Adhyaya 26

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । जालेश्वरेऽपि यत्प्रोक्तं त्वया पूर्वं द्विजोत्तम । तत्कथं तु भवेत्पुण्यमृषिसिद्धनिषेवितम्

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: হে দ্বিজোত্তম, জালেশ্বৰ বিষয়ে আপুনি আগতে যি কৈছিল, সেই পুণ্য কেনেকৈ উদ্ভৱ হয়—যি তীৰ্থ ঋষি আৰু সিদ্ধসকলে সেৱন কৰে?

Verse 2

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जालेश्वरात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । तस्योत्पत्तिं कथयतः शृणु त्वं पाण्डुनन्दन

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: জালেশ্বৰাতকৈ শ্ৰেষ্ঠ কোনো তীৰ্থ অতীতে নাছিল, ভবিষ্যতেও নহ’ব। হে পাণ্ডুনন্দন, ইয়াৰ উৎপত্তিৰ কথা মই কওঁ—তুমি মন দি শুনা।

Verse 3

पुरा ऋषिगणाः सर्वे सेन्द्राश्चैव मरुद्गणाः । तापिता असुरैः सर्वैः क्षयं नीता ह्यनेकशः

প্ৰাচীন কালত সকলো ঋষিগণ, ইন্দ্ৰসহ আৰু মৰুতগণৰ সৈতে, অসুৰসকলে তেওঁলোকক অত্যন্ত কষ্ট দিলে; বহু বাৰ বহু প্ৰকাৰেই ধ্বংসৰ মুখলৈ ঠেলি দিলে।

Verse 4

बाणासुरप्रभृतिभिर्जम्भशुम्भपुरोगमैः । वध्यमाना ह्यनेकैश्च ब्रह्माणं शरणं गताः

বাণাসুৰ আদি, জম্ভ-শুম্ভৰ নেতৃত্বত বহুজনৰ দ্বাৰা আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ, দেবগণ ব্ৰহ্মাৰ শৰণলৈ গ’ল।

Verse 5

विमानैः पर्वताकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः । स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः

তেওঁলোকে পৰ্বতৰ দৰে বৃহৎ বিমান, হাতীৰ দৰে ঘোঁৰা, আৰু নগৰৰ দৰে ৰথ লৈ আহিল—যিবোৰ সিংহ আৰু ব্যাঘ্ৰে যোজিত আছিল।

Verse 6

कच्छपैर्मकरैश्चान्ये जग्मुरन्ये पदातयः । प्राप्य ते परमं स्थानमशक्यं यदधार्मिकैः

কিছুমানে কচ্ছপ আৰু মকৰৰ ওপৰত উঠি গ’ল, আন কিছুমানে পদব্ৰজে গ’ল। এইদৰে তেওঁলোকে সেই পৰম ধামত উপনীত হ’ল, যি অধাৰ্মিকৰ বাবে অগম্য।

Verse 7

दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं सर्वलोकस्य शङ्करम् । ते सर्वे तत्र गत्वा तु स्तुतिं चक्रुः समाहिताः

পদ্মজন্মা সেই দেৱক—সৰ্বলোকৰ উপকাৰী শংকৰক—দেখি তেওঁলোকে সকলোৱে তাত গৈ একাগ্ৰচিত্তে স্তোত্ৰ-স্তৱন কৰিলে।

Verse 8

देवा ऊचुः । जयामेय जयाभेद जय सम्भूतिकारक । पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वां वयं शरणं गताः

দেৱাসকলে ক’লে: “জয় হওক, হে অজেয়! জয় হওক, হে প্ৰকাশ-উৎপত্তিৰ কাৰক! হে পদ্মযোনি, সুৰশ্ৰেষ্ঠ, আমি তোমাৰ শৰণ লৈছোঁ।”

Verse 9

तच्छ्रुत्वा तु वचो देवो देवानां भावितात्मनाम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रत्युवाच पितामहः

দেৱসকলৰ সংযতচিত্ত বাক্য শুনি পিতামহে মেঘগম্ভীৰ কণ্ঠে তেওঁলোকক প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।

Verse 10

किं वो ह्यागमनं देवाः सर्वेषां च विवर्णता । केनावमानिताः सर्वे शीघ्रं कथयतामराः

“হে দেৱাসকল, তোমালোক কিয় আহিলা, আৰু তোমালোক সকলো কিয় বিবৰ্ণ দেখাইছা? কোনে তোমালোকক অপমান কৰিলে? হে অমৰসকল, শীঘ্ৰ কোৱা।”

