Adhyaya 47

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । महाकालस्य माहात्म्यं विस्तरेण महामते । अस्माकं सूतज ब्रूहि सर्वं वेत्ति यतो भवान्

Dijeron los sabios: «Oh magnánimo, cuéntanos con amplitud la grandeza de Mahākāla. Oh hijo de Sūta, explícanos todo, pues tú lo sabes todo».

Verse 2

सूत उवाच । आसीत्पूर्वं महीपाल इक्ष्वाकुकुलनन्दनः । रुद्रसेन इति ख्यातः सर्वशत्रुनिषूदनः

Dijo Sūta: «Antaño hubo un rey, soberano de la tierra, orgullo del linaje de Ikṣvāku, célebre como Rudrasena, destructor de todos los enemigos».

Verse 3

समुद्र इव गांभीर्ये सौम्यत्वे शशिसंनिभः । वीर्ये यथा सहस्राक्षो रूपे कन्दर्पसन्निभः

En gravedad era profundo como el océano; en mansedumbre, semejante a la luna; en valor, como Indra de mil ojos; y en hermosura, comparable a Kandarpa.

Verse 4

तस्य कांतीति विख्याता पुरी सर्वगुणान्विता । राजधान्यभवच्छ्रेष्ठा प्रोच्चप्राकारतोरणा

Su ciudad, célebre como Kāntī, estaba colmada de toda excelencia. Llegó a ser la principal entre las capitales, con altas murallas y majestuosas puertas.

Verse 5

तथैवासीत्प्रिया तस्य भार्या परमसंमता । ख्याता पद्मवतीनाम रूपौदार्य गुणान्विता

Asimismo, tenía una esposa amada, sumamente estimada—conocida como Padmavatī—dotada de belleza, generosidad de ánimo y nobles virtudes.

Verse 6

स तया सहितो राजा वैशाख्या दिवसे सदा । समभ्येति निजस्थानात्सैन्येनाल्पेन संवृतः

Acompañado de ella, el rey solía partir siempre en un día del mes de Vaiśākha, saliendo de su propia morada, rodeado tan sólo por un pequeño séquito.

Verse 7

चमत्कारपुरे क्षेत्रे पीठे तत्र द्विजोत्तमाः । महाकालस्य देवस्य पुरतो रात्रिजागरम् । करोति श्रद्धया युक्तः सभार्यः स महीपतिः

Oh el mejor de los nacidos dos veces: allí, en el campo sagrado de Camatkārapura, en aquel asiento santo, ese rey, junto con su esposa, realizó una vigilia nocturna ante el Señor Mahākāla, colmado de fe.

Verse 8

उपवासपरो भूत्वा ध्यायमानो महेश्वरम् । गीतवाद्येन हृद्येन नृत्येन द्विजसत्तमाः । धर्माख्यानेन विप्राणां वेदाध्ययनविस्तरैः

Habiendo observado el ayuno y meditando en Maheśvara, oh el mejor de los brāhmaṇas, (la vigilia) se celebró con cantos e instrumentos deleitosos, con danza, con recitaciones del dharma por los brāhmaṇas y con amplio estudio y canto de los Vedas.

Verse 9

ततः प्रातः समुत्थाय स्नात्वा धौतांबरः शुचिः । ददौ दानानि विप्रेभ्यस्तपस्विभ्यो विशेषतः

Luego, al levantarse de madrugada, se bañó, vistió ropas lavadas y, purificado, otorgó dádivas, especialmente a los brāhmaṇas y a los ascetas.

Verse 10

दीनांधकृपणेभ्यश्च तथान्येभ्यः सहस्रशः । वर्षेवर्षे सदैवं स समभ्येत्य महीपतिः । वैशाख्यां जागरं तस्य देवस्य पुरतोऽकरोत्

También dio a los pobres, a los ciegos y a los desamparados, y a miles de otros. Así, año tras año, aquel rey acudía y, en el mes de Vaiśākha, realizaba la vigilia nocturna ante ese Señor.

Verse 11

यथायथा स भूपालः कुरुते रात्रिजागरम् । महाकालाग्रतस्तस्य तथा वृद्धिः प्रजायते

En la medida en que aquel rey vela durante la noche, así, en esa misma medida, crece su prosperidad, pues se hace ante Mahākāla.

