Prakarana 5
वन-प्रवेश का सोपान: समाज-व्यवस्था से हटकर ‘अन्तःकरण-वन’ में साधना। यहाँ प्रकृति (सरसिज, पवन, खग) ‘मन-सर’ का रूप लेती है—इन्द्रिय-आकर्षण भी, और वैराग्य-प्रेरक शीतलता भी। इसी चरण में भक्ति का परिष्कार होता है: सौन्दर्य का आस्वाद ‘लीला’ बने, और माया का विवेचन ‘विवेक’—यही अरण्य-सोपान का द्वार है।
Der Grundton des Araṇya‑Kāṇḍa schwankt zwischen śānta und karuṇā: Die Schönheit des Waldes weckt śānta‑rasa, doch im selben Wald werden Trennung, Furcht und Prüfung zur Unterstimme von karuṇā/vīra. Im vorliegenden Auszug macht die Teich‑Episode die Natur zu einer „Bhakti‑Umwelt“—die Laute von Bhr̥ṅga, Kokilā, Cakrāvaka u.a. scheinen den Herrn‑darśan zu „preisen“; das ist nicht Welt‑Lob, sondern das Sich‑Ausrichten der Welt auf Bhagavān. Danach lenkt Nāradas Eintritt die Erzählung in eine geistige Unterscheidung: die Höchstrangigkeit des Rāma‑nāma und der Wald als Metapher der māyā‑gestaltigen „Frau“. Hier bindet Tulasīdāsa nirguṇa und saguṇa zusammen—nāma (formlos‑unmittelbar) und rūpa (Stütze der līlā) stellt er wie aufeinanderfolgende Sprossen derselben Befreiungsleiter. Am Ende wird durch die Darlegung der „sant‑lakṣaṇ“ dem Suchenden eine Maß‑Landkarte gegeben.
Verses
Chaupai 40.1-5
बिकसे सरसिज नाना रंगा।मधुर मुखर गुंजत बहु भृंगा।।
बोलत जलकुक्कुट कलहंसा।प्रभु बिलोकि जनु करत प्रसंसा।।
चक्रवाक बक खग समुदाई।देखत बनइ बरनि नहिं जाई।।
सुन्दर खग गन गिरा सुहाई।जात पथिक जनु लेत बोलाई।।
ताल समीप मुनिन्ह गृह छाए।चहु दिसि कानन बिटप सुहाए।।
चंपक बकुल कदंब तमाला।पाटल पनस परास रसाला।।
नव पल्लव कुसुमित तरु नाना।चंचरीक पटली कर गाना।।
सीतल मंद सुगंध सुभाऊ।संतत बहइ मनोहर बाऊ।।
कुहू कुहू कोकिल धुनि करहीं।सुनि रव सरस ध्यान मुनि टरहीं।।
bikase sarasija nānā raṁgā |madhura mukhara guṁjata bahu bhṛṁgā ||
bolata jalakukkuṭa kalahaṁsā |prabhu biloki janu karata prasaṁsā ||
cakravāka baka khaga samudāī |dekhata banai barani nahiṁ jāī ||
sundara khaga gana girā suhāī |jāta pathika janu leta bolāī ||
tāla samīpa muninha gṛha chāe |cahu disi kānana biṭapa suhāe ||
caṁpaka bakula kadaṁba tamālā |pāṭala panasa parāsa rasālā ||
nava pallava kusumita taru nānā |caṁcarīka paṭalī kara gānā ||
sītala maṁda sugaṁdha subhāū |saṁtata bahai manohara bāū ||
kuhū kuhū kokila dhuni karahīṁ |suni rava sarasa dhyāna muni ṭarahīṁ ||
Lotusblumen vieler Farben blühten, und Bienen summten süß in großer Zahl. Wasservögel und Schwäne riefen, als lobten sie den Herrn beim Anblick. Chakravakas, Reiher und Vögel in Scharen boten einen Anblick jenseits aller Beschreibung. Schöne Vögel mit lieblichen Stimmen schienen vorbeiziehende Wanderer zu rufen. Nahe dem See lag die Einsiedelei der Weisen; auf allen Seiten waren die Waldbäume schön. Champaka-, Bakula-, Kadamba- und Tamalabäume; Patala-, Jackfrucht- und Mangobäume standen dort. Bäume vieler Arten waren beladen mit neuen Blättern und Blüten; Bienen sangen in Schwärmen. Ein kühler, sanfter, duftender Wind wehte beständig und erfreute das Herz. Kuckucke riefen 'kuhu, kuhu'; beim Hören ihrer süßen Töne wurde die Meditation der Weisen unterbrochen.
