Adhyaya 43

Verse 1

श्रीनारद उवाच । ततोऽहं पार्थ भूयोऽपि जनानुग्रहकाम्यया । प्रत्यक्षदेवं मार्तंडमत्रानेतुमियेष ह

Dijo Śrī Nārada: Entonces, oh Pārtha, una vez más—deseando el bien de la gente—resolví traer aquí a Mārtaṇḍa, la deidad visible (el Sol), en persona.

Verse 2

सर्वेषां प्राणिनां यस्मादुडुपो भगवान्रविः । इहामुत्र च कौंतेय विश्वद्धारी रविर्मतः

Porque el bienaventurado Ravi, el Sol, es la ‘barca’ que guía a todos los seres, oh hijo de Kuntī, Ravi es tenido por el sustentador del universo, aquí en este mundo y también en el más allá.

Verse 3

ये स्मरंति रविं भक्त्या कीर्तयंति च ये नराः । पूजयंति च ये नित्यं कृतार्थास्ते न संशयः

Quienes recuerdan a Ravi con devoción, lo alaban y lo veneran cada día—ésos están verdaderamente colmados; de ello no hay duda.

Verse 4

सूर्यभक्तिपरा ये च नित्यं तद्गतमानसाः । ये स्मरंति सदा सूर्यं न ते दुःखस्य भाजिनः

Quienes se consagran a la devoción de Sūrya, con la mente siempre absorta en Él, y recuerdan sin cesar al Sol—no son herederos del dolor.

Verse 5

भवनानि मनोज्ञानि विविधाभरणाः स्त्रियः । धनं चादृष्टपर्यंतं सूर्यपूजाविधेः फलम्

Moradas deleitosas, mujeres adornadas con variadas joyas, y riqueza que se extiende incluso hasta la fortuna aún no vista del porvenir: tales son los frutos del rito prescrito de adoración a Sūrya.

Verse 6

दुर्लभा भक्तिः सूर्ये वा दुर्लभं तस्य चार्चनम् । दानं च दुर्लभं तस्मै ततो होमश्च दुर्लभः

Rara es la devoción a Sūrya; rara también su adoración. Rara es la caridad ofrecida para Él, y más rara aún la ofrenda al fuego (homa) en su honor.

Verse 7

नमस्कारादिसंयुक्तं रविरित्यक्षरद्वयम् । जिह्वाग्रे वर्तते यस्य सफलं तस्य जीवितम्

Aquel en cuya lengua mora siempre la palabra bisílaba «Ravi», unida a salutaciones y demás reverencias—su vida se vuelve fructífera y plena.

Verse 8

इत्यहं हृदि संचिंत्य माहात्म्यं रविजं महत् । पूर्णं वर्षशतं पार्थ रविं भक्त्या ह्यतोषयम्

Así, guardando en mi corazón la gran gloria nacida de Ravi, oh Pārtha, complací al Señor Ravi con devoción durante cien años completos.

Verse 9

जपेन सुविशुद्धेन च्छन्दसां वायुभोजनः । ततः खाद्द्वितीयां मूर्तिं कृत्वा योगबलाद्विभुः

Mediante un japa plenamente purificado de himnos védicos, sustentándose sólo del aire, luego—por el poder del yoga—aquel poderoso forjó una segunda forma y permaneció en el cielo.

Verse 10

तेजसा दुर्दृशो भास्वान्प्रत्यक्षः समजायत

Entonces el Resplandeciente—difícil de contemplar por su fulgor ardiente—se manifestó ante él de modo visible.

Verse 11

तमहं प्रांजलिर्भूत्वा नमस्कृत्य रविं प्रभुम् । सामभिर्विविधैर्देवं पर्यतोषयमीश्वरम्

Al contemplarlo, me puse con las manos juntas; tras postrarme ante el Señor Ravi, complací a ese divino Īśvara con diversos cantos Sāman.

Verse 12

तुष्टो मामाह वरदो देवर्षे सुचिरं त्वया । तपसाराधितोऽस्मीति वरं वृणु यथेप्सितम्

Complacido, el Señor dador de dones me dijo: «Oh sabio divino, durante largo tiempo me has adorado con austeridad. Estoy satisfecho: elige el don que desees».

