Adhyaya 197

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु नागरो द्विजसत्तमाः । विश्वावसुरिति ख्यातो वेदवेदांगपारगः

সূত ক’লে: সেই একে সময়তে, হে দ্বিজসত্তমসকল, বিশ্বাৱসু নামে খ্যাত এজন নাগৰ ব্ৰাহ্মণ আছিল, যি বেদ আৰু বেদাঙ্গত পাৰগ আছিল।

Verse 2

पश्चिमे वयसि प्राप्ते तस्य पुत्रो बभूव ह । परावसुरिति ख्यातस्तस्य प्राणसमः सदा

তেওঁৰ জীৱনৰ পশ্চিম বয়স, অৰ্থাৎ বৃদ্ধাৱস্থাত উপনীত হোৱাত, তেওঁৰ এজন পুত্ৰ জন্মিল; সি পৰাৱসু নামে খ্যাত, সদায় তেওঁৰ প্ৰাণসম প্ৰিয়।

Verse 3

स वेदाध्ययनं चक्रे यौवने समुपस्थिते । वयस्यैः संमतैः सार्धं सदा हास्य परायणैः

যৌৱন উপস্থিত হোৱাত সি বেদ অধ্যয়ন কৰিলে; নিজৰ বয়সৰ মনোমোহা সঙ্গীসকলৰ সৈতে, যিসকল সদায় হাস্য-প্ৰবণ আছিল।

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य माघमास उपस्थिते । रात्रौ सोऽध्ययनं चक्र उपाध्यायगृहं गतः

তাৰ পাছত কোনো এক সময়ত, মাঘ মাহ উপস্থিত হোৱাত, সি উপাধ্যায়ৰ গৃহলৈ গৈ ৰাতি অধ্যয়ন কৰিলে।

Verse 5

निशीथे स समुत्थाय सर्वैर्मि त्रैश्च रक्षितः । वेश्यागृहं समासाद्य प्रसुप्तो वेश्यया सह

নিশীথত সি উঠি, সকলো সঙ্গীৰ দ্বাৰা ৰক্ষিত হৈ; বেশ্যাৰ গৃহত উপস্থিত হৈ, তাইৰ সৈতে শুই নিদ্ৰালু হ’ল।

Verse 6

जलपूर्णं समाधाय जलपात्रं समीपगम् । निजाचमनयोग्यं च जलपानार्थमेव च

সি ওচৰত জলভৰা পাত্ৰ থৈ দিলে—নিজ আচমন কৰিবলৈ উপযুক্ত, আৰু কেৱল জল পানৰ বাবেই নিৰ্দিষ্ট।

Verse 7

निशाशेषे तु संप्राप्ते स पिपासासमाकुलः । निद्रालस्यसमोपेतः शय्यां त्यक्त्वा समुत्थितः

ৰাতি প্ৰায় শেষ হোৱাত, পিয়াহে ব্যাকুল আৰু নিদ্ৰা-আলস্যে ভাৰাক্ৰান্ত হৈ, সি শয্যা ত্যাগ কৰি উঠিল।

Verse 8

वेश्याया मद्यपात्रं तु ह्यधस्तात्सं व्यवस्थितम् । तदादाय पपौ मद्यं जलभ्रांत्या यदैव सः

কিন্তু তলত বেশ্যাৰ মদ্যপাত্ৰ থোৱা আছিল; সি তাক তুলি, জল বুলি ভ্ৰম কৰি মদ্য পান কৰিলে।

Verse 9

तदा मद्यं परिज्ञाय पात्रं त्यक्त्वा सुदुःखितः । वैराग्यं परमं गत्वा प्रलापानकरो द्बहून्

তেতিয়া সি বুজিলে যে ই মদ; পাত্ৰ ত্যাগ কৰি গভীৰ দুখত পৰিল। পৰম বৈৰাগ্য লাভ কৰি বহু বিলাপ কৰিলে।

Verse 10

अहो निद्रान्वितेनाद्य किं मया विकृतं कृतम् । यदद्य मद्यमापीतं जलभ्रांत्या विगर्हितम्

“হায়! নিদ্ৰাত আচ্ছন্ন হৈ আজি মই কেনে বিকৃত কৰ্ম কৰিলোঁ—জল বুলি ভ্ৰম কৰি নিন্দিত মদ পান কৰিলোঁ!”

Verse 11

किं करोमि क्व गच्छामि कथं शुद्धिर्भवेन्मम । प्रायश्चित्तं करिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

“মই কি কৰোঁ, ক’লৈ যাওঁ? মোৰ শুদ্ধি কেনেকৈ হ’ব? অতি দুৰূহ হলেও মই প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিম।”

Verse 12

एवं निश्चित्य मनसा प्रभाते समुपस्थिते । शंखतीर्थं समासाद्य कृत्वा स्नानं तथा परम्

এইদৰে মনত দৃঢ় সংকল্প কৰি, প্ৰভাত উপস্থিত হোৱাত সি শঙ্খতীৰ্থত গৈ উত্তম শুদ্ধিস্নান কৰিলে।

Verse 13

सशिखं वपनं पश्चात्कारयित्वा त्वरावितः । गतश्च तिष्ठते यत्र ब्रह्मघोषपरायणः

তাৰ পাছত শিখা ৰাখি মুণ্ডন কৰাই তৎক্ষণাৎ ত্বৰিত হৈ আগবাঢ়িল আৰু য’ত ব্ৰহ্মঘোষ—বেদপাঠত নিবিষ্ট—জন অৱস্থান কৰিছিল, সেই ঠাইলৈ গ’ল।

Verse 14

उपाध्यायः सशिष्यश्च ब्रह्मस्थानं समाश्रितः । स गत्वा दूरतः स्थित्वा संनिविष्टो यथान्त्यजः

উপাধ্যায় শিষ্যসহ ব্ৰহ্মস্থানত আশ্ৰয় লৈ আছিল। তাত গৈ তেওঁ দূৰত থিয় হৈ, নিজৰ দোষৰ লাজত নত হৈ, যেন অন্ত্যজ, তেনেকৈ বহিল।

Verse 15

श्मश्रुमूर्धजहीनस्तु यदा मित्रैर्विलोकितः । तदा हास्याद्धतो मूर्ध्नि हस्ताग्रैश्च मुहुर्मुहुः

যেতিয়া বন্ধুসকলে তেওঁক দাড়ি আৰু মূৰ-চুলি নথকা দেখি, তেতিয়া তেওঁলোকে হাঁহিত ফাটি পৰিল আৰু উপহাস কৰি আঙুলিৰ আগৰে বাৰে বাৰে মূৰৰ মুকুটত টোকা মাৰিলে।

Verse 16

उपाध्यायस्तु तं दृष्ट्वा दीनं बाष्पपरिप्लुतम् । श्मश्रुमूर्धजसंत्यक्तं ततः प्रोवाच सादरम्

উপাধ্যায়ে তেওঁক দীন অৱস্থাত, চকুপানীত ভিজা, আৰু দাড়ি-মূৰ-চুলি ত্যাগ কৰা দেখি, তেতিয়া স্নেহেৰে সাদৰে কথা ক’লে।

Verse 17

किमद्य वत्स दूरे त्वमुपविष्टस्तु दैन्यधृक् । एहि मे संनिधौ ब्रूहि पराभूतोऽसि केन वा

“আজিৰ দিনা কি হ’ল, বৎস? তই কিয় এনেকৈ দীন হৈ দূৰত বহি আছ? মোৰ ওচৰলৈ আহ, ক’—কোনে তোক অপমান কৰিলে?”