Verse 11

देवा ऊचुः । बाणो नाम महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । तेनास्माकं हृतं सर्वं धनरत्नैर्वियोजिताः

দেৱাসকলে ক’লে: “বাণ নামৰ এজন দানৱ আছে, মহাবীৰ আৰু বলৰ দৰ্পে মত্ত। সি আমাৰ সকলো কেঢ়ি লৈছে; ধন-ৰত্নৰ পৰা আমাক বঞ্চিত কৰিছে।”

Verse 12

देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चिन्तयामास देवेशस्तस्य नाशाय या क्रिया

দেৱতাসকলৰ বাক্য শুনি, লোকপিতামহ ব্ৰহ্মাই মনতে চিন্তা কৰিলে—তেওঁৰ বিনাশ সাধিবলৈ কোন কাৰ্য্য উপযুক্ত হ’ব।

Verse 13

अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वै दिवौकसाम् । मुक्त्वा तु शङ्करं देवं न मया न च विष्णुना

“সেই পাপী দানৱ সকলো স্বৰ্গবাসীৰ বাবে অবধ্য; শংকৰ দেৱক বাদ দি, ন ময়ে ন বিষ্ণুনা তাক বধ কৰিব পাৰোঁ।”

Verse 14

तत्रैव सर्वे गच्छामो यत्र देवो महेश्वरः । स गतिश्चैव सर्वेषां विद्यतेऽन्यो न कश्चन

আহা, আমি সকলোৱে সেই ঠাইলৈ যাওঁ য’ত দেৱ মহেশ্বৰ অৱস্থিত। তেওঁহে সকলোৰে একমাত্ৰ আশ্ৰয় আৰু অন্তিম গতি; তেওঁৰ বাহিৰে আন কোনো গন্তব্য নাই।

Verse 15

एवमुक्त्वा सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वेदविदांवरः । ब्राह्मणैः सह विद्वद्भिरतो यत्र महेश्वरः

এইদৰে সকলো দেৱতাক সম্বোধন কৰি, বেদবিদসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰহ্মা পণ্ডিত ব্ৰাহ্মণসকলৰ সৈতে সেই ঠাইলৈ যাত্ৰা কৰিলে য’ত মহেশ্বৰ উপস্থিত।

Verse 16

स्तुतिभिश्च सुपुष्टाभिस्तुष्टाव परमेश्वरम्

আৰু সুগঠিত, বলৱন্ত স্তুতিসমূহেৰে তেওঁলোকে পৰমেশ্বৰক স্তৱন কৰিলে।

Verse 17

देवा ऊचुः । जय त्वं देवदेवेश जयोमार्धशरीरधृक् । वृषासन महाबाहो शशाङ्ककृतभूषण

দেৱাসকলে ক’লে: জয় হওক তোমাৰ, দেৱদেৱেশ্বৰ! জয় হওক তোমাৰ, যি উমাক অর্ধশৰীৰ ৰূপে ধাৰণ কৰিছা। হে বৃষভবাহন, মহাবাহু, যাৰ ভূষণ চন্দ্ৰ!

Verse 18

नमः शूलाग्रहस्ताय नमः खट्वाङ्गधारिणे । जय भूतपते देव दक्षयज्ञविनाशन

যাৰ হাতে শূলৰ অগ্ৰভাগ, তেখেতলৈ নমস্কাৰ; খট্বাঙ্গ ধাৰণকাৰীক নমস্কাৰ। জয় হওক তোমাৰ, ভূতপতি দেৱ, দক্ষযজ্ঞ-বিনাশক!

Verse 19

पञ्चाक्षर नमो देव पञ्चभूतात्मविग्रह । पञ्चवक्त्रमयेशान वेदैस्त्वं तु प्रगीयसे

পঞ্চাক্ষৰ ‘নমঃ’ মন্ত্রে, হে দেৱ, তোমাক প্ৰণাম—তোমাৰ দেহ পঞ্চ মহাভূতৰ আত্মাস্বৰূপ। হে ঈশান, পঞ্চমুখ ৰূপে প্ৰকাশিত, বেদসমূহে তোমাকেই গায়।

Verse 20

सृष्टिपालनसंहारांस्त्वं सदा कुरुषे नमः । अष्टमूर्ते स्मरहर स्मर सत्यं यथा स्तुतः

সৃষ্টি, পালন আৰু সংহাৰ তুমি সদায় কৰিছা—তোমাক নমস্কাৰ। হে অষ্টমূর্তি, স্মৰহৰ (কামবিনাশক), যিদৰে তুমি সত্যৰূপে স্তুত, তেনেদৰে আমাৰ প্ৰাৰ্থনা সত্য বুলি স্মৰণ কৰা।