Verse 13

इत्युक्तोऽहं लोकनाथं प्रांजलिः प्रास्तुवं वचः । यदि तुष्टो भवान्मह्यं यदि देयो वरो मम

Así interpelado, yo, con las manos juntas en añjali, alabé al Señor de los mundos y dije: «Si Tú estás complacido conmigo, si ha de concedérseme una gracia…»

Verse 14

ततस्ते कामरूपे या कला नाथ प्रवर्तते । राजवर्धनराज्ञा याऽराधिता च जनैः पुरा

«Por ello, oh Señor, que aquella manifestación tuya que prevalece en Kāmarūpa—la misma potencia que antaño fue adorada por el rey Rājavardhana y por el pueblo en tiempos antiguos—sea aquí establecida y perdure.»

Verse 15

तया च कलया भानो सदात्र स्थातुमर्हसि । ततस्तथेति देवेन प्रोक्ते तुष्टेन भारत

«Oh Bhānu (Sol), con esa misma manifestación debes morar aquí por siempre.» Entonces, oh Bhārata, la deidad complacida respondió: «Así sea.»

Verse 16

अस्थापयमहं सूर्यं भट्टादित्याभिधानकम् । भट्टेनस्थापितं यस्मान्मया तस्माद्रविर्जगौ

Yo instalé al Sol con el nombre de «Bhaṭṭāditya». Puesto que ese Sol fue establecido por mí—el Bhaṭṭa—por ello el Sol llegó a ser célebre allí con ese nombre.

Verse 17

ततः संपूज्य तं पुष्पैः कृतावेशमहं रविम् । भक्त्युद्रेकाप्लुतांगोऽथ स्तुतिमेतामथाचरम्

Luego, tras rendirle plena adoración a aquel Sol con flores e invocar su presencia, mi cuerpo quedó inundado por el ímpetu de la devoción, y entonces comencé a entonar este himno de alabanza.

Verse 18

सर्ववेदरहस्यैश्च नामभिश्च शताष्टभिः । सप्तसप्तिरचिंत्यात्मा महाकारुणिकोत्तमः

Con ciento ocho nombres—misterios mismos de todos los Vedas—alabé al Sol: Señor de los siete corceles, de naturaleza inconcebible, suprema encarnación de la gran compasión.

Verse 19

संजीवनो जयो जीवो जीवनाथो जगत्पतिः । कालाश्रयः कालकर्ता महायोगी महामतिः

Él es el Reanimador, el Victorioso, la Vida misma, el Señor de la vida, el Dueño del universo; sostén del Tiempo y hacedor del Tiempo: el gran Yogui, la gran Inteligencia.

Verse 20

भूतांतकरणो देवः कमलानन्दनन्दनः । सहस्रपाच्च वरदो दिव्यकुण्डलमण्डितः

El Dios que pone fin a los terrores de los seres; el deleite de Kamalā (Lakṣmī) y de Ānanda; el Señor de mil rayos, dador de dones, adornado con pendientes celestiales.

Verse 21

धर्मप्रियोचितात्मा च सविता वायुवाहनः । आदित्योऽक्रोधनः सूर्यो रश्मिमाली विभावसुः

Él ama el Dharma, de naturaleza recta y noble; es Savitṛ que cabalga el viento; Āditya, libre de ira; Sūrya, coronado por una guirnalda de rayos: Vibhāvasu, el resplandeciente.

Verse 22

दिनकृद्दिनहृन्मौनी सुरथो रथिनांवरः । राज्ञीपतिः स्वर्णरेताः पूषा त्वष्टा दिवाकरः

Él es el Hacedor del día y el que disipa la oscuridad del día; el Muni silencioso; Suratha, auriga propicio, el mejor entre los jinetes; Señor de Rājñī (el poder soberano), de semilla y fulgor dorados; Pūṣan, el Nutritor; Tvaṣṭṛ, el Artífice divino; y Divākara, el que engendra la luz del día.

Verse 23

आकाशतिलको धाता संविभागी मनोहरः । प्रज्ञः प्रजापतिर्धन्यो विष्णुः श्रीशो भिषग्वरः

Él es el Ornamento del cielo; Dhātṛ, el Sustentador; el Dispensador que reparte todas las porciones; el Encantador de la mente; el Sabio; Prajāpati, Señor de las criaturas; el Bienaventurado y Auspicioso; Viṣṇu, el Protector que todo lo penetra; Śrīśa, Señor de la prosperidad; y el Médico supremo.