Doha 40
फल भारन नमि बिटप सब रहे भूमि निअराइ।पर उपकारी पुरुष जिमि नवहिं सुसंपति पाइ।।40।।
phala bhārana nami biṭapa saba rahe bhūmi niarāi |para upakārī puruṣa jimi navahiṁ susaṁpati pāi ||40||
Alle Bäume, gebeugt unter der Last ihrer Früchte, blieben dicht am Boden. Wie ein wohlwollender Mensch, der sich in Demut neigt, wenn ihm gutes Glück zuteilwird.
Chaupai 41.1-6
देखि राम अति रुचिर तलावा।मज्जनु कीन्ह परम सुख पावा।।
देखी सुंदर तरुबर छाया।बैठे अनुज सहित रघुराया।।
तहँ पुनि सकल देव मुनि आए।अस्तुति करि निज धाम सिधाए।।
बैठे परम प्रसन्न कृपाला।कहत अनुज सन कथा रसाला।।
बिरहवंत भगवंतहि देखी।नारद मन भा सोच बिसेषी।।
मोर साप करि अंगीकारा।सहत राम नाना दुख भारा।।
ऐसे प्रभुहि बिलोकउँ जाई।पुनि न बनिहि अस अवसरु आई।।
यह बिचारि नारद कर बीना।गए जहाँ प्रभु सुख आसीना।।
गावत राम चरित मृदु बानी।प्रेम सहित बहु भाँति बखानी।।
करत दंडवत लिए उठाई।राखे बहुत बार उर लाई।।
स्वागत पूँछि निकट बैठारे।लछिमन सादर चरन पखारे।।
dekhi rāma ati rucira talāvā |majjanu kīnha parama sukha pāvā ||
dekhī suṁdara tarubara chāyā |baiṭhe anuja sahita raghurāyā ||
tahã puni sakala deva muni āe |astuti kari nija dhāma sidhāe ||
baiṭhe parama prasanna kṛpālā |kahata anuja sana kathā rasālā ||
birahavaṁta bhagavaṁtahi dekhī |nārada mana bhā soca biseṣī ||
mora sāpa kari aṁgīkārā |sahata rāma nānā dukha bhārā ||
aise prabhuhi bilokaũ jāī |puni na banihi asa avasaru āī ||
yaha bicāri nārada kara bīnā |gae jahā̃ prabhu sukha āsīnā ||
gāvata rāma carita mṛdu bānī |prema sahita bahu bhā̃ti bakhānī ||
karata daṁḍavata lie uṭhāī |rākhe bahuta bāra ura lāī ||
svāgata pū̃chi nikaṭa baiṭhāre |lachimana sādara carana pakhāre ||
Als er den sehr schönen See erblickte, badete Rama darin und empfand die höchste Freude. Im lieblichen Schatten eines herrlichen Baumes fand der Herr der Raghus dort mit seinem jüngeren Bruder Platz. Da kamen alle Götter und Weisen dorthin, und nachdem sie ihr Lob dargebracht hatten, kehrten sie in ihre eigenen Wohnstätten zurück. Der barmherzige Herr saß dort in höchster Zufriedenheit und erzählte seinem jüngeren Bruder entzückende Geschichten. Als Narada den Herrn im Schmerz der Trennung sah, war sein Geist tief betrübt. «Nachdem er meinen Fluch angenommen hat, erträgt Rama die Last so vieler Leiden. Ich will hingehen und den Herrn in einem solchen Zustand betrachten; eine solche Gelegenheit wird mir nicht wieder zuteil.» So denkend begab sich Narada mit seiner Laute in der Hand dorthin, wo der Herr in Ruhe saß. Er sang die Taten Ramas mit sanfter Stimme und beschrieb sie liebevoll auf vielerlei Weise. Während Narada sich niederwarf, hob Rama ihn empor und hielt ihn wieder und wieder an seine Brust. Rama erkundigte sich nach seinem Wohlergehen und ließ ihn nahe bei sich Platz nehmen, und Lakshmana wusch ihm ehrerbietig die Füße.