Verse 18

परावसुरुवाच । अयोग्योऽहं गुरो जातः सेवायास्तव सांप्रतम् । वेश्याया मंदिरस्थेन ज्ञात्वा निजकमंडलुम्

পৰাৱসুৱে ক’লে: “হে গুৰুদেৱ, এতিয়া মই আপোনাৰ সেৱাৰ যোগ্য নোহোৱা হৈ পৰিছোঁ। মোৰ নিজৰ কমণ্ডলুৰ বিষয়ত, যেতিয়া মই এক বৈশ্যাৰ ঘৰত আছিলোঁ, তেতিয়া এটা কথা জানিব পাৰিলোঁ।”

Verse 19

वेश्याया मद्यपात्रं तु मद्यपूर्णं प्रगृह्य च । तस्माद्देहि विभो मह्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये

মই এজনী বেশ্যাৰ মদিৰা-পাত্ৰ, মদেৰে পূৰ্ণ, হাতে লৈছিলোঁ। সেয়ে, হে বিভু, মোৰ বিশুদ্ধিৰ বাবে মোক প্ৰায়শ্চিত্ত দিয়া।

Verse 20

धर्मद्रोणेषु यत्प्रोक्तं तत्करिष्याम्यसंशयम्

ধৰ্মশাস্ত্ৰত যি কোৱা হৈছে, সেইটোৱেই মই নিশ্চয় কৰিম—কোনো সন্দেহ নোহোৱাকৈ।

Verse 21

अथ तं बटवः प्रोचुर्वयस्यास्तस्य ये स्थिताः । हास्यं कृत्वा प्रकामाश्च वेश्या या गुरुसंनिधौ

তেতিয়া ওচৰত থিয় হৈ থকা তাৰ সঙ্গী ল’ৰাবোৰে তাক ক’লে; বহুত হাঁহি-ঠাট্টা কৰি, গুৰুৰ সান্নিধ্যত থকা সেই বেশ্যাৰ বিষয়ে কথা তুলিলে।

Verse 22

या एषा नृपतेः कन्या ख्याता रत्नावती जने । अस्याः स्तनौ गृहीत्वा त्वमधरं पिबसि द्रुतम् । ततस्ते स्याद्विशुद्धिश्च नान्यथा प्रभविष्यति

এইগৰাকী ৰজাৰ কন্যা, জনসাধাৰণৰ মাজত ৰত্নাৱতী নামে খ্যাত। তুমি তাইৰ স্তন দুটা ধৰি সোনকালে তাইৰ ওঁঠ পান কৰা; তেতিয়াহে তোমাৰ বিশুদ্ধি হ’ব—ইয়াৰ বাহিৰে আন উপায় নাই।

Verse 23

परावसुरुवाच । न वयस्या नर्मकालो विषमे मम संस्थिते । ममोपरि यदि स्नेहो वालमित्रत्वसंभवः । तदानीय द्विजानन्यान्वदध्वं निष्कृतिं मम

পৰাৱসুৱে ক’লে: হে বন্ধুসমূহ, মোৰ এই সংকটময় অৱস্থাত ঠাট্টা-তামাচাৰ সময় নহয়। যদি শৈশৱৰ বন্ধুত্বৰ পৰা জন্মা তোমালোকৰ মোৰ প্ৰতি সত্য স্নেহ থাকে, তেন্তে আন ব্ৰাহ্মণসকলক আনিবা আৰু মোৰ মুক্তিৰ বাবে উপযুক্ত নিষ্কৃতি কোৱা।

Verse 24

अथ ते नर्ममुत्सृज्य तद्दुःखेन च दुःखिताः । विश्वावसुं समासाद्य तद्वृत्तांतमथाब्रुवन्

তেতিয়া তেওঁলোকে ঠাট্টা-ধেমালি ত্যাগ কৰি, তেওঁৰ দুখত দুখিত হৈ, বিশ্বাৱসুৰ ওচৰলৈ গৈ, যি যি ঘটিছিল তাৰ সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত ক’লে।

Verse 25

सोऽपि तेषां समाकर्ण्य तत्कर्णकटुकं वचः । सभार्यः प्रययौ तत्र यत्र पुत्रो व्यवस्थितः

তেওঁলোকৰ কাণত কটু-তিক্ত লাগা কথাবোৰ শুনি, সিও পত্নীসহ সেই ঠাইলৈ ৰাওনা হ’ল য’ত তেওঁৰ পুত্ৰ অৱস্থিত আছিল।

Verse 26

दुःखेन महता युक्तः स्खलमानः पदेपदे । वृद्धभावात्तथा शोकात्पुत्राकृत्यसमुद्भवात्

মহা দুখে আচ্ছন্ন হৈ, পদে পদে হোঁচট খাই—বৃদ্ধাৱস্থাৰ বাবে আৰু পুত্ৰৰ অপকৰ্মৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা শোকৰ বাবে।

Verse 27

ततस्तौ प्रोचतुः पुत्रं बाष्पगद्गदया गिरा । दंपती बहुशोकार्तौ हा पुत्र किमिदं कृतम् । सोऽपि सर्वं समाचख्यौ ताभ्यां वृतांतमात्मनः

তাৰ পাছত বহু শোকত কাতৰ দম্পতীয়ে অশ্ৰুতে গদগদ কণ্ঠে পুত্ৰক ক’লে—“হায় পুত্ৰ! এই কি কৰিলা?” আৰু সিও নিজৰ ওপৰত যি ঘটিছিল তাৰ সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত তেওঁলোকক ক’লে।

Verse 28

प्रायश्चित्तं करिष्यामि तस्मादात्मविशुद्धये । ततो विश्वावसुर्विप्रान्स्मार्ताञ्छ्रुतिसमन्वितान् । तदर्थमानयामास वेदविद्याविचक्षणान्

“সেয়ে মোৰ আত্মশুদ্ধিৰ বাবে মই প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিম।” তেতিয়া বিশ্বাৱসুৱে সেই উদ্দেশ্যে স্মৃতি-প্ৰমাণ, শ্রুতি-সমন্বিত, বেদবিদ্যাত নিপুণ বিচক্ষণ ব্ৰাহ্মণসকলক আনিবলৈ পঠিয়ালে।

Verse 29

ततः परावसुस्तेषां पुरः स्थित्वा कृतांजलिः । प्रोवाच स्वादितं मद्यं मया रात्रावजानता । वेश्या भांडं समादाय ज्ञात्वा निजकमंडलुम्

তাৰ পাছত পৰাৱসু তেওঁলোকৰ আগত কৃতাঞ্জলি হৈ থিয় দি ক’লে— “ৰাতিৰ সময়ত অজানিতে মই মদ্যৰ স্বাদ ল’লোঁ। এজনী বেশ্যাই এটা ভাণ্ড ল’লে—সেয়া মোৰ নিজ কಮণ্ডলু বুলি চিনাকি পাই…”

Verse 31

एवमुक्तास्ततस्तेन विप्रास्ते स्मृतिवादिनः । धर्मशास्त्रं समालोक्य ततः प्रोचुश्च तं द्विजाः