Verse 24

आलोककृल्लोकनाथो लोकपालनमस्कृतः । विदिताशयश्च सुनयो महात्मा भक्तवत्सलः

Él es el Hacedor de la iluminación, el Señor de los mundos, venerado incluso por los Lokapāla, guardianes de los mundos; el Conocedor de todos los corazones; el Guía del buen sendero; el de gran alma; y el tierno Amante de los devotos.

Verse 25

कीर्तिकीर्तिकरो नित्यो रोचिष्णुः कल्मषापहः । जितानन्दो महावीर्यो हंसः संहारकारकः

Él es la Gloria misma y el Dador de gloria; eterno; resplandeciente; el Removedor del pecado y la impureza; Aquel que ha vencido la tristeza mediante la dicha; de gran valentía; Haṃsa, el Cisne puro; y el Poder que trae la disolución en el tiempo debido.

Verse 26

कृतकृत्यः सुसंगश्च बहुज्ञो वचसां पतिः । विश्वपूज्यो मृत्युहारि घृणी धर्मस्य कारणम्

Él es Aquel cuyo propósito está cumplido y que cumple los propósitos de los demás; de noble compañía; omnisciente; Señor de la palabra; adorado por todo el universo; el que arrebata el temor a la muerte; Ghṛṇī, el compasivo y radiante; y la Causa misma del dharma.

Verse 27

प्रणतार्तिहरोऽरोग आयुष्यमान्सुखदः सुखी । मङ्गलं पुण्डरीकाक्षो व्रती व्रतफलप्रदः

Él elimina el sufrimiento de quienes se postran ante Él; está libre de enfermedad y concede salud; otorga larga vida; da felicidad y Él mismo es dicha; es auspiciosidad; de ojos de loto; firme en los votos sagrados; y el Dador de los frutos de los votos.

Verse 28

शुचिः पूर्णो मोक्षमार्गदाता भोक्ता महेश्वरः । धन्वंतरिः प्रियाभाषी धनुर्वेदविदेकराट

Él es puro y perfecto; el Dador del sendero hacia la liberación; el Gozador de las ofrendas del sacrificio; el Gran Señor, Maheśvara; Dhanvantari, médico sanador de los mundos; de palabra dulce; y el soberano sin par que conoce la ciencia del arco (Dhanurveda).

Verse 29

जगत्पिता धूमकेतुर्विधूतो ध्वांतहा गुरुः । गोपतिश्च कृतातिथ्यः शुभाचारः शुचिप्रियः

Él es el Padre del mundo; el resplandor de estandarte como cometa; Aquel que sacude y dispersa el mal; el Destructor de la oscuridad; el Gurú; el Señor y protector del ganado; quien honra al huésped; de conducta auspiciosa; y amante de la pureza.

Verse 30

सामप्रियो लोकबन्धुर्नैकरूपो युगादिकृत् । धर्मसेतुर्लोकसाक्षी खेटतऋ सर्वदः प्रभुः

Se deleita en el Sāma—himnos y armonía; es el pariente del mundo; de múltiples formas; el Hacedor de los comienzos de las eras; el puente del dharma; el testigo del mundo; el Portador del disco resplandeciente; el Dador de todo; el Señor soberano.

Verse 31

मयैवं संस्तुतो भानुर्नाम्नामष्टशतेन च । तुष्यतां सर्वलोकानां सर्वलोकप्रियो विभुः

Así he alabado a Bhānu con estos ciento ocho nombres; que el Señor omnipenetrante—amado por todos los mundos—se complazca, para el bien de cada reino.

Verse 32

इत्येवं संस्तवात्प्रीतो भास्करो मामवोचत । सदात्र कलया स्थास्ये देवर्षे त्वत्प्रियेप्सया

Entonces Bhāskara (el Sol), complacido por este himno de alabanza, me dijo: “Oh sabio divino, deseando cumplir lo que te es querido, permaneceré siempre aquí con una porción de mi resplandor.”

Verse 33

यो मामत्र महाभक्त्या भट्टादित्यं प्रपूजयेत् । सहस्रशः का मरूपे संपूज्याप्नोति तत्फलम्

Quien aquí, con gran devoción, me venere como Bhaṭṭāditya, obtiene el mismo fruto que si me hubiera adorado en Kāmarūpa mil veces.

