Adhyaya 2

Verse 1

वसिष्ठ उवाच । आसीत्पूर्वं मुनिर्नाम्ना गौतमश्च महातपाः । अहिल्या दयिता तस्य धर्मपत्नी यशस्विनी

ৱসিষ্ঠে ক’লে: পূৰ্বে গৌতম নামে এক মহাতপস্বী মুনি আছিল। তেওঁৰ প্ৰিয় আৰু যশস্বী ধৰ্মপত্নী আছিল অহল্যা।

Verse 2

शिष्यानध्यापयामास स मुनिः शतशस्तदा । श्रुताध्ययनसंपन्नान्विससर्ज ततो गृहान्

সেই মুনিয়ে তেতিয়া শত শত শিষ্যক অধ্যাপনা কৰালে। শ্ৰুতি আৰু অধ্যয়নত নিপুণ হোৱাৰ পাছত তেওঁলোকক নিজ নিজ ঘৰলৈ বিদায় দিলে।

Verse 3

तस्यान्योऽपि च यः शिष्यो गुरुभक्तिपरायणः । उत्तंको नाम मेधावी न्यवसत्तस्य मन्दिरे

তেওঁৰ আন এজন শিষ্যো আছিল, যি গুৰুভক্তিত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট। মেধাৱী যুৱক উত্তংক নামে তেওঁ সেই গুৰুৰ আশ্ৰমতেই বাস কৰি থাকিল।

Verse 4

न तं विसर्जयामास जरयापि परिप्लुतम् । उत्तंकोऽपि सुशिष्यत्वान्नो वेत्ति पलितं शिरः

জৰাৰ দ্বাৰা আচ্ছন্ন হ’লেও তেওঁ তাক কেতিয়াও বিদায় নকৰিলে। আৰু উত্তংকোও উত্তম শিষ্যধৰ্মৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ পকা চুলিও লক্ষ্য নকৰিলে।

Verse 5

जातकार्यसमायुक्तो विद्यापारंगतोऽपि सः । केनचित्त्वथ कालेन काष्ठार्थं स बहिर्ययौ

কৰ্মত দক্ষ আৰু বিদ্যাত পাৰঙ্গত হ’লেও, কিছু কাল পাৰ হোৱাৰ পাছত তেওঁ কাঠ আনিবলৈ আশ্ৰমৰ বাহিৰলৈ গ’ল।

Verse 6

प्रभूतानि समादाय आश्रमं परमं गतः । अथासौ न्यक्षिपत्तत्र भूतले काष्ठसंचयम्

বহু কাঠ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁ উত্তম আশ্ৰমলৈ উভতি আহিল। তাৰ পাছত তাত মাটিৰ ওপৰত কাঠৰ গুচ্ছ থৈ দিলে।

Verse 7

काष्ठलग्नां तदा श्वेतां जटामेकां ददर्श सः । स दृष्ट्वा दुःखमापन्नः कृपणं पर्यचिन्तयत्

তেতিয়া তেওঁ কাঠত লাগি থকা এটা শ্বেত জটা দেখিলে। সেয়া দেখি তেওঁ দুখত পৰিল আৰু মনতে কৃপণভাৱে চিন্তা কৰিলে।

Verse 8

धिग्धिङ्मे जीवितं नष्टं कुतः कार्यरतस्य च । कलत्र संग्रहं नैव मया कृतमबुद्धिना

“ধিক্ ধিক্—মোৰ জীৱন নষ্ট হ’ল! কৰ্মত ৰত থাকিলেও লাভ কি? অজ্ঞানত মই গৃহস্থধৰ্মৰ বাবে পত্নী-সংগ্ৰহো নকৰিলোঁ।”

Verse 9

भविष्यति कुलच्छेदः शैथिल्यान्मम दुर्मतेः । गुरुपत्न्या च संदृष्ट उत्तंको दुःखितस्तदा

