Sukta 14
Rishi: Traditionally treated as brāhmaṇa-style anonymous/collective Atharvanic exposition within AV 15 (often not assigned to a single ṛṣi in the manner of RV hymns).
Devata: Agni (as annāda) and the svāhā-formula personified as efficacious speech.
Chandas: Mixed/prose-like brāhmaṇa cadence (AV 15 frequently departs from strict metrical regularity).
AV 15.14 ist eine brāhmaṇaartige atharvanische Darlegung, die liturgische Äußerungen (besonders svāhā und verwandte Zurufe) in kosmische „Speise-Esser“ (annāda/annādī) verwandelt, also in Mächte, die Erwerb und Assimilation von Nahrung sichern. Indem es Himmelsrichtungen, Wesen und Gottheiten durch bandhu (Entsprechung) wirkmächtigen Formeln zuordnet, lehrt das Stück, dass rechtes Wissen und rechtes Sprechen Wohlstand stabil und wiederholbar machen.
Mantras
Mantra 1
स यत् प्राचीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒न्मारु॑तं॒ शर्धो॑ भू॒त्वानु॒व्यचल॒न्मनो॑ऽन्ना॒दं कृ॒त्वा
Als er der östlichen Himmelsrichtung folgte und voranschritt, wurde er zur Marut-Schar (śárdha) und schritt weiter, indem er den Geist (manas) zum Speiseverzehrer machte.
Mantra 2
मन॑सान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Mit dem Geist — zum Speiseverzehrer gemacht — isst er Speise: wer so erkennt.
Mantra 3
स यद् दक्षि॑णां॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒दिन्द्रो भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒द् बल॑मन्ना॒दं कृ॒त्वा
Als er der südlichen Himmelsrichtung entlang voranschritt, schritt er weiter, Indra geworden, und machte die Kraft zum Speiseverzehrer.
Mantra 4
बले॑नान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch Kraft — zur Speiseverzehrerin gemacht — isst er Speise: wer dies so weiß.
Mantra 5
स यत् प्र॒तीचीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् वरु॑णो॒ राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलद॒पोऽन्ना॒दीः कृ॒त्वा
Als er, der westlichen Himmelsrichtung folgend, voranschritt, schritt Varuṇa, zum König geworden, danach weiter, indem er die Wasser (āpas) zu Speiseverzehrern machte.
Mantra 6
अ॒द्भिर॑न्ना॒दिभि॒रन्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Mit den Wassern, den Speiseverzehrern, verzehrt er Speise — wer es so weiß.
Mantra 7
स यदुदी॑चीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् सोमो॒ राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् सप्त॒र्षिभि॑र्हु॒त आहु॑तिमन्ना॒दीं कृ॒त्वा
Als er, der nördlichen Himmelsrichtung folgend, voranschritt, schritt Soma, zum König geworden, danach weiter, von den Sieben Ṛṣi dargebracht, und machte die Opfergabe (āhuti) zum Speiseverzehrer.
Mantra 8
आहु॑त्यान्ना॒द्यान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch die Opfergabe—zum Speise-Esser gemacht—isst er Speise, wer so erkennt.
Mantra 9
स यद् ध्रु॒वां दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् विष्णु॑र्भू॒त्वानु॒व्यऽचलद् वि॒राज॑मन्ना॒दीं कृ॒त्वा
Als er voranschritt, der festen Himmelsrichtung folgend, wurde er Viṣṇu und schritt danach voran, indem er Virāj zur Speise-Esserin machte.
Mantra 10
वि॒राजा॑न्ना॒द्यान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch Virāj, als Speiseverzehrer, isst er Speise: wer dies so weiß.
Mantra 11
स यत् प॒शूननु॒ व्यच॑लद् रु॒द्रो भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒दोष॑धीरन्ना॒दीः कृ॒त्वा
Als er dem Vieh nachging, wurde er zu Rudra und folgte nach, indem er die Pflanzen zu Nahrung‑Essern machte.