Verse 34

मामुद्दिश्य च यो विप्रः स्वल्पं वा यदि वा बहु । दास्यतेऽत्राक्षयं तच्च ग्रहीष्ये करजं यथा

Y cualquier brāhmaṇa que, dedicándolo a mí, ofrezca aquí—sea poco o mucho—hace que ese don sea imperecedero; yo lo aceptaré como se acepta un tributo legítimo (debido).

Verse 35

रक्तोत्पलैश्च कह्लारैः केसरैः करवीरकैः । शतत्रयैर्महाप्दमै रविवारेण मानवः

Con lotos rojos, lotos azules (kahlāra), azafrán y flores de adelfa (karavīra), junto con trescientos grandes lotos, en domingo, debe el hombre rendir culto.

Verse 36

सप्तम्यामथ षष्ठ्यां वा येऽर्चयिष्यंति मामिह । यान्यान्प्रार्थयते कामांस्तांतान्प्राप्स्यति निश्चितम्

Quienes me adoren aquí en el séptimo día lunar—o en el sexto—obtendrán sin duda todos los deseos que imploren.

Verse 37

दर्शनान्मम भक्त्या च नाशो व्याधिदरिद्रयोः । प्रणामात्स्वर्गमाप्नोति श्रुत्वा मोक्षं च नित्यशः

Por mi darśana y por la devoción hacia mí, se destruyen la enfermedad y la pobreza. Por la postración se alcanza el cielo; y por escuchar continuamente (esta grandeza), se alcanza también la liberación (mokṣa).

Verse 38

अभक्तिं यश्च कर्ता मे स गच्छेन्निश्चिंतं क्षयम् । अष्टोत्तरशतं नाम ममाग्रे यत्त्वयेरितम्

Pero quien me muestre irreverencia, sin duda irá a la ruina. Y en cuanto a mis ciento ocho nombres que recitaste en mi presencia—

Verse 39

त्रिकालमेककालं वा पठतः श्रृणुयत्फलम् । कीर्तिमान्सुभगो विद्वान्सुसुखी प्रियदर्शनः

Escucha el fruto de quien lo recita tres veces al día, o incluso una sola vez: se vuelve renombrado, afortunado, sabio, muy dichoso y grato a la vista.

Verse 40

भवेद्वर्षशतायुश्च सर्वरोगविवर्जितः । यस्त्विदं श्रृणुयान्नित्यं पठेद्वा प्रयतः शुचिः

Vivirá cien años y quedará libre de toda enfermedad: aquel que, disciplinado y puro, lo escucha a diario o lo recita con devoción.

Verse 41

अक्षयं स्वल्पमप्यन्नं भवेत्तस्योपसाधितम् । विजयी च भवेन्नित्यं तथा जातिस्मरो भवेत्

Aun una pequeña porción de alimento se vuelve inagotable para él, como si estuviera plenamente provisto. Se vuelve siempre victorioso y llega también a recordar sus nacimientos anteriores.

Verse 42

तस्मादेतत्त्वया जाप्यं परं स्वस्त्ययनं महत् । तथा ममाग्रे कुंडं च कुरु स्नानार्थमुत्तमम्

Por eso, debes recitar en japa este Svastyayana, supremo y poderoso, gran oración de buen augurio. Y también, delante de mí, haz un excelente kuṇḍa para el baño sagrado.

Verse 43

कामरूपकला यत्र तत्र कुंडं वने भवेत् । एवं दत्त्वा वरान्भानुस्तत्रैवां तरधीयत

Donde está presente el poder de Kāmarūpa, allí, en el bosque, surgió un kuṇḍa. Habiendo concedido así los dones, Bhānu (el Señor Sol) desapareció en ese mismo lugar.

Verse 44

ततो भास्करवाक्येन सिद्धेशस्य च सव्यतः । वनमध्ये मया कुंडं कृतं दर्भशलाकया

Luego, conforme a la palabra del Sol, y a la izquierda de Siddheśa, en medio del bosque, hice un kuṇḍa con un tallo de darbha.