Verse 12

शत्रवो विलयं यांति लक्ष्मीर्वृद्धिं प्रगच्छति । एकदा स समायातस्तत्र यावन्महीपतिः

Sus enemigos se arruinan, y Lakṣmī—la fortuna—crece. Una vez, aquel rey llegó allí, a ese lugar sagrado.

Verse 13

तत्रैव दिवसे तावन्महाकालस्य चाग्रतः । अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्नानादिग्भ्यः समागतान्

Ese mismo día, ante Mahākāla, vio a los más excelsos brāhmaṇas, reunidos desde muchas direcciones.

Verse 14

वेदाध्ययनसंपन्नान्व्रतनिष्ठापरायणान् । एके तत्र कथाश्चक्रुः सुपुण्या ब्राह्मणोत्तमाः

Eran consumados en el estudio de los Vedas y firmes en la observancia de los votos. Allí, algunos brāhmaṇas excelentísimos, de mérito supremo, iniciaron sagradas disertaciones.

Verse 15

राजर्षीणां पुराणानां देवर्षीणां तथा परे । तीर्थानां च तथा चान्ये ब्रह्मर्षीणां तथा परे । यज्ञानां सागराणां च द्वीपानां च मनोहराः

Unos hablaron de los sabios reales y de los Purāṇas; otros, de los videntes divinos. Unos disertaron sobre los tīrthas, otros sobre los brahmarṣis, junto con relatos cautivadores de sacrificios, océanos e islas.

Verse 16

अथ तान्पृथिवीपालः स प्रणम्य यथाक्रमम् । उपविष्टः सभामध्ये तैः सर्वैश्चाभिनंदितः

Entonces el rey, tras postrarse ante ellos según el debido orden, se sentó en medio de la asamblea; y todos lo acogieron con honor.

Verse 17

कस्मिंश्चिदथ संप्राप्ते कथांते ते मुनीश्वराः । पप्रच्छुर्भूमिपालं तु कौतूहलसमन्विताः

Luego, cuando la conversación llegó a cierto punto, aquellos señores de los munis, colmados de curiosidad, interrogaron al rey.

Verse 18

वैशाखीदिवसे राजंस्त्वं सदाभ्येत्य दूरतः । वर्षेवर्षेऽस्य देवस्य पुरतो रात्रिजागरम्

“Oh Rey, en el día de Vaiśākhī siempre vienes, aun desde lejos; año tras año, ante esta deidad, guardas la vigilia nocturna.”

Verse 19

प्रकरोषि प्रयत्नेन त्यक्त्वान्याः सकलाः क्रियाः । स्नानदानादिका याश्च निर्दिष्टाः शास्त्रचिंतकैः

Lo realizas con gran empeño, dejando de lado todos los demás ritos—hasta el baño ritual y la caridad—que los sabios conocedores de las śāstras han prescrito.

Verse 20

न ते यदि रहस्यं स्यात्तदाऽशेषं प्रकीर्तय । नूनं त्वं वेत्सि तत्सर्वं यत्फलं रात्रिजागरे

Si para ti no es un secreto, decláralo por completo. Sin duda conoces plenamente el fruto que se obtiene de la vigilia nocturna.

Verse 22

अहमासं वणिग्जात्या पुरा वै वैदिशे पुरे । निर्धनो बंधुभिर्मुक्तः परिभूतः पदेपदे

Antaño, en la ciudad de Vidiśā, nací en una familia de mercaderes. Sin embargo, era pobre: abandonado por mis parientes e insultado a cada paso.

Verse 23

कस्यचित्त्वथ कालस्य भगवान्पाकशासनः । वैदिशे नाकरोद्वृष्टिं सप्त वर्षाणि पंच च

Luego, durante cierto tiempo, el bienaventurado Pākaśāsana (Indra) no hizo llover en Vidiśā: siete años y cinco más.

Verse 24

ततो वृष्टिनिरोधेन सर्वे लोकाः क्षुधार्द्दिताः । अन्नाभावान्मृताः केचित्केचिद्देशांतरे गताः

Por haberse contenido la lluvia, todos los pueblos fueron atormentados por el hambre. Unos murieron por falta de alimento, y otros partieron hacia tierras lejanas.

