
অধ্যায়টো সূত–ব্যাস–স্কন্দৰ স্তৰীয় বৰ্ণনাৰে আৰম্ভ হয়। ইয়াত পাণ্ডৱসকলক ৰুদ্ৰ-অংশধাৰী ধৰ্ম-প্ৰতিষ্ঠাৰ কৰ্মকাৰী আৰু নাৰায়ণক কৃষ্ণৰূপে নীতি-স্থিতিৰ স্থাপক বুলি তাত্ত্বিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। বিপদকালত দ্ৰৌপদী ব্রধ্ন/সবিতৃৰূপ সূৰ্যক কঠোৰ ভক্তিৰে আৰাধনা কৰে; সূৰ্যদেৱ প্ৰসন্ন হৈ অক্ষয়-স্থালিকা দান কৰে, যিয়ে অন্নাভাব আৰু অতিথি-সত্কাৰৰ দায়িত্ব সহজ কৰে। তাৰ পাছত এই আশীৰ্বাদ কাশীৰ পবিত্ৰ ভূগোলত স্থাপন কৰি কোৱা হয়—বিশ্বেশ্বৰৰ দক্ষিণে সূৰ্যদৰ্শন- পূজা কৰিলে ক্ষুধা, ৰোগ, ভয়, শোক-অন্ধকাৰ আৰু বিৰহদুঃখ নাশ হৈ ৰক্ষা লাভ হয়। দ্বিতীয় অংশত পঞ্চনদ তীৰ্থত সূৰ্যৰ ঘোৰ তপস্যা, গভস্তীশ্বৰ লিঙ্গ-প্ৰতিষ্ঠা আৰু মঙ্গলা়/গৌৰী দেৱীৰ উপাসনা বৰ্ণিত। শিৱ প্ৰত্যক্ষ হৈ তপস্যাৰ প্ৰশংসা কৰে; শিৱস্তোত্ৰ আৰু মঙ্গলা়-গৌৰী স্তুতি গ্ৰহণ কৰি তেওঁ উপদেশ দিয়ে যে ‘চৌষট্টি-নাম’ অষ্টক আৰু মঙ্গলা়-গৌৰী অষ্টক পাঠ নিত্য পাপশুদ্ধি কৰে আৰু দুৰ্লভ কাশীপ্ৰাপ্তিৰ পথ। চৈত্র শুক্ল তৃতীয়াৰ মঙ্গলা়-ব্ৰতত উপবাস, ৰাত্ৰিজাগৰণ, পূজা, কন্যাভোজন, হোম আৰু দানৰ বিধান আছে; ই মঙ্গল আৰু অমঙ্গল-নিবাৰণ ফল দিয়ে। শেষত ময়ূখাদিত্য নামৰ কাৰণ, বিশেষকৈ ৰবিবাৰে পূজাত ৰোগ-দাৰিদ্ৰ্য নাশ, আৰু এই কাহিনী শ্ৰৱণে নৰকপতন ৰোধ হয় বুলি ফলশ্ৰুতি কোৱা হৈছে।
Verse 1
सूत उवाच । पाराशर्यमुने व्यास कुमारः कुंभजन्मने । यदावदत्कथामेतां तदा क्व द्रुपदात्मजा
সূতে ক’লে: যেতিয়া পাৰাশৰ্য মুনি ব্যাসে কুম্ভজন্মা ঋষি (অগস্ত্য)ৰ পুত্ৰ কুমাৰ স্কন্দক এই কাহিনী ক’লে, তেতিয়া দ্ৰুপদৰ কন্যা দ্ৰৌপদী সেই সময়ত ক’ত আছিল?
Verse 2
व्यास उवाच । पुराणसंहितां सूत ब्रूते त्रैकालिकीं कथाम् । संदेहो नात्र कर्तव्यो यतस्तद्गोचरोखिलम्
ব্যাসে ক’লে: হে সূত, পুরাণ-সংহিতা ত্ৰিকালব্যাপী—অতীত, বর্তমান আৰু ভবিষ্যৎ—কথা বৰ্ণনা কৰে। ইয়াত কোনো সন্দেহ নকৰিবা, কিয়নো এই সকলো তাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত।
Verse 3
स्कंद उवाच । आकर्णय मुने पूर्वं पंचवक्त्रो हरः स्वयम् । पृथिव्यां पंचधा भूत्वा प्रादुरासीज्जगद्धितः
স্কন্দে ক’লে: হে মুনি, আগতে যি ঘটিছিল সেয়া শুনা। পঞ্চবক্ত্ৰ হৰ স্বয়ং জগতৰ হিতৰ বাবে পৃথিৱীত পঞ্চৰূপে প্ৰকাশিত হৈছিল।
Verse 4
उमापि च जगद्धात्री द्रुपदस्य महीभुजः । यजतो वह्निकुंडाच्च प्रादुश्चक्रेति सुंदरी
উমাও—জগতধাত্রী—যেতিয়া মহাৰাজ দ্ৰুপদে যজ্ঞ কৰিছিল, তেতিয়া অগ্নিকুণ্ডৰ পৰা সেই সুন্দৰী দেবীক প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 5
पंचापि पांडुतनयाः साक्षाद्रुद्रवपुर्धराः । अवतेरुरिह स्वर्गाद्दुष्टसंहारकारकाः
পাণ্ডুৰ পাঁচো পুত্ৰ, যিসকলে সাক্ষাৎ ৰুদ্ৰৰ দেহধাৰী, দুষ্টৰ সংহাৰ সাধিবলৈ স্বৰ্গৰ পৰা ইয়ালৈ অৱতীৰ্ণ হ’ল।
Verse 6
नारायणोपि कृष्णत्वं प्राप्य तत्साहचर्यकृत् । उद्वृत्तवृत्तशमनः सद्वृत्तस्थितिकारकः
নাৰায়ণো ক্ৰিষ্ণত্ব লাভ কৰি তেওঁলোকৰ সহচৰ হ’ল; বিকৃত আচৰণ দমন কৰি সদাচাৰৰ স্থিতি প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
Verse 7
प्रतपंतः पृथिव्यां ते पार्थाश्चेरुः पृथक्पृथक् । उदयानुदयौ तस्मिन्संपदां विपदामपि
পৰাক্ৰমে দীপ্ত সেই পাৰ্থসকল পৃথক পৃথকভাবে পৃথিৱীত বিচৰণ কৰিছিল; তেওঁলোকৰ গতি-পথত উত্থান-অবনতিও আছিল—সম্পদো আছিল, বিপদো আছিল।
Verse 8