Verse 45

कामरूपभवं कुंडं वृक्षास्ते चापि भारत । संलीनास्तन्महाश्चर्यं ममाजायत चेतसि

Oh Bhārata, aquel kuṇḍa nacido de Kāmarūpa—y aun aquellos árboles—parecieron fundirse como en uno. De ello surgió en mi mente un gran asombro.

Verse 46

माघमासस्य शुक्लायां सप्तम्यां स्त्री नरोऽपि वा । स्नानं कुंडे शुभं कृत्वा भट्टादित्यं प्रपश्यति

En el séptimo día de la quincena luminosa del mes de Māgha, sea mujer u hombre, tras realizar el baño auspicioso en el kuṇḍa, se contempla a Bhaṭṭāditya (el Señor Sol).

Verse 47

तस्यानंतं भवेत्पुण्यं रथं यश्च प्रपूजयेत् । रथयात्रां च कुरुते यस्मिन्यस्मिन्नसौ पथि

Mérito sin fin obtiene quien rinde culto debidamente a ese carro; y también quien realiza la ratha-yātrā por cualquier senda por la que él avance.

Verse 48

ये च पश्यंति लोकास्ते धन्याः सर्वे न संशयः । पुत्रधान्यधनैर्युक्ता नीरुजस्तेजसाऽन्विताः

Y los que lo contemplan—todos ellos son bienaventurados, sin duda: dotados de hijos, de grano y de riqueza; libres de enfermedad y colmados de resplandor.

Verse 49

भविष्यंति नरास्ते ये कारयंति रथोत्सवम् । गंगादिसर्वतीर्थेषु यत्फलं कीर्तितं बुधैः

Aquellos hombres que hacen celebrar y patrocinan el rathotsava (fiesta del carro) alcanzarán el mismo fruto que los sabios proclaman para el baño sagrado y la adoración en todos los tīrthas, comenzando por el Gaṅgā.

Verse 50

भट्टादित्यस्य कुंडे च तत्फलं सप्तमीदिने । तत्र कुंडे च यः स्नात्वा सूर्यार्घ्यं प्रयच्छति । कपिला गोशतस्यासौ दत्तस्य फलमश्नुते

Ese mismo fruto se obtiene en el kuṇḍa de Bhaṭṭāditya en el día de Saptamī. Y quien se bañe en ese estanque sagrado y ofrezca arghya al Sol gozará del mérito de haber donado cien vacas kapilā (de color leonado).

Verse 51

अर्जुर उवाच । वासुदेवादयः सर्वे वदंत्येवं महामुने

Arjura dijo: «Oh gran sabio, todos, comenzando por Vāsudeva, hablan precisamente de este modo».

Verse 52

भास्करार्घं विना पातः कृतं सर्वं च निष्फलम् । तस्याहं श्रोतुमिच्छामि विधिं विधिविदां वर

Sin ofrecer arghya a Bhāskara (el Sol), toda recitación sagrada y toda observancia realizada queda sin fruto. Por ello deseo oír el rito correcto, oh el mejor entre los conocedores de las prescripciones.

Verse 53

नारद उवाच । यथा ब्रह्मादयो देवा यच्छंत्यर्घं महात्मने । भास्कराय श्रृणु त्वं तं विधिं सर्वाघनाशनम्

Dijo Nārada: Escucha el rito por el cual Brahmā y los demás dioses ofrecen el arghya al magnánimo Bhāskara. Oye ese procedimiento sagrado que destruye todos los pecados.

Verse 54

प्रथमं तावत्प्रत्युषे उदिते सूर्ये शुचिर्भूत्वा गोमयकृतमंडलस्योपरि रक्तचंदनेन मंडलकं कृत्वा ततस्ताम्रपात्रे रक्तचंदनोदकश्वेतचंदनादिद्रव्यैः प्रपूरणं कृत्वा तन्मध्ये हेमाक्षतदूर्वादधिसर्पीषि परिक्षिप्य स्थापयेत्

Primero, al alba, cuando el Sol ya ha salido, tras purificarse, debe trazarse un pequeño círculo con sándalo rojo sobre un mandala hecho de estiércol de vaca. Luego, llenando un recipiente de cobre con agua mezclada con sándalo rojo y otras sustancias como sándalo blanco, debe colocarse allí, esparciendo dentro granos de arroz akṣata de color dorado, hierba dūrvā, cuajada y ghee.