Verse 21

पञ्चात्मिका तनुर्देव ब्राह्मणैस्ते प्रगीयते । सद्यो वामे तथाघोरे ईशो तत्पुरुषे तथा

হে দেৱ, তোমাৰ তনু পঞ্চাত্মিকা বুলি ব্ৰাহ্মণসকলে গায়—সদ্যোজাত, বাম, অঘোৰ, ঈশ, আৰু তৎপুৰুষ।

Verse 22

हेमजाले सुविस्तीर्णे हंसवत्कूजसे हर । एवं स्तुतो मुनिगणैर्ब्रह्माद्यैश्च सुरासुरैः

হে হৰ, বিস্তৃত সুবৰ্ণ জালত তুমি হাঁসৰ দৰে মধুৰ কূজন কৰিছা। এইদৰে মুনিগণ, ব্ৰহ্মা আদি দেৱতা আৰু দেৱ-অসুৰ সকলোৱে তোমাক স্তৱন কৰিলে।

Verse 23

प्रहृष्टः सुमना भूत्वा सुरसङ्घानुवाच ह

আনন্দিত আৰু মনত কৃপাময় হৈ, তেওঁ তেতিয়া একত্ৰিত দেৱসঙ্ঘক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 24

ईश्वर उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कुर्मो वदत क्षिप्रं कोऽन्यः सेव्यः सुरासुरैः

ঈশ্বৰে ক’লে: ‘স্বাগতম, হে দেৱসকল আৰু ব্ৰাহ্মণ-মুনিসকল। এই ৰাতি এতিয়া শুভ প্ৰভাতলৈ পৰিণত হৈছে। সোনকালে কোৱা—আমি কি কৰোঁ? দেৱ আৰু অসুৰ উভয়ে আশ্ৰয় আৰু সেৱাৰ বাবে আন কোন যোগ্য?’

Verse 25

किं दुःखं को नु सन्तापः कुतो वो भयमागतम् । कथयध्वं महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्

‘এই দুখ কিহৰ? কোন দহন-যন্ত্ৰণা উঠিল? তোমালোকৰ ভয় ক’ৰ পৰা আহিল? হে মহাভাগসকল, মনত যি কাৰণ গাঁথি আছে, সেয়া কোৱা।’

Verse 26

एवमुक्तास्तु रुद्रेण प्रत्यवोचन्सुरर्षभाः । स्वान्स्वान्देहान्दर्शयन्तो लज्जमाना अधोमुखाः

ৰুদ্ৰে এইদৰে কোৱাৰ পাছত, দেৱসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠসকলে উত্তৰ দিলে—নিজ নিজ দেহ দেখুৱাই, লাজত অধোমুখ হৈ।

Verse 27

अस्ति घोरो महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । बाणो नामेति विख्यातो यस्य तत्त्रिपुरं महत्

এজন ভয়ংকৰ, মহাবীৰ্য দানৱ আছে, নিজৰ বল-দৰ্পত মত্ত—‘বাণ’ নামে খ্যাত। তাৰেই সেই মহান নগৰী ‘ত্ৰিপুৰ’ বুলি পৰিচিত।

Verse 28

तेन वै सुतपस्तप्तं दशवर्षशतानि हि । तस्य तुष्टोऽभवद्ब्रह्मा नियमेन दमेन च

তেওঁ নিশ্চয়েই দহ বছৰ-শতক, অৰ্থাৎ এক হাজাৰ বছৰ ধৰি ঘোৰ তপস্যা কৰিলে। নিয়ম আৰু দম (ইন্দ্ৰিয়-সংযম)ৰ দ্বাৰা সন্তুষ্ট হৈ ব্ৰহ্মা তেঁওত তুষ্ট হ’ল।

Verse 29

पुराणि तान्यभेद्यानि ददौ कामगमानि वै । आयसं राजतं चैव सौवर्णं च तथापरम्

ব্ৰহ্মাই তেওঁক সেই নগৰসমূহ দান কৰিলে—অভেদ্য আৰু ইচ্ছামতে গমনশীল: এটা লোহাৰ, এটা ৰূপাৰ, আৰু আন এটা সোণাৰ।

Verse 30

त्रिपुरं ब्रह्मणा सृष्टं भ्रमत्तत्कामगामि च । तस्यैव तु बलोत्कृष्टास्त्रिपुरे दानवाः स्थिताः

