह्यम्: for me
• मह्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वर्धनम्: increase; strengthening
• वर्धनम्: कर्म (कृणवम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वर्धन (प्रातिपदिक; वर्ध्-धातोः)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भुवम्: I became / I was
• भुवम्: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• यजमानस्य: of the sacrificer
• यजमानस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक; यज्-धातोः वर्तमान-कृदन्त)

• चोदिताय: for the impelled/urged (one)
• चोदिताय: सम्प्रदान
• Type: Adjective (past passive participle used substantively)
• Root: चोदित (प्रातिपदिक; चुद्-धातोः क्त)

• अयज्वनः: of the non-sacrificer
• अयज्वनः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अयज्वन् (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वकः ‘यज्वन्’)

• साक्षि: witness
• साक्षि: कर्तृ (अहम्-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: साक्षिन् (प्रातिपदिक)

• विश्वस्मिन्: in every / in the whole
• विश्वस्मिन्: अधिकरण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भरे: in the battle; in the contest
• भरे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: भर (प्रातिपदिक; ‘संघर्ष/युद्ध/संभार’)