তেওঁৰ এই কথাত, স্মৃতি-ব্যাখ্যাতা সেই বিপ্ৰসকলে ধৰ্মশাস্ত্ৰ চাওঁকচাই লৈ, তাৰ পাছত সেই দ্বিজক ক’লে।

Verse 32

अतिमानादतिक्रोधात्स्नेहाद्वा यदि वा भयात् । प्रायश्चित्तमनर्हं तु ददत्तत्पापमश्नुते

অতিমান, অতিক্ষোধ, স্নেহ বা ভয়ৰ বশত—যদি কোনো অযোগ্য ব্যক্তিক প্ৰায়শ্চিত্ত নিৰ্ধাৰণ কৰে, তেন্তে দাতা সেই একে পাপ ভোগ কৰে।

Verse 33

प्रायश्चित्तं प्रदास्यामस्तस्माद्युक्तं वयं तव । यदि शक्नोषि तत्कर्तुं तत्कुरुष्व समाहितः

“সেয়ে আমি তোমাৰ বাবে উপযুক্ত প্ৰায়শ্চিত্ত নিৰ্ধাৰণ কৰিম। যদি তুমি সেয়া কৰিব পাৰা, তেন্তে মন সংযত কৰি স্থিৰচিত্তে সেয়া কৰা।”

Verse 34

परावसुरुवाच । करोमि वो न चेद्वाक्यं तत्पृच्छामि कुतो द्विजाः । नाहं केनापि संदृष्टो मद्यपानं समाचरन्

পৰাৱসু ক’লে— “মই আপোনালোকৰ বাক্য অনুসৰি কৰিম; কিন্তু, হে দ্বিজসকল, মই সুধোঁ—ই কেনেকৈ জনা হ’ল? মদ্য পান কৰোঁতে মোক কোনোবাই দেখা নাছিল।”

Verse 35

तस्माद्ब्रूत यथार्हं मे प्रायश्चित्तं विशुद्धये । अपि प्राणहरं रौद्रं नो चेत्पापमवाप्स्यथ

সেয়ে মোৰ বিশুদ্ধিৰ বাবে যি যোগ্য প্ৰায়শ্চিত্ত, সেয়া মোক কওক—যদিও সি ৰৌদ্ৰ আৰু প্ৰাণহৰণকাৰী হয়; নচেৎ আপোনালোক পাপৰ ভাগী হ’ব।

Verse 36

ब्राह्मणा ऊचुः । बुध्यमानो द्विजो यस्तु मद्यपानं समाचरेत् । तावन्मात्रं हिरण्यं च तप्तं पीत्वा विशुध्यति

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: যি দ্বিজে সম্পূৰ্ণ জ্ঞানতে মদ্যপান কৰে, সি সেই একে পৰিমাণৰ গলিত তপ্ত সোণ পান কৰি বিশুদ্ধ হয়।

Verse 37

अज्ञानतो यदा पीतं मद्यं विप्रेण कर्हिचित् । अग्नितुल्यं घृतं पीत्वा तावन्मात्रं विशुध्यति

কিন্তু যদি কোনো সময় অজ্ঞানতাবশত কোনো বিপ্ৰে মদ্য পান কৰে, তেন্তে অগ্নিসদৃশ তপ্ত ঘৃত সেই একে পৰিমাণে পান কৰি সি বিশুদ্ধ হয়।

Verse 38

एवं ते सर्वमाख्यातं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । यदि शक्तोषि चेत्कर्तुं कुरुष्व त्वं द्विजोत्तम

এইদৰে বিশুদ্ধিৰ বাবে সকলো প্ৰায়শ্চিত্ত তোমাক কোৱা হ’ল। যদি তুমি ইহা কৰিবলৈ সক্ষম হওঁ, তেন্তে কৰা, হে দ্বিজোত্তম।

Verse 39

परावसुरुवाच । गंडूषमेकं मद्यस्य मया पीतं द्विजोत्तमाः । तावन्मात्रं पिबाम्येव घृतं वह्निसमं कृतम्

পৰাৱসুৱে ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, মই মদ্যৰ কেৱল এটা গণ্ডূষ (এটা মুখভৰ) পান কৰিছিলোঁ। সেয়ে মই সেই একে পৰিমাণৰ অগ্নিসদৃশ তপ্ত ঘৃতেই পান কৰিম।

Verse 40

युष्मदादेशतोऽद्यैव स्वशरीरविशुद्धये । विश्वावसुश्च तच्छ्रुत्वा वज्रपातोपमं वचः

“আপোনালোকৰ আদেশ অনুসৰি, আজি এই দিনেই, মোৰ নিজৰ দেহৰ শুদ্ধিৰ বাবে…” এই কথা শুনি বিশ্বাৱসুৱে—বজ্ৰপাত সদৃশ বচন যেন অনুভৱ কৰিলে।

Verse 41

विप्राणां चाथ पुत्रस्य तदोवाच सुदुःखितः । कृत्वाश्रुमोक्षणं भूरि बाष्पगद्गदया गिरा

তাৰ পাছত অতি দুঃখিত হৈ তেওঁ ব্ৰাহ্মণসকলক আৰু নিজৰ পুত্ৰক ক’লে; বহু অশ্ৰু ঝৰাই, বাষ্পে গদগদ কণ্ঠে কথা ক’লে।

Verse 42

सर्वस्वमपि दास्यामि पुत्रस्यास्य विशुद्धये । प्रायश्चित्तं समाचर्तुं न दास्यामि कथंचन

“এই পুত্ৰৰ শুদ্ধিৰ বাবে মই মোৰ সকলো সম্পত্তিও দিম। কিন্তু প্ৰায়শ্চিত্ত আচৰণ কৰিবলৈ মই কেতিয়াও অনুমতি নিদিম।”

Verse 43

अश्राद्धेयो विपांक्तेयः सपुत्रो वा भवाम्यहम् । स्थानं वा संत्यजाम्येतत्पुत्र मैवं समाचर

“মই পুত্ৰসহ শ্ৰাদ্ধৰ অযোগ্য আৰু ব্ৰাহ্মণ-পংক্তিত বহাৰ অযোগ্য হ’ব পাৰোঁ; অথবা এই স্থান ত্যাগ কৰিম। হে পুত্ৰ, এনেদৰে নকৰিবা।”

Verse 44

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य पितुर्विघ्नकरं परम् । प्रायश्चित्तस्य सस्नेहं पुत्रो वचनमब्रवीत्

পিতৃৰ সেই বাক্য শুনি—যি প্ৰায়শ্চিত্তত মহা বিঘ্নকাৰী আছিল—পুত্ৰই স্নেহভাৱে প্ৰায়শ্চিত্ত সম্বন্ধে কথা ক’লে।

Verse 45

त्यज तात मम स्नेहं मा विघ्नं मे समाचर । प्रायश्चित्तं करिष्यामि निश्चयोऽयं मया कृतः

পুত্ৰই ক’লে: 'হে পিতৃ, মোৰ প্ৰতি থকা স্নেহ ত্যাগ কৰক; মোৰ পথত বাধা নিদিব। মই প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিমেই, এয়া মোৰ দৃঢ় সংকল্প।'

Verse 46

मातोवाच । यदि पुत्र त्वया कार्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । तदहं पतिना सार्धं प्रवेक्ष्यामि पुरोऽनलम्