ত্ৰিপুৰ ব্ৰহ্মাৰ দ্বাৰা সৃষ্ট—ভ্ৰমণশীল আৰু ইচ্ছামতে গমনকাৰী। সেই ত্ৰিপুৰতেই তেওঁৰ অতি উৎকৃষ্ট বলসম্পন্ন দানৱসকল বাস কৰিছিল।

Verse 31

त्रैलोक्यं सकलं देव पीडयन्ति महासुराः । दण्डपाशासिशस्त्राणि अविकारे विकुर्वते । त्रिपुरं दानवैर्जुष्टं भ्रमत्तच्चक्रसंनिभम्

হে দেৱ! সেই মহাসুৰসকলে সমগ্ৰ ত্ৰৈলোক্যক পীড়া দিয়ে। দণ্ড, পাশ, অসি আৰু নানা শস্ত্ৰেৰে অবাধে উপদ্ৰৱ কৰে। দানৱেৰে ভৰপূৰ ত্ৰিপুৰ চকাৰ সদৃশ ঘূৰি ফুৰে।

Verse 32

क्वचिद्दृश्यमदृश्यं वा मृगतृष्णैव लक्ष्यते

কেতিয়াবা দেখা যায়, কেতিয়াবা নেদেখা—মৃগতৃষ্ণাৰ দৰে যেন লক্ষ্য হয়।

Verse 33

यस्मिन्पतति तद्दिव्यं दृप्तस्य त्रिपुरं महत् । न तत्र ब्राह्मणा देवा गावो नैव तु जन्तवः

য’ত সেই উদ্ধতজনৰ দিব্য, মহৎ ত্ৰিপুৰা অৱতৰে, ত’ত ন ব্ৰাহ্মণ থাকে, ন দেৱতা, ন গাই—সঁচাকৈ কোনো জীৱো নাথাকে।

Verse 34

न तत्र दृश्यते किंचित्पतेद्यत्र पुरत्रयम् । नद्यो ग्रामाश्च देशाश्च बहवो भस्मसात्कृताः

য’ত পুৰ-ত্ৰয় (ত্ৰিপুৰা) পতিত হয়, ত’ত একোৱে দেখা নাযায়; বহু নদী, গাঁও আৰু দেশ ভস্মীভূত হয়।

Verse 35

सुवर्णं रजतं चैव मणिमौक्तिकमेव च । स्त्रीरत्नं शोभनं यच्च तत्सर्वं कर्षते बलात्

সোণ, ৰূপ, মণি-মৌক্তিক, আৰু স্ত্ৰী-ৰত্নসহ যি যি শোভন—সেয়া সকলোকে বলপূৰ্বক টানি লৈ যায়।

Verse 36

न शस्त्रेण न चास्त्रेण न दिवा निशि वा हर । शक्यते देवसङ्घैश्च निहन्तुं स कथंचन

ন শস্ত্ৰে, ন অস্ত্ৰে; ন দিনে, ন নিশাতে—হে হৰ! দেৱসঙ্ঘেও তাক কোনো মতে বধ কৰিব নোৱাৰে।

Verse 37

तद्दहस्व महादेव त्वं हि नः परमा गतिः । एवं प्रसादं देवेश सर्वेषां कर्तुमर्हसि

সেয়ে হে মহাদেৱ, ইহা দগ্ধ কৰি দিয়া—তুমিয়েই আমাৰ পৰম আশ্ৰয়। হে দেৱেশ্বৰ, সকলোৰে ওপৰত এনে অনুগ্ৰহ কৰা তোমাৰ উচিত।

Verse 38

येन देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । परां धृतिं समायान्ति तत्प्रभो कर्तुमर्हसि

হে প্ৰভু, এনে কৰ্ম কৰা, যাৰ দ্বাৰা দেৱতা, গন্ধৰ্ব আৰু তপোধন ঋষিসকল পৰম ধৈৰ্য আৰু স্থিৰতা পুনৰ লাভ কৰে।

Verse 39

ईश्वर उवाच । एतत्सर्वं करिष्यामि मा विषादं गमिष्यथ । अचिरेणैव कालेन कुर्यां युष्मत्सुखावहम्

ঈশ্বৰে ক’লে: “এই সকলো মই কৰিম—তোমালোকে বিষাদত নপৰিবা। অতি সোনকালেই মই তোমালোকৰ মঙ্গল আৰু সুখদায়ক কাৰ্য সম্পন্ন কৰিম।”

Verse 40

आश्वासयित्वा तान्देवान्सर्वानिन्द्रपुरोगमान् । चिन्तयामास देवेशस्त्रिपुरस्य वधं प्रति