Verse 25

ततोऽहं स्वां समादाय पत्नीं क्षुत्क्षामगात्रिकाम् । अश्रुपूर्णमुखीं दीनां प्रस्खलन्तीं पदेपदे

Entonces tomé conmigo a mi propia esposa: su cuerpo consumido por el hambre, el rostro colmado de lágrimas, desdichada y tropezando a cada paso.

Verse 26

सौराष्ट्रं मनसि ध्यात्वा प्रस्थितस्तदनन्तरम् । सुभिक्षं लोकतः श्रुत्वा जीवनाय द्विजोत्तमाः

Fijando Saurāṣṭra en mi mente, partí de inmediato—pues oí de la gente que allí había abundancia, para que pudiéramos sobrevivir, oh el mejor de los nacidos dos veces.

Verse 27

क्रमेण गच्छमानोऽथ भिक्षान्नकृतभोजनः । आनर्तविषयं प्राप्तश्चमत्कारपुरांतिके

Avanzando poco a poco, viviendo del alimento obtenido por limosna, llegué a la región de Ānarta, cerca de la ciudad llamada Camatkāra.

Verse 28

तत्र रम्यं मया दृष्टं पद्मिनीखण्डमंडितम् । सरः स्वच्छोदकापूर्णं जलपक्षिभिरावृतम्

Allí vi un lago encantador, adornado con macizos de lotos: colmado de aguas limpias y cubierto de aves acuáticas.

Verse 29

ततोऽहं तत्समासाद्य स्नातः शीतेन वारिणा । क्षुधार्तश्च तृषार्तश्च श्रमार्तश्च विशेषतः

Al llegar a aquel lago, me bañé en sus aguas frías—aunque estaba afligido por el hambre, atormentado por la sed y, sobre todo, abatido por el cansancio.

Verse 30

अथाहं भार्यया प्रोक्तो गृहाणेश जलाशयात् । जलजानि क्रयार्थाय येन स्यादद्य भोजनम्

Entonces mi esposa me dijo: «Oh señor, recoge de este estanque los lotos nacidos del agua, para venderlos y así tener alimento hoy».

Verse 32

ततो मया गृहीतानि पद्मानि द्विजसत्तमाः । विक्रयार्थं प्रभूतानि वाच्छमानेन भोजनम्

Así reuní muchos lotos para venderlos, oh el mejor de los dos veces nacidos, deseando con ello obtener alimento.

Verse 33

चमत्कारपुरं प्राप्य ततोऽहं द्विजसत्तमाः । भ्रांतस्त्रिकेषु सर्वेषु चत्वरेषु गृहेषु च

Al llegar a la ciudad llamada Camatkārapura, oh el mejor de los bráhmanas, vagué por todas partes: por los cruces de caminos, las plazas y aun de casa en casa.

Verse 34

न कश्चित्प्रतिगृह्णाति तानि पद्मानि मानवः । मम भाग्यवशाल्लोको जातः क्रयपराङ्मुखः

Nadie aceptaba aquellos lotos. Por el giro de mi mala fortuna, la gente se volvió reacia a comprar.

Verse 35

अथ क्षुत्क्षामकण्ठस्य श्रांतस्य मम भास्करः । अस्ताचलमनुप्राप्तः संध्याकालस्ततोऽभवत्

Entonces, cuando yo—con la garganta reseca por el hambre y el cansancio—me hallaba exhausto, el sol llegó a la montaña del ocaso y sobrevino el crepúsculo.

Verse 36

ततो वैराग्यमापन्नः सुप्तोऽहं भग्नमंदिरे । तानि पद्मानि भूपृष्ठे निधाय सह भार्यया

Entonces, sobrecogido por el desapego, me quedé dormido en un templo en ruinas, dejando aquellos lotos sobre la tierra junto con mi esposa.

Verse 37

अथार्धरात्रे संप्राप्ते श्रुतो गीतध्वनिर्मया । ततश्च चिंतितं चित्ते जागरोऽयमसंशयम्

Cuando llegó la medianoche, oí el sonido del canto; y entonces pensé en mi corazón: «Sin duda, esto es una vigilia sagrada (jāgara)».

