Prashna 6

Verse 6.1

अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ । भगवन् हिरण्यनाभः कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत । षोडशकलं भारद्वाज पुरुषं वेत्थ । तमहं कुमारम्ब्रुवं नाहमिमं वेद । यध्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति ...

Entonces Sukesha Bharadvaja le preguntó: 'Oh Señor, Hiranyanabha Kausalya, un príncipe, vino a mí y preguntó: «Oh Bharadvaja, ¿conoces al Purusha de dieciséis partes?» Le dije al muchacho: «No conozco esto.» Si lo hubiera conocido, ¿cómo no te lo habría dicho? Quien habla falsedad se seca desde la raíz; por tanto no soy digno de hablar falsedad.' Él montó silenciosamente su carro y partió. Te pregunto: ¿dónde está ese Purusha?'

Verse 6.2

तस्मै स होवाच । इहैवान्तःशरीरे सोम्य स पुरुषो यस्मिन्नताः षोडशकलाः प्रभवन्तीति ॥२॥

A él le dijo: 'Aquí mismo, dentro del cuerpo, oh amado, está ese Purusha del cual surgen estas dieciséis partes.'

Verse 6.3

स ईक्षाचक्रे । कस्मिन्नहमुत्क्रान्त उत्क्रान्तो भविष्यामि कस्मिन्वा प्रतिष्टिते प्रतिष्टस्यामीति ॥३॥

Él (el Purusha) reflexionó: '¿De qué he partido? Habiendo partido, ¿en qué seré? O, establecido en qué, seré establecido?'

Verse 6.4

स प्राणमसृजत प्राणाच्छ्रद्धां खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवीन्द्रियं मनः । अन्नमन्नाद्वीर्यं तपो मन्त्राः कर्म लोका लोकेषु च नाम च ॥४॥

Él creó prana; de prana, shraddha (fe); el espacio; el aire; la luz; las aguas; la tierra; los sentidos; la mente; el alimento; del alimento, el vigor; la austeridad; los mantras; la acción; los mundos; y en los mundos, los nombres.

Verse 6.5

स यथेमा नध्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिध्येते तासां नामरुपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते । एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिध्येत...

Así como estos ríos que fluyen, moviéndose hacia el océano, al alcanzar el océano desaparecen, y sus nombres y formas se destruyen — son llamados 'el océano' — así también, de este vidente, estas dieciséis partes, moviéndose hacia el Purusha, al alcanzar al Purusha desaparecen, y sus nombres y formas se destruyen — son llamados 'el Purusha.' Él se vuelve sin partes e inmortal. Este es el verso.

Verse 6.6

अरा इव रथनाभौ कला यस्मिन्प्रतिष्टिताः । तं वेध्यं पुरुषं वेद यथा मा वो मृत्युः परिव्यथा इति ॥६॥

Como los rayos fijos en el cubo de la rueda de un carro, las partes (kalas) están establecidas en Él. Uno debe conocer a ese Purusha cognoscible, para que la muerte no cause sufrimiento—así se dice.

Verse 6.7

तान् होवाचैतावदेवाहमेतत् परं ब्रह्म वेद । नातः परमस्तीति ॥७॥

Él les dijo: 'Solo sé esto del supremo Brahman. No hay nada más allá de esto.'

Verse 6.8

ते तमर्चयन्तस्त्वं हि नः पिता योऽस्माकमविद्यायाः परं परं तारयसीति । नमः परमऋषिभ्यो नमः परमऋषिभ्यः ॥८॥

Le reverenciaron, diciendo: 'Tú eres verdaderamente nuestro padre, que nos transportas a la otra orilla, más allá de lo más allá, de nuestra ignorancia.' Salutaciones a los supremos Rishis. Salutaciones a los supremos Rishis.