ইন্দ্ৰক অগ্ৰগণ্য কৰি সকলো দেৱতাক আশ্বাস দি, দেৱেশ্বৰে ত্ৰিপুৰ বধৰ বিষয়ে চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 41

कथं केन प्रकारेण हन्तव्यं त्रिपुरं मया । तमेकं नारदं मुक्त्वा नान्योपायो विधीयते

“মই কেনেকৈ, কোন প্ৰকাৰৰে ত্ৰিপুৰক বধ কৰিম? সেই এক নাৰদক বাদ দিলে আন কোনো উপায় বিধেয় নহয়।”

Verse 42

एवं संस्तभ्य चात्मानं ततो ध्यातः स नारदः । तत्क्षणादेव सम्प्राप्तो वायुभूतो महातपाः

এইদৰে নিজ মন স্থিৰ কৰি তেওঁ নাৰদ মুনিৰ ধ্যান কৰিলে; সেই ক্ষণতেই মহাতপস্বী নাৰদ বায়ুৰ দৰে দ্ৰুতগতিতে উপস্থিত হ’ল।

Verse 43

कमण्डलुधरो देवस्त्रिदण्डी ज्ञानकोविदः । योगपट्टाक्षसूत्रेण छत्रेणैव विराजितः

সেই দিৱ্য ঋষিয়ে কমণ্ডলু ধাৰণ কৰিছিল, ত্ৰিদণ্ডী আছিল, পবিত্ৰ জ্ঞানত নিপুণ; যোগপট্ট, অক্ষসূত্ৰ (মালা) আৰু ছত্ৰেৰে সুশোভিত হৈ দীপ্তিময় দেখাইছিল।

Verse 44

जटाजूटाबद्धशिरा ज्वलनार्कसमप्रभः । त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य दण्डवत्पतितो भुवि

জটাজূটে মূৰ বান্ধি, জ্বলন্ত অগ্নি আৰু সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান; তিনিবাৰ প্ৰদক্ষিণা কৰি, তাৰপিছত ভূমিত দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰি পৰিল।

Verse 45

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा नारदो भगवान्मुनिः । स्तोत्रेण महता शर्वः स्तुतो भक्त्या महामनाः

তাৰপিছত ভগৱান মুনি নাৰদে অঞ্জলি জোৰি, ভক্তিৰে পূৰ্ণ হৃদয়ে, মহান স্তোত্ৰেৰে শৰ্ব (শিৱ)ক স্তৱন কৰিলে।

Verse 46

नारद उवाच । जय शम्भो विरूपाक्ष जय देव त्रिलोचन । जय शङ्कर ईशान रुद्रेश्वर नमोऽस्तु ते

নাৰদে ক’লে: জয় শম্ভো, বিরূপাক্ষ! জয় দেৱ, ত্ৰিলোচন! জয় শংকৰ, ঈশান, ৰুদ্ৰেশ্বৰ—তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 47

त्वं पतिस्त्वं जगत्कर्ता त्वमेव लयकृद्विभो । त्वमेव जगतां नाथो दुष्टातकनिषूदनः

তুমিয়েই পতি, তুমিয়েই জগতৰ কৰ্তা; হে বিভু, লয় কৰোঁতাও তুমিয়েই। তুমিয়েই সকলো প্ৰাণীৰ নাথ, দুষ্ট আৰু পাপ বিনাশক।

Verse 48

त्वं नः पाहि सुरेशान त्रयीमूर्ते सनातन । भवमूर्ते भवारे त्वं भजतामभयो भव

হে সুৰেশান, হে সনাতন ত্ৰয়ীমূৰ্তে, আমাক ৰক্ষা কৰা। হে ভৱ, যাৰ ৰূপেই অস্তিত্ব আৰু যি সংসাৰ-ভৱ দূৰ কৰে, তোমাক ভজোঁতা সকলক নিৰ্ভয়তা দিয়া।

Verse 49

भवभावविनाशार्थं भव त्वां शरणं भजे । किमर्थं चिन्तितो देव आज्ञा मे दीयतां प्रभो

সংসাৰ-ভৱ বিনাশৰ বাবে, হে ভৱ, মই তোমাৰ শৰণ লওঁ। হে দেৱ, কিহৰ বাবে তোমাক স্মৰণ কৰা হ’ল? হে প্ৰভো, মোক তোমাৰ আজ্ঞা দিয়া।

Verse 50

कस्य संक्षोभये चित्तं को वाद्य पततु क्षितौ । कमद्य कलहेनाहं योजये जयतांवर

মই কাৰ চিত্ত অশান্ত কৰিম? কোন আজি পৃথিৱীত পৰি যাব? আজি মই কাক কলহেৰে বিবাদত জড়াম, হে জয়ীসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ?