Doha 41
नाना बिधि बिनती करि प्रभु प्रसन्न जियँ जानि।नारद बोले बचन तब जोरि सरोरुह पानि।।41।।
nānā bidhi binatī kari prabhu prasanna jiyã jāni |nārada bole bacana taba jori saroruha pāni ||41||
Nachdem er auf vielerlei Weise gebetet hatte und in seinem Herzen erkannte, dass der Herr erfreut war, sprach Narada dann, die lotusförmigen Hände faltend.
Chaupai 42.1-4
सुनहु उदार सहज रघुनायक।सुंदर अगम सुगम बर दायक।।
deहु एक बर मागउँ स्वामी।जद्यपि जानत अंतरजामी।।
जानहु मुनि तुम्ह मोर सुभाऊ।जन सन कबहुँ कि करउँ दुराऊ।।
कवन बस्तु असि प्रिय मोहि लागी।जो मुनिबर न सकहु तुम्ह मागी।।
जन कहुँ कछु अदेय नहिं मोरें।अस बिस्वास तजहु जनि भोरें।।
तब नारद बोले हरषाई।अस बर मागउँ करउँ ढिठाई।।
जद्यपि प्रभु के नाम अनेका।श्रुति कह अधिक एक तें एका।।
राम सकल नामन्ह ते अधिका।होउ नाथ अघ खग गन बधिका।।
sunahu udāra sahaja raghunāyaka |sundara agama sugama bara dāyaka ||
dehū eka bara māgaū̃ svāmī |jadyapi jānat antarjāmī ||
jānahu muni tumha mora subhāū |jana sana kabahũ ki karaũ durāū ||
kavana bastu asi priya mohi lāgī |jo munibara na sakahu tumha māgī ||
jana kahũ kachu adeya nahĩ morẽ |asa bisvāsa tajahu jani bhorẽ ||
taba nārada bolē haraṣāī |asa bara māgaū̃ karaũ ḍhiṭhāī ||
jadyapi prabhu ke nāma anekā |śruti kaha adhika eka tẽ ekā ||
rāma sakala nāmanha te adhikā |hou nātha agha khaga gana badhikā ||
Narada sprach: Höre, oh großzügiger und von Natur aus gnädiger Herr der Raghus, schön, unzugänglich und doch leicht zu erreichen, Geber der Gaben. Gewähre mir eine Gabe, oh Herr, die ich bitte, obwohl du, der Kenner aller Herzen, sie bereits kennst. Der Herr sprach: Oh Weiser, du kennst mein Wesen. Könnte ich jemals etwas vor meinem Verehrer verbergen? Welches Ding ist mir so lieb, dass du, der Beste der Weisen, es nicht erbitten könntest? Es gibt nichts, was ich meinem Verehrer nicht geben würde. Gib diesen Glauben nicht auf, auch nicht aus Versehen. Da sprach Narada voller Freude: Ich bitte kühn um eine solche Gabe. Obwohl die Namen des Herrn viele sind und die Veden sagen, dass jeder größer ist als der vorherige, möge der Name Rama, oh Herr, größer sein als alle Namen und ein Vogelfänger sein für den Schwarm von Vögeln, der die Sünde ist.
Doha 42(क)-(ख)
राका रजनी भगति तव राम नाम सोइ सोम।अपर नाम उडगन बिमल बसुहुँ भगत उर ब्योम।।42(क)।।
एवमस्तु मुनि सन कहेउ कृपासिंधु रघुनाथ।तब नारद मन हरष अति प्रभु पद नायउ माथ।।42(ख)।।
rākā rajanī bhagati tava rāma nāma soi soma |apara nāma uḍagana bimala basuhũ bhagata ura byoma ||42(ka)||
evam-astu muni sana kaheu kṛpāsindhu raghunātha |taba nārada mana haraṣa ati prabhu pada nāyu mātha ||42(kha)||
„Bhakti ist die Vollmondnacht; der Name ‚Rāma‘ ist eben dieser Mond. Mögen die anderen reinen Namen als Sterne am Himmel des Herzens des Bhakta wohnen.“ Der Herr der Raghu, der Ozean des Erbarmens, sprach zum Weisen: „So sei es.“ Da überfloss Nāradas Herz vor Freude, und er neigte sein Haupt zu den Füßen des Herrn.