Verse 38

तस्माद्गच्छामि चेत्कश्चित्पद्मान्येतानि मे नरः । मूल्येन प्रतिगृह्णाति भोजनं जायते ततः

Por eso iré: si algún hombre acepta de mí estos lotos a cambio de un precio, de ello se obtendrá alimento.

Verse 39

एवं विनिश्चयं कृत्वा पद्मान्यादाय सत्वरम् । सभार्यः प्रस्थितस्तत्र यत्र गीतस्य निःस्वनः

Habiendo tomado tal determinación, tomé con presteza los lotos y, junto con mi esposa, partí hacia el lugar de donde venía la resonancia del canto.

Verse 40

ततश्चायतने तस्मिन्प्राप्तोऽहं मुनिपुंगवाः । अपश्यं देवदेवेशं महाकालं प्रपूजितम् । अग्रस्थितैर्द्विजश्रेष्ठैर्जपगीतपरायणैः

Entonces, al llegar a aquel santuario, oh el más excelso de los sabios, contemplé a Mahākāla —Señor de los señores de los dioses— debidamente adorado; mientras, al frente, los más eminentes brāhmaṇas permanecían en pie, entregados al japa y al canto sagrado.

Verse 41

एके नृत्यं प्रकुर्वंति गीतमन्ये जपं परे । अन्ये होमं द्विजश्रेष्ठा धर्माख्यानमथापरे

Unos ejecutaban danzas; otros entonaban cantos; algunos practicaban japa, la repetición del mantra. Otros, oh excelso entre los brāhmaṇas, realizaban el homa, y otros recitaban enseñanzas y relatos del dharma.

Verse 42

ततः कश्चिन्मया पृष्टः क्रियते जागरोऽत्र किम् । क एते जागरासक्ता लोकाः कीर्तय मे द्रुतम्

Entonces pregunté a alguien: «¿Por qué se observa aquí una vigilia nocturna (jāgara)? ¿Quiénes son estas gentes entregadas a la vigilia? Dímelo pronto».

Verse 43

तेनोक्तमेष देवस्य महाकालस्य जागरः । क्रियते ब्राह्मणैर्भक्त्या उपवासपरायणैः

Él respondió: «Esta es la vigilia del Señor Mahākāla. La realizan los brāhmaṇas con bhakti, firmes en el ayuno».

Verse 44

अद्य पुण्यतिथिर्नाम वैशाखी पुण्यदा परा । यस्यामस्य पुरो भक्त्या नरः कुर्यात्प्रजागरम् । महाकालस्य देवस्य सौख्यं प्राप्नोत्यसंशयम्

«Hoy es el tithi sagrado llamado Vaiśākhī, supremo otorgador de mérito. En este día, si alguien vela devotamente ante este Señor Mahākāla, alcanza su gracia y bienestar, sin duda alguna.»

Verse 45

संति पद्मानि मे यच्छ मूल्यमादाय भद्रक । भोजनार्थमहं दद्मि कलधौतपलत्रयम्

«Tengo flores de loto; dámelas, buen señor, y toma su precio. Para alimento, te daré tres palas de oro.»

Verse 46

ततोऽवधारितं चित्ते मया ब्राह्मणसत्तमाः । पूजयामि महाकालं पद्मैरेतैः सुरेश्वरम्

Entonces resolví en mi corazón, oh los mejores de los brāhmaṇas: «Con estos lotos adoraré a Mahākāla, Señor de los dioses».

Verse 47

न मया सुकृतं किंचिदन्यदेहांतरे कृतम् । नियतं तेन संभूत इत्थंभूतोऽस्मि दुर्गतः

«No realicé obra meritoria alguna en encarnaciones pasadas. Ciertamente por eso he llegado a esta condición: he caído en la desdicha».

Verse 48

परं क्षुत्क्षामकंठेयं भार्या मे प्रियवादिनी । अन्नाभावान्न संदेहः प्रातर्यास्यति संक्षयम्

«Y peor aún: mi esposa, de dulces palabras, tiene la garganta reseca y debilitada por el hambre. Por falta de alimento, no hay duda de que al amanecer se consumirá».

Verse 49

एवं चिंतयमानस्य मम सा दयिता ततः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं विनयावनता स्थिता

Mientras yo pensaba así, mi amada habló entonces palabras dulces, permaneciendo de pie con la cabeza inclinada en humildad.

