Rig Veda 8.13.4: Mandala 8, Sukta 13, Mantra 4
Sukta 8.13
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः क्षरति सुन्वतः । मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ॥
Transliteration
iyáṃ ta indra girvaṇo rātíḥ kṣarati sunvatáḥ | mandāná asyá barhíṣo ví rājasi ||
Translation
हे गिर्वण (गीत-स्तुति से पूज्य) इन्द्र, यह तेरी राति—दान—सुन्वत: (सोम-निचोड़ने वाले) के लिए बह निकलती है। इस बर्हिष् (यज्ञ-आसन) पर मन्दानो—आनन्दित होकर—तू पूर्ण प्रकाश में विराजता है।
Word by Word
इयम्this (f.)
इयम्:
कर्तृ (वाक्ये ‘रातिः’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धेन) / विषय-निर्देश
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (दत्तव्यस्य स्वामि/प्राप्ता) — ‘to/for you’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गिर्वणःO praise-delighting / praised one
गिर्वणः:
सम्बोधन (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootगिर्वणस् (प्रातिपदिक; ‘गिर्’ + ‘वणस्’ = स्तुतिभिः प्रियः/स्तुतिवान्)
रातिःgift; giving
रातिः:
कर्तृ (क्षरति इत्यस्य कर्ता)
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक; √रा/√दा ‘to give’ से ‘gift, giving’)
क्षरतिflows; streams
क्षरति:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्षर् (क्षरणे ‘to flow, stream’)
सुन्वतःof the Soma-presser
सुन्वतः:
अपादान/सम्बन्ध (स्रोतः/उद्गम-सम्बन्धः: ‘from/of the Soma-presser’)
TypeParticiple (present active)
Root√सु (सोमसवने ‘to press (Soma)’) → शतृ-प्रत्यय ‘सुन्वत्’
मन्दानःexhilarated; gladdened
मन्दानः:
कर्तृ (वि राजसि इत्यस्य कर्ता)
TypeParticiple (middle; ‘being exhilarated’)
Root√मन्द्/√मद् (हर्षे/मदे ‘to be exhilarated’) → मध्यमान/आत्मनेपद-शतृ/शानच् ‘मन्दान’
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of this (rite/one)’
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बर्हिषःof the sacrificial grass (barhis)
बर्हिषः:
अधिकारण/सम्बन्ध (वि-राजसि: ‘over/at the barhis’)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक; ‘sacrificial grass, barhis’)
विapart; widely; forth
वि:
क्रियाविशेषण (विभाग/विशेष-प्रकाशार्थ)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
राजसिyou shine forth; you rule
राजसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√राज् (दीप्तौ/राज्ये ‘to shine, rule’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