“মোৰ শৈথিল্য আৰু দুৰ্বুদ্ধিৰ কাৰণে মোৰ কুলচ্ছেদ হ’ব।” সেই সময়ত গুৰুপত্নীয়ে দেখা উত্তংক গভীৰ শোকত আচ্ছন্ন হ’ল।

Verse 10

तस्य दुःखं तथा क्षिप्रं गौतमाय निेवेदितम् । गौतमेन तथेत्युक्त्वा मृदुवाण्या स भाषितः

তেওঁ নিজৰ দুখ তৎক্ষণাৎ গৌতমক নিবেদন কৰিলে। গৌতમે “তথাই হওক” বুলি কৈ কোমল বাক্যৰে তেওঁক ক’লে।

Verse 11

वत्स गच्छ गृहं त्वं च अग्निहोत्रादिकाः क्रियाः । पालयस्व विधानेन पत्न्या सह न संशयः

“বৎস, তুমি ঘৰলৈ যোৱা আৰু অগ্নিহোত্ৰ আদি ক্ৰিয়াসমূহ বিধি অনুসাৰে পত্নীৰ সৈতে পালন কৰা—ইয়াত সন্দেহ নাই।”

Verse 12

इत्युक्तो गुरुणा सोऽपि प्रत्युवाच गुरुं प्रति । दक्षिणां प्रार्थय स्वामिन्नहं दास्याम्यसंशयम्

গুৰুৱে এইদৰে ক’লে, সিও গুৰুক উত্তৰ দিলে: “স্বামী, দক্ষিণা প্ৰাৰ্থনা কৰক; মই নিশ্চয় দিম।”

Verse 13

गौतम उवाच । सेवा कृता त्वया वत्स महती मम सर्वदा । तेनैव परिपूर्णत्वं जातं मे नात्र संशयः

গৌতমে ক’লে: “বৎস, তুমি সদায় মোৰ মহান সেৱা কৰি আহিছা। সেইটোৱেই মোৰ পূৰ্ণ তৃপ্তি—ইয়াত সন্দেহ নাই।”

Verse 14

उत्तंक उवाच । किंचिद्ग्राह्यं त्वया स्वामिन्सन्तोषो जायते मम । त्वत्प्रसादान्मुनिश्रेष्ठ विद्यापारंगतोऽस्म्यहम्

উত্তংকে ক’লে: হে স্বামী, মোৰ পৰা অলপ গ্ৰহণ কৰক, তেন্তে মোৰ হৃদয় শান্তি পাব। আপোনাৰ অনুগ্ৰহে, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মই বিদ্যাত পাৰঙ্গত হ’লোঁ।

Verse 15

गौतम उवाच । न ग्राह्यं च मया पुत्र सन्तुष्टः सेवयास्म्यहम् । नेच्छाम्यहं धनं त्वत्तः सुखं गच्छ गृहं प्रति

গৌতমে ক’লে: পুত্ৰ, মই একো গ্ৰহণ নকৰোঁ; তোৰ সেৱাতেই মই সন্তুষ্ট। তোৰ পৰা ধন মোৰ ইচ্ছা নাই—সুখেৰে ঘৰলৈ যা।

Verse 16

इत्युक्तो गुरुणा सोऽपि मातरं चाभ्यभाषत । किंचिद्ग्राह्यं मया मातः सन्तोषो दीयतां मम

গুৰুৰ কথাই শুনি সিও গুৰুপত্নীক ক’লে: মাতৃ, মোৰ পৰা অলপ গ্ৰহণ কৰক, যাতে মোৰ মনলৈ সন্তোষ দিয়া যায়।

Verse 17

गुरुपत्न्युवाच । सौदासं गच्छ पुत्र त्वं ममाज्ञां कुरु सत्वरम् । मदयन्ती प्रिया तस्य धर्मपत्नी यशस्विनी

গুৰুপত্নীয়ে ক’লে: পুত্ৰ, তই সত্বৰে সৌদাসৰ ওচৰলৈ যা আৰু মোৰ আজ্ঞা তৎক্ষণাৎ পালন কৰ। তেওঁৰ প্ৰিয়া, যশস্বিনী ধৰ্মপত্নী মদয়ন্তী।