Verse 51

नारदस्य वचः श्रुत्वा देवदेवो महेश्वरः । उत्फुल्लनयनो भूत्वा इदं वचनमब्रवीत्

নাৰদৰ বাক্য শুনি, দেৱদেৱ মহেশ্বৰ আনন্দে উজ্জ্বল নয়নে এই বাক্য ক’লে।

Verse 52

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सदैव कलहप्रिय । वीणावादनतत्त्वज्ञ ब्रह्मपुत्र सनातन

স্বাগতম তোমাক, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ—সদায় কলহ উত্থাপনত প্ৰিয়; বীণা-বাদনৰ তত্ত্বজ্ঞ; ব্ৰহ্মাৰ সনাতন পুত্ৰ।

Verse 53

गच्छ नारद शीघ्रं त्वं यत्र तत्त्रिपुरं महत् । बाणस्य दानवेन्द्रस्य सर्वलोकभयावहम्

হে নাৰদ, তুমি শীঘ্ৰে যোৱা—য’ত সেই মহৎ ত্ৰিপুৰ আছে; দানৱেন্দ্ৰ বাণৰ অধীন, যি সকলো লোকলৈ ভয়াবহ।

Verse 54

भर्तारो देवतातुल्याः स्त्रियस्तत्राप्सरःसमाः । तासां वै तेजसा चैव भ्रमते त्रिपुरं महत्

সেই নগৰত স্বামীবৃন্দ দেৱতাসদৃশ, আৰু স্ত্ৰীসকল অপ্সৰাসমা। নিশ্চয়, সেই স্ত্ৰীসকলৰ তেজে মহৎ ত্ৰিপুৰ যেন ঘূৰি-ফিৰি দীপ্তিময় হয়।

Verse 55

न शक्यते कथं भेत्तुं सर्वोपायैर्द्विजोत्तम । गत्वा त्वं मोहय क्षिप्रं पृथग्धर्मैरनेकधा

হে দ্বিজোত্তম, সকলো উপায়েৰে ইয়াক ভেদ কৰিব নোৱাৰি। সেয়ে তুমি যোৱা—শীঘ্ৰে তেওঁলোকক মোহিত কৰা, আৰু নানাবিধ পৃথক ধৰ্মাচাৰেৰে বহু ৰূপে বিভক্ত কৰা।

Verse 56

नारद उवाच । तव वाक्येन देवेश भेदयामि पुरोत्तमम् । अभेद्यं बहुधोपायैर्यत्तु देवैः सवासवैः

নাৰদ ক’লে: হে দেৱেশ, তোমাৰ বাক্য অনুসৰি মই সেই উত্তম নগৰক বিভক্ত কৰিম—যি বহু উপায় সত্ত্বেও ইন্দ্ৰসহ দেৱতাসকলৰ বাবে অভেদ্য বুলি গণ্য হৈছিল।

Verse 57

एवमुक्त्वा गतो भूप शतयोजनमायतम् । बाणस्य तत्पुरश्रेष्ठमृद्धिवृद्धिसमायुतम्

এইদৰে কৈ, হে ৰাজন, তেওঁ বাণৰ সেই শ্ৰেষ্ঠ নগৰলৈ গ’ল; সেয়া শত যোজন বিস্তৃত, সমৃদ্ধি আৰু দিনেদিনে বৃদ্ধি পোৱা ঐশ্বৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল।

Verse 58

कृतकौतुकसम्बाधं नानाधातुविचित्रितम् । अनेकहर्म्यसंछन्नमनेकायतनोज्ज्वलम्

সেই নগৰ কৃত কৌতুক-অদ্ভুততাৰে গিজগিজাই আছিল, নানা ধাতু-ধাতবৰে বিচিত্ৰ ৰঙে সজোৱা; অসংখ্য অট্টালিকাৰে আচ্ছাদিত আৰু বহু দেৱালয়-মণ্ডপৰ দীপ্তিত উজ্জ্বল আছিল।

Verse 59

द्वारतोरणसंयुक्तं कपाटार्गलभूषितम् । बहुयन्त्रसमोपेतं प्राकारपरिखोज्ज्वलम्

সেই নগৰ দুৱাৰ আৰু তোৰণৰে সংযুক্ত, কপাট আৰু অৰ্গলা (কুণ্ডি)ৰে ভূষিত; বহু যন্ত্ৰ-ব্যৱস্থাৰে সজ্জিত আৰু প্ৰাচীৰ-পরিখাৰ দীপ্তিত উজ্জ্বল আছিল।