कदाचित्ते महावीरा भ्रातृव्यप्रतिपादिताम् । विपत्तिमाप्य महतीं बभूवुः काननौकसः
এসময়ত সেই মহাবীৰসকল, বৈৰী আত্মীয়সকলৰ প্ৰৰোচনাত, মহা বিপদত পৰি অৰণ্যবাসী হ’ল।
Verse 9
पांचाल्यपि च तत्पत्नी पतिव्यसनतापिता । धर्मज्ञा प्राप्य तन्वंगी ब्रध्नमाराधयद्भृशम्
পাঞ্চালীও—তেওঁৰ পত্নী—স্বামীৰ দুৰ্ভাগ্যত দগ্ধ হৈ, ধৰ্মজ্ঞা আৰু সুকোমল অঙ্গী হৈ কাশীলৈ আহি ব্ৰধ্ন সূৰ্যদেৱক অতি ভক্তিৰে আৰাধনা কৰিলে।
Verse 10
आराधितोथ सविता तया द्रुपदकन्यया । सदर्वी सपिधानां च स्थालिकामक्षयां ददौ
দ্ৰুপদৰ কন্যাই এইদৰে আৰাধনা কৰাত সৱিতা সূৰ্যদেৱ প্ৰসন্ন হৈ তাইক এক অক্ষয় স্থালী (ভোজন-পাত্ৰ), লগতে ডাবৰি আৰু উপযুক্ত ঢাকনি দান কৰিলে।
Verse 11
आराधयंतीं भावेन सर्वत्र शुचिमानसाम्
তাই ভাৱভক্তিৰে আৰাধনা কৰি থাকিল আৰু সকলো অৱস্থাত মন পবিত্ৰ ৰাখিলে।
Verse 12
स्थाल्यैतया महाभागे यावंतोऽन्नार्थिनो जनाः । तावंतस्तृप्तिमाप्स्यंति यावच्च त्वं न भोक्ष्यसे
‘হে মহাভাগে নাৰী, এই স্থালীৰ বলত যিমান লোক অন্ন বিচাৰি আহিব, সিমানেই তৃপ্তি পাব—যেতিয়ালৈকে তুমি নিজে ভোজন নকৰিবা।’
Verse 13
भुक्तायां त्वयि रिक्तैषा पूर्णभक्ता भविप्यति । रसवद्व्यंजननिधिरिच्छाभक्ष्यप्रदायिनी
‘কিন্তু তুমি ভোজন কৰিলে ই খালী হৈ যাব; আৰু যেতিয়া ই পূৰ্ণ থাকে, তেতিয়া উৎকৃষ্ট ভাত আৰু ৰসাল ব্যঞ্জনৰ ভঁৰাল হৈ থাকে—ইচ্ছামতে খাদ্য দান কৰে।’
Verse 14
इत्थं वरस्तया लब्धः काश्यामादित्यतो मुने । अपरश्च वरो दत्तस्तस्यै देवेन भास्वता
এইদৰে, হে মুনি, কাশীত আদিত্য (সূৰ্য)ৰ পৰা তাই এই বৰ লাভ কৰিলে; আৰু দীপ্তিমান ভাস্বান দেৱতাই তাইক আন এটা বৰো দান কৰিলে।
Verse 15
रविरुवाच । विश्वेशाद्दक्षिणेभागे यो मां त्वत्पुरतः स्थितम् । आराधयिष्यति नरः क्षुद्बाधा तस्य नश्यति
ৰবিয়ে ক’লে: ‘বিশ্বেশ্বৰাৰ দক্ষিণ ভাগত, তোমাৰ সন্মুখত যি মানুহে মোক স্থিত অৱস্থাত পূজা কৰিব, তাৰ ক্ষুধাৰ বেদনা নাশ পাব।’
Verse 16
अन्यश्च मे वरो दत्तो विश्वेशेन पतिव्रते । तपसा परितुष्टेन तं निशामय वच्मि ते
‘হে পতিব্ৰতে, তোমাৰ তপস্যাত সন্তুষ্ট বিশ্বেশ্বৰে মোক আন এটা বৰ দান কৰিছে; শুনা, মই তোমাক সেই কথা ক’ম।’
Verse 17
प्राग्रवे त्वां समाराध्य यो मां द्रक्ष्यति मानवः । तस्य त्वं दुःखतिमिरमपानुद निजैः करैः
‘যি মানুহে প্ৰভাতত প্ৰথমে তোমাক বিধিপূৰ্বক আৰাধনা কৰি মোক দৰ্শন কৰিব, তুমি তোমাৰ নিজ ৰশ্মিৰে তাৰ দুখৰ অন্ধকাৰ দূৰ কৰিবা।’
Verse 18
अतो धर्माप्रिये नित्यं प्राप्य विश्वेश्वराद्वरम् । काशीस्थितानां जंतूनां नाशयाम्यघसंचयम्
‘সেয়ে, হে ধৰ্মপ্ৰিয়ে, বিশ্বেশ্বৰাৰ পৰা এই বৰ লাভ কৰি, কাশীত বাস কৰা জীৱসমূহৰ সঞ্চিত পাপসমূহ মই সদায় নাশ কৰোঁ।’
Verse 19
ये मामत्र भजिष्यंति मानवाः श्रद्धयान्विताः । त्वद्वरोद्यतपाणिं च तेषां दास्यामि चिंतितम्
যিসকল মানুহে এই পবিত্ৰ স্থানত শ্ৰদ্ধাৰে সৈতে মোক ভজনা কৰিব, আৰু হে বৰদাতা, উৰ্ধ্বহস্তে নমস্কাৰ কৰি তোমাকো আৰাধনা কৰিব—তেওঁলোকৰ মনত যি কামনা আছে, সেই কাম্য বস্তু মই দান কৰিম।
Verse 20
भवतीं मत्समीपस्थां युधिष्ठिरपतिव्रताम् । विश्वेशाद्दक्षिणेभागे दंडपाणेः समीपतः
তুমি—যুধিষ্ঠিৰৰ প্ৰতি পতিব্ৰতা আৰু অচল ভক্তি-নিষ্ঠা ধাৰণ কৰা—মোৰ ওচৰতেই থাকিবা; বিশ্বেশ্বৰাৰ দক্ষিণ ভাগত, দণ্ডপাণিৰ সন্নিধানত।
Verse 21
येर्चयिष्यंति भावेन पुरुषा वास्त्रियोपि वा । तेषां कदाचिन्नो भावि भयं प्रियवियोगजम्