মাতৃয়ে ক’লে: 'হে পুত্ৰ, যদি তুমি শুদ্ধিৰ বাবে প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিব লগা হয়, তেন্তে মই তোমাৰ পিতৃৰ সৈতে তোমাৰ আগতেই জ্বলন্ত জুইত প্ৰৱেশ কৰিম।'

Verse 47

त्वां द्रष्टुं नैव शक्रोमि पिबंतमग्निवद्घृतम् । पश्चात्प्राणपरित्यक्तं सत्येना त्मानमालभे

'অগ্নিৰ দৰে ঘিউ পান কৰা তোমাক মই চাব নোৱাৰো। তোমাৰ প্ৰাণ ত্যাগ কৰাৰ পিছত, সত্যৰ শপত লৈ মইও মোৰ নিজৰ প্ৰাণ ত্যাগ কৰিম।'

Verse 48

पितोवाच । युक्तं पुत्रानया प्रोक्तं मात्रा तव हितं तथा । ममापि संमतं ह्येतत्करिष्यामि न संशयः

পিতৃয়ে ক’লে: 'পুত্ৰ, তোমাৰ মাতৃয়ে যি কৈছে সেয়া উচিত আৰু তোমাৰ মংগলৰ বাবেই। মইও ইয়াত সন্মত; মইও সেয়াই কৰিম—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।'

Verse 49

तच्छ्रुत्वा तं समायाता वृत्तांतं दुःखसंयुताः

সেই বৃত্তান্ত শুনি, তেওঁলোক দুখেৰে জৰ্জৰিত হৈ তাত সমবেত হ’ল।

Verse 51

पुत्रं प्रबोधयामासुः प्रायश्चित्तनिवृत्तये । तदा न शक्नुवंति स्म निवर्तयितुमं जसा

তেওঁলোকে পুত্ৰক বুজাইছিল যাতে সি প্ৰায়শ্চিত্তৰ পৰা নিবৃত্ত হয়; তথাপি তেতিয়াও সিহঁতে সহজে তাক উভতাব নোৱাৰিলে।

Verse 52

तावुभौ च पितापुत्रौ प्राणत्यागकृतादरौ

এইদৰে পিতা-পুত্ৰ দুয়ো প্ৰাণ ত্যাগ কৰিবলৈ দৃঢ় সংকল্প কৰিলে।

Verse 53

ततो वास्तुपदं जग्मुः सर्वज्ञो यत्र तिष्ठति । भर्तृयज्ञो महाभागः सर्वसंदेह वारकः

তাৰ পাছত সিহঁতে বাস্তুপদলৈ গ’ল, য’ত সৰ্বজ্ঞজন অৱস্থিত আছিল—ভৰ্তৃযজ্ঞ মহাভাগ, সকলো সন্দেহ নাশক।

Verse 54

तस्य सर्वं समाचख्युः परावसुसमुद्भवम् । वृत्तांतं मद्यपानोत्थं यन्मित्रैस्तस्य कीर्तितम्

সিহঁতে তেওঁক সকলো কথা ক’লে—পৰাৱসুৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সমগ্ৰ বিষয়, মদ্যপানজনিত সেই বৃত্তান্ত, যি তেওঁৰ মিত্ৰসকলে বৰ্ণনা কৰিছিল।

Verse 55

प्रायश्चित्तं तु हास्येन यच्च स्मार्तैः प्रकीर्तितम् । विश्वावसोश्च संकल्पं वह्निसाधनसंभवम्

সিহঁতে স্মাৰ্ত আচার্যসকলে উপহাসেৰে যি প্ৰায়শ্চিত্ত ক’ছিল সেয়াও জনালে, আৰু অগ্নিসাধনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বিশ্বাৱসুৰ সংকল্পো ক’লে।

Verse 56

सपत्नीकस्य मित्राणां यच्च दुःखमुपस्थितम् । निवेद्य तत्तथा प्रोचुर्भू योऽपिविनयान्वितम्

তেওঁলোকে পত্নীসহ বন্ধুসমূহৰ ওপৰত উপস্থিত হোৱা দুখো নিবেদন কৰিলে; সেই কথা জনাই, বিনয়েৰে পুনৰ ক’লে।

Verse 57

अतीतं वर्तमानं च भविष्यद्वापि यद्भवेत् । न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सर्वं जानीमहे वयम्

অতীত, বর্তমান আৰু ভৱিষ্যতে যি হ’ব—আপোনাৰ অজানা একো নাই। সেয়েহে আমি আপোনাক সৰ্বজ্ঞ বুলি জানো।

Verse 58

एतच्च नगरं सर्वं विश्वावसुकृतेऽधुना । संशयं परमं प्राप्तं तेन प्राप्तास्तवांतिकम्

বিশ্বাৱসুৱে এতিয়া যি কৰিলে, তাৰ ফলত এই সমগ্ৰ নগৰ গভীৰ সংশয়ত পৰিল; সেয়েহে আমি আপোনাৰ সান্নিধ্যলৈ আহিলোঁ।

Verse 59

तस्माद्ब्रूहि महाभाग यद्यस्त्यपरमेव हि । प्रायश्चित्तं द्विजस्यास्य मद्यपानविशुद्धये

সেয়েহে, হে মহাভাগ, যদি কোনো পৰম উপায় থাকে তেন্তে কওক—এই দ্বিজক মদ্যপান-দোষৰ পৰা শুদ্ধ কৰিবলৈ কোন প্ৰায়শ্চিত্ত আছে?

Verse 60

न ते ह्यविदितं किंचित्तव वेदसमुद्भवम् । भर्तृयज्ञो विहस्योच्चैस्ततो वचनमब्रवीत्

বেদসম্ভূত একো কথাই আপোনাৰ অজানা নহয়। তেতিয়া ভর্তৃযজ্ঞে উচ্চস্বৰে হাঁহি এই বাক্য ক’লে।

Verse 61

ब्राह्मणस्यास्य शुद्ध्यर्थमप्ययुपायः सुखावहः । विद्यमानोऽपि नास्त्येव मतिरेषा स्थिता मम

এই ব্ৰাহ্মণজনৰ শুদ্ধিৰ বাবে নিশ্চয়েই এক সুখদায়ক উপায় আছে; তথাপি থাকিলেও যেন নাই—এই ভাবনাই মোৰ মনত দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ হৈ আছে।

Verse 62

ब्राह्मणा ऊचुः पूर्वापरविरोधे नवाक्यमेतन्महामते । कथमस्ति कथं नास्ति तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि । विस्मयोऽयं महाञ्जातः सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “হে মহামতে, এই বাক্য নতুন আৰু পূৰ্বাপৰৰ সৈতে বিৰোধী যেন লাগে। কেনেকৈ আছে, কেনেকৈ নাই? সেয়ে আপুনি ব্যাখ্যা কৰিব। সকলো দ্বিজন্মাৰ মাজত মহা বিস্ময় জাগিছে।”

Verse 63

भर्तृयज्ञ उवाच । जपच्छिद्रं तपश्छिद्रं यच्छिद्रं यज्ञकर्मणि । सर्वं भवति निश्छिद्रं यस्य चेच्छंति ब्राह्मणाः

ভৰ্তৃযজ্ঞ ক’লে: “জপত যি ছিদ্ৰ, তপত যি ছিদ্ৰ, আৰু যজ্ঞকৰ্মত যি কোনো দোষ—যাক ব্ৰাহ্মণসকলে ইচ্ছা কৰি অনুমোদন কৰে, তাৰ বাবে সকলো নিছিদ্ৰ হৈ যায়।”

