Adhyaya 194

Verse 1

सूत उवाच । एवं सा तान्वरान्दत्त्वा सर्वेषां शापभागिनाम् । मौनव्रतपरा भूत्वा निविष्टाऽथ धरातले

সূত ক’লে: এইদৰে শাপভাগী সকলোকে সেই বৰ দান কৰি, তাই মৌনব্ৰতত নিবিষ্ট হৈ, তাৰ পাছত ভূমিত বহিল।

Verse 2

ततो देवगणाः सर्वे तापसाश्च महर्षयः । साधुसाध्विति तां प्रोच्य ततः प्रोचुरिदं वचः

তেতিয়া সকলো দেবগণ, তপস্বী আৰু মহর্ষিসকলে তাইক “সাধু, সাধু” বুলি প্ৰশংসা কৰি, তাৰ পাছত এই বাক্য ক’লে।

Verse 3

एतां देवीप्रसादेन ब्राह्मणानां विशेषतः । पूजयिष्यंति मर्त्येऽत्र सर्वे लोकाः समाहिताः

দেৱীৰ কৃপাৰে, মৰ্ত্যলোকৰ সকলো লোক—বিশেষকৈ ব্ৰাহ্মণসকল—এতিয়া একাগ্ৰ ভক্তিৰে ইয়াত তাইক পূজা কৰিব।

Verse 4

ब्रह्माणं पूजयित्वा तु पश्चादेनां सुरेश्वरीम् । पूजयिष्यंति ये मर्त्यास्ते तु यांति परां गतिम्

যিসকল মৰ্ত্যই প্ৰথমে ব্ৰহ্মাক পূজা কৰি, তাৰ পাছত এই দেৱেশ্বৰীক পূজা কৰে, তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 5

या कन्या पतिसंयोगं संप्राप्यात्र समाहिता । ततः पादप्रणामं च गायत्र्याश्च करिष्यति । पतिं प्रजापतिं प्राप्य सा भविष्यत्यसंशयम्

যি কন্যাই পতি-সংযোগ লাভ কৰি ইয়াত একাগ্ৰচিত্তে আহে, তাৰ পাছত গায়ত্ৰীৰ চৰণত প্ৰণাম কৰে, সি নিঃসন্দেহে প্ৰজাপতি সদৃশ পতি লাভ কৰিব।

Verse 6

सर्वकामसुखोपेता धनधान्यसमन्विता । या नारी दुर्भगा वंध्या भविष्यति च शोभना

যি নাৰী দুৰ্ভাগা আৰু বন্ধ্যা, সি শোভনা আৰু শুভা হ’ব; সকলো কামনা পূৰণকাৰী সুখেৰে যুক্ত, ধন-ধান্যৰে সমৃদ্ধ হ’ব।

Verse 7

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं गते पंचोत्तरे शते । पद्मजानां हरः प्रादादेतत्कथमनुत्त मम्

ঋষিসকলে ক’লে: আপুনি যি পঞ্চোত্তৰ শত (একশ পাঁচ) অতিক্ৰম হোৱাৰ কথা কৈছে—হৰে পদ্মজ (ব্ৰহ্মাৰ বংশ)ক এই দান দিলে—এই অতি উত্তম বিষয় কেনেকৈ বুজিব লাগে?

Verse 8

ब्राह्मणेभ्यः स संतुष्टः किंवाऽन्योऽस्ति महेश्वरः । एतं नः संशयं भूयो यथावद्वक्तुमर्हसि

যদি তেওঁ ব্ৰাহ্মণসকলৰ ওপৰত সত্যই সন্তুষ্ট, তেন্তে তেওঁৰ বাহিৰে আন কোনো মহেশ্বৰ আছেনে? আমাৰ এই সংশয় পুনৰো দূৰ কৰি, যথাযথভাৱে সত্য কথা ক’বলৈ অনুগ্ৰহ কৰক।

Verse 9

आयुष्यं शंकरस्यापि यत्प्रमाणं तथा हरेः । ब्रह्मणोऽपि समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

শংকৰৰো আয়ুষ্যৰ প্ৰমাণ, তদ্ৰূপ হৰিৰ, আৰু ব্ৰহ্মাৰো কৃপা কৰি কওক; কিয়নো আমাৰ অন্তৰত পৰম কৌতূহল জাগিছে।