Verse 18

कुण्डलेऽथानय क्षिप्रं मदयंत्याश्च पुत्रक । नो चेच्छापं प्रदास्यामि पञ्चमेऽह्नि न आगतः

তাৰ পাছত, পুত্ৰ, মদয়ন্তীৰ কুণ্ডলযোৰ সোনকালে আন। নহ’লে পঞ্চম দিনলৈকে তই নাহিলে মই তোক শাপ দিম।

Verse 19

इत्युक्तो गुरुपत्न्या स प्रस्थितः सत्वरं तदा । सौदासस्यगृहं प्राप व्याघ्रास्यं तं च दृष्टवान्

গুৰুপত্নীৰ এই বাক্য শুনি তেওঁ তৎক্ষণাৎ ৰাওনা হ’ল। সৌদাসৰ গৃহত উপস্থিত হৈ তেওঁ বাঘ-মুখ সদৃশ ৰূপধাৰী তাক দেখিলে।

Verse 20

दृष्ट्वा प्राह तदा विप्रं भक्षणार्थमुपस्थितम् । भक्षयिष्यामि वै विप्र त्वामहं नात्र संशयः

ভক্ষণৰ বাবে ওচৰলৈ অহা ব্ৰাহ্মণক দেখি তেওঁ ক’লে— “হে ব্ৰাহ্মণ, মই নিশ্চয় তোমাক ভক্ষণ কৰিম; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 21

उत्तंक उवाच । अवश्यं भक्षय त्वं मामेकं शृणु नराधिप । देहि मे कुण्डले तात दत्त्वाऽहं गुरवे पुनः । आगमिष्यामि भक्षस्व मा त्वं कार्यविवर्जितम्

উত্তংকে ক’লে— “হে নৰাধিপ, তুমি নিশ্চয় মোক ভক্ষণ কৰিব পাৰা; কিন্তু এটা কথা শুনা। হে তাত, মোক সেই কুণ্ডল দুটা দিয়া; মই সেয়া পুনৰ গুৰুক অৰ্পণ কৰি ঘূৰি আহিম। তাৰ পাছত মোক ভক্ষণ কৰা—নিজ উদ্দেশ্যকৰ্মৰ পৰা বঞ্চিত নহ’বা।”

Verse 22

सौदास उवाच । गच्छ त्वं मन्दिरे दुर्गे यत्राऽस्ते दयिता मम । तां त्वमासाद्य यत्नेन जीवितव्यभयाद्द्विज

সৌদাসে ক’লে— “তুমি সেই দুৰ্গসদৃশ মন্দিৰ-প্ৰাসাদলৈ যোৱা, য’ত মোৰ প্ৰিয়া থাকে। হে দ্বিজ, জীৱনৰ ভয়ত সাৱধানে তাইৰ ওচৰলৈ যোৱা।”

Verse 23

याच्यतां मम वाक्येन सा ते दास्यति कुण्डले । त्वया च नान्यथा कार्यं यत्सत्यं द्विजसत्तम

“মোৰ নাম লৈ তাইক প্ৰাৰ্থনা কৰা; তাই তোমাক কুণ্ডল দুটা দিব। আৰু হে দ্বিজসত্তম, তুমি অন্য কোনো উপায়ে এই কাম নকৰিবা—এইয়েই সত্য।”

Verse 24

वसिष्ठ उवाच । मदयन्त्याः समीपं तु गत्वोवाच द्विजोत्तमः । देहि मे कुण्डले देवि सौदासस्त्वां समादिशत्

বসিষ্ঠ ক’লে: দ্বিজোত্তমে মদয়ন্তীৰ ওচৰলৈ গৈ ক’লে—“দেৱী, মোক কুণ্ডল দুটা দিয়া; সৌদাসে তোমাক এই আদেশ দিছে।”