Mantra 12
ओष॑धीभिरन्ना॒दीभि॒रन्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch die Kräuter, die Nahrung‑Esser, isst er Nahrung — wer dies so weiß.
Mantra 13
स यत् पि॒तॄननु॒ व्यच॑लद् य॒मो राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् स्वधाका॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Als er den Vätern nachging, wurde er zu Yama, dem König, und folgte nach, indem er den Svadhā‑Ruf (svadhā) zu einem Nahrung‑Esser machte.
Mantra 14
स्व॒धा॒का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch den Svadhā-Ruf ißt er Speise; der Speise-Esser ist, wer dies so weiß.
Mantra 15
स यन्म॑नु॒ष्या॒३ननु॒ व्यच॑लद॒ग्निर्भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् स्वाहाका॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Als er den Menschen nachzog, wurde er zu Agni und zog entsprechend weiter, indem er den Svāhā-Ruf zum Speiseverzehrer machte.
Mantra 16
स्वा॒हा॒का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch den Svāhā-Ruf, durch den Speiseverzehrer, verzehrt er Speise — wer dies so weiß.
Mantra 17
स यदू॒र्ध्वां दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् बृह॒स्पति॑र्भू॒त्वानु॒व्यऽचलद् वषट्का॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Als er der oberen Himmelsrichtung folgte und voranschritt, wurde er zu Bṛhaspati und schritt ihr gemäß voran, indem er den Vaṣaṭ-Ruf zum Speiseverzehrer machte.
Mantra 18
व॒ष॒ट्का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch den Vaṣaṭ-Ruf, durch den Speiseverzehrer, verzehrt er Speise — wer dies so weiß.
Mantra 19
स यद् दे॒वाननु॒ व्यच॑ल॒दीशा॑नो भू॒त्वानु॒व्यऽचलन्म॒न्युम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Als er den Göttern folgend voranschritt, wurde er zu Īśāna; entsprechend schritt er weiter, indem er den Zorn zum Speiseverzehrer machte.
Mantra 20
म॒न्युना॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch Zorn, den Speiseverzehrer, verzehrt er Speise — wer dies so weiß.
Mantra 21
स यत् प्र॒जा अनु॒ व्यच॑लत् प्र॒जाप॑तिर्भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् प्रा॒णम॑न्ना॒दं कृत्वा॑
Als die Geschöpfe der Reihe nach hervorgingen, ging er, zu Prajāpati geworden, ihnen nach, nachdem er den Prāṇa zum Speiseverzehrer gemacht hatte.
Mantra 22
प्रा॒णेना॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch Prāṇa, als den Speise-Esser, ißt er Speise — wer dies so weiß.
Mantra 23
स यत् सर्वा॑नन्तर्दे॒शाननु॒ व्यच॑लत् परमे॒ष्ठी भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒द् ब्रह्मा॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
Und als er der Reihe nach alle inneren Bereiche durchschritt, wurde er Parameṣṭhin und durchschritt sie ihnen nach, indem er Brahman zum Speise-Esser machte.
Mantra 24
ब्रह्म॑णान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
Durch Brahman, als den Speise-Esser, ißt er Speise — wer dies so weiß.
Frequently Asked Questions
It means the uttered formula svāhā is treated as an active power: when spoken correctly with offering-intent, it ‘consumes’ the oblation through Agni and converts it into tangible nourishment and welfare.
The hymn works by correspondences (bandhu). Different cosmic domains—space (directions/Viṣṇu), measured splendour (Virāj), and ancestral order (Yama/svadhā)—are each shown to generate the same outcome: stable nourishment and continuity.
Recite it near a clean household fire, with a small ghee or food offering, focusing on clear pronunciation of svāhā (and svadhā when honoring ancestors). The rite is aimed at securing livelihood and the capacity to assimilate gains.
Ask anything about Sukta 14 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.