Verse 10

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि विस्तरेण द्विजोत्तमाः । त्रयाणामपि चायुष्यं यत्प्रमाणं व्यवस्थितम्

সূতে ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, মই তোমালোকক বিস্তাৰে কীৰ্তন কৰিম—তিনিওজনৰ আয়ুষ্যৰ যি স্থিৰ প্ৰমাণ নিৰ্ধাৰিত আছে।

Verse 11

निमेषस्य चतुर्भागस्त्रुटिः स्यात्तद्द्वयं लवः । लवद्वयं कला प्रोक्ता काष्ठा तु दशपंचभिः

নিমেষৰ চতুৰ্থাংশক ‘ত্ৰুটি’ বোলা হয়; দুটা ত্ৰুটি মিলিলে ‘লৱ’ হয়। দুটা লৱক ‘কলা’ কোৱা হৈছে; আৰু পন্ধৰটা কলাৰে ‘কাষ্ঠা’ গঠিত হয়।

Verse 12

त्रिंशत्काष्ठां कलामाहुः क्षणस्त्रिंशत्कलो मतः । मुहूर्तमानं मौहूर्ता वदंति द्वादशक्षणम्

কোৱা হয়—ত্ৰিশ কাষ্ঠা মিলি এক কলা হয়; আৰু এক ক্ষণ ত্ৰিশ কলাৰ সমান বুলি গণ্য। মুহূৰ্ত-গণনাত নিপুণসকলে কয়—এটা মুহূৰ্ত দ্বাদশ ক্ষণৰে গঠিত।

Verse 13

त्रिंशन्मुहूर्तमुद्दिष्टमहोरात्रं मनीषिभिः । मासस्त्रिंशदहोरात्रैर्द्वौ मासावृतुसंज्ञितः

মনীষীসকলে ক’লে—এটা অহোৰাত্ৰ (দিন-ৰাতি) ত্ৰিশ মুহূৰ্তৰে গঠিত। ত্ৰিশ অহোৰাত্ৰে এক মাস হয়; আৰু দুটা মাসক ঋতু বুলি কোৱা হয়।

Verse 14

ऋतुत्रयं चायनं च अयने द्वे तु वत्सरम् । दैविकं च भवेत्तच्च ह्यहोरात्रं द्विजोत्तमाः

তিন ঋতু মিলি এক অয়ন হয়, আৰু দুটা অয়নে এক বৎসৰ (বছৰ) হয়। হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল, সেই বৎসৰেই দেৱলোকৰ অহোৰাত্ৰ—দৈৱিক দিন-ৰাতি—হয়।

Verse 15

उत्तरं चायनं तत्र दिनं रात्रिस्तथाऽपरम् । लक्षैः सप्तदशाख्यैस्तु मनुष्याणां च वत्सरैः

তাত উত্তৰায়ণ দিন, আৰু অন্যটো—দক্ষিণায়ণ—ৰাতি। এই (দৈৱিক দিন-ৰাতি) মানুহৰ সতৰ লক্ষ বৎসৰে মাপা হয়।

Verse 16

अष्टाविंशतिभिश्चैव सहस्रैस्तु तथा परैः । आद्यं कृतयुगं चैव तद्भ विष्यति सद्द्विजाः

আঠাই হাজাৰ (বছৰ) আৰু তাৰ ওপৰত অধিক (বছৰ) সহ, প্ৰথম যুগ—কৃতযুগ—এইদৰে নিৰ্ধাৰিত হয়, হে সজ্জন দ্বিজসকল।

Verse 17

ततो द्वादशभिर्लक्षैः षोडशानां सहस्रकैः । त्रेतायुगं समादिष्टं द्वितीयं द्विजसत्तमाः

তাৰ পাছত বাৰ লক্ষ আৰু ষোল্লহ হাজাৰ (বছৰ)ৰ পৰিমাপে দ্বিতীয় যুগ—ত্রেতাযুগ—ঘোষিত হ’ল, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 18

द्वापरं चाष्टभिर्लक्षैस्तृ तीयं परिकीर्तितम् । चतुःषष्टिसहस्रैस्तु यथावत्परिसंख्यया

দ্বাপৰ যুগ তৃতীয় যুগ বুলি কীৰ্তিত, আঠ লক্ষ (বছৰ)ৰ পৰিমাপে; আৰু যথাক্ৰমে সঠিক গণনাত চৌষট্টি হাজাৰ (অতিৰিক্ত)সহ গণ্য।