যিসকল পুৰুষ বা নাৰী ভাৱভক্তিৰে সৈতে ইয়াত আৰ্চনা কৰিব, তেওঁলোকৰ কেতিয়াও প্ৰিয়-বিয়োগজনিত ভয় উদ্ভৱ নহ’ব।
Verse 22
न व्याधिजं भयं क्वापि न क्षुत्तृड्दोषसंभवम् । द्रौपदीक्षणतः काश्यां तव धर्मप्रियेनघे
হে ধৰ্মপ্ৰিয়া নিৰপৰাধে, কাশীত দ্ৰৌপদীৰ মঙ্গলদৰ্শনৰ ফলত ক’তো ৰোগজনিত ভয় উদ্ভৱ নহ’ব, আৰু ক্ষুধা-তৃষ্ণাজনিত দোষৰ পৰা কোনো কষ্টো নহ’ব।
Verse 23
उवाच च प्रसन्नात्मा भास्करो द्रुपदात्मजाम्
তেতিয়া প্ৰসন্নচিত্ত ভাস্কৰে দ্ৰুপদৰ কন্যা দ্ৰৌপদীক ক’লে।
Verse 24
आदित्यस्य कथामेतां द्रौपद्याराधितस्य वै । यः श्रोष्यति नरो भक्त्या तस्यैनः क्षयमेष्यति
যি নৰ ভক্তিভাৱে দ্ৰৌপদীয়ে আৰাধিত আদিত্যৰ এই কাহিনী শুনে, তাৰ পাপসমূহ ক্ষয়লৈ যায়।
Verse 25
स्कंद उव ।च । द्रौपदादित्यमाहात्म्यं संक्षेपात्कथितं मया । मयूखादित्यमाहात्म्यं शृण्विदानीं घटोद्भव
স্কন্দ ক’লে: দ্ৰৌপদা-আদিত্যৰ মাহাত্ম্য মই সংক্ষেপে ক’লোঁ। এতিয়া, হে ঘটোদ্ভৱ অগস্ত্য, ময়ূখা-আদিত্যৰ মাহাত্ম্য শুনা।
Verse 26
पुरा पंचनदे तीर्थे त्रिषुलोकेषु विश्रुते । सहस्ररश्मिर्भगवांस्तपस्तेपे सुदारुणम्
পূৰ্বে ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত পঞ্চনদ তীৰ্থত, সহস্ৰ ৰশ্মিধাৰী ভগৱান সূৰ্যই অতি দাৰুণ তপস্যা কৰিছিল।
Verse 27
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं गभस्तीश्वर संज्ञितम् । गौरीं च मंगला नाम्नीं भक्तमंगलदां सदा
তেওঁ গভস্তীশ্বৰ নামে মহালিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে আৰু মঙ্গলা নামে গৌৰীকো স্থাপন কৰিলে, যি সদায় ভক্তসকলক মঙ্গল দান কৰে।
Verse 28
दिव्यवर्षसहस्रं तु शतेन गुणितं मुने । आराधयञ्शिवं सोमं सोमार्धकृतशेखरम्
হে মুনি, সহস্ৰ দিব্য বছৰৰ শতগুণ কাল ধৰি তেওঁ শিৱৰ আৰাধনা কৰিলে—যি প্ৰভুৰ শিৰত অর্ধচন্দ্ৰ শোভা পায়, চন্দ্ৰধাৰী মহাদেৱ।
Verse 29
स्वरूपतस्तु तपनस्त्रिलोकीतापनक्षमः । ततोतितीव्र तपसा जज्वाल नितरां मुने
স্বভাৱতেই সূৰ্য ত্ৰিলোক দগ্ধ কৰিব পৰা তাপক্ষম। তাৰ পাছত অতি তীব্ৰ তপস্যাৰে, হে মুনি, তেওঁ অধিক প্ৰচণ্ডভাৱে জ্বলি উঠিল।
Verse 30
मयूखैस्तत्र सवितुस्त्रैलोक्यदहनक्षमैः । ततं समस्तं तत्काले द्यावाभूम्योर्यदंतरम्
তাত সৱিতাৰ ময়ূখসমূহে—যি ত্ৰিলোক দহনক্ষম—সেই সময়ত দ্যাৱা আৰু ভূমিৰ মাজৰ সমগ্ৰ অন্তৰাল সম্পূৰ্ণভাৱে ভৰি পেলালে।
Verse 31
वैमानिकैर्विष्णुपदे तत्यजे च गतागतम् । तीव्रे पतंगमहसि पतंगत्वभयादिव
বিষ্ণুপদত থকা বৈমানিক দেবতাসকলেও অহা-যোৱা ত্যাগ কৰিলে। সূৰ্যৰ সেই তীব্ৰ প্ৰভাত, যেন জুইলৈ টানি নিয়া পতঙ্গ হ’ব বুলি ভয় পাইছিল।
Verse 32
मयूखा एव दृश्यंते तिर्यगूर्ध्वमधोपि च । आदित्यस्य न चादित्यो नीपपुष्पस्थितेरिव
কেৱল ময়ূখসমূহেই দেখা গৈছিল—আড়াআড়ি, ওপৰলৈ আৰু তললৈও। আদিত্য নিজে দেখা নাছিল, যেন নীপফুল নিজৰ অৱস্থানত লুকাই থাকে।
Verse 33
तस्यवै महसां राशेस्तपोराशेस्तपोर्चिषाम् । चकंपे साध्वसात्तीव्रा त्रैलोक्यं सचराचरम्
সেই মহিমাৰ ৰাশি—তপস্যাৰ ৰাশি আৰু তপৰ অগ্নিময় জ্যোতি—থেকে ত্ৰিলোক, চল-অচলসহ, তীব্ৰ ভয়ত কঁপিবলৈ ধৰিলে।
Verse 34
सूर्य आत्मास्य जगतो वेदेषु परिपठ्यते । स एव चेज्वालयिता को नस्त्राता भवेदिह
বেদসমূহত সূৰ্যক এই জগতৰ পৰম আত্মা বুলি পাঠ কৰা হয়। যদি তেওঁ নিজেই সকলো দহাই তোলা জ্বালক হয়, তেন্তে ইয়াত আমাৰ ৰক্ষক কোন হ’ব?