Chaupai 43.1-5
अति प्रसन्न रघुनाथहि जानी।पुनि नारद बोले मृदु बानी।।
राम जबहिं प्रेरेउ निज माया।मोहेहु मोहि सुनहु रघुराया।।
तब बिबाह मैं चाहउँ कीन्हा।प्रभु केहि कारन करै न दीन्हा।।
सुनु मुनि तोहि कहउँ सहरोसा।भजहिं जे मोहि तजि सकल भरोसा।।
करउँ सदा तिन्ह कै रखवारी।जिमि बालक राखइ महतारी।।
गह सिसु बच्छ अनल अहि धाई।तहँ राखइ जननी अरगाई।।
प्रौढ़ भएँ तेहि सुत पर माता।प्रीति करइ नहिं पाछिलि बाता।।
मोरे प्रौढ़ तनय सम ग्यानी।बालक सुत सम दास अमानी।।
जनहि मोर बल निज बल ताही।दुहु कहँ काम क्रोध रिपु आही।।
यह बिचारि पंडित मोहि भजहीं।पाएहुँ ग्यान भगति नहिं तजहीं।।
ati prasanna raghunāthahi jānī |puni nārada bolē mṛdu bānī ||
rāma jabahĩ prerēu nija māyā |mohehu mohi sunahu raghurāyā ||
taba bibāha maĩ cāhaũ kīnhā |prabhu kehi kārana karai na dīnhā ||
sunu muni tohi kahaũ sa-harosā |bhajahĩ je mohi taji sakala bharosā ||
karaũ sadā tinh kai rakhavārī |jimi bālaka rākhai mahatārī ||
gaha sisu baccha anala ahi dhāī |tahã̄ rākhai jananī aragāī ||
prauṛha bhaẽ tehi suta para mātā |prīti karai nahĩ pāchili bātā ||
more prauṛha tanaya sama gyānī |bālaka suta sama dāsa amānī ||
janahi mora bala nija bala tāhī |duhu kahã kāma krodha ripu āhī ||
yaha bicāri paṇḍita mohi bhajahī̃ |pāehũ gyāna bhagati nahĩ tajahī̃ ||
Da er erkannte, dass der Herr der Raghus hoch erfreut war, sprach Narada erneut mit sanfter Stimme. "O Rama, höre, o König der Raghus: als du deine eigene Maya aussandtest und mich verblendetest, da wünschte ich zu heiraten. Herr, aus welchem Grund hast du es mir nicht gewährt?" "Höre, Weiser, ich will es dir gerne sagen: die mich anbeten, indem sie jede andere Stütze aufgeben, die behüte ich stets, wie eine Mutter ihr Kind beschützt. Wenn das kleine Kind losrennt, um Feuer oder eine Schlange zu greifen, eilt die Mutter dorthin und reißt es weg. Wenn jener Sohn herangewachsen ist, liebt ihn die Mutter, aber nicht mehr wie früher. Die Weisen sind wie meine erwachsenen Söhne, und die demütigen Diener sind wie meine kleinen Kinder. Der Diener hat meine Kraft, während der Weise sich auf seine eigene verlässt; für beide sind Lust und Zorn Feinde. Dies bedenkend, beten mich die Weisen an, und selbst nach Erlangung der Erkenntnis geben sie die Hingabe nicht auf."
Doha 43
काम क्रोध लोभादि मद प्रबल मोह कै धारि।तिन्ह महँ अति दारुन दुखद मायारूपी नारि।।43।।
kāma krodha lobhādi mada prabala moha kai dhāri |tinha mahã ati dāruna dukhada māyārūpī nāri ||43||
Begierde, Zorn, Gier und die übrigen—Hochmut—Verblendung in mächtiger Gestalt: unter ihnen ist am furchtbarsten und leidvollsten Māyā, die die Gestalt einer „Frau“ annimmt.