Verse 50

मा नाथ कुरु पद्मानां विक्रयं धनलोभतः । कुरुष्व च हितं वाक्यं यत्ते वक्ष्यामि सांप्रतम्

«No, señor mío, no vendas los lotos por codicia de dinero. Haz lo que es verdaderamente beneficioso: escucha lo que voy a decirte ahora».

Verse 51

उपवासो बलाज्जातः सस्याभावादसंशयम् । अस्माकं जागरं चापि भविष्यति बुभुक्षया

El ayuno ha caído sobre nosotros por fuerza, sin duda, porque no hay grano. Y también nuestra vigilia nocturna acontecerá—por el hambre misma.

Verse 52

तत्रोभाभ्यां कृतं स्नानं दिवा सरसि शोभने । घर्मार्त्ताभ्यां श्रमार्त्ताभ्यां कृतदेवार्चनं तथा

Allí, ambos se bañaron de día en un hermoso lago; y aunque afligidos por el calor y el cansancio, del mismo modo realizaron la adoración a la Deidad.

Verse 53

तस्माद्देवं महाकालं पूजयामोऽधुना वयम् । पद्मैरेतैः परं श्रेय आवयोर्येन जायते

Por ello, adoremos ahora al dios Mahākāla. Al ofrecer estos lotos, surgirá para nosotros dos el bienestar supremo y el bien auspicioso.

Verse 54

राजोवाच । उभाभ्यामथ हृष्टाभ्यां पूजितोऽयं महेश्वरः । तैः पद्मैः सत्त्वमास्थाय कृत्वा पूजां द्विजोत्तमाः

Dijo el Rey: «Entonces, oh mejores de los brahmanes, este Maheśvara fue adorado por ambos, con el corazón gozoso. Con aquellos lotos, aferrados a la pureza y a la firmeza, realizaron la ofrenda ritual.»

Verse 55

क्षुत्पीडया समायाता नैव निद्रा कथंचन । स्वल्पापि मंदिरे चात्र स्थितयोर्हरसन्निधौ

Oprimidos por el hambre, el sueño no vino a nosotros en modo alguno—ni siquiera un poco—mientras permanecíamos aquí en el templo, en la misma presencia de Hara (Śiva).

Verse 56

ततः प्रभातसमये प्रोद्गते रविमंडले । मृतोऽहं क्षुधयाविष्टः स्थानेऽत्रैव द्विजोत्तमाः

Luego, al amanecer, cuando se alzó el disco del sol, morí aquí mismo, abatido por el hambre—oh, los más excelsos de los brahmanes.

Verse 57

अथ सा दयिता मह्यं तदादाय कलेवरम् । हर्षेण महताविष्टा प्रविष्टा हव्यवाहनम्

Entonces mi amada, tomando aquel cuerpo mío, colmada de inmensa dicha, entró en el fuego del sacrificio.

Verse 58

तत्प्रभावादहं जातः कांतीनाथो महीपतिः । दशार्णाधिपतेः कन्या सापि जातिस्मरा सती

Por ese mismo poder nací como Kāṃtīnātha, soberano de la tierra; y ella también nació como hija del señor de Daśārṇa, virtuosa y dotada de memoria de su vida anterior.

Verse 59

ततः स्वयंवरं प्राप्ता मां विज्ञाय निजं पतिम् । मयापि सैव विज्ञाय पूर्वपत्नी समाहृता

Después, cuando llegó a su svayaṃvara, al reconocerme como su propio esposo, me eligió; y yo también, al reconocerla como mi esposa de la vida anterior, la acepté y la tomé por consorte.

Verse 60

एतस्मात्कारणादस्य महाकालस्य जागरम् । वर्षेवर्षे च वैशाख्यां करोमि द्विजसत्तमाः

Por esta razón, oh mejores de los brahmanes, cada año, en el mes de Vaiśākha, realizo la vigilia nocturna (jāgaraṇa) para Mahākāla.

Verse 61

अनया प्रियया सार्धं पुष्पधूपानुलेपनैः । पूजयित्वा महाकालं सत्यमेतन्मयोदितम्

Junto con esta amada, tras adorar a Mahākāla con flores, incienso y ungüentos perfumados, declaro que esto es la verdad.