Verse 60

वापीकृपतडागैश्च देवतायतनैर्युतम् । हंसकारण्डवाकीर्णं पद्मिनीखण्डमण्डितम्

সেই নগৰ কূপ, বাওলী, পুখুৰী আৰু সৰোবৰে শোভিত, আৰু দেৱালয়-আশ্ৰয়স্থলৰে যুক্ত আছিল। তাত হাঁস আৰু কাৰণ্ডৱ পক্ষীৰ ভিৰ, আৰু পদ্মবনৰ খণ্ডে খণ্ডে সজোৱা আছিল।

Verse 61

अनेकवनशोभाढ्यं नानाविहगमण्डितम् । एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य पुरमुत्तमम्

বহু বন-শোভাৰে সমৃদ্ধ আৰু নানা পক্ষীৰে অলংকৃত—এইদৰে গুণসমূহৰ সমাহাৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল বাণৰ সেই উত্তম নগৰ।

Verse 62

तस्य मध्ये महाकायं सप्तकक्षं सुशोभितम् । बाणस्य भवनं दिव्यं सर्वं काञ्चनभूषितम्

তাৰ মাজত বাণৰ দিৱ্য প্ৰাসাদ থিয় আছিল—মহাকায়, সাতটা কক্ষৰে সুসজ্জিত, আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে সোণালী অলংকাৰে ভূষিত।

Verse 63

मौक्तिकादामशोभाढ्यं वज्रवैडूर्यभूषितम् । रुक्मपट्टतलाकीर्णं रत्नभूम्या सुशोभितम्

মৌক্তিক-মালাৰ শোভাৰে ই ভৰপূৰ আছিল, হীৰা আৰু বৈডূৰ্য মণিৰে অলংকৃত। তাৰ তল সোণালী পট্টেৰে জড়োৱা, আৰু ৰত্নময় ভূমিয়ে উজ্জ্বল হৈ শোভা পাইছিল।

Verse 64

मत्तमातङ्गनिःश्वासैः स्यन्दनैः संकुलीकृतम् । हयहेषितशब्दैश्च नारीणां नूपुरस्वनैः

ই ৰথেৰে গিজগিজাই আছিল আৰু মত্ত হাতীৰ উষ্ণ নিশ্বাসেৰে ভৰি উঠিছিল। ঘোঁৰাৰ হেঁহেঁ শব্দ আৰু নাৰীৰ নূপুৰৰ ঝংকাৰত ই প্ৰতিধ্বনিত হৈছিল।

Verse 65

खड्गतोमरहस्तैश्च वज्राङ्कुशशरायुधैः । रक्षितं घोररूपैश्च दानवैर्बलदर्पितैः

ইয়াক ৰক্ষা কৰিছিল ভয়ংকৰ ৰূপধাৰী দানৱসকলে, ব’লৰ দৰ্পে মত্ত। তেওঁলোকৰ হাতে খড়্গ আৰু তোমৰ, আৰু বজ্ৰ, অঙ্কুশ, শৰ আদি অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আছিল।

Verse 66

एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य भवनोत्तमम् । कैलासशिखरप्रख्यं महेन्द्रभवनोपमम्

এইদৰে বাণৰ সেই উত্তম প্ৰাসাদ নানা গুণ-গণৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল—কৈলাস শিখৰৰ দৰে, আৰু মহেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ভৱনৰ সদৃশ।

Verse 67

नारदो गगने शीघ्रमगमत्पुरसंमुखः । द्वारदेशं समासाद्य क्षत्तारं वाक्यमब्रवीत्

নাৰদ আকাশপথে শীঘ্ৰে নগৰৰ অভিমুখে গ’ল। দ্বাৰদেশত উপস্থিত হৈ তেওঁ দ্বাৰপাল (ক্ষত্তাৰ)ক এই বাক্য ক’লে।

Verse 68

भोभोः क्षत्तर्महाबुद्धे राजकार्यविशारद । शीघ्रं बाणाय चाचक्ष्व नारदो द्वारि तिष्ठति

“হে হে! হে ক্ষত্তাৰ, মহাবুদ্ধিমান আৰু ৰাজকাৰ্যত নিপুণ—শীঘ্ৰে বাণক জনোৱা, নাৰদ দ্বাৰত থিয় হৈ আছে।”