Chaupai 44.1-4
सुनि मुनि कह पुरान श्रुति संता।मोह बिपिन कहुँ नारि बसंता।।
जप तप नेम जलाश्रय झारी।होइ ग्रीषम सोषइ सब नारी।।
काम क्रोध मद मत्सर भेका।इन्हहि हरषप्रद बरषा एका।।
दुर्बासना कुमुद समुदाई।तिन्ह कहँ सरद सदा सुखदाई।।
धर्म सकल सरसीरुह बृंदा।होइ हिम तिन्हहि दहइ सुख मंदा।।
पुनि ममता जवास बहुताई।पलुहइ नारि सिसिर रितु पाई।।
पाप उलूक निकर सुखकारी।नारि निबिड़ रजनी अँधिआरी।।
बुधि बल सील सत्य सब मीना।बनसी सम त्रिय कहहिं प्रबीना।।
suni muni kaha purāna śruti santā |moha bipina kahũ nāri basantā ||
japa tapa nema jalāśraya jhārī |hoi grīṣama soṣai saba nārī ||
kāma krodha mada matsara bhekā |inha hi haraṣa-prada baraṣā ekā ||
durbāsanā kumuda samudāī |tinha kahã sarada sadā sukhadāī ||
dharma sakala sarasīruha bṛndā |hoi hima tinhahi dahai sukha mandā ||
puni mamatā javāsa bahutāī |paluhai nāri sisira ritu pāī ||
pāpa ulūka nikara sukhakārī |nāri nibiṛa rajanī ãdhiārī ||
budhi bala sīla satya saba mīnā |banasī sama triy kahahĩ prabīnā ||
Höre, o Weiser, was die Puranas, die Veden und die Heiligen verkünden: für den Wald der Verblendung ist die Frau der Frühling. Gebet, Buße und heilige Gelübde sind die Teiche und Gewässer; die Frau wird zum Sommer und trocknet sie alle aus. Begierde, Zorn, Stolz und Neid sind die Frösche; für sie allein ist sie die Regenzeit, die ihnen Freude bringt. Böse Begierden sind die Schar der Seerosen; für sie ist sie der Herbst, der stets Wonne spendet. Alle Tugenden sind die Lotusblütendolden; sie wird zum Frost und verbrennt sie, und ihre Freude wird gedämpft. Und die selbstsüchtige Anhaftung ist das reichliche Jawasa-Kraut, das gedeiht, wenn es die Frau als Winterzeit erhält. Sünden sind die Schar der Eulen, denen sie Freude bringt; die Frau ist die dichte, dunkle Nacht. Weisheit, Kraft, Tugend und Wahrheit sind alles Fische; die Weisen sagen, die Frau ist wie der Angelhaken.
Doha 44
अवगुन मूल सूलप्रद प्रमदा सब दुख खानि।ताते कीन्ह निवारन मुनि मैं यह जियँ जानि।।44।।
avaguṇa mūla sūlaprada pramadā saba dukha khāni |tāte kīnha nivārana muni maiṁ yaha jiyã jāni ||44||
Die Frau ist die Wurzel aller Fehler, eine Schmerzenspenderin und ein Bergwerk allen Leids. Da ich dies in meinem Herzen wusste, o Weiser, hielt ich dich von der Ehe ab.
Chaupai 45.1-5
सुनि रघुपति के बचन सुहाए।मुनि तन पुलक नयन भरि आए।।
कहहु कवन प्रभु कै असि रीती।सेवक पर ममता अरु प्रीती।।
जे न भजहिं अस प्रभु भ्रम त्यागी।ग्यान रंक नर मंद अभागी।।
पुनि सादर बोले मुनि नारद।सुनहु राम बिग्यान बिसारद।।
संतन्ह के लच्छन रघुबीरा।कहहु नाथ भव भंजन भीरा।।
सुनु मुनि संतन्ह के गुन कहऊँ।जिन्ह ते मैं उन्ह कें बस रहऊँ।।
षट बिकार जित अनघ अकामा।अचल अकिंचन सुचि सुखधामा।।
अमितबोध अनीह मितभोगी।सत्यसार कबि कोबिद जोगी।।
सावधान मानद मदहीना।धीर धर्म गति परम प्रबीना।।
suni raghupati ke bacana suhāe |muni tana pulaka nayana bhari āe ||
kahahu kavana prabhu kai asi rītī |sevaka para mamatā aru prītī ||
je na bhajahiṁ asa prabhu bhrama tyāgī |gyāna raṅka nara manda abhāgī ||
puni sādara bole muni nārada |sunahu rāma bigyāna bisārada ||
santanha ke lacchana raghubīrā |kahahu nātha bhava bhanjana bhīrā ||
sunu muni santanha ke guna kahū̃ |jinha te maiṁ unha keṁ basa rahū̃ ||
ṣaṭ bikāra jita anagha akāmā |acala akiñcana suci sukhadhāmā ||
amitabodha anīha mitabhogī |satyasāra kabi kobida jogī ||
sāvadhāna mānada madahīnā |dhīra dharma gati parama prabīnā ||