Verse 19

चतुर्लक्षं समादिष्टं युगं कलिसमुद्भवम् । द्वात्रिंशता सहस्रैस्तु चतुर्थं तद्विदुर्बुधाः

কলিসমুদ্ভৱ কলিযুগ চাৰ লক্ষ (বছৰ) বুলি নিৰ্দিষ্ট; আৰু বত্ৰিশ হাজাৰ (অতিৰিক্ত)সহ বুধসকলে ইয়াক ক্ৰমত চতুৰ্থ বুলি জানে।

Verse 21

ब्रह्मा तेषां शतं यावत्स जीवति पितामहः । सांप्रतं चाष्टवर्षीयः षण्मासश्चैव संस्थितः

সেই মাপসমূহৰ অনুসাৰে পিতামহ ব্ৰহ্মা শত (এনেকুৱা) পৰিমিতি পৰ্যন্ত জীৱিত থাকে। আৰু বৰ্তমান তেওঁ আঠ বছৰ আৰু ছয় মাহ সম্পূৰ্ণ কৰি স্থিত।

Verse 22

प्रतिपद्दिवसस्यास्य प्रथमस्य तथा गतम् । यामद्वयं शुक्रवारे वर्तमाने महात्मनः

এই প্ৰতিপদাৰ প্ৰথম দিনটোৰ দুটা যাম ইতিমধ্যে পাৰ হৈছে; আৰু বৰ্তমান শুক্ৰবাৰ চলি আছে, হে মহাত্মা।

Verse 23

ब्रह्मणो वर्षमात्रेण दिनं वैष्णवमुच्यते

ব্ৰহ্মাৰ এক বছৰৰ পৰিমাপে যি দিন, তাকেই ‘বৈষ্ণৱ দিন’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 24

सोपि वर्षशतंयावदात्ममानेन जीवति । पंचपचाशदादिष्टास्तस्य जातस्य वत्सराः

সিও নিজৰ পৰিমাপ অনুসাৰে এশ বছৰ জীয়াই থাকে; আৰু জন্ম লোৱা জনৰ বাবে পঞ্চপঞ্চাশ বছৰ আগতেই নিৰ্ধাৰিত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 25

तिथयः पंच यामार्द्धं सोमवारेण संगतम् । वैष्णवेन तु वर्षेण दिनं माहेश्वरं भवेत्

পাঁচ তিথি আৰু আধা যাম, সোমবাৰৰ সৈতে সংযুক্ত হ’লে—বৈষ্ণৱ বছৰৰ পৰিমাপ অনুসাৰে—সেই দিন ‘মাহেশ্বৰ দিন’ হয়।

Verse 26

शिवो वर्षशतं यावत्तेन रूपेण च स्थितः । यावदुच्छ्वसितं वक्त्रं सदाशिवसमुद्भवम्

শিৱ সেই ৰূপতেই এশ বছৰ স্থিত থাকে—যেতিয়ালৈকে সদাশিৱ-সমুদ্ভৱ মুখৰ উচ্ছ্বাস (নিঃশ্বাস-বাহিৰ) স্থায়ী থাকে।

Verse 27

पश्चाच्छक्तिं समभ्येति यावन्निश्वसितं भवेत् । निश्वासोच्छ्वसितानां च सर्वेषामेव देहिनाम्

তাৰ পাছত সি শক্তিৰ ওচৰলৈ যায়, যেতিয়ালৈকে নিশ্বাস (সাহ ভিতৰলৈ) চলি থাকে; কিয়নো নিশ্বাস-উচ্ছ্বাস সকলো দেহধাৰী প্ৰাণীৰেই।

Verse 28

ब्रह्मविष्णुशिवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् । एकविंशत्सहस्राणि शतैः षड्भिः शतानि च

ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু শিৱৰ, আৰু গন্ধৰ্ব, নাগ আৰু ৰাক্ষসসকলৰ—সংখ্যা একুশ হাজাৰ; তাৰ সৈতে ছয় শত অধিক, আৰু আন শতসমূহো (উক্ত গণনামতে) আছে।

Verse 29

अहोरात्रेण चोक्तानि प्रमाणे द्विज सत्तमाः । षड्भिरुच्छ्वासनिश्वासैः पलमेकं प्रवर्तते

হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল, দিন-ৰাতিৰ মানদণ্ডে সময়ৰ পৰিমাপো কোৱা হৈছে; ছয়বাৰ নিশ্বাস-উচ্ছ্বাসে এক পল গণ্য হয়।