Verse 55

स्वशरीरमालभेत् अनेन मंत्रेण । ओंखखोल्काय नमः । सप्तवारानुच्चार्य स्थातव्यम् । तेन शुद्धिरुपसंजायते देहस्यार्चार्हता भवति । पश्चादासनस्थं देवं सवितारं मंडलमध्ये द्वादशात्मकं सुरादिभिः संपूज्यमानं ध्यात्वा पूर्वोक्तमर्घपात्रं शिरसि कृत्वा भूमौ जानुनी निपात्य सूर्याभिमुखस्तद्गतमनाभूत्वार्घमंत्रमुदाहरेत् । तदुच्यते सूर्यवक्त्राद्विनिर्गतमिति

Debe tocar o ungir su propio cuerpo con este mantra: «Oṃ, reverencia a Khakholkā». Tras recitarlo siete veces, debe permanecer firme; así surge la pureza y el cuerpo se vuelve apto para el culto. Luego, meditando en Savitṛ sentado en su asiento dentro del mandala como la deidad de doce aspectos, venerada por los dioses, debe colocar sobre la cabeza el recipiente de arghya preparado, arrodillarse en tierra mirando al Sol con la mente absorta en él y recitar el arghya-mantra, del que se dice que brotó de la propia boca del Sol.

Verse 56

यस्योच्चारणशब्देन रथं संस्थाप्य भास्करः । प्रतिगृह्णाति चैवार्घ्यं वरमिष्टं च यच्छति

Por el solo sonido de su recitación, Bhāskara dispone su carro, acepta el arghya y concede el don deseado.

Verse 57

ओंयस्याहुः सप्त च्छंदांसि रथे तिष्ठंति वाजिनः । अरुणः सारथिर्यस्य रथवाहोऽग्रतः स्थितः

Oṃ. Dicen que los siete metros védicos se yerguen como corceles en su carro; y Aruṇa es su auriga, situado al frente como conductor del vehículo.

Verse 58

जया च विजया चैव जयंती पापनाशनी । इडा च पिंगला चैव वहंतोऽश्वमुखास्तथा

Jayā y Vijayā, y también Jayantī, destructora de los pecados; asimismo Iḍā y Piṅgalā: ellas también son portadoras, con rostros de caballo.

Verse 59

डिंडिश्च शेषनागश्च गणाध्यक्षस्तथैव च । स्कंदरेवंततार्क्ष्याश्च तथा कल्माषपक्षिणौ

También (están) Ḍiṃḍi, Śeṣanāga y Gaṇādhyakṣa; asimismo Skanda, Revanta y Tārkṣya; y del mismo modo las dos aves llamadas Kalmāṣa (en este séquito invocado).

Verse 60

राज्ञी च निक्षुभा देवी ललिता चैव संज्ञिका । तथा यज्ञभुजो देवा ये चान्ये परिकीर्तिताः

Rājñī, y la diosa Nikṣubhā, y también Lalitā conocida por su nombre; asimismo los dioses que participan del sacrificio, y los otros que han sido enumerados.

Verse 61

एभिः परिवृतो योऽसावधरोत्तरवासिभिः । तमहं लोककर्तारमाह्वयामि तमोपहम्

Rodeado por estos seres que habitan arriba y abajo, yo invoco a aquel Hacedor de los mundos, el que disipa las tinieblas.

Verse 62

अम्मयो भगवान्भानुरमुं यज्ञं प्रवर्तयन् । इदमर्घ्यं च पाद्यं च प्रगृहाण नमोनमः

Oh Bhagavān Bhānu, encarnación de néctar, que pones en marcha este yajña: acepta esta ofrenda de arghya y esta agua para lavar los pies. Reverencia, reverencia a Ti.