Als der Weise die gnädigen Worte Raghu-patis vernahm, erbebte sein Leib, und seine Augen füllten sich mit Tränen. „Was ist das für ein Herr“, rief er, „der so viel Zärtlichkeit und Liebe für seinen Diener trägt? Wer einen solchen Herrn nicht verehrt, nachdem er die Verblendung abgestreift hat, ist arm an wahrer Erkenntnis—stumpf und unglücklich.“ Darauf sprach der Weise Nārada in Ehrfurcht: „Höre, o Rāma, vollendeter in Unterscheidung. Sage mir, o heldenhafter Herr, Zermalmer der weltlichen Furcht—welches sind die Kennzeichen der Heiligen?“ Rāma sprach: „Höre, o Weiser, die Tugenden der Heiligen—derer, durch die Ich gleichsam gebunden bin: Sie haben die sechs Laster bezwungen; sie sind sündlos und ohne Begehren; standhaft, besitzlos, rein, Wohnstätten des Friedens. Weit im Verstehen, frei von Gier, maßvoll im Gebrauch; in Wahrheit gegründet, Dichter der Einsicht, weise, yogisch. Wach, andere ehrend, ohne Stolz; fest, kundig im Gang des Dharma, höchst vollendet.“
Doha 45
गुनागार संसार दुख रहित बिगत संदेह।तजि मम चरन सरोज प्रिय तिन्ह कहुँ देह न गेह।।45।।
guṇāgāra saṁsāra dukha rahita bigata saṁdeha |taji mama carana saroja priya tinh kahũ deha na geha ||45||
Sie sind Schatzkammern der Tugend, unberührt vom Kummer der Welt und frei von Zweifel. Haben sie Meine Lotosfüße zum Geliebten gemacht, so gibt es für sie weder Anhaften am Leib noch Bindung an das Haus.
Chaupai 46.1-4
निज गुन श्रवन सुनत सकुचाहीं।पर गुन सुनत अधिक हरषाहीं।।
सम सीतल नहिं त्यागहिं नीती।सरल सुभाउ सबहि सन प्रीती।।
जप तप ब्रत दम संजम नेमा।गुरु गोबिंद बिप्र पद प्रेमा।।
श्रद्धा छमा मयत्री दाया।मुदिता मम पद प्रीति अमाया।।
बिरति बिबेक बिनय बिग्याना।बोध जथारथ बेद पुराना।।
दंभ मान मद करहिं न काऊ।भूलि न देहिं कुमारग पाऊ।।
गावहिं सुनहिं सदा मम लीला।हेतु रहित परहित रत सीला।।
मुनि सुनु साधुन्ह के गुन जेते।कहि न सकहिं सारद श्रुति तेते।।
nija guna śravana sunata sakucāhīṁ |para guna sunata adhika haraṣāhīṁ ||
sama sītala nahiṁ tyāgahiṁ nītī |sarala subhāu sabahi sana prītī ||
japa tapa brata dama sañjama nemā |guru gobinda bipra pada premā ||
śraddhā chamā mayatrī dāyā |muditā mama pada prīti amāyā ||
birati bibeka binaya bigyānā |bodha jathāratha beda purānā ||
dambha māna mada karahiṁ na kāū |bhūli na dehiṁ kumāraga pāū ||
gāvahiṁ sunahiṁ sadā mama līlā |hetu rahita parahita rata sīlā ||
muni sunu sādhunha ke guna jete |kahi na sakahiṁ sārada śruti tete ||
Sie schämen sich, wenn sie von ihren eigenen Tugenden hören, und freuen sich sehr, wenn sie die Tugenden anderer hören. Sie sind gleichmütig und von gelassenem Wesen und verlassen nie den pflichtgemäßen Wandel; sie sind von Natur einfach und haben Liebe zu allen. Sie üben Gebet, Buße, Gelübde, Selbstbeherrschung, Enthaltsamkeit und religiöse Vorschriften, und lieben die Füße des Guru, Govindas und der Brahmanen. Sie haben Glauben, Nachsicht, Freundlichkeit und Mitgefühl, und freuen sich am Glück anderer; sie lieben meine Füße ohne Falschheit. Sie besitzen Entsagung, Unterscheidungskraft, Demut und spirituelles Wissen, und ein wahres Verständnis der Veden und Puranas. Sie ergeben sich niemals der Heuchelei, dem Stolz oder der Anmaßung, und setzen niemals aus Versehen ihren Fuß auf den falschen Pfad. Sie singen und hören stets von meinem göttlichen Wirken; sie sind frei von selbstsüchtigen Motiven und von Natur aus dem Wohl anderer zugewandt. Höre, Weiser: die Tugenden der Heiligen sind so viele, dass nicht einmal Sarada und die Veden sie alle erzählen können.
