Rig Veda 1.126.2: Mandala 1, Sukta 126, Mantra 2

Sukta 1.126

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa

Devata: Dānastuti to King Nādhamāna (human patron as channel of divine abundance)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

शतं राज्ञो नाधमानस्य निष्काञ्छतमश्वान्प्रयतान्त्सद्य आदम् । शतं कक्षीवाँ असुरस्य गोनां दिवि श्रवोऽजरमा ततान ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.126.2

Transliteration

śatáṃ rājño nā́dhamānasya niṣkāñ śatám aśvān práyatān sadyá ā́dam | śatáṃ kakṣī́vān ásurasya gónāṃ diví śrávo 'járam ā́ tatāna ||

Translation

Seratus perhiasan emas dari Raja Nādhamāna, seratus kuda yang terpasang baik—seketika ia anugerahkan. Kakṣīvān membentangkan di langit śravas yang tak menua—melalui kawanan cahaya milik Asura (yang berkuasa).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• नाधमानस्य: of the striving/pressing (one)
• नाधमानस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Adjective (participle)
• Root: नाधमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √नाध्/नध् ‘to press/urge, strive’)

• निष्कान्: gold neck-ornaments (niṣkas)
• निष्कान्: Karma
• Type: Noun
• Root: निष्क (प्रातिपदिक)

• शतम्: a hundred
• शतम्: विशेषण (of निष्कान्)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• प्रयतान्: presented, bestowed
• प्रयतान्: विशेषण (of अश्वान्)
• Type: Adjective (past participle)
• Root: प्र-√यम् (कृदन्त; ‘to give/offer, present’)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय)

• आ: hither, forth (intensifier)
• आ: क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• दम्: at home, in the house
• दम्: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: दम् (अव्यय; ‘at home/in the house’)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• कक्षीवान्: Kakṣīvān (the seer)
• कक्षीवान्: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: कक्षीवत्/कक्षीवान् (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• असुरस्य: of Asura (a name/epithet)
• असुरस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)

• गोनाम्: of cows
• गोनाम्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven
• दिवि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• श्रवः: fame, renown
• श्रवः: Karma
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक)

• अजरम्: unaging, imperishable
• अजरम्: विशेषण (of श्रवः)
• Type: Adjective
• Root: अजर (प्रातिपदिक)

• आ: forth, fully (prefix)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• ततान: has stretched/spread (has extended)
• ततान: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √तन् (धातु)