Verse 63

आवाहनम् । सहस्रकिरण वरद जीवनरूप ते नमः । इति सांनिध्यकरणम् ओंवषट् इत्युच्चार्य सूर्यस्य चरणयुगलं पश्यन् भुवि पद्म्यां पात्रीं निर्वापयेत् पाद्यं तदुच्यते । एवं पाद्यं दत्त्वा बद्धांजलिः सुस्वागतमिति कुर्यात् । स्वागतं भगवन्नेहि मम प्रसादं विधाय आस्यताम् । इह गृहाण पूजां च प्रसादं च धिया कुरु । तिष्ठ त्वं तावदत्रैव यावत्पूजां करोम्यहम्

Invocación (āvāhana): «Oh, el de mil rayos, dador de dones, cuya forma misma es la vida: a Ti, salutación». Así se hace presente la divinidad. Luego, pronunciando «Oṃ vaṣaṭ» y contemplando el par de pies de Sūrya, se vierte agua en un recipiente marcado con loto colocado en el suelo: esto se llama pādya (agua para los pies). Habiendo ofrecido el pādya, con las palmas juntas se debe decir: «Bienvenido». «Bienvenido, oh Bhagavān; ven, concédeme Tu gracia y toma asiento. Recibe aquí esta adoración y esta ofrenda; otorga favor con mente benévola. Permanece aquí mientras yo realizo la pūjā».

Verse 64

एवं विज्ञापनं दद्यादनेन मंत्रेण कमलासनम् । तत्कमलासनं कमलनंदन उपाविशति । आसन उपविष्टस्य शेषां पूजां नियोजयेत् अनेन विधानेन । ओंसोममूर्तिक्षीरोदपतये नमः । इति क्षीरादिस्नपनम् । ओंभास्कराय नीरव सिने नमः । इति जलस्नानम् ततो वासोयुगं शुभ्रं दद्यात् अनेन मंत्रेण । इदं वासोयुगं सूर्य गृहाण कृपया मम । कटिभूषणमेकं ते द्वितीयं चांगप्रावरणम्

Tras presentar así la súplica respetuosa, debe ofrecerse un asiento de loto con este mantra. El Señor entronizado en el loto, Sūrya, deleite del loto, se sienta en él. Cuando está sentado, dispóngase el resto del culto según este orden prescrito. «Oṃ: salutación al Señor del Océano de Leche, cuya forma es Soma»: así es el baño con leche y similares. «Oṃ: salutación a Bhāskara, el sereno»: así es el baño con agua. Luego ofrézcase un par de vestiduras blancas y puras con este mantra: «Oh Sūrya, acepta por gracia este par de telas de mí: una como adorno de la cintura, y la segunda como cobertura de los miembros».

Verse 65

ततो यज्ञोपवीतं दद्यात् अनेन मंत्रेण । सूत्रतंतुमयं शुद्धं पवित्रमिदमुत्तमम् । यज्ञोपवीतं देवेश प्रगृहाण नमोऽस्तु ते

Luego debe ofrecerse el yajñopavīta (cordón sagrado) con este mantra: «Este excelente yajñopavīta, hecho de hilos puros y supremamente santificador—oh Señor de los dioses, acéptalo. Salutaciones a Ti».

Verse 66

ततो यथाशक्ति श्वेतमुकुटमुद्रिकादिभूषणानि दद्यात् अनेन मंत्रेण । मुकुटो रत्ननद्धोऽयं मुद्रिकां भूषणानि च । अलंकारं गृहणेमं मया भक्त्या समर्पितम्

Luego, según la propia capacidad, deben ofrecerse ornamentos como una corona blanca y anillos, con este mantra: «Esta corona está engastada con joyas, junto con anillos y otros adornos. Acepta este atavío, que te ofrezco con devoción».

Verse 67

एवमलंकारं निवेद्य पश्चात्केशरकुंकुमकर्पूररक्तचंदनमिश्रमनुलेपनं दद्यात्

Después de presentar así los ornamentos, debe ofrecerse luego una pasta aromática para ungir, mezclada con azafrán (keśara), kuṅkuma, alcanfor y sándalo rojo.

Verse 68

ओंतवातिप्रिय वृक्षाणां रसोऽयं तिग्मदीधिते । स तवैवोचितः स्वामिन्गृहाण कृपया मम

Oṃ. Oh Señor de rayos agudos, esta esencia (rasa) nacida de los árboles que Te son queridos es, en verdad, digna sólo de Ti. Oh Dueño, acéptala de mí con compasión.

Verse 69

ततश्चंपकजपाकरवीरकर्णककेसरकोकनदादिभिः पूजां कुर्यात्

Luego debe realizarse la adoración con flores como campaka, japā, karavīra, karṇikā, keśara, kokanada y otras.