Verse 64

अच्छिद्रमिति यद्वाक्यं वदंति क्षितिदेवताः । विशेषान्नागरोद्भूतास्तत्तथैव न चान्यथा

‘নিছিদ্ৰ’ বুলি যি বাক্য, ক্ষিতিদেৱতা (ব্ৰাহ্মণ)সকলে কয়। কিন্তু নাগৰ পৰম্পৰাৰ পৰা উদ্ভূতসকল বিশেষ—সেয়া ঠিক তেনেকুৱাই, অন্যথা নহয়।

Verse 65

तथा च ब्रह्मशालायां संस्थितैर्यदुदाहृतम् । नान्यथा तत्परिज्ञेयं हास्येनापि स्मृतिं विना

আৰু ব্ৰহ্মশালাত সমবেতসকলে যি উচ্চাৰণ কৰিলে, তাক সেই অৰ্থতেই বুজিব লাগে, অন্যথা নহয়; হাঁহিৰ ছলে কোৱা হলেও, স্মৃতি-প্ৰমাণ স্মৰণ নকৰাকৈ গ্ৰহণ কৰিব নালাগে।

Verse 66

स एष हास्यभावेन प्रोक्तो मित्रैः परावसुः

এই পৰাৱসুক বন্ধুসমূহে হাস্য-পরিহাসৰ ভাৱে উল্লেখ কৰিছিল।

Verse 67

रत्नवत्याः स्तनौ गृह्य यद्यास्वादयतेऽधरम् । तद्भविष्यति मे शुद्धिर्मद्यपान समुद्भवा

“যদি সি ৰত্নৱতীৰ স্তন ধৰি তাইৰ অধৰ-ওঁঠৰ আস্বাদ লয়, তেন্তে মদ্যপানৰ পৰা মোৰ ভিতৰত উদ্ভৱ হোৱা অশুদ্ধি শুদ্ধ হ’ব।”

Verse 68

तदुपायो मया प्रोक्तो विप्रस्यास्य सुखावहः । पराशरमतेनैव करोति यदि शुध्यति

“এই ব্ৰাহ্মণৰ সুখকাৰী উপায় মই ক’লোঁ। পৰাশৰৰ মত অনুসাৰে যদি সি কৰে, তেন্তে সি শুদ্ধ হয়।”

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येतच्छुणुते राजा वाक्यमीर्ष्यापरायणः । तत्सर्वेषां वधं कुर्याद्विप्राणामन्यथा भवेत्

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “ঈৰ্ষাত নিমগ্ন ৰজাই যদি এই বাক্য শুনে, তেন্তে সি আমাৰ সকলো ব্ৰাহ্মণক বধ কৰিব পাৰে; নহ’লে ফল অন্যথা হ’ব।”

Verse 70

तस्मात्करोतु चाभीष्टमेष विप्रः परावसुः । मातापितृसमोपेतो वयं यास्यामहे गृहम्

“সেয়ে এই ব্ৰাহ্মণ পৰাৱসুৱে যি ইচ্ছা কৰে সেয়া কৰক। আমি মাতৃ-পিতৃসহ গৃহলৈ যাম।”

Verse 71

भर्तृयज्ञ उवाच । स राजा नीतिमान्विज्ञः सर्वधर्मपरायणः । भक्तो देवद्विजानां च सर्वशास्त्र विचक्षणः

ভৰ্তৃযজ্ঞ ক’লে: সেই ৰজা নীতিমান আৰু বিবেকী, সকলো ধৰ্মত পৰায়ণ; দেৱতা আৰু দ্বিজসকলৰ ভক্ত, আৰু সকলো শাস্ত্ৰৰ তত্ত্ব বুজাত নিপুণ।

Verse 72

तस्मान्मया समं सर्वे नागरायांतु तद्ग्रहे

সেয়ে, মোৰ সৈতে সকলো নগৰবাসী নগৰত থকা তেওঁৰ গৃহলৈ যাওক।

Verse 73

मध्यगं पुरतः कृत्वा तद्वक्त्रेण च तत्पुरः । कथयंतु च वृत्तांतं मद्यपान समुद्भवम्

তাক মাজত ৰাখি আগলৈ আনক; আৰু ৰজাৰ সন্মুখত, তাৰ নিজৰ মুখেৰে, মদ্যপানৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ঘটনাৰ বৃত্তান্ত ক’বলৈ দিয়ক।

Verse 74

परावसोश्च यत्प्रोक्तं वयस्यैर्हास्यमाश्रितैः । पराशरसमुत्थं च यद्वाक्यं तत्स्मृतेः परम्

আৰু পৰাৱসুক তাৰ সঙ্গীসকলে হাঁহি-ধেমালিত যি কৈছিল, লগতে পৰাশৰৰ পৰা উদ্ভূত যি বাক্য—সেয়া কেৱল স্মৃতি-মাত্ৰতকৈও শ্ৰেষ্ঠ, অধিকাৰযুক্ত বুলি গণ্য।

Verse 75

तच्छ्रुत्वा यदि भूपाल ईर्ष्या लोभसमन्वितः । भविष्यति ततोऽहं तं धारयिष्यामि सत्पथे

যদি এই কথা শুনি ভূপাল ঈৰ্ষ্যা আৰু লোভেৰে আচ্ছন্ন হয়, তেন্তে মই তাক সংযত কৰি সৎপথে—ধৰ্মমাৰ্গত—স্থিৰ ৰাখিম।

Verse 76

सूतौवाच । ततस्ते नागराः सर्वे सन्तोषं परमं गताः । साधुवादैः समभ्यर्च्य भर्तृयज्ञं पृथग्विधैः

সূতে ক’লে: তেতিয়া সেই সকলো নগৰবাসী পৰম সন্তোষ লাভ কৰিলে। ‘সাধু! সাধু!’ ধ্বনি আৰু নানা আশীৰ্বাদ-বচনেৰে ভর্তৃযজ্ঞক সন্মান কৰি তেওঁলোকে ভক্তিভাৱে প্ৰণাম জনালে।

Verse 77

तेनैव सहितं तूर्णं मध्ये कृत्वा च मध्यगम् । गर्त्तातीर्थसमुद्भूतं वेदवेदांगपारगम्

তাৰপিছত তেওঁক সঙ্গ লৈ তৎক্ষণাৎ, তেওঁক মাজত স্থাপন কৰি, গৰ্ত্তা-তীৰ্থৰ সৈতে সম্পৰ্কিতভাৱে উদ্ভৱ হোৱা সেই পণ্ডিতক আগবঢ়াই আনিলে—যি বেদ আৰু বেদাঙ্গৰ পাৰলৈ পাৰগামী আছিল।

Verse 78

स्मृतिज्ञं लक्षणज्ञं तमाहिताग्निं यशस्विनम् । यष्टारं बहुयज्ञानां भर्तृयज्ञमते स्थितम्

তেওঁ স্মৃতি-জ্ঞানী আৰু শুভ লক্ষণ-জ্ঞানী আছিল; আহিতাগ্নি ধাৰণকাৰী, যশস্বী; বহু যজ্ঞৰ কৰ্তা; আৰু ভর্তৃযজ্ঞৰ যজ্ঞ-শাসনত সুদৃঢ়ভাৱে প্রতিষ্ঠিত আছিল।