Verse 62

कृतो विप्रा मया त्वेष स तदा रात्रिजागरः । यथाप्येतत्फलं जातं देवस्यास्य प्रभावतः

Oh bráhmanas, en verdad entonces realicé la vigilia nocturna; y así se produjo este fruto, por el poder de este mismo dios.

Verse 63

अधुना श्रद्धया युक्तो यथोक्तविधिना ततः । यत्करोमि न जानामि किं मे संयच्छते फलम्

Ahora, dotado de fe y siguiendo el rito prescrito, lo realizo; pero no sé qué fruto me concederá.

Verse 64

एतद्वः सर्वमाख्यातं मया सत्यं द्विजोत्तमाः । येन सत्येन तेनैष महाकालः प्रसीदतु

Oh los mejores de los nacidos dos veces, todo esto os lo he relatado con verdad. Por esa misma verdad, que este Mahākāla quede complacido.

Verse 65

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । प्रचक्रुर्जपतेस्तस्य साधुवादाननेकशः

Dijo Sūta: Al oír esto, los principales bráhmanas—con los ojos abiertos de asombro—ofrecieron repetidas veces muchas palabras de alabanza a aquel rey, el recitador.

Verse 66

ब्राह्मणा ऊचुः । सत्यमुक्तं महीपाल त्वयैतदखिलं वचः । महाकालप्रसादेन न किंचिद्दुर्लभं भुवि

Los brāhmaṇas dijeron: Has hablado con verdad, oh rey; has expuesto por completo este relato. Por la gracia de Mahākāla, nada es en absoluto difícil de alcanzar en la tierra.

Verse 67

तस्माद्विशेषतः सर्वे वर्षेवर्षे वयं नृप । करिष्यामोऽस्य देवस्य श्रद्धया रात्रिजागरम्

Por ello, oh rey, todos nosotros—de manera especial—realizaremos, año tras año, con fe, la vigilia nocturna para esta deidad.

Verse 68

ततः स पार्थिवस्ते च सर्व एव द्विजातयः । प्रचक्रुर्जागरं तस्य महाकालस्य संनिधौ

Entonces aquel rey y todos los nacidos dos veces realizaron en verdad la vigilia en la misma presencia de Mahākāla.

Verse 69

विशेषाद्धर्षसंयुक्ता विविधैर्गीतवादनैः । धर्माख्यानैश्च नृत्यैश्च वेदोच्चारैः पृथग्विधैः । तदारभ्य नृपाः सर्वे प्रचक्रुर्विस्मयान्विताः

Con gozo especial, mediante diversos cantos y músicas instrumentales—mediante relatos del dharma, danzas y variadas recitaciones de los Vedas—desde entonces todos los reyes continuaron realizándolo, colmados de asombro.

Verse 70

ततः प्रभाते विमले समुत्थाय स भूपतिः । पूजयित्वा महाकालं तांश्च सर्वान्द्विजोत्तमान् । अनुज्ञाप्य ययौ हृष्टः ससैन्यः स्वपुरं प्रति

Luego, en la mañana pura, el rey se levantó; tras adorar a Mahākāla y honrar a todos aquellos excelentísimos brāhmaṇas, y habiendo pedido permiso, partió gozoso con su ejército hacia su propia ciudad.

Verse 71

ततः कालेन संप्राप्य देहान्तं स महीपतिः । संप्राप्तः परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

Después, llegado el tiempo debido, al alcanzar el fin de su cuerpo, aquel rey obtuvo la morada suprema, libre de vejez y de muerte.

Verse 72

एतद्वः सर्वमाख्यातं महाकालसमुद्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मण श्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

Así os he narrado por completo esta māhātmya nacida de Mahākāla, oh los mejores de los brāhmaṇas: una gloria que destruye todos los pecados.

Verse 210

राजोवाच । रहस्यं परमं चैव यत्पृष्टोऽहं द्विजोत्तमाः । युष्माभिः कीर्तयिष्यामि तथाप्यखिलमेव हि

El rey dijo: «Oh los mejores de los nacidos dos veces, puesto que me habéis preguntado por este secreto supremo, os lo proclamaré; en verdad, lo relataré todo por completo».