Verse 70

ओंवनस्पतिरसो दिव्यो गंधाढ्यो गंध उत्तमः । आहारः सर्वदेवानां धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम्

Oṃ. Este incienso es la esencia divina de los señores del bosque (los árboles), rico en fragancia y de aroma supremo; es como alimento para todos los dioses. Que este incienso sea aceptado.

Verse 71

शल्लकीधूपमंत्रः । ततः पायसादिनिष्पन्नं नैवेद्यं निवेदयेदनेन मंत्रेण । नैवेद्यममृतं सर्वभूतानां प्राणवर्धनम् । पूर्णपात्रे मया दत्तं प्रतिगृह्ण प्रसीद मे

Este es el mantra del incienso de śallakī. Luego debe ofrecerse naivedya preparado con pāyasa y alimentos semejantes, con este mantra: «Este naivedya es como néctar, acrecienta la fuerza vital de todos los seres. Lo he dado en un recipiente colmado: acéptalo y muéstrame tu gracia».

Verse 72

ततः शौचोदकतांबूलदीपारार्तिकशीतलिकापुनः पूजादि निवेद्य यथाशक्त्या स्तुत्वा सुकृतं दुष्कृतं वा क्षमस्वेति प्रोच्य विसर्जयेत् । ततो भूयो नमस्य हेमवस्त्रोपवीतालंकारान् ब्राह्मणाय निवेद्य निर्माल्यं संहृत्यांभसि निक्षिपेत्

Luego, tras ofrecer agua purificadora, tāmbūla (betel), una lámpara, ārati, refrescos fríos y el resto del culto—alabando según la propia capacidad—debe decirse: «Perdona lo bueno o lo errado que se haya hecho», y así concluir formalmente el rito. Después, inclinándose de nuevo, ofrézcanse a un brāhmaṇa oro, vestiduras, el cordón sagrado (upavīta) y ornamentos; recogiendo el nirmālya (restos de las ofrendas), deposítese en el agua.

Verse 73

इत्यर्घ्यदानविधिः य एवं भास्करायार्घ्यं मूर्तौ मंडलकेऽपि वा । नित्यं निवेदयेत्प्रातः स्याद्रवेरात्मवत्प्रियः

Así es la norma para ofrecer arghya. Quien, de este modo, presenta arghya a Bhāskara—sea ante Su imagen o incluso ante un maṇḍala solar ritual—cada mañana sin falta, llega a ser amado por Ravi como a sí mismo.

Verse 74

अनेन विधिना कर्णो भास्करार्घ्यं प्रयच्छति । ततः सूर्यस्य पार्थासावात्मवद्वल्लभो मतः

Con este mismo procedimiento, Karṇa ofrece arghya a Bhāskara. Por ello, ese hijo de Pṛthā es tenido por amado de Sūrya, querido como a sí mismo.

Verse 75

अशक्तश्चेन्नित्यमेकमर्घ्यं दद्याद्दिवाकृते । ततोऽत्र रथसप्तम्यां कुंडे देयः प्रयत्नतः

Si uno no puede (hacer más), que al menos ofrezca cada día un solo arghya al Hacedor del Día. Pero en Rathasaptamī, en esta observancia, el arghya debe ofrecerse con especial empeño en el kuṇḍa, la pila ritual.

Verse 76

अश्वमेधफलं प्राप्य सूर्यलोक मवाप्नुयात् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दातव्योऽर्घोऽत्र भारत

Al obtener el fruto de un sacrificio Aśvamedha, se alcanza el mundo de Sūrya. Por eso, oh Bhārata, aquí debe ofrecerse el arghya con todo empeño posible.

Verse 77

एवंविधस्त्वसौ देवो भट्टादित्योऽत्र तिष्ठति । भूयानतोऽपि बहुशः पापहा धर्मवर्धनः

Tal es, en verdad, esa deidad—Bhaṭṭāditya—que aquí permanece. Y mayor aún es el beneficio: venerado una y otra vez, destruye el pecado y acrecienta el dharma.

Verse 78

दिव्यमष्टविधं चात्र सद्यः प्रत्ययकारकम् । पापानां चोपभुक्तं हि यथा पार्थ हलाहलम्

Aquí hay ocho clases de ‘divya’ (pruebas sagradas), que otorgan certeza inmediata de la verdad. También consumen los pecados—tal como, oh Pārtha, fue consumido y neutralizado el veneno halāhala.