Verse 35
जगच्चक्षुरसौ सूर्यो जगदात्मैष भास्करः । जगद्योयन्मृतप्रायं प्रातःप्रातः प्रबोधयेत्
সেই সূৰ্য জগতৰ চকু; এই ভাস্কৰ জগতৰ আত্মা—যি প্ৰতি প্ৰভাতে মৃতপ্ৰায় জগতক জাগ্ৰত কৰে।
Verse 36
तमोंधकूपपतितमुद्यन्नेष दिनेदिने । प्रसार्य परितः पाणीन्प्राणिजातं समुद्धरेत्
দিনে দিনে উদিত হৈ তেওঁ, অন্ধকাৰৰ অন্ধ কূপত পতিত প্ৰাণিজাতক চাৰিওফালে হাত মেলি যেন উদ্ধাৰ কৰে।
Verse 37
उदितेऽत्रोदिमो नित्यमस्तं यात्यस्तमाप्नुमः । उदयेऽनुदये तस्मादस्माकं कारणं रविः
তেওঁ উদিত হ’লে আমি ইয়াত প্ৰতিদিন উদিত হওঁ; তেওঁ অস্ত গ’লে আমিও অস্তলৈ গৈ অন্তত উপনীত হওঁ। সেয়ে উদয়-অনুদয়ত ৰবিয়েই আমাৰ কাৰণ।
Verse 38
इति व्याकुलितं विश्वं पश्यन्विश्वेश्वरः स्वयम् । विश्वत्राता वरं दातुं संजग्मे तिग्मरश्मये
এইদৰে ব্যাকুল বিশ্ব দেখি, বিশ্বেশ্বৰ স্বয়ং—জগতৰ ত্ৰাতা—তীক্ষ্ণ ৰশ্মিধাৰী সূৰ্যৰ ওচৰলৈ বৰ দান কৰিবলৈ গ’ল।
Verse 39
मयूखमालिनं शंभुरालोक्याति सुनिश्चलम् । समाधि विस्मृतात्मानं विसिस्माय तपः प्रति
কিৰণ-মালাৰে বিভূষিত শম্ভুক অতি নিশ্চলভাৱে স্থিত দেখা পাই, সূৰ্য—সমাধিত আত্ম-বিস্মৃত হৈ—সেই তপস্যাৰ প্ৰতি বিস্ময়ত বিমুগ্ধ হ’ল।
Verse 40
उवाच च प्रसन्नात्मा श्रीकंठः प्रणतार्तिहृत् । अलं तप्त्वा वरं ब्रूहि द्युमणे महसां निधे
তেতিয়া প্ৰসন্নচিত্ত শ্ৰীকণ্ঠ, প্ৰণত দুখীয়াৰ দুঃখহৰ, ক’লে—“তপস্যা যথেষ্ট; হে দ্যুমণে, মহিমাৰ নিধি, বৰ বিচাৰা।”
Verse 41
निरुद्धेंद्रियवृत्तित्वाद्ब्रध्नो ध्यानसमाधिना । न जग्राह वचः शंभोर्द्वित्रिरुक्तोप्यकर्णवत्
ইন্দ্ৰিয়বৃত্তি নিৰোধ কৰি ধ্যান-সমাধিত লীন ব্ৰধ্ন (সূৰ্য) শম্ভুৰ বাক্য নুবুজিলে; দুবাৰ-তিনিবাৰ ক’লেও সি যেন কাণ নথকা দৰে থাকিল।
Verse 42
काष्ठीभूतं तु तं ज्ञात्वा शिवः पस्पर्श पाणिना । महातपः समुद्भूत संतापामृतवर्षिणा
তাক কাঠৰ দৰে জড় হোৱা বুলি জানি, শিৱে নিজৰ হাতেৰে স্পৰ্শ কৰিলে—মহাতপস্যাৰ পৰা উদ্ভূত সন্তাপৰ ওপৰত অমৃত বৰষোৱা সেই হস্তে।
Verse 43
तत उन्मीलयांचक्रे लोचने विश्वलोचनः । तस्योदयमिव प्राप्य प्रगे पंकजिनीवनी
তেতিয়া বিশ্বলোচন, সর্বদৰ্শী প্ৰভুৱে (তাঁৰ) চকু উন্মীলিত কৰালে—যেন প্ৰভাতত সূৰ্যোদয় পাই পদ্মসৰোবৰ প্ৰফুল্ল হয়।
Verse 44
परिव्यपेतसंतापस्तपनः स्पर्शनाद्विभोः । अवग्रहितसस्यश्रीरुल्ललास यथांबुदात्
প্ৰভুৰ স্পৰ্শত সূৰ্যৰ দাহ-সন্তাপ নাশ হ’ল; সি তেনেকৈ দীপ্ত হ’ল যেন বৰষুণীয়া মেঘৰ বৰষাৰ পিছত শস্যৰ শ্ৰী-সমৃদ্ধি ফুলে-ফলে উজলি উঠে।
Verse 45
मित्रो नेत्रातिथीकृत्य त्र्यक्षं प्रत्यक्षमग्रतः । दंडवत्प्रणनामोच्चैस्तुष्टाव च पिनाकिनम्
মিত্ৰ (সূৰ্য) চকুক অতিথি কৰি সম্পূৰ্ণকৈ মেলি, আগত প্ৰত্যক্ষ ত্ৰিনেত্ৰ প্ৰভুক দেখিলে; সি দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি উচ্চস্বৰে পিনাকিন (শিৱ)ক স্তৱ কৰিল।
Verse 46
रविरुवाच । देवदेव जगतांपते विभो भर्ग भीम भव चंद्रभूषण । भूतनाथ भवभीतिहारक त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
ৰৱিয়ে ক’লে: হে দেবদেৱ, জগতৰ পতি, সর্বব্যাপী বিভো! হে ভৰ্গ, হে ভীম, হে চন্দ্ৰভূষণ ভৱ! হে ভূতনাথ, সংসাৰ-ভৱৰ ভয় হৰণকাৰী—মই তোমাক নমস্কাৰ কৰোঁ, হে নতজনৰ বাঞ্ছিত দাতা।
Verse 47
चंद्रचूडमृड धूर्जटे हर त्र्यक्ष दक्ष शततंतुशातन । शांतशाश्वत शिवापते शिव त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
হে চন্দ্ৰচূড়, হে মৃড়, হে জটাধাৰী ধূর্জটি! হে হৰ, হে ত্ৰিনেত্ৰ প্ৰভু! হে দক্ষ, শততন্তু-বন্ধন ছেদনকাৰী! হে শান্ত, হে শাশ্বত, হে শিৱাপতি শিৱ—মই তোমাক নমস্কাৰ কৰোঁ, হে নতজনৰ বাঞ্ছিত দাতা।
Verse 48
नीललोहित समीहितार्थ दहे द्व्येकलोचन विरूपलोचन । व्योमकेशपशुपाशनाशन त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
হে নীললোহিত, অভীষ্টাৰ্থ পূৰণকাৰী! হে দহে (দাহক), হে দ্বি-এক-লোচন প্ৰভু, হে বিস্ময়লোচন! হে ব্যোমকেশ, পশু (বন্ধ জীৱ)ৰ পাশ-ফাঁস নাশনকাৰী—মই তোমাক নমস্কাৰ কৰোঁ, হে নতজনৰ বাঞ্ছিত দাতা।
Verse 49
वामदेवशितिकंठशूलभृच्चंद्रशेखर फणींद्रभूषण । कामकृत्पशुपते महेश्वर त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
