Rig Veda 1.82.5: Mandala 1, Sukta 82, Mantra 5

Sukta 1.82

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

युक्तस्ते अस्तु दक्षिण उत सव्यः शतक्रतो । तेन जायामुप प्रियां मन्दानो याह्यन्धसो योजा न्विन्द्र ते हरी ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.82.5

Transliteration

yuktás te astu dákṣiṇa utá savyáḥ śatakrato | téna jāyā́m úpa priyā́ṃ mandānó yā́hy ándhaso yója nv indra te hárī ||

Translation

Que queden uncidos para ti el derecho y también el izquierdo, oh de cien poderes (Śatakratu). Con ellos, exultante, ven a la amada compañera—la esencia del Soma; ahora, oh Indra, unce tus dos corceles leonados (harī).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युक्तः: yoked, harnessed
• युक्तः: विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः) — ‘दक्षिणः/सव्यः’ इत्यस्य
• Type: Adjective/Participle
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव’
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: विधेय-क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• दक्षिणः: the right (one), right-side
• दक्षिणः: कर्तृ/विषयः (अस्तु इत्यस्य) — ‘(अश्वः) दक्षिणः’
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: समुच्चय/अन्वय-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• सव्यः: the left (one), left-side
• सव्यः: कर्तृ/विषयः (अस्तु इत्यस्य) — ‘(अश्वः) सव्यः’
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सव्य (प्रातिपदिक)

• शतक्रतो: O hundred-powered/ hundred-skilled one (Indra)
• शतक्रतो: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: शतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• तेन: with that, by that
• तेन: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जायाम्: wife
• जायाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जाया (प्रातिपदिक)

• उप: towards, near
• उप: क्रियाविशेषण (गत्यर्थ-निकटता) — ‘उप-या’
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रियाम्: beloved, dear
• प्रियाम्: विशेषणम् (कर्म-सम्बन्धः) — ‘जायाम्’
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• मन्दानः: rejoicing, exhilarated
• मन्दानः: कर्तृ (या॒हि इत्यस्य) — इन्द्रः ‘हर्षमाणः/मत्तः’
• Type: Participle
• Root: मन्द् (धातु) → मन्दान (कृदन्त; आत्मनेपदी वर्तमान-प्रत्ययार्थ)

• याहि: go, come
• याहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अन्धसः: of the soma-juice, of the draught
• अन्धसः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘सोमस्य/रसस्य’
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक)

• योज: yoke, harness
• योज: क्रिया
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु)

• नु: now, indeed
• नु: काल/प्रेरणा-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव’
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हरी: the two bay steeds (Indra’s horses)
• हरी: कर्म (योज इत्यस्य) — ‘(अश्वौ) हरी’
• Type: Noun (dual)
• Root: हरि (प्रातिपदिक)