Devi Upanishad: Verse 22

Sanskrit (Devanagari)

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् ।

सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥

नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः ।

विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

Padapatha (Word Split)

वाक्-मया । ब्रह्म-भूतस्मात् । षष्ठम् । वक्त्र-समन्वितम् ।

सूर्यः । वाम-श्रोत्र-बिन्दुः । संयुतः । अष्टक-तृतीयकः ।

नारायणेन । संयुक्तः । वायुः । च । अधर-संयुतः ।

विच्चे । नव-अर्णकः । अर्णः । स्यात् । महत्-आनन्द-दायकः ।

Recitation with translationDevi Upanishad 22

IAST Transliteration

vāṅmayā brahmabhūtas māt ṣaṣṭhaṃ vaktrasamanvitam |

sūryo vāmaśrotrabinduḥ saṃyutāṣṭakatṛtīyakaḥ ||

nārāyaṇena saṃyukto vāyuścādharasaṃyutaḥ |

vicce navārṇako’rṇaḥ syān mahadānandadāyakaḥ ||22–23||

Translation

ब्रह्मस्वरूपिणी वाङ्मया से छठा अक्षर/तत्त्व, मुख (उच्चारण) से युक्त होकर प्रकट होता है। बाएँ कान में सूर्य बिन्दु-रूप है और अष्टक के तृतीय से संयुक्त है। वह नारायण से संयुक्त है और वायु अधर-भाग से संयुक्त है। ‘विच्चे’—यह नवाक्षरी मन्त्र महान् आनन्द देने वाला कहा गया है।

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

From Vāṅmayā, who is of the nature of Brahman, (there is) the sixth (syllable/element) endowed with the face (i.e., with the ‘mouth’/utterance); the Sun is the bindu at the left ear, joined with the third of the octad. Joined with Nārāyaṇa, and Vāyu joined with the lower (lip/part). ‘Vicce’: the nine-syllabled formula is said to be a syllable (mantra) that bestows great bliss.

Verse Context

• Mantra-śakti as Brahman (Śabda-Brahman), Devī as the ground of speech and liberation
• Mahavakya: Indirect: supports ‘prajñānam brahma’ / ‘ahaṃ brahmāsmi’ by identifying Devī/Śabda as Brahman; not a direct Mahāvākya citation
• Atharva
• Atharvaśiras / Atharvaṇa tradition (Śākta Upaniṣad corpus) Shakha
• Chandas: Prose/Anuṣṭubh-like śloka (later Upaniṣadic-Śākta style; not strictly Vedic metrical recitation)