হে বামদেৱ, নীলকণ্ঠ ত্ৰিশূলধাৰী, চন্দ্ৰশেখৰ ফণীন্দ্ৰ-ভূষিত; হে কামদমন পশুপতি মহেশ্বৰ, মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ—প্ৰণতজনক ইচ্ছিত বৰ দিয়া।
Verse 50
त्र्यंबक त्रिपुरसूदनेश्वर त्राणकृत्त्रिनयनत्रयीमय । कालकूट दलनांतकांतक त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
হে ত্ৰ্যম্বক, ত্ৰিপুৰ-সংহাৰক ঈশ্বৰ, ত্ৰাণকৰ্তা ত্ৰিনয়ন, যাৰ তিনিচকু ত্ৰয়ীতত্ত্বময়; হে কালকূট বিষদলন, অন্তকৰ অন্তক—মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ; প্ৰণতজনক ইচ্ছিত বৰ দিয়া।
Verse 51
शर्वरीरहितशर्वसर्वगस्वर्गमार्गसुखदापवर्गद । अंधकासुररिपो कपर्दभृत्त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
হে শৰ্ব, যি অন্ধকাৰৰ স্পৰ্শৰহিত; সৰ্বগ; স্বৰ্গমাৰ্গৰ সুখদাতা আৰু অপৱৰ্গ (মোক্ষ) দাতা; হে অন্ধকাসুৰৰ শত্রু, কপৰ্দভৃত (জটাধাৰী)—মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ; প্ৰণতজনক ইচ্ছিত বৰ দিয়া।
Verse 52
शंकरोग्रगिरिजापते पते विश्वनाथविधिविष्णु संस्तुत । वेदवेद्यविदिताऽखिलेंगि तत्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
হে শংকৰ, উগ্ৰ প্ৰভু, গিৰিজাপতি; হে পতে বিশ্বনাথ, বিধি (ব্ৰহ্মা) আৰু বিষ্ণুৰ দ্বাৰা সংস্তুত; বেদে বেদ্য, সকলো অঙ্গে ব্যাপ্ত তত্ত্বৰ সাৰ—মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ; প্ৰণতজনক ইচ্ছিত বৰ দিয়া।
Verse 53
विश्वरूपपररूप वर्जितब्रह्मजिह्मरहितामृतप्रद । वाङमनोविषयदूरदूरगत्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
হে বিশ্বৰূপ আৰু পৰৰূপৰো অতীত, অমৃতসম অমৰতাৰ দাতা; শর্তাধীন ‘ব্ৰহ্ম’ ধাৰণাৰ জিহ্মতা-ৰহিত; বাক্ আৰু মনৰ গম্যতাৰ বহু দূৰত—মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ; প্ৰণতজনক ইচ্ছিত বৰ দিয়া।
Verse 54
इत्थं परीत्य मार्तंडो मृडं देवं मृडानिकाम् । अथ तुष्टाव प्रीतात्मा शिववामार्धहारिणीम्
এইদৰে মাৰ্তণ্ড (সূৰ্য) মৃদ দেৱ শিৱ আৰু মৃদানিকা দেৱীৰ পৰিক্ৰমা কৰি, প্ৰীতচিত্তে শিৱৰ বামাৰ্ধধাৰিণী দিৱ্য সহধৰ্মিণীক স্তৱ কৰিলে।
Verse 55
रविरुवाच । देवि त्वदीयचरणांबुजरेणुगौरीं भालस्थलीं वहति यः प्रणतिप्रवीणः । जन्मांतरेपि रजनीकरचारुलेखा तां गौरयत्यतितरां किल तस्य पुंसः
ৰৱি (সূৰ্য) ক’লে: হে দেবি! যি ভক্ত প্ৰণতিত নিপুণ, সি তোমাৰ পদ্মচৰণৰ ৰেণুৰ পৰা জন্মা গৌৰী-উজ্জ্বলতা কপালত ধাৰে। আন জন্মতো তাৰ ভ্ৰূমধ্যত চন্দ্ৰৰ মনোহৰ ৰেখাই সেই চিহ্নক অধিক উজ্জ্বল কৰে।
Verse 56
श्रीमंगले सकलमंगलजन्मभूमे श्रीमंगले सकलकल्मषतूलवह्ने । श्रीमंगले सकलदानवदर्पहंत्रि श्रीमंगलेऽखिलमिदं परिपाहि विश्वम्
হে শ্ৰীমঙ্গলে, সকলো মঙ্গলৰ জন্মভূমি! হে শ্ৰীমঙ্গলে, পাপৰ তুলা সদৃশ স্তূপ দগ্ধ কৰা অগ্নি! হে শ্ৰীমঙ্গলে, সকলো দানৱৰ দৰ্প বিনাশিনী! হে শ্ৰীমঙ্গলে, এই সমগ্ৰ বিশ্বক পৰিপালন কৰা।
Verse 57
विश्वेश्वरि त्वमसि विश्वजनस्य कर्त्री त्वं पालयित्र्यसि तथा प्रलयेपिहंत्री । त्वन्नामकीर्तनसमुल्लसदच्छपुण्या स्रोतस्विनी हरति पातककूलवृक्षान्
হে বিশ্বেশ্বৰী, তুমি বিশ্বজনৰ কৰ্ত্ৰী; তুমি পালনকাৰিণী, আৰু প্ৰলয়ত সংহাৰিণীও তুমি। তোমাৰ নাম-কিৰ্তনে উল্লসিত পুণ্যৰ শুদ্ধ দীপ্ত স্ৰোতস্বিনীয়ে পাপসমূহৰ বনসদৃশ বৃক্ষসমূহক মূলসহ উচ্ছেদ কৰে।
Verse 58
मातर्भवानि भवती भवतीव्रदुःखसंभारहारिणि शरण्यमिहास्ति नान्या । धन्यास्त एव भुवनेषु त एव मान्या येषु स्फुरेत्तवशुभः करुणाकटाक्षः
হে মাতৃ ভৱানী! তুমিয়েই তীব্ৰ দুঃখৰ গধুৰ ভাৰ হৰণ কৰোঁতা; ইয়াত তোমাৰ বাহিৰে আন কোনো শৰণ নাই। যিসকলৰ ওপৰত তোমাৰ শুভ কৰুণাকটাক্ষ জ্বলি উঠে, সিহঁতেই জগতত ধন্য, সিহঁতেই মান্য।
Verse 59
ये त्वा स्मरंति सततं सहजप्रकाशां काशीपुरीस्थितिमतीं नतमोक्षलक्ष्मीम् । तान्संस्मरेत्स्मरहरो धृतशुद्धबुद्धीन्निर्वाणरक्षणविचक्षणपात्रभूतान्
যিসকলে তোমাক সদায় স্মৰণ কৰে—সহজ-প্ৰকাশময়ী, কাশীপুৰীত স্থিত, নতমস্তকৰ বাবে মোক্ষ-লক্ষ্মী—সেইসকলক কামদহন শিৱো স্মৰণ কৰে; শুদ্ধ বুদ্ধিধাৰী, নিৰ্বাণ-ৰক্ষণত বিচক্ষণ, যোগ্য পাত্ৰৰূপে।
Verse 60