Verse 69

स वन्दयित्वा चरणौ नारदस्य त्वरान्वितः । सभामध्यगतं बाणं विज्ञप्तुमुपचक्रमे

নাৰদৰ চৰণত প্ৰণাম কৰি, ত্বৰিতভাৱে, সভামধ্যত থকা বাণক সেই কথা জনাবলৈ তেওঁ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 70

वेपमानाङ्गयष्टिस्तु करेणापिहिताननः । शृण्वतां सर्वयोधानामिदं वचनमब्रवीत्

তেওঁৰ অংগ-প্ৰত্যংগ কঁপিছিল; হাতেৰে মুখ ঢাকি, সকলো যোদ্ধাই শুনি থকা অৱস্থাত, তেওঁ এই বাক্য ক’লে।

Verse 71

वन्दितो देवगन्धर्वैर्यक्षकिन्नरदानवैः । कलिप्रियो दुराराध्यो नारदो द्वारि तिष्ठति

“দেৱ-গন্ধৰ্ব, যক্ষ-কিন্নৰ আৰু দানৱসকলৰ দ্বাৰা বন্দিত—কলহপ্ৰিয় আৰু দুষ্কৰভাৱে প্ৰসন্ন হোৱা নাৰদ দ্বাৰত থিয় হৈ আছে।”

Verse 72

द्वारपालस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा बाणस्त्वरान्वितः । द्वाःस्थमाह महादैत्यः सविस्मयमिदं तदा

দ্বাৰপালৰ বাক্য শুনি বাণ তৎক্ষণাৎ ত্বৰিত হ’ল; তেতিয়াই বিস্ময়ে ভৰা মহাদৈত্যে দ্বাৰস্থ ৰক্ষকক এইদৰে ক’লে।

Verse 73

बाण उवाच । ब्रह्मपुत्रं सतेजस्कं दुःसहं दुरतिक्रमम् । प्रवेशय महाभागं किमर्थं वारितो बहिः

বাণ ক’লে— “ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ, তেজস্বী, দুৰ্ধর্ষ আৰু অতিক্ৰমণ-অযোগ্য মহাভাগক ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰাওক। হে ভাগ্যৱান, কিয় তেওঁক বাহিৰতে বাধা দিয়া হৈছে?”

Verse 74

श्रुत्वा प्रभोर्वचस्तस्य प्रावेशयदुदीरितम् । गत्वा वेगेन महता नारदं गृहमागतम्

প্ৰভুৰ ‘প্ৰৱেশ কৰাওক’ বুলি কোৱা আদেশ শুনি তেওঁ তৎক্ষণাৎ মানিলে; মহা বেগে গৈ গৃহ-নিবাসলৈ আহি নাৰদক ভিতৰলৈ আনিলে।

Verse 75

दृष्ट्वा देवर्षिमायान्तं नारदं सुरपूजितम् । साहसोत्थाय संहृष्टो ववन्दे चरणौ मुनेः

দেৱর্ষি নাৰদক আগবাঢ়ি আহোঁতে দেখি—যাক দেৱতাসকলেও পূজে—তেওঁ আনন্দে তৎক্ষণাৎ উঠি মুনিৰ চৰণত প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 76

ददौ चासनमर्घ्यं च पाद्यं पूजां यथाविधि । न्यवेदयच्च तद्राज्यमात्मानं बान्धवैः सह

তেওঁ বিধিমতে আসন, অৰ্ঘ্য, পাদ্য আৰু পূজা নিবেদন কৰিলে; লগতে বান্ধৱসহ নিজৰ ৰাজ্য আৰু নিজেকো মুনিৰ অধীনত সমৰ্পণ কৰিলে।

Verse 77

पप्रच्छ कुशलं चापि मुनिं बाणासुरः स्वयम्

তেতিয়া বাণাসুৰে নিজেই মুনিক তেওঁৰ কুশল-মঙ্গল সুধিলে।

Verse 78

नारद उवाच । साधु साधु महाबाहो दनोर्वंशविवर्द्धन । कोऽन्यस्त्रिभुवने श्लाघ्यस्त्वां मुक्त्वा दनुपुंगव

নাৰদে ক’লে: “সাধু, সাধু, মহাবাহো! দনুৰ বংশ-বিবৰ্ধনকাৰী! হে দানৱশ্ৰেষ্ঠ, ত্ৰিভুবনত তোমাক বাদ দি আন কোন শ্লাঘ্য?”

Verse 79

पूजितोऽहं दनुश्रेष्ठ धनरत्नैः सुशोभनैः । राज्येन चात्मना वापि ह्येवं कः पूजयेत्परः

“হে দনুