Rig Veda 8.103.3: Mandala 8, Sukta 103, Mantra 3

Sukta 8.103

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

यस्माद्रेजन्त कृष्टयश्चर्कृत्यानि कृण्वतः । सहस्रसां मेधसाताविव त्मनाग्निं धीभिः सपर्यत ॥

Recitation with translationRig Veda 8.103.3

Transliteration

yásmād réjanta kṛ́ṣṭayaś cárkṛtyāni kṛṇvataḥ | sahasra-sā́ṃ medhásātāv iva tmanā́gníṃ dhībhíḥ saparyata ||

Translation

De él se agitan los pueblos hacia sus obras y sus hechos. Como en una ganancia mil veces de medhā (inteligencia inspirada), venerad a Agni con el propio ser y con dhī (intuiciones): así la multitud de acciones se ordena por la llama del discernimiento.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्मात्: from whom / from which
• यस्मात्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रेजन्त: they tremble / are shaken
• रेजन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रज् (धातु) → रेज्/रेज (कम्पने)

• कृष्टयः: the peoples / tribes
• कृष्टयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कृष्टि- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• कर्कृत्यानि: hostile acts / harmful deeds
• कर्कृत्यानि: कर्म (कृण्वतः इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: कर्कृत्य- (प्रातिपदिक; ‘कर्कृत्य’ = कर्कश/दुष्कृत्य-प्रकार)

• कृण्वतः: of (him) doing / of the doer
• कृण्वतः: कर्तृ-सम्बन्ध (यस्य कर्कृत्यानि)
• Type: Verb (participle)
• Root: कृ (धातु)

• सहस्रसाम्: (Agni) of a thousand songs/chantings
• सहस्रसाम्: कर्म (सपर्यत इति)
• Type: Adjective (bahuvrīhi/tatpuruṣa) used substantively
• Root: सहस्र- + सामन् (प्रातिपदिक) → सहस्रसामन्

• मेधसाताव्: in/at the winning by wisdom (or: at the gain of sacrifice-skill)
• मेधसाताव्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मेधसा-तृ/मेधसाति- (प्रातिपदिक; ‘मेधसा’ = बुद्ध्या/यज्ञमेधया, ‘साति’ = प्राप्ति/विजय) → मेधसाति

• इव: as / like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• त्मना: by his own self / by his own power
• त्मना: करण
• Type: Noun
• Root: त्मन्- (प्रातिपदिक; ‘self, own person/power’)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• धीभिः: with thoughts / hymns / insights
• धीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: धी- (प्रातिपदिक)

• सपर्यत: let them worship / they should honor
• सपर्यत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सपर्य्/सपर्य (धातु; ‘to honor, worship, attend’)