Rig Veda 1.171.2: Mandala 1, Sukta 171, Mantra 2

Sukta 1.171

Rishi: Agastya

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

एष वः स्तोमो मरुतो नमस्वान्हृदा तष्टो मनसा धायि देवाः । उपेमा यात मनसा जुषाणा यूयं हि ष्ठा नमस इद्वृधासः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.171.2

Transliteration

eṣá vaḥ stómo maruto námasvān hṛdā́ taṣṭó mánasā dhāyi devāḥ | upémā yāta mánasā juṣāṇā yūyáṃ hí ṣṭhā námasa íd vṛdhā́saḥ ||

Translation

Inilah himne bagimu, wahai Marut, penuh penghormatan—dibentuk oleh hati, ditegakkan oleh budi, wahai para dewa. Datanglah mendekat kepadanya, berkenan dalam pikiranmu; sebab engkaulah yang bertambah oleh sembah kami, dan dalam pertambahan itu engkau meluaskan keberadaan kami.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषः: this
• एषः: विशेषणम् (स्तोमस्य)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्धः (युष्माकम्)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• स्तोमः: hymn of praise
• स्तोमः: कर्तृ/विषयः (धायि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तवने)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधनम्
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• नमस्वान्: reverent, bearing homage
• नमस्वान्: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: नमस् + वत् (मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण)

• हृदा: with (the) heart
• हृदा: करणम्
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)

• तष्टः: fashioned, crafted
• तष्टः: विशेषणम्
• Type: Participle
• Root: √तक्ष् (तक्षणे) → तष्ट (कृदन्त, भूतकृत्/क्त)

• मनसा: with (the) mind
• मनसा: करणम्
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• धायि: has been placed / has been set
• धायि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने)

• देवाः: O gods
• देवाः: सम्बोधनम्
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• उप: near, towards
• उप: क्रियाविशेषणम् (यात इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• इमा: these
• इमा: कर्म (यात इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• यात: come
• यात: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √या (गत्यर्थे)

• मनसा: with (your) mind
• मनसा: करणम्
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• जुषाणाः: taking pleasure (in), gladly accepting
• जुषाणाः: कर्तृविशेषणम्
• Type: Participle
• Root: √जुष् (सेवने/प्रीतौ) → जुषाण (वर्तमान कृदन्त, शानच्; आत्मनेपदी)

• यूयम्: you
• यूयम्: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• हि: indeed, for
• हि: सम्बन्ध/हेतुनिपातः
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• स्थ: you are
• स्थ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/सत्तायाम्) — ‘स्थ’ (लट्/वर्तमाने, परस्मैपद)

• नमसः: of homage
• नमसः: सम्बन्धः (वृधासः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: निपातार्थः (निश्चय/एव)
• Type: Indeclinable
• Root: इद्/इत् (निपात; ‘एव’ इव बलार्थक)

• वृधासः: increasers, promoters (of)
• वृधासः: विधेयविशेषणम्
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृध (प्रातिपदिक) < √वृध् (वर्धने)