मातस्तवांघ्रियुगलं विमलं हृदिस्थं यस्यास्ति तस्य भुवनं सकलं करस्थम् । यो नामतेज एति मंगलगौरि नित्यं सिद्ध्यष्टकं न परिमुंचति तस्य गेहम्
মাতৃ! যাৰ হৃদয়ত তোমাৰ নিৰ্মল চৰণযুগল স্থিত, তাৰ বাবে সমগ্ৰ জগত যেন হাতৰ তালুত। আৰু হে মঙ্গলগৌৰী! যি নিত্য তোমাৰ নামৰ তেজলৈ আগবাঢ়ে, তাৰ গৃহ এষ্টসিদ্ধিয়ে কেতিয়াও ত্যাগ নকৰে।
Verse 61
त्वं देवि वेदजननी प्रणवस्वरूपा गायत्र्यसि त्वमसि वै द्विजकामधेनुः । त्वं व्याहृतित्रयमिहाऽखिलकर्मसिद्ध्यै स्वाहास्वधासि सुमनः पितृतृप्तिहेतुः
দেৱী! তুমি বেদজননী, প্ৰণৱৰূপা (ওঁ) স্বৰূপ। তুমি গায়ত্ৰী, দ্বিজসকলৰ কামধেনু সদৃশ। তুমি ইহঁতে ত্ৰিব্যাহৃতি (ভূঃ ভুৱঃ স্বঃ), সকলো কৰ্মসিদ্ধিৰ বাবে; তুমি ‘স্বাহা’ আৰু ‘স্বধা’—দেৱতা আৰু পিতৃলোকৰ তৃপ্তিৰ হেতু, হে সুমনা।
Verse 62
गौरि त्वमेव शशिमौलिनि वेधसि त्वं सावित्र्यसि त्वमसि चक्रिणि चारुलक्ष्मीः । काश्यां त्वमस्यमलरूपिणि मोक्षलक्ष्मीस्त्वं मे शरण्यमिह मंगलगौरि मातः
হে গৌৰী! তুমি একাই চন্দ্ৰমৌলিধাৰী প্ৰভু শিৱৰ সৈতে; তুমি একাই বেধস (ব্ৰহ্মা)ৰ সৈতে; তুমি সাৱিত্ৰী; আৰু চক্রধাৰী প্ৰভু (বিষ্ণু)ৰ সৈতে তুমি মনোহৰ লক্ষ্মী। কাশীত, হে নিৰ্মলৰূপিণী, তুমি মোক্ষলক্ষ্মী। হে মঙ্গলগৌৰী মাতৃ! এই ঠাইত তুমি মোৰ আশ্ৰয়।
Verse 63
स्तुत्वेति तां स्मरहरार्धशरीरशोभां श्रीमंगलाष्टक महास्तवनेन भानुः । देवीं च देवमसकृत्परितः प्रणम्य तूष्णीं बभूव सविता शिवयोः पुरस्तात्
স্মরহৰৰ অর্ধশৰীৰৰূপে শোভা পোৱা সেই দেৱীক ‘শ্ৰী মঙ্গলাষ্টক’ নামৰ মহাস্তৱেৰে স্তৱ কৰি, ভানু (সূৰ্য) দেৱী আৰু দেৱক চাৰিওফালে বাৰে বাৰে প্ৰণাম কৰিলে; তাৰ পাছত শিৱ-শিৱাৰ সন্মুখত নীৰৱ হৈ ৰ’ল।
Verse 64
देवदेव उवाच । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते प्रसन्नोस्मि महामते । मित्रमन्नेत्रगो नित्यं प्रपश्ये तच्चराचरम्
দেৱদেৱ (শিৱ) ক’লে: “উঠা, উঠা—হে মহামতি, তোমাৰ মঙ্গল হওক। মই প্ৰসন্ন। মিত্ৰৰূপে তোমাৰ চকুত বাস কৰি মই সদায় সেই সমগ্ৰ চল-অচল জগতক দৰ্শন কৰোঁ।”
Verse 65
मम मूर्तिर्भवान्सूर्य सर्वज्ञो भव सर्वगः । सर्वेषां महसां राशिः सर्वेषां सर्वकर्मवित्
“হে সূৰ্য, তুমি মোৰেই মূৰ্তি। সৰ্বজ্ঞ হোৱা, সৰ্বব্যাপী হোৱা। সকলোৰে বাবে জ্যোতিৰ মহা-ভাণ্ডাৰ হোৱা, আৰু সকলোৰে কৰ্মৰ জ্ঞাতা হোৱা।”
Verse 66
सर्वेषां सर्वदुःखानि भक्तानां त्वं निराकुरु । त्वया नाम्नां चतुःषष्ट्या यदष्टकमुदीरितम्
“সকলো ভক্তৰ, সকলোৰে দুখ তুমি দূৰ কৰা। আৰু তুমি চৌষষ্ঠি নামৰ দ্বাৰা যি অষ্টপদী স্তৱ উচ্চাৰণ কৰিলা…”
Verse 67
अनेन मां परिष्टुत्य नरो मद्भक्तिमाप्स्यति । अष्टकं मंगलागौर्या मंगलाष्टकसंज्ञकम्
“ইয়াৰ দ্বাৰা মোৰ স্তৱ কৰি মানুহে মোৰ ভক্তি লাভ কৰিব। এইটো মঙ্গলাগৌৰীৰ অষ্টপদী স্তৱ, ‘মঙ্গলাষ্টক’ নামে পৰিচিত।”
Verse 68
अनेन मंगलागौरीं स्तुत्वा मंगलमाप्स्यति । चतुःषष्ट्यष्टकं स्तोत्रं मंगलाष्टकमेव च
“ইয়াৰ দ্বাৰা মঙ্গলাগৌৰীক স্তৱ কৰিলে মানুহে মঙ্গল লাভ কৰে। এইটো চৌষষ্ঠি-নাম-নির্মিত অষ্টক স্তোত্ৰ, আৰু ইয়ে নিশ্চিতভাৱে মঙ্গলাষ্টক।”
Verse 69
एतत्स्तोत्रवरं पुण्यं सर्वपातकनाशनम् । दूरदेशांतरस्थोपि जपन्नित्यं नरोत्तमः
এই উত্তম পুণ্য স্তোত্ৰ সকলো পাপ নাশ কৰে। দূৰ দেশান্তৰত বাস কৰিলেও উত্তম নৰ যদি নিত্য জপ কৰে, তেন্তে ইয়াৰ শুদ্ধিকাৰী ফল লাভ কৰে।
Verse 70
त्रिसंध्यं परिशुद्धात्मा काशीं प्राप्स्यति दुर्लभाम् । अनेन स्तोत्रयुग्मेन जप्तेन प्रत्यहं नृभिः
যি ব্যক্তি পৰিশুদ্ধচিত্তে ত্ৰিসন্ধ্যাত সাধনা কৰি এই স্তোত্ৰযুগল প্ৰত্যহ জপ কৰে, সি দুৰ্লভ কাশী লাভ কৰে।
Verse 71
ध्रुवदैनंदिनं पापं क्षालितं नात्र संशयः । न तस्य देहिनो देहे जातु चित्किल्बिषस्थितिः
দৈনন্দিন স্থায়ী পাপ নিশ্চিতভাৱে ধুই যায়—ইয়াত সন্দেহ নাই। তেনে দেহধাৰীৰ দেহত কেতিয়াও দোষৰ দাগ নাথাকে।
Verse 72
त्रिकालं योजयेन्नित्यमेतत्स्तोत्रद्वयंशुभम् । किंजप्तैर्बहुभिः स्तोत्रैश्चंचलश्रीप्रदैर्नृणाम्
ত্ৰিকালত নিত্য এই শুভ স্তোত্ৰদ্বয় যোগ কৰি জপ কৰা উচিত। মানুহৰ বাবে বহু আন স্তোত্ৰ জপাৰ কি লাভ, যিবোৰে কেৱল চঞ্চল, অস্থিৰ শ্ৰী প্ৰদান কৰে?
