Varaha Purana 103.3: Adhyaya 103, Shloka 3

Ritual Procedure for the Donation of the ‘Sugar-Cow’ (Śarkarā-Dhenu)

Devanagari script

अथ कुर्यादष्टशतैरूर्ध्वं नृपतिसत्तम । स्वशक्त्या कारयेद् धेनुं तथात्मानं पीडयेत् ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 103.3

Transliteration

atha kuryād aṣṭaśatair ūrdhvaṃ nṛpati-sattama | svaśaktyā kārayed dhenuṃ tathātmānaṃ pīḍayet ||

Translation

Luego, oh el mejor de los reyes, puede hacerse con ochocientos y aun más; según la propia capacidad, hágase confeccionar la vaca (ritual), y así no se fatigue a sí mismo.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अथ: then/thereupon
• अथ: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/now)

• कुर्यात्: should do/perform
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधि), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; विध्यर्थे

• अष्टशतैः: with eight hundreds (i.e., by 800)
• अष्टशतैः: Karana (करणम्)
• Type: Noun
• Root: अष्टशत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/करण), बहुवचनम्; द्विगु-समासः (अष्ट + शत)

• ऊर्ध्वम्: upwards/above (more than)
• ऊर्ध्वम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; दिशावाचक/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb: upwards/above; also ‘more than’)

• नृपतिसत्तम: O best of kings
• नृपतिसत्तम: Sambodhana (सम्बोधनम्)
• Type: Noun
• Root: नृपति + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्; सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपतेः सत्तमः)

• स्वशक्त्या: with one’s own ability/power
• स्वशक्त्या: Karana (करणम्)
• Type: Noun
• Root: स्व + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/करण), एकवचनम्; कर्मधारयः (स्वा शक्ति:)

• कारयेत्: should have (it) made / should cause to be made
• कारयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) [णिच् causative: कारय-]
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative: cause to be made/done)

• धेनुम्: a cow
• धेनुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम्

• तथा: thus/likewise
• तथा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/likewise)

• आत्मानम्: oneself
• आत्मानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम्

• पीडयेत्: should afflict/torment (himself)
• पीडयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पीड् (धातु) [णिच् causative: पीडय-]
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (cause to be pained/afflict)

Speaker

Hotṛ (inferred from contiguous instruction)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Dāna (Gift-ritual)
• Ethics of Capacity (Śakti)

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It articulates a capacity-based ethic within ritual prescription, indicating a pragmatic accommodation for patrons of varying means.

Which geographic location is identified?

No location is named.

What is the primary ethical instruction?

Perform giving in proportion to one’s means (svaśaktyā) and avoid self-harm through excessive obligation.