Verse 79

आनर्तेनापि भूपेन स्वर्गभ्रष्टेन वै पुरा । कर्णोत्पलाजनित्रेण यश्च पूर्वं चिरन्तनः

পূৰ্বকালত, স্বৰ্গৰ পৰা পতিত হোৱা আনর্তৰ ৰজাইও এই চিৰপ্ৰসিদ্ধ, বয়োজ্যেষ্ঠ পুণ্যপুৰুষক সন্মান/প্রতিষ্ঠা কৰিছিল; তেওঁ কৰ্ণোৎপলাজনিত্ৰা-বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা।

Verse 80

चमत्कारपुरे न्यस्तः स्थानेऽस्मिन्विप्रगौरवात् । येन सिध्यंति कार्याणि सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

ব্ৰাহ্মণসকলৰ গৌৰৱ আৰু সন্মানৰ বাবে, এই স্থানতেই চমৎকাৰপুৰত তেওঁক প্রতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। তেওঁৰ দ্বাৰাই সকলো দ্বিজৰ কাৰ্য সিদ্ধ হয়।

Verse 81

तथा चैव तु चान्यानि चमत्कारपुरस्य च । हरिभद्राभिधानं तं भर्तृयज्ञसमन्वितम्

তথাপি চমৎকাৰপুৰ-সম্পৰ্কীয় আন বৃত্তান্তসমূহতো তেওঁক ‘হৰিভদ্ৰ’ নামে কোৱা হয়—ভৰ্তৃযজ্ঞৰ অনুশাসন-অনুষ্ঠানে সমন্বিত।

Verse 82

कृत्वा ते नागराः सर्वे राजद्वारमुपागताः । परावसुं समादाय मातापितृसमन्वितम्

সেইদৰে কৰি সকলো নগৰবাসী ৰাজদ্বাৰত উপস্থিত হ’ল আৰু পৰাৱসুক মাতৃ-পিতৃসহ লৈ আহিল।

Verse 83

अथ द्वाःस्थो द्रुतं गत्वा भूपतेस्तान्न्यवेदयत् । ब्राह्मणान्भर्तृयज्ञेन हरिभद्रेण संयुतान्

তেতিয়া দ্বাৰস্থে দ্ৰুত গৈ ভূপতিক জনালে—“ভৰ্তৃযজ্ঞ-সম্পৰ্কীয় হৰিভদ্ৰসহ ব্ৰাহ্মণসকল আহিছে।”

Verse 84

आनर्तोऽपि च ताञ्छ्रुत्वा राजद्वारसमागतान् । पुरोधसा समायुक्तः संमुखं प्रययौ तदा

তেওঁলোক ৰাজদ্বাৰত আহি উপস্থিত হোৱা বুলি শুনি, ৰজা আনৰ্তও ৰাজপুৰোহিতসহ তেতিয়া সন্মুখে গৈ তেওঁলোকক সাক্ষাৎ কৰিলে।

Verse 85

दत्त्वार्घं मधुपर्कं च विष्टरं गां तथा नृपः । प्रथमं भर्तृयज्ञाय हरिभद्राय वै ततः

ৰজাই অৰ্ঘ্য, মধুপৰ্ক, আসন আৰু গৰু দান কৰিলে—সৰ্বপ্ৰথমে ভৰ্তৃযজ্ঞ-অনুষ্ঠাতা হৰিভদ্ৰক, তাৰ পিছত (অন্যসকলক)।

Verse 86

चतुर्णां मुद्गहस्तानां तथान्येषां द्विजन्मनाम् । आद्यऋग्यजुःसाम्नां च प्रगृह्याशीर्वचः परम्

চাৰি ‘মুদ্গ-হস্ত’ ব্ৰাহ্মণ আৰু আন দ্বিজসকলৰ পৰা—ঋগ্, যজুঃ আৰু সামবেদীয় পৰম্পৰাৰ অগ্ৰগণ্যসকলৰ পৰা—তেওঁ পৰম আশীৰ্বাদ-বচন গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 88

तथा तेषूपविष्टेषु सर्वेषु पृथिवीपतिः । उपविश्य धरापृष्ठे कृतांजलिर भाषत

তেওঁলোক সকলোৱে এইদৰে আসন গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত, পৃথিৱীপতি (ৰাজা) মাটিত বহিল আৰু কৃতাঞ্জলি হৈ ভক্তিভাৱে কথা ক’লে।

Verse 89

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यन्मे गृहमुपागतः । सर्वोऽयं नागरो लोको भर्तृयज्ञसमन्वितः

“মই ধন্য; মই অনুগৃহীত—কাৰণ আপুনি মোৰ ঘৰলৈ আহিছে। এই সমগ্ৰ নাগৰ জনসমাজ ভৰ্তৃ-যজ্ঞৰ অনুষ্ঠানত একত্ৰিত।”

Verse 90

तदादिशतु मां लोको यत्कृत्यं प्रकरोमि वः । अदेयमपि यच्छामि गृहायातस्य सांप्रतम्

“সভাই মোক আদেশ কৰক—আপোনালোকৰ বাবে মই কি কৰ্তব্য কৰোঁ। এতিয়া আপোনালোক ঘৰলৈ আহি উপস্থিত হোৱা বাবে, দিয়া অনুচিত হলেও মই দিম।”

Verse 91

अगम्यमपि यास्यामि करिष्येऽकृत्यमेव च । तच्छ्रुत्वा हरिभद्रः स समुत्थाय त्वरान्वितः

“মই অগম্য ঠাইলৈও যাম; আৰু অকৰ্তব্য বুলিও যি, সেয়াও কৰিম।” এই কথা শুনি হৰিভদ্ৰ তৎক্ষণাৎ উঠিল, ত্বৰাৰে ভৰপূৰ হৈ।

Verse 92

पप्रच्छाद्यांस्तदर्थं च बह्वृचांस्तदनंतरम् । अध्वर्यूंश्चैव छांदोग्याननुज्ञातश्च तैस्तदा

তাৰ পাছত তেওঁ সেই বিষয়ত বহ্বৃচসকলৰ মাজৰ অগ্ৰগণ্যসকলক সুধিলে; তদনন্তৰ অধ্বৰ্যু আৰু ছান্দোগ্যসকলৰ পৰামৰ্শও ল’লে—আৰু তেওঁলোকৰ অনুমতি লৈ আগবাঢ়িল।

Verse 93

प्राणरुद्रान्वदंत्वाद्या जीवसूक्तं च बह्वृचाः । एषां चैव पृथिव्यादिसवनं यत्पुरा कृतम्

“অগ্ৰগণ্যসকলে প্ৰাণ-ৰুদ্ৰসমূহ পাঠ কৰক, আৰু বহ্বৃচসকলে জীৱ-সূক্ত উচ্চাৰণ কৰক। আৰু ‘পৃথিৱী আদি’ সৱনো তেনেদৰেই সম্পন্ন হওক, যেনেকৈ পূৰ্বে এই ক্ৰিয়াসকলৰ বাবে কৰা হৈছিল।”

Verse 94

पठन्त्वध्वर्यवः सर्वे छांदोग्याश्च पृथक्पृथक् । मधुच्युतेन संयुक्तं प्रपठन्तु च सिद्धये