Verse 25

मदयंत्युवाच । सन्देहोऽद्यापि मे विप्र कुण्डले द्विजसत्तम । अभिज्ञानं त्वमानीय नृपस्य द्विज दर्शय

মদয়ন্তী ক’লে: “হে বিপ্ৰ, দ্বিজসত্তম, কুণ্ডল দুটাৰ বিষয়ে মোৰ মনত এতিয়াও সন্দেহ আছে। ৰজাৰ পৰা কোনো অভিজ্ঞান আনি দেখুৱাওক।”

Verse 26

स गत्वा त्वरितं भूपमभिज्ञानमयाचत

সেয়ে তৎক্ষণাৎ ৰজাৰ ওচৰলৈ গৈ অভিজ্ঞান, অৰ্থাৎ চিনাক্তকৰণৰ চিহ্ন, বিচাৰিলে।

Verse 27

सौदास उवाच । यैर्विना सुगतिर्नास्ति दुर्गतिं ये नयंति वै । गत्वैवं ब्रूहि तां साध्वीं मम वाक्यं द्विजोत्तम । प्रदास्यति ततो नूनं कुण्डले रत्नमंडिते

সৌদাস ক’লে: “যিবোৰ নাথাকিলে সুগতি নাই, আৰু যিবোৰে নিশ্চয় দুৰ্গতিলৈ লৈ যায়—হে দ্বিজোত্তম, গৈ সেই সাধ্বীক মোৰ এই বাক্য ক’বা। তেতিয়া সি নিশ্চয় ৰত্নমণ্ডিত কুণ্ডল দুটা দিব।”

Verse 28

वसिष्ठ उवाच । प्रत्यभिज्ञानमादाय गत्वा तस्यै न्यवेदयत्

বসিষ্ঠ ক’লে: অভিজ্ঞান লৈ সি গৈ তাইক নিবেদন কৰিলে।

Verse 29

ततोऽसौ प्रददौ तस्मै गृह्ण मे कुण्डले द्विज । उवाच यत्नमास्थाय नीयतां द्विजसत्तम

তেতিয়া তাই তেওঁক দিলে আৰু ক’লে, “হে দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ, মোৰ কুণ্ডল দুটা গ্ৰহণ কৰা। যত্ন কৰি, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, এইবোৰ লৈ যোৱা।”

Verse 30

एते च वांछते नित्यं तक्षको द्विज कुण्डले । स तथेति समादाय विस्मयोत्फुल्ललोचनः । कौतुकात्पुनरागत्य राजानं वाक्यमब्रवीत्

“হে দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ, তক্ষক নাগে সদায় এই কুণ্ডল দুটা কামনা কৰে।” “তথাই হওক,” বুলি কৈ তেওঁ সেয়া লৈ ল’লে; বিস্ময়ে তেওঁৰ চকু উজ্জ্বল হৈ উঠিল। তাৰ পিছত কৌতূহলবশত পুনৰ আহি ৰজাক এই কথা ক’লে।

Verse 31

अभिज्ञानान्मया भूप सम्प्राप्ते दीप्तकुण्डले । वाक्यार्थस्तु न विज्ञातस्ततोऽहं पुनरागतः

“হে ভূপ, অভিজ্ঞান স্বৰূপে মই দীপ্ত কুণ্ডল দুটা লাভ কৰিছোঁ; কিন্তু বাক্যৰ অৰ্থ-উদ্দেশ্য বুজি নাপালোঁ, সেয়ে মই পুনৰ আহিলোঁ।”

Verse 32

कौतुकाद्वद मे राजन्स्वकार्ये च यथास्थितम् । कैर्विना सुगतिर्नास्ति दुर्गतिं के नयंति च

“হে ৰাজন, কৌতূহলবশত মোক কোৱা—আপোনাৰ নিজ কাৰ্যৰ বিষয়ে অৱস্থা কেনেকুৱা? কাৰ অবিহনে সুগতি নাই, আৰু কোনে মানুহক দুৰ্গতিলৈ ঠেলি নিয়ে?”