Verse 30

नाडी षष्टिपला प्रोक्ता तासां षष्ट्या दिनं निशा । निश्वासोच्छ्वसितानां च परिसंख्या न विद्यते । सदाशिवसमुत्थानामेतस्मात्सोऽक्षयः स्मृतः

নাড়ী ষাঠি পল বুলি কোৱা হৈছে; আৰু তেনে ষাঠি নাড়ীৰে দিন-নিশা গঠিত হয়। কিন্তু নিশ্বাস-উচ্ছ্বাসৰ কোনো স্থিৰ মোট সংখ্যা নাই। সেয়ে সদাশিৱৰ পৰা উদ্ভূত যি, তাক ‘অক্ষয়’—অবিনাশী—বুলি স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 31

अन्येऽपि ये प्रगच्छंति ब्रह्मज्ञानसमन्विताः । अक्षयास्तेऽपि जायंते सत्यमेतन्मयोदितम्

আন যিসকলেও ব্ৰহ্মজ্ঞানসহ আগবাঢ়ে, তেওঁলোকো অক্ষয়—অবিনাশী—হয়। এই সত্য; মই এইদৰে ঘোষণা কৰিলোঁ।

Verse 32

ऋषय ऊचुः । यद्येवं सूतपुत्रात्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । आत्मवर्षशते पूर्णे यांति नाशमसंशयम्

ঋষিসকলে ক’লে: যদি এনেকুৱা হয়, হে সূতপুত্ৰ, তেন্তে ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু মহেশ্বৰ—নিজ নিজ এশ বছৰ পূৰ্ণ হ’লে—নিশ্চয়েই লয়লৈ যায়, সন্দেহ নাই।

Verse 33

तत्कथं मानुषाणां च मर्त्यलोकेल्पजीविनाम् । कथयंति च ये मुक्तिं विद्वांसश्चैव सूतज

তেন্তে, হে সূত-পুত্ৰ, মর্ত্যলোকে অল্পায়ু মানৱৰ বাবে পণ্ডিতসকলে মোক্ষৰ কথা কেনেকৈ ক’ব পাৰে?

Verse 34

नूनं तेषां मृषा वादो मोक्षमार्गसमु द्भवः

নিশ্চয়, মোক্ষ-মাৰ্গ সম্পৰ্কে তেওঁলোকৰ উঠা কথাবোৰ মিছা বুলিয়েই ধৰা উচিত।

Verse 35

सूत उवाच । अनादिनिधनः कालः संख्यया परिवर्जितः । असंख्याता गता मोक्षं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

সূতে ক’লে: কাল অনাদি-অনন্ত, গণনাৰ অতীত। অসংখ্য ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু মহেশ্বৰ মোক্ষলৈ গমন কৰিছে।

Verse 36

निजे वर्षशते पूर्णे वालुकारेणवो यथा । निजमानेन या श्रद्धा ब्रह्मज्ञानसमुद्भवा । तेषां चेन्मानुषाणां च तन्मुक्तिः स्यादसंशयम्

যেনেকৈ নিজৰ শতবৰ্ষ পূৰ্ণ হ’লে বালুকাৰ কণাসমূহ গণনা কৰা যায়, তেনেকৈ নিজৰ মানদণ্ড অনুসাৰে ব্ৰহ্মজ্ঞান-উদ্ভৱ শ্ৰদ্ধা—যদি মানৱৰ ভিতৰতো থাকে—তেন্তে নিঃসন্দেহে তেওঁলোকৰ মোক্ষ হ’ব।

Verse 37

यथैते दंशमशका मानुषाणां च कीटकाः । जायंते च म्रियंते च गण्यंते नैव कुत्रचित् । इन्द्रादीनां तथा मर्त्याः संभाव्या जगतीतले

যেনেকৈ এই দংশ-মশক আদি মানৱৰ মাজৰ কীট-পতংগ জন্মে-মৰে, তথাপি ক’তো সঁচাকৈ গণনা নহয়; তেনেকৈ পৃথিৱীৰ তলত ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলৰ তুলনাত মর্ত্যমানৱকো অগণন আৰু তুচ্ছ বুলিয়েই ভাবিব লাগে।

Verse 38

देवानां च यथा मर्त्याः कीटस्थाने च संस्थिताः । तथा देवा अपि ज्ञेया ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः

যেনেকৈ দেৱতাসকলৰ তুলনাত মৰ্ত্যলোক কীট-স্থানত অৱস্থিত, তেনেকৈ দেৱতাসকলকো ব্ৰহ্মণৰ তুলনাত তেনেদৰে জানিব লাগে—যাৰ জন্ম অব্যক্ত।

Verse 39

ब्रह्मणस्तु यथा देवाः कीटस्थाने व्यवस्थिताः । तथा ब्रह्मापि विष्णोश्च कीटस्थाने व्यवस्थितः

যেনেকৈ ব্ৰহ্মণৰ তুলনাত দেৱতাসকল কীট-অৱস্থাত স্থিত, তেনেকৈ বিষ্ণুৰ তুলনাত ব্ৰহ্মা নিজেও সেই একে কীট-সম অৱস্থাত স্থিত।

Verse 40

पितामहो यथा विष्णोः कीटस्थाने व्यवस्थितः । तथा स शिवशक्तिभ्यां पीरज्ञेयो द्विजो त्तमाः

যেনেকৈ পিতামহ ব্ৰহ্মা বিষ্ণুৰ তুলনাত কীট-সম অৱস্থাত স্থিত, তেনেকৈ হে দ্বিজোত্তম, শিৱ আৰু শক্তিৰ তুলনাতো তেওঁক সেই একে নীচ অৱস্থাত বুজিব লাগে।

Verse 41

यथा विष्णुः कृमिर्ज्ञेयस्ताभ्यामेव द्विजोत्तमाः । सदाशिवस्य विज्ञेयौ तथा तौ कृमिरूपकौ

হে দ্বিজোত্তম, যেনেকৈ সেই দুয়োৰ (শিৱ-শক্তি) তুলনাত বিষ্ণুকো কৃমি-সম বুলি জানিব লাগে, তেনেকৈ সদাশিৱৰ তুলনাত সেই দুয়োকো কৃমিৰূপ-সম, অতি ক্ষুদ্ৰ বুলি বুজিব লাগে।

Verse 42

एवं च विविधैर्यज्ञैः श्रद्धा पूतेन चेतसा । ब्रह्मज्ञानात्परं यांति सदाशिवसमुद्भवम्

এইদৰে শ্ৰদ্ধাৰে পৱিত্ৰ কৰা চিত্তে নানাবিধ যজ্ঞ সম্পাদন কৰি, তেওঁলোকে কেৱল কৰ্মফলৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে; ব্ৰহ্মজ্ঞানৰ দ্বাৰা সদাশিৱ-সমুদ্ভৱ পৰম পদ লাভ কৰে।

Verse 43

अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैः कृतैः संपूर्णदक्षिणैः । तदर्थं ते दिवं यांति भुक्त्वा भोगान्पृथग्विधान्

অগ্নিষ্টোম আদি যজ্ঞসমূহ বিধিমতে সম্পূৰ্ণ দক্ষিণাসহ সম্পন্ন কৰিলে, সেই যজ্ঞফলৰ নিমিত্তে তেওঁলোকে স্বৰ্গলৈ যায় আৰু তাত নানাবিধ পৃথক পৃথক ভোগ উপভোগ কৰে।

Verse 44

क्षये च पुनरायांति सुकृतस्य महीतले । ब्रह्मज्ञानात्परं प्राप्य पुनर्जन्म न विद्यते

সেই পুণ্য ক্ষয় হ’লে তেওঁলোকে পুনৰ পৃথিৱীত আহে। কিন্তু ব্ৰহ্মজ্ঞানৰ দ্বাৰা পৰম তত্ত্ব লাভ কৰিলে পুনৰ জন্ম নাথাকে।

Verse 45

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्राभ्यासं समा चरेत् । जन्मभिर्बहुभिः पश्चाच्छनैर्मुक्तिमवाप्नुयात्

সেয়েহে সকলো প্ৰয়াসেৰে তাত সেই সাধনা স্থিৰভাৱে আচৰণ কৰা উচিত। বহু জন্মৰ পাছত ধীৰে ধীৰে মুক্তি লাভ হয়।

Verse 46

एकजन्मनि संप्राप्तो लेशो ज्ञानस्य तस्य च । द्वितीये द्विगुणस्तस्य तृतीये त्रिगु णो भवेत्

যদি এক জন্মত সেই জ্ঞানৰ অলপ অংশ লাভ হয়, তেন্তে দ্বিতীয়ত সেয়া দ্বিগুণ হয়; তৃতীয়ত ত্ৰিগুণ হয়।

Verse 47

एकोत्तरो भवेदेवं सदा जन्मनिजन्मनि

এইদৰে সেয়া সদায় জন্মে জন্মে এক এককৈ বৃদ্ধি পায়।

Verse 48

ऋषय ऊचुः । ब्रह्मज्ञानस्य संप्राप्तिर्मर्त्यानां जायते कथम् । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व यदि त्वं वेत्सि सूतज

ঋষিসকলে ক’লে: “মৰ্ত্যলোকৰ মানুহৰ বাবে ব্ৰহ্ম-জ্ঞান লাভ কেনেকৈ উদয় হয়? হে সূত-পুত্ৰ, যদি তুমি জানো তেন্তে এই সকলো আমাক কোৱা।”

Verse 49

सूत उवाच । का शक्तिर्मम वक्तव्ये ज्ञाने मर्त्यसमुद्भवे । स्वयमेव न यो वेत्ति स परस्य वदेत्कथम्

সূতে ক’লে: “মৰ্ত্যলোকত উদ্ভৱ হোৱা সেই জ্ঞান বিষয়ে ক’বলৈ মোৰ কি শক্তি আছে? যিজনে নিজে নাজানে, সি আনক কেনেকৈ বুজাব?”

Verse 50

उपदेशः परं यो मे पित्रा दत्तो द्विजोत्तमाः । तमहं वः प्रवक्ष्यामि ब्रह्मज्ञानसमुद्भवम्

হে দ্বিজোত্তমাসকল, মোৰ পিতাই মোক যি পৰম উপদেশ দিছিল, সেই উপদেশেই মই তোমালোকক ক’ম—যি ব্ৰহ্ম-জ্ঞান উদ্ভৱ কৰায়।

Verse 51

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे ह्यस्ति तीर्थद्वयं शुभम् । कुमारिकाभ्यां विहितं ब्रह्मज्ञानप्रदं नृणाम्

হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰত নিশ্চয় দুটা শুভ তীৰ্থ আছে; দুজনী কুমাৰীয়ে সেয়া স্থাপন কৰিছিল, যি নৰলোকক ব্ৰহ্ম-জ্ঞান প্ৰদান কৰে।

Verse 52

ब्राह्मण्या चैव शूद्र्या च कुमारीभ्यां विनिर्मितम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यस्ताभ्यां स्नानमाचरेत्

এয়া দুজনী কুমাৰীয়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল—এজনী ব্ৰাহ্মণী আৰু আনজনী শূদ্ৰা। যিয়ে অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশীত তাত স্নান কৰে, সি বিধিবদ্ধ আচাৰ সম্পন্ন কৰে।

Verse 53

पश्चात्पूजयते भक्त्त्या प्रसिद्धे सिद्धिपादुके । सुगुप्ते गर्तमध्यस्थे कुमार्या परिपूजिते

তাৰ পাছত ভক্তিভাৱে প্ৰসিদ্ধ ‘সিদ্ধি-পাদুকা’ পূজা কৰিব লাগে—যি সুগোপনে লুকাই থোৱা, এটা গৰ্তৰ মাজত অৱস্থিত, আৰু কুমাৰীৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণৰূপে পূজিত।

Verse 54

तस्य संवत्सरस्यान्ते ब्रह्मज्ञानं प्रजायते । शक्त्या विनिहिते ते च स्वदर्शनविवृद्धये

সেই বছৰৰ অন্তত তাৰ ভিতৰত ব্ৰহ্মজ্ঞান উদয় হয়। আৰু সেই (পবিত্ৰ আধাৰসমূহ) শক্তিয়ে নিজৰ দিৱ্য দৰ্শন-বৃদ্ধিৰ বাবে তাত স্থাপন কৰিছিল।

Verse 55

लोकानां मुक्तिकामानां ब्रह्मज्ञानसुखावहे । मम तातो गतस्तत्र ततश्च ज्ञानवान्स्थितः

মুক্তি কামনা কৰা লোকসকলৰ বাবে ই ব্ৰহ্মজ্ঞানৰ সুখ আনে। মোৰ পিতা তাত গ’ল, আৰু তাৰ পাছত জ্ঞানৱান হৈ স্থিৰভাৱে অৱস্থিত থাকিল।