“সকলো অধ্বৰ্যু আৰু ছান্দোগ্যই নিজ নিজ পদ্ধতিত পৃথক পৃথকভাৱে পাঠ কৰক। আৰু সিদ্ধিৰ নিমিত্তে ‘মধুচ্যুত’ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি পুনৰো উচ্চাৰণ কৰক।”

Verse 95

भर्तृयज्ञमतेनैवं तेन प्रोक्ता द्विजोत्तमाः । पप्रच्छुश्चैव तत्सर्वं यत्प्रोक्तं तेन धीमता

এইদৰে ভর্তৃ-যজ্ঞৰ মত অনুসাৰে সেই বুদ্ধিমানজনে দ্বিজোত্তমসকলক উপদেশ দিলে; আৰু তেওঁলোকে পাল্টাই তেওঁ কোৱা সকলো কথাৰ বিষয়ে সুধিলে।

Verse 96

ततः पाठावसाने तु मध्यगः प्राह सादरम् । परावसुसमुद्भूतं वृत्तांतं तस्य भूपतेः

তাৰ পাছত পাঠ শেষ হ’লে, মাজত বহি থকা জনে সাদৰে ক’লে—পৰাৱসুৰ পৰা উদ্ভূত সেই ৰজাৰ বৃত্তান্ত বৰ্ণনা কৰি।

Verse 97

सभामंडपमासाद्य सर्वान्समुपवेशयत् । वरासनेषु हैमेषु यथावदनुपूर्वशः

সভামণ্ডপত উপস্থিত হৈ তেওঁ সকলোকে বিধিমতে, ক্ৰম অনুসাৰে, উত্তম স্বৰ্ণাসনত বহুৱালে।

Verse 98

भर्तृयज्ञेन चानीता यथा सर्वे द्विजातयः । तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टः कृतांजलिपुटोऽब्रवीत्

ভৰ্তৃযজ্ঞে তাই তেওঁক আৰু সকলো দ্বিজাতক একেলগে আনিলে; সেয়া শুনি ৰজা আনন্দিত হৈ কৰযোৰে ক’লে।

Verse 99

धन्योहं कृतपुण्योऽस्मि यस्य मे नागरैर्द्विजैः । विप्रत्रयप्ररक्षार्थं प्रसादोऽयं महान्कृतः

“ধন্য মই, পুণ্যৱান মই—কাৰণ নাগৰ দ্বিজসকলে মোৰ বাবে এই মহান অনুগ্রহ কৰিলে, তিনিজন ব্ৰাহ্মণৰ ৰক্ষাৰ্থে।”

Verse 100

धन्या मे कन्यका चेयं रक्षयिष्यति च स्वयम् । ब्राह्मणत्रितयं ह्येतन्मरणे कृतनिश्चयम्

“ধন্য মোৰ এই কন্যাও—ইয়েই নিজে সেই ব্ৰাহ্মণ-ত্ৰয়ক ৰক্ষা কৰিব, যিসকলে মৃত্যুৰ সংকল্প কৰিছে।”

Verse 101

अथाऽसावानयामास तां कन्यां तत्क्षणाद्द्विजाः । उपविष्टं सभामध्ये ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत्

তাৰ পাছত তেওঁ তৎক্ষণাৎ সেই কন্যাক আনিলে; আৰু সভাৰ মাজত বহি ব্ৰাহ্মণসকলৰ আগত বিষয়টো নিবেদন কৰিলে।

Verse 102

एषा कन्या मयानीता युष्मद्वाक्याद्द्विजोत्तमाः । भर्तृयज्ञेन यत्प्रोक्तं तत्करोतु च स द्विजः

হে দ্বিজোত্তমসকল, আপোনালোকৰ কথামতে মই এই কন্যাক লৈ আনিছোঁ। ভৰ্তৃযজ্ঞই যি কৈছে, সেই ব্ৰাহ্মণে ঠিক তাকেই কৰক।

Verse 103

ततस्तत्र समानीय ब्राह्मण तं परावसुम् । भर्तृयज्ञ इदं वाक्यं कन्यायाः पुरतोऽब्रवीत्

তাৰ পাছত, ব্ৰাহ্মণ পৰাৱসুক তালৈ আনি, ভৰ্তৃযজ্ঞই কন্যাৰ সন্মুখত এই কথাবোৰ ক’লে।

Verse 104

इमां त्वं कन्यकां चित्ते जननीं यदि मन्यसे । अधरास्वादनं कुर्वंस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि

যদি তুমি তোমাৰ হৃদয়ত এই কন্যাক মাতৃ বুলি গণ্য কৰা, তেন্তে তেওঁৰ ওঁঠৰ সোৱাদ ল’লে তুমি সিদ্ধি লাভ কৰিবা।

Verse 105

अनुरागपरो भूत्वा यद्यास्वादनतत्परः । भविष्यति ततो रक्तं तव वक्त्रे परावसो

কিন্তু যদি তুমি কামাসক্ত হৈ সোৱাদ ল’বলৈ যোৱা, তেন্তে হে পৰাৱসু, তোমাৰ মুখত তেজ ওলাব।

Verse 106

शुद्धस्य त्वथ दुग्धं च भविष्यति न संशयः

কিন্তু যিজন পৱিত্ৰ, তেওঁৰ বাবে গাখীৰ ওলাব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 107

स्तनाभ्यां तव हस्ताभ्यां स्पर्शात्क्षीरं भवेद्यदि । तत्ते शुद्धिः परिज्ञेया रक्तं वा न भविष्यति

যদি তোমাৰ হাতৰ স্পৰ্শত তাইৰ স্তনদ্বয়ৰ পৰা দুগ্ধ ওলাই আহে, তেন্তে তোমাৰ শুদ্ধি নিশ্চিত বুলি জানিবা; আৰু ৰক্ত প্ৰকাশ নাপাব।

Verse 108

एवमुक्त्वाथ तं कन्यां ततः प्रोवाच स द्विजः । एनं त्वं पुत्रवत्पश्य पुत्रि ब्राह्मणसत्तमम्

এইদৰে কন্যাটিক ক’লে, তাৰ পাছত সেই দ্বিজে ক’লে— “কন্যা, এই উত্তম ব্ৰাহ্মণক পুত্ৰৰ দৰে চোৱা।”

Verse 109

येन शुद्धिमवाप्नोति त्वदोष्ठास्वादने कृते । स्पर्शिताभ्यां स्तनाभ्यां च प्रायश्चित्तं यतः स्मृतम्

“ইয়াৰ দ্বাৰাই সি শুদ্ধি লাভ কৰে—কাৰণ তোমাৰ ওঁঠৰ স্বাদ লোৱাৰ পাছত আৰু স্তনদ্বয় স্পৰ্শ কৰাৰ পাছত, প্ৰায়শ্চিত্ত বিধান সত্যই স্মৃতিত কোৱা হৈছে।”

Verse 110

एतदस्य द्विजेंद्रस्य वयस्यैर्हास्यसंयुतैः । येन शुद्धिमवाप्नोति नो चेन्मृत्युमवाप्स्यति

“এইটো সেই দ্বিজেন্দ্ৰৰ ওপৰত তাৰ হঁহা-হঁহি কৰা সঙ্গীয়ে আৰোপ কৰিছে: ইয়াৰ দ্বাৰা সি শুদ্ধি পাব; নতুবা সি মৃত্যুক পাব।”

Verse 111

सूत उवाच । सा तथेति प्रतिज्ञाय सव्रीडं तमुवाच ह । एहि वत्स कुरुष्व त्वं प्रायश्चित्तं विशुद्धये

সূতে ক’লে: তাই “তথাই হওক” বুলি প্ৰতিজ্ঞা কৰি, লাজেৰে তাক ক’লে— “আহা, বৎস; সম্পূৰ্ণ বিশুদ্ধিৰ বাবে তুমি প্ৰায়শ্চিত্ত কৰা।”

Verse 112

मातृभावं समाधाय मया त्वं कल्पितः सुतः । सोऽपि तां मातृवन्मत्वा तस्याः सांनिध्यमागतः

মাতৃভাৱ ধৰি মই তোমাক পুত্ৰ ৰূপে নিযুক্ত কৰিলোঁ; আৰু সিও তাক মাতৃ বুলি মানি তাইৰ সান্নিধ্যলৈ আহিল।

Verse 113

स्पृष्टवांश्च स्तनौ तस्याः सर्वलोकस्य पश्यतः । स्पृष्टाभ्यां च स्तनाभ्यां च तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः

সকলো লোকৰ দৃষ্টিৰ আগতে সি তাইৰ স্তন স্পৰ্শ কৰিলে; আৰু যি মুহূর্ততে সেই স্তন স্পৰ্শ হ’ল, হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল—

Verse 114

क्षीरधारे विनिष्क्रांते कुन्देंदुहिमसंनिभे

তেতিয়া ক্ষীৰধাৰা ওলাই আহিল, কুন্দফুল, চন্দ্ৰ আৰু হিমৰ দৰে শুভ্ৰ।

Verse 115

अथौष्ठास्वादनं यावत्तस्याः स कुरुते द्विजः । तावत्क्षीरं विनिष्क्रांतं तादृग्रूपं तदाननात्

তাৰ পাছত যিমান সময় সেই দ্বিজে তাইৰ ওঁঠৰ আস্বাদ ল’লে, সিমান সময়েই তাইৰ মুখৰ পৰা সেই একে ৰূপৰ ক্ষীৰ ওলাই থাকিল।

Verse 116

एतस्मिन्नंतरे सर्वैस्ताला दत्ता द्विजातिभिः । राज्ञाऽयं ब्राह्मणः शुद्धो वदमानैर्मुहुर्मुहुः

ইতিমধ্যে সকলো দ্বিজে তালি বজাই বাৰে বাৰে ক’লে: “ৰাজাৰ আদেশে এই ব্ৰাহ্মণ শুদ্ধ হ’ল!”

Verse 117

सोऽपि प्रदक्षिणीकृत्य तां च कन्यां मुहुर्मुहुः । नमस्कृत्य क्षमस्वेति त्वं मातः पुत्रवत्सले

সেও সেই কন্যাৰ চাৰিওফালে বাৰে বাৰে প্ৰদক্ষিণা কৰিলে; নমস্কাৰ কৰি ক’লে—“মাতৃ, পুত্ৰ-ৱৎসলা, কৃপা কৰি মোক ক্ষমা কৰা।”

Verse 118

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमानर्तो विस्मयान्वितः । शशंस भतृयज्ञं तं प्रायश्चित्तप्रदायकम्

সেই মহা আশ্চৰ্য দেখি, বিস্ময়ে ভৰপূৰ আনর্তে সেই ভতৃ-যজ্ঞক প্ৰশংসা কৰিলে—যি পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত, শুদ্ধিকৰ প্ৰায়শ্চিত্ত প্ৰদান কৰে।

Verse 119

अहोऽतीव सुभा ग्योऽहं यस्य मे गृहमागताः । ईदृशा ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः

“আহা! মই অতি ভাগ্যৱান, কিয়নো এনে ব্ৰাহ্মণসকল মোৰ ঘৰলৈ আহিছে—যাঁহাৰ উপস্থিতিতেই চমৎকাৰ, যেন আশ্চৰ্যৰ পৰা উদ্ভূত।”

Verse 120

तथा चैतादृशी कन्या ह्यसामान्यप्रवर्तिनी । रत्नावती महाभागा सत्यशौचसमन्विता

“আৰু তেনেদৰে এই কন্যা ৰত্নাৱতীও অসামান্য আচৰণেৰে চলা—মহাভাগ্যা, সত্য আৰু শৌচ (পবিত্ৰতা)ৰে সমন্বিতা।”

Verse 121

तथाऽयं नैव सामान्यो ब्राह्मणश्च परावसुः । यश्चेदृशीं समासाद्य कन्यां नो विकृतः स्थितः

“তেনেদৰে এই ব্ৰাহ্মণ পৰাৱসুও নিশ্চয় সাধাৰণ নহয়; এনে কন্যাক লগ পাইও তেওঁ বিকৃত নহ’ল, স্থিৰ আৰু অবিচল থাকিল।”

Verse 122

एवमुक्त्वा विसृज्याथ तान्विप्रान्पार्थिवोत्तमाः । तां च कन्यां समादाय ततश्चांतःपुरं ययौ

এইদৰে কৈ পৃথিৱীৰ উত্তম ৰজাই সেই ব্ৰাহ্মণসকলক বিদায় দিলে; আৰু কন্যাটিক লগত লৈ তেতিয়া অন্তঃপুৰলৈ গ’ল।

Verse 123

अथ ते नागराः सर्वे मर्यादां चक्रिरे ततः । अद्यप्रभृति या वेश्या स्थानेऽस्मिन्वासमेष्यति

তাৰ পাছত নগৰৰ সকলো লোকেই এক নিয়ম স্থাপন কৰিলে: “আজিৰ পৰা যি কোনো বেশ্যা এই ঠাইত বাস কৰিবলৈ আহিব—”

Verse 124

तया नैव गृहे धार्यं सुरामांसं कथंचन । दूषयंति सदा दुष्टा नागराणां सुतानिह

“তাইৰ দ্বাৰা কোনো মতে ঘৰত সুৰা-মাংস নধৰিব; কিয়নো এনে দুষ্টা নাৰীসকলে ইয়াত নগৰবাসীৰ পুত্ৰসকলক সদায় ভ্ৰষ্ট কৰে।”

Verse 125

अथ व्यवस्थामुत्क्रम्य या हि तद्धारयिष्यति । सा दण्ड्यास्माच्च निर्वास्या प्रेत्य स्यात्पापभागिनी

“আৰু যি কোনো নাৰী এই বিধি উলংঘি সেইবোৰ ধাৰণ কৰিব, তাইক দণ্ড দিয়া হ’ব আৰু আমাৰ পৰা নিৰ্বাসিত কৰা হ’ব; মৃত্যুৰ পাছত তাই পাপৰ অংশীদাৰ হ’ব।”

Verse 126

औदुम्बर्या मध्यगेन दत्तं तालत्रयं तदा

তেতিয়া সেই সময়ত তিনিটা তালগছৰ এক গুচ্ছ নিৰ্ধাৰিত কৰা হ’ল, আৰু তাৰ মাজমজিয়াত এটা ঔদুম্বৰ (ডুমুৰ) গছ থিয় হৈ আছিল।

Verse 197

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परावसुप्रायश्चित्तविधानवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘পৰাৱসুৰ প্ৰায়শ্চিত্ত-বিধিৰ বৃত্তান্ত বৰ্ণনা’ নামক, ১৯৭তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।