Verse 33

सौदास उवाच । आराधिता द्विजा विप्र भवंति सुगतिप्रदाः । असन्तुष्टा दुर्गतिदाः सद्यो मम यथा पुरा

সৌদাস ক’লে: “হে ব্ৰাহ্মণ, দ্বিজসকলক বিধিমতে আৰাধনা কৰিলে তেওঁলোকে সুগতি দান কৰে। কিন্তু অসন্তুষ্ট হ’লে তেওঁলোকে দুৰ্গতি দান কৰে—যেনে মোৰ সৈতে আগতে তৎক্ষণাৎ ঘটিছিল।”

Verse 34

एतावान्मम शापोऽयं वसिष्ठस्य महात्मनः । तेनोक्तं त्वां यदा कश्चित्प्रश्नं विख्यापयिष्यति

এইয়াই মোৰ ওপৰত মহাত্মা বশিষ্ঠৰ শাপ; তেওঁ কৈছিল যে যেতিয়া কোনোবাই তোমাক এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰশ্ন সুধিব, তেতিয়াই এই শর্ত পূৰ্ণ হ’ব।

Verse 35

तदा दोषविनिर्मुक्तो भविष्यसि न संशयः । त्वत्प्रसादाद्विनिर्मुक्तो ह्यहं शापाद्द्विजोत्तम । सात्त्विकं धाम चापन्नो गच्छ विप्र नमोऽस्तु ते

তেতিয়া তুমি দোষৰ পৰা মুক্ত হ’বা—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। তোমাৰ কৃপাতে, হে দ্বিজোত্তম, মইও শাপৰ পৰা মুক্ত হ’লোঁ। সাত্ত্বিক, পবিত্ৰ ধাম লাভ কৰি, হে বিপ্ৰ, তুমি গমন কৰা; তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 36

वसिष्ठ उवाच । उत्तंकस्तेन निर्मुक्तः सत्वरं पथमाश्रितः । गच्छंश्चातिक्षुधाविष्टो ऽपश्यद्बिल्वफलानि सः

বশিষ্ঠ ক’লে: এইদৰে মুক্ত হৈ উত্তঙ্কে তৎক্ষণাৎ পথ ধৰি ল’লে। গৈ থাকোঁতে তীব্ৰ ক্ষুধাত কাতৰ হৈ সি বিল্বফল দেখিলে।

Verse 37

ततः कृष्णाजिने बद्ध्वा कुण्डले न्यस्य भूतले । आरुरोह फलाकांक्षी स मुनिः क्षुधयाऽन्वितः

তেতিয়া সি কৃষ্ণাজিনত কুণ্ডল দুটা বান্ধি ভূমিত থৈ দিলে। ফলৰ আকাঙ্ক্ষাৰে আৰু ক্ষুধাই পীড়িত সেই মুনি গছত উঠিল।

Verse 38

एतस्मिन्नेव काले तु तक्षकः पन्नगोत्तमः । गृहीत्वा कुण्डले तूर्णमगमद्दक्षिणामुखः

ঠিক সেই সময়তে তক্ষক—পন্নগসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—কুণ্ডল দুটা ঝপটিয়াই লৈ তৎক্ষণাৎ দক্ষিণমুখে গ’ল।

Verse 39

अथोत्तंकः फलाहारी अवतीर्य धरातले । सर्वतोऽन्वेषयामास वेगेन महता वृतः

তেতিয়া উত্তংক ফলাহাৰী হৈ ধৰাতললৈ নামি আহিল আৰু মহা তৎপৰতাৰে আৱৃত হৈ সৰ্বদিশে বেগেৰে অনুসন্ধান কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 40

स दृष्ट्वा सम्मुखं प्राप्तं समीपं पन्नगोत्तमः । प्रविवेश बिलं रौद्रमन्धकारेण संवृतम्

তেওঁক সন্মুখে আহি ওচৰ চাপি অহা দেখি, সৰ্পশ্ৰেষ্ঠ নাগে ঘন অন্ধকাৰৰে আৱৃত এক ভয়ংকৰ গুহাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 41