Chhand 46
कहि सक न सारद सेष नारद सुनत पद पंकज गहे।अस दीनबंधु कृपाल अपने भगत गुन निज मुख कहे।।
सिरु नाइ बारहिं बार चरनन्हि ब्रह्मपुर नारद गए।ते धन्य तुलसीदास आस बिहाइ जे हरि रँग रँए।।
kahi saka na sārada seṣa nārada sunata pada paṅkaja gahe |asa dīnabandhu kṛpāla apane bhagata guna nija mukha kahe ||
siru nāi bārahiṁ bāra carananhi brahmapura nārada gae |te dhanya tulasīdāsa āsa bihāi je hari raṁga raṁe ||
Nicht einmal Sharada oder Shesha können sie alle erzählen. Als er dies hörte, ergriff Narada die Lotusfüße des Herrn. So sprach der barmherzige Freund der Demütigen mit eigenem Mund von den Tugenden seiner Verehrer. Sein Haupt immer wieder zu den Füßen verneigend, ging Narada zum Reich von Brahma. Selig, sagt Tulsidas, sind jene, die jede andere Hoffnung aufgeben und in der Farbe Haris gefärbt sind.
Doha 46(क)-(ख)
रावनारि जसु पावन गावहिं सुनहिं जे लोग।राम भगति दृढ़ पावहिं बिनु बिराग जप जोग।।46(क)।।
दीप सिखा सम जुबति तन मन जनि होसि पतंग।भजहि राम तजि काम मद करहि सदा सतसंग।।46(ख)।।
rāvanāri jasu pāvana gāvahiṁ sunahiṁ je loga |rāma bhagati dṛṛha pāvahiṁ binu birāga japa joga ||46(ka)||
dīpa sikhā sama jubati tana mana jani hosi pataṅga |bhajahi rāma taji kāma mada karahi sadā satasaṅga ||46(kha)||
Jene Menschen, die die heilige Herrlichkeit Ramas, des Feindes von Ravana, singen und hören, erlangen feste Hingabe zu Rama, selbst ohne Leidenschaftslosigkeit, Gebet oder Yoga. Der Körper einer jungen Frau ist wie die Flamme einer Lampe: lass deinen Geist nicht zur Motte werden. Verehre Rama, gib Wollust und Stolz auf, und halte stets die Gemeinschaft der Heiligen.
Frequently Asked Questions
परम्परा में यह खण्ड ‘राम-नाम-महिमा’ और ‘संत-लक्षण’ के कारण नाम-निष्ठा दृढ़ करता है; माना जाता है कि इसके पाठ से मन की चंचलता शान्त होती है, माया-विकारों पर विवेक बढ़ता है, और सत्संग/कीर्तन में रुचि स्थिर होती है—विशेषतः दोहा 42 (राम-नाम) और दोहा 45 (संत-लक्षण) का पाठ ‘नाम-रस’ और ‘साधु-संग’ की प्राप्ति हेतु फलदायी कहा जाता है।
व्यवहार में प्रचलित समपुट: (1) ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ (नाम-कीर्तन समपुट) विशेषतः दोहा 42 के साथ; (2) ‘सीता राम’ या ‘राम राम’ का जप-समपुट प्रकृति-वर्णन (दोहा 40) के पाठ के बाद ध्यान-स्थिरता हेतु। (स्थानीय परम्परा/सम्प्रदाय के अनुसार पाठ-रीति बदल सकती है।)
Ask anything about Prakarana 5 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