Verse 56

तस्यादेशादहं तत्र गतः संवत्सरं स्थितः । पादुके पूजयामास ततो ज्ञानं च संस्थितम्

তেওঁৰ আদেশত মই তাত গ’লোঁ আৰু এটা বছৰ থাকিলোঁ। মই পাদুকাসমূহ পূজা কৰিলোঁ, আৰু তাৰ পাছত জ্ঞান মোৰ ভিতৰত দৃঢ়ভাৱে স্থাপিত হ’ল।

Verse 57

यत्किञ्चिद्वा श्रुतं लोके पुराणाग्र्यं व्यवस्थितम् । वर्तमानं भविष्यच्च तदहं वेद्मि भो द्विजाः

জগতত যি কিবা শুনা যায়, আৰু শ্ৰেষ্ঠ পুৰাণত যি স্থিৰভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত—বৰ্তমান হওক বা ভবিষ্যৎ—হে দ্বিজসকল, সেই সকলো মই জানো।

Verse 58

तत्प्रसादादसंदिग्धं प्रमाणं चात्र संस्थितम् । मुक्त्वैकं वेदपठनं सूतत्वं च यतो मयि

তাঁৰ কৃপাৰ বলত ইয়াত নিঃসন্দেহ প্ৰমাণ আৰু স্থিৰ সাক্ষ্য প্ৰতিষ্ঠিত হৈছে। মোৰ ভিতৰত কেৱল এটা অভাৱ—বেদ-পাঠ—কাৰণ মই সূত-পদ ধাৰণ কৰোঁ।

Verse 59

तस्यापि वेद्मि सर्वार्थं भर्तृयज्ञो यथा मुनिः । अस्मादत्रैव गच्छध्वं यदि मुक्तेः प्रयोजनम्

ময়ো সেইটোৰ সকলো অৰ্থ জানো, যেনেকৈ মুনি ভৰ্তৃযজ্ঞ জানে। সেয়ে, যদি মুক্তিয়েই তোমালোকৰ উদ্দেশ্য হয়, তেন্তে ইয়াৰ পৰা তৎক্ষণাৎ প্ৰস্থান কৰা।

Verse 60

किमेतैः स्वर्गदैः सत्रैः पुनरावृत्तिकारकैः । आराधयध्वं ते गत्वा पादुके सिद्धिदे नृणाम् । येन संवत्सरस्यान्ते ब्रह्मज्ञानं प्रजायते

স্বৰ্গ দিয়া পুনৰাগমন ঘটোৱা এই সত্র-যজ্ঞবোৰে কি লাভ? তোমালোক গৈ সেই পাদুকাসকলৰ আৰাধনা কৰা, যিসকলে মানুহক সিদ্ধি দান কৰে; যাৰ দ্বাৰা এক বছৰৰ অন্তত ব্ৰহ্মজ্ঞান উদয় হয়।

Verse 61

ऋषय ऊचुः । साधुसाधु महाभाग ह्युपदेशः कृतो महान् । तेन संतारिताः सर्वे वयं संसारसागरात्

ঋষিসকলে ক’লে: “সাধু, সাধু, হে মহাভাগ! আপুনি মহান উপদেশ দিলে। তাৰ দ্বাৰা আমি সকলোৱে সংসাৰ-সাগৰ পাৰ হ’লোঁ।”

Verse 62

यास्यामोऽपि वयं तत्र सत्रे द्वादशवार्षिके । समाप्तेऽस्मिन्न संदेहः सर्वे च कृतनिश्चयाः

আমিও তাত যাম, সেই দ্বাদশ-বাৰ্ষিক সত্র-যজ্ঞলৈ। এই আলোচনা সমাপ্ত হ’লে কোনো সন্দেহ নাই—আমি সকলোৱে দৃঢ় সংকল্প কৰিলোঁ।

Verse 194

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मज्ञानप्राप्त्यर्थं कुमारिकातीर्थद्वयगर्तक्षेत्रस्थपादुकामाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতি-সাহস্ৰী সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত—ব্ৰহ্মজ্ঞান লাভৰ উদ্দেশ্যে দ্বয়-গৰ্ত ক্ষেত্ৰস্থিত পাদুকাৰ মহিমা আৰু কুমাৰিকা-তীৰ্থদ্বয়ৰ মহিমা-বৰ্ণনা নামক এই ১৯৪তম অধ্যায়।