उत्तंकोऽपि बिलं प्राप्तः प्रविश्य तमसावृतम् । दण्डकाष्ठं समादाय कुपितोह्यखनत्तदा

উত্তংকো সেই গুহালৈ গৈ, অন্ধকাৰৰে আৱৃত তাত প্ৰৱেশ কৰি, কাঠৰ দণ্ড হাতত লৈ ক্ৰুদ্ধ হৈ তৎক্ষণাৎ খনন কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 42

तं तथा दुःखितं दृष्ट्वा सक्लेशं गुरुकार्यतः । वज्रमारोपयामास दण्डांते पाकशासनः

তেওঁক এইদৰে দুখিত আৰু গুৰুৰ কাৰ্যৰ বাবে ক্লেশ সহি পৰিশ্ৰম কৰা দেখি, পাকশাসন ইন্দ্ৰই তেওঁৰ দণ্ডৰ আগত বজ্ৰ স্থাপন কৰিলে।

Verse 43

ततो विदारयामास स शीघ्रं धरणीतलम् । प्रविष्टश्चैव पातालं कुण्डलार्थं परिभ्रमन्

তাৰ পাছত তেওঁ তৎক্ষণাৎ ধৰণীতল বিদাৰণ কৰি, কুণ্ডলৰ সন্ধানত ঘূৰি ফুৰি পাতালত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 44

सोऽपश्यद्वाजिनं तत्र सर्वश्वेतं गुणान्वितम् । तेनोक्तः स्पृश मे गुह्यं ततः कार्यं भविष्यति

তাত তেওঁ তাত এটা অশ্ব দেখিলে—সম্পূৰ্ণ শ্বেত, শুভ গুণে বিভূষিত। সি ক’লে, “মোৰ গুহ্য অঙ্গ স্পৰ্শ কৰা; তেতিয়াই তোমাৰ কাৰ্য সিদ্ধ হ’ব।”

Verse 45

स चकार तथा शीघ्रं ततो धूमो व्यजायत । पातालं तेन सर्वत्र व्याप्तं भूधर वह्निना

সি তৎক্ষণাৎ তেনেকৈ কৰিলে; তেতিয়া ধোঁৱা উঠিল। পৰ্বতসম অগ্নিয়ে পাটাল সৰ্বত্ৰ ব্যাপি পেলালে।

Verse 46

ततश्च व्याकुलाः सर्वे पन्नगाः समुपाद्रवन् । तक्षकं पुरतः कृत्वा संप्राप्ताः कुण्डलान्विताः । उत्तंकाय ततो दत्त्वा प्रणिपत्य ययुर्गृहम्

তেতিয়া সকলো নাগ ব্যাকুল হৈ দৌৰি আহিল। তক্ষকক আগত ৰাখি, কুণ্ডলসহ উপস্থিত হ’ল; উত্তংকক দান কৰি, প্ৰণাম কৰি নিজ গৃহলৈ উভতি গ’ল।

Verse 47

वसिष्ठ उवाच । अथाश्वस्तमुवाचेदमहमग्निर्द्विजोत्तम । यस्त्वयाऽराधितः पूर्वमुपाध्यायनिदेशतः

বসিষ্ঠ ক’লে: তাৰ পাছত আশ্বস্ত ব্ৰাহ্মণক সি এইদৰে ক’লে—“হে দ্বিজোত্তম! মই অগ্নি, যাক তুমি পূৰ্বে উপাধ্যায়ৰ আদেশ অনুসাৰে আৰাধনা কৰিছিলা।”

Verse 48

ज्ञात्वा त्वां दुःखितं प्राप्तमिह प्राप्तः कृपापरः । सर्वथा त्वं च मे पृष्ठं भगवञ्छीघ्रमारुह