Verse 73
एतत्स्तोत्रद्वयं दद्यात्काश्यां नैःश्रेयसीं श्रियम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मानवैर्मोक्षकांक्षिभिः
এই স্তোত্ৰদ্বয়ে কাশীত নৈঃশ্ৰেয়সী শ্ৰী—মোক্ষলৈ নিবলৈ সক্ষম পৰম সমৃদ্ধি—প্ৰদান কৰে। সেয়ে মোক্ষকামি মানুহে সৰ্বপ্ৰযত্নে ইয়াক ধাৰণ কৰা উচিত।
Verse 74
एतत्स्तोत्रद्वयं जप्यं त्यक्त्वा स्तोत्राण्यनेकशः । प्रपंच आवयोरेव सर्व एष चराचरः
অসংখ্য আন স্তোত্ৰ ত্যাগ কৰি এই দুটা স্তোত্ৰেই জপ কৰিব লাগে; কিয়নো এই সমগ্ৰ চল-অচল জগত নিশ্চয়েই সেই দুয়োৰেই প্ৰপঞ্চ-ৰূপ প্ৰকাশ।
Verse 75
तदावयोःस्तवादस्मान्निष्प्रपंचो जनो भवेत् । समृद्धिमाप्य महतीं पुत्रपौत्रवतीमिह
সেই দুয়োৰ স্তুতি-স্তোত্ৰৰ দ্বাৰা মানুহ প্ৰপঞ্চৰ জটিলতাৰ পৰা মুক্ত হয়; আৰু ইয়াত মহাসমৃদ্ধি লাভ কৰি—পুত্ৰ-পৌত্ৰে সমৃদ্ধ হৈ—উচ্চ গতি লাভ কৰে।
Verse 76
अंते निर्वाणमाप्नोति जपन्स्तोत्रमिदं नरः । अन्यच्च शृणु सप्ताश्व ग्रहराज दिवाकर
শেষত, এই স্তোত্ৰ জপ কৰা মানুহে নিৰ্বাণ লাভ কৰে। আৰু আন কথাও শুনা—হে সপ্তাশ্ব, হে গ্ৰহৰাজ, হে দিবাকৰ সূৰ্য!
Verse 77
त्वया प्रतिष्ठितं लिंगं गभस्तीश्वरसंज्ञितम् । सेवितं भक्तिभावेन सर्वसिद्धिसमर्पकम्
তোমাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত লিঙ্গ, ‘গভস্তীশ্বৰ’ নামে পৰিচিত, ভক্তিভাৱে সেৱিত হয় আৰু সকলো সিদ্ধি-সাফল্য দান কৰে।
Verse 78
त्वया गभस्तिमालाभिश्चांपेयांबुजकांतिभिः । यदर्चित्वैश्वरं लिंगं सर्वभावेन भास्कर
হে ভাস্কৰ! সোণালী চাঁপা আৰু পদ্মফুলৰ দৰে কান্তিময় কিৰণ-মালাৰে তুমি সৰ্বভাব সমৰ্পণ কৰি প্ৰভুৰ সেই ঐশ্বৰ্য লিঙ্গৰ অৰ্চনা কৰিছিলা।
Verse 79
गभस्तीश्वर इत्याख्यां ततो लिंगमवाप्स्यति । अर्चयित्वा गभस्तीशं स्नात्वा पंचनदे नरः
তাৰ পাছত সেই লিঙ্গ ‘গভস্তীশ্বৰ’ নামে প্ৰখ্যাত হ’ব। গভস্তীশ প্ৰভুক আৰাধনা কৰি আৰু পঞ্চনদত স্নান কৰি ভক্তজন প্ৰতিশ্ৰুত পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 80
न जातु जायते मातुर्जठरे धूतकल्मषः । इमां च मंगलागौरीं नारी वा पुरुषोपि वा
যাৰ পাপ ধুই পেলোৱা হৈছে, সি পুনৰ কেতিয়াও মাতৃৰ গৰ্ভত জন্ম নলয়। আৰু এই মঙ্গলাগৌৰীৰ ব্ৰত/বিধান নাৰী হওক বা পুৰুষ হওক—উভয়েই পালন কৰিব পাৰে।
Verse 81
चैत्रशुक्लतृतीयायामुपोषणपरायणः । महोपचारैः संपूज्य दुकूलाभरणादिभिः
চৈত্ৰ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ তৃতীয় তিথিত, উপবাসত নিবিষ্ট হৈ, মহা উপচাৰে—সুন্দৰ দুকূল বস্ত্ৰ, অলংকাৰ আদি সহ—(মঙ্গলাগৌৰী)ক পূজা কৰিব লাগে।
Verse 82
रात्रौ जागरणं कृत्वा गीतनृत्यकथादिभिः । प्रातः कुमारीः संपूज्य द्वादशाच्छादनादिभिः
ৰাতি গীত, নৃত্য, কথা-পাঠ আদি কৰি জাগৰণ কৰি, তাৰ পাছত পুৱা কুমাৰীসকলক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে—দ্বাদশ আচ্ছাদন/বস্ত্ৰ আদি দান কৰি।
Verse 83
संभोज्यपरमान्नाद्यैर्दत्त्वान्येभ्योपि दक्षिणाम् । होमं कृत्वा विधानेन जातवेदस इत्यृचा
উত্তম অন্ন-পানীয়ে (সম্মানিত অতিথিসকলক) ভোজন কৰাই, আৰু আনসকলকো দক্ষিণা দি, ‘জাতবেদস…’ বুলি আৰম্ভ হোৱা ঋগ্বেদীয় ঋচাৰে বিধি অনুসাৰে হোম কৰিব লাগে।
Verse 84
अष्टोत्तरशताभिश्च तिलाज्याहुतिभिः प्रगे । एकं गोमिथुनं दत्त्वा ब्राह्मणाय कुटुंबिने
প্ৰভাতত তিল আৰু ঘীৰ ১০৮ আহুতি দিয়া আৰু গৃহস্থ ব্ৰাহ্মণক গোমিথুন দান কৰিলে (এই) বিধি সম্পূৰ্ণ সিদ্ধ হয়।
Verse 85
श्रद्धया समलंकृत्य भूषणैर्द्विजदंपती । भोजयित्वा महार्हान्नैः प्रीयेतां मंगलेश्वरौ
শ্ৰদ্ধাৰে ব্ৰাহ্মণ দম্পতীক অলংকাৰৰে সজাই, আৰু উৎকৃষ্ট আহাৰে ভোজন কৰাই দিলে—ইয়াৰ দ্বাৰা মঙ্গলেশ্বৰ আৰু মঙ্গলা দেৱী প্ৰসন্ন হয়।
Verse 86
इति मंत्रं समुच्चार्य प्रातः कृत्वाथ पारणम् । न दुर्भगत्वमाप्नोति न दारिद्र्यं कदाचन
এইদৰে মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি, তাৰ পাছত পুৱাতে পাৰণ সম্পন্ন কৰিলে—সেইজন কেতিয়াও দুর্ভাগ্য নাপায়, আৰু দাৰিদ্ৰ্যও কেতিয়াও নাহে।
Verse 87
न वै संतानविच्छित्तिं भोगोच्छित्तिं न जातुचित् । स्त्री वैधव्यं न चाप्नोति न नायोषिद्वियोगभाक्
সন্তানৰ বিচ্ছেদ নঘটে, আৰু ভোগ-সুখৰ ক্ষয়ো কেতিয়াও নহয়। নাৰী বৈধব্য নাপায়, আৰু পুৰুষো পত্নী-বিয়োগৰ ভাগী নহয়।
Verse 88
पापानि विलयं यांति पुण्यराशिश्च लभ्यते । अपि वंध्या प्रसूयेत कृत्वैतन्मंगलाव्रतम्
পাপসমূহ লয় পায় আৰু পুণ্যৰাশি লাভ হয়। এই মঙ্গলা-ব্ৰত পালন কৰিলে বন্ধ্যা নাৰীয়েও সন্তান প্রসৱ কৰিব পাৰে।
Verse 89
एतद्व्रतस्य करणात्कुरूपत्वं न जातुचित् । कुमारी विंदतेत्यंतं गुणरूपयुतं पतिम्
এই ব্ৰত পালন কৰিলে কেতিয়াও কুৰূপতা জন্ম নলয়। কুমাৰীয়ে তেনে কৰাত গুণে-ৰূপে সমৃদ্ধ অতি উত্তম স্বামী লাভ কৰে।
Verse 90
कुमारोपि व्रतं कृत्वा विंदति स्त्रियमुत्तमाम् । संति व्रतानि बहुशो धनकामप्रदानि च
যুৱকেও এই ব্ৰত কৰি উত্তম পত্নী লাভ কৰে। নিশ্চয় বহু ব্ৰত আছে, যিবোৰে ধন আৰু ইচ্ছিত ভোগ প্ৰদান কৰে।
Verse 91
नाप्नुयुर्जातुचित्तानि मंगलाव्रततुल्यताम् । कर्तव्या चाब्दिकी यात्रा मधौ तस्यां तिथौ नरैः
সেই অন্য ব্ৰতসমূহ কেতিয়াও মাঙ্গল-ব্ৰতৰ সমতা লাভ নকৰে। আৰু মধু মাহৰ সেই তিথিত মানুহে বাৰ্ষিক যাত্ৰা-ব্ৰত পালন কৰিব লাগে।
Verse 92
सर्वविघ्नप्रशांत्यर्थं सदा काशीनिवासिभिः । अपरं द्युमणे वच्मि तव चात्र तपस्यतः
সকলো বিঘ্ন শান্ত কৰাৰ বাবে কাশীৰ নিবাসীসকলে এই কৰ্ম সদায় কৰিব লাগে। তাৰ পাছত, হে দ্যুমণি, ইয়াত তপস্যা কৰা তোমাৰ বাবে বিশেষকৈ আৰু কিছুমান কথা মই ক’ম।
Verse 93
मयूखा एव खे दृष्टा न च दृष्टं कलेवरम् । मयूखादित्य इत्याख्या ततस्ते दितिनंदन
আকাশত কেৱল কিৰণাই দেখা গ’ল, দেহৰ কোনো ৰূপ দেখা নগ’ল। সেইবাবে, হে দিতিনন্দন, ‘ময়ূখাদিত্য’ নামৰ উৎপত্তি হ’ল।
Verse 94
त्वदर्चनान्नृणां कश्चिन्न व्याधिः प्रभविष्यति । भविष्यति न दारिद्र्यं रविवारे त्वदीक्षणात्
তোমাৰ অৰ্চনাৰ ফলত মানুহক কোনো ব্যাধি আক্ৰমণ নকৰে। আৰু ৰবিবাৰে তোমাৰ দৰ্শন কৰিলে দাৰিদ্ৰ্য উদ্ভৱ নহয়।
Verse 95
इत्थं मयूखादित्यस्य शिवो दत्त्वा बहून्वरान् । तत्रैवांतर्हितो भूतो रविस्तत्रैव तस्थिवान्
এইদৰে ময়ূখাদিত্যক শিৱে বহু বৰ দান কৰি, সেই ঠাইতেই অন্তৰ্হিত হ’ল; আৰু ৰবি (সূৰ্য) সেই স্থানতেই প্ৰতিষ্ঠিত হৈ ৰ’ল।
Verse 96
श्रुत्वाख्यानमिदं पुण्यं मयूखादित्यसंश्रयम् । द्रौपदादित्यसहितं नरो न निरयं व्रजेत्
ময়ূখাদিত্য-সংযুক্ত এই পুণ্যময় আখ্যান, দ্ৰৌপদাদিত্যসহ, যি নৰে শ্ৰৱণ কৰে, সি নৰকলৈ নাযায়।