তুমি দুখিত হৈ ইয়ালৈ আহিছা বুলি জানি, কৰুণাৰে প্ৰেৰিত হৈ মই ইয়ালৈ আহিলোঁ। সেয়ে, হে ভগৱন, সৰ্বথা শীঘ্ৰে মোৰ পিঠিত আৰোহন কৰা।

Verse 49

नयामि तत्र यत्रास्ते गुरुः सर्वगुणालयः । आरूढस्तस्य पृष्ठे स प्रतस्थे ह्याश्रमं प्रति

মই তোমাক তাত লৈ যাম, য’ত তোমাৰ গুৰু—সকলো গুণৰ আশ্ৰয়—বাস কৰে। সি তেওঁৰ পিঠিত আৰূঢ় হৈ আশ্ৰমলৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 50

तत्क्षणात्समनुप्राप्तो गौतमस्य निवेशनम् । एतस्मिन्नेव काले तु अहिल्या कृतमंडना

সেই ক্ষণতে সি গৌতমৰ নিবাসত উপস্থিত হ’ল। আৰু ঠিক সেই সময়তে অলংকৃত আহিল্যা তাতেই আছিল।

Verse 51

स्नाता चाभ्येत्य भर्तारं साध्वी वाक्यमुवाच ह । उत्तंकोऽद्य न संप्राप्तः शापं दास्याम्यहं ध्रुवम्

স্নান কৰি সেই সাধ্বী পতিগৰাকীৰ ওচৰলৈ আহি ক’লে—“আজিও যদি উত্তংক নাহে, তেন্তে মই নিশ্চয় শাপ দিম।”

Verse 52

शिथिलो गुरुकृत्येषु स यदालक्षितो मया । तस्या वाक्यावसाने तु उत्तंकः पर्य्यदृश्यत

মই লক্ষ্য কৰিলোঁ যে সি গুৰু-কৰ্তব্যত শিথিল হৈ পৰিছে; তেতিয়া তাইৰ বাক্য শেষ হোৱাৰ লগে লগে উত্তংক দেখা দিলে।

Verse 53

प्रसन्नवदनो हृष्टः कुण्डलाभ्यां समन्वितः । प्रणिपत्य स तां भक्त्या कुण्डले संन्यवेदयत्

প্ৰসন্ন মুখে, হৃষ্টচিত্তে, কুণ্ডলযুগলসহ সি ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰি সেই কুণ্ডল তেখেতক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 54

सा दृष्ट्वा तत्क्षणात्साध्वी कर्णाभ्यां संन्यवेशयत् । स्वगृहाय ततस्तूर्णमुत्तंकं विससर्ज ह

সেইবোৰ দেখি সৎধৰ্মিণী সাধ্বী নাৰী তৎক্ষণাৎ কাণদ্বয়ত সিহঁতক পৰিধান কৰিলে। তাৰ পিছত উত্তংকক তৎপৰতাৰে নিজ গৃহলৈ উভতি যাবলৈ বিদায় দিলে।

Verse 55

वसिष्ठ उवाच । एवं स विवरो जातस्तक्षकोत्तंककारणात् । यथा मे चिंत्यते नित्यं धेन्वर्थं श्वभ्रपूरणे

বসিষ্ঠ ক’লে: তক্ষক আৰু উত্তংকৰ কাৰণতে সেই বিবৰ (খাদ) উৎপন্ন হ’ল। আৰু গাইৰ কল্যাণৰ বাবে সেই গহ্বৰ পূৰণৰ কথা মই সদায় চিন্তা কৰি থাকোঁ।

Verse 56

तस्मात्त्वं पूरय क्षिप्रं नान्यः शक्तोऽत्र कर्मणि । शीघ्रं कुरु नगश्रेष्ठ मम कार्यमसंशयम्

সেয়ে তুমি শীঘ্ৰে তাক পূৰণ কৰা; ইয়াত এই কৰ্ম কৰিবলৈ আন কোনো সক্ষম নহয়। হে নগশ্ৰেষ্ঠ, তৎক্ষণাৎ কৰাঁ; নিঃসন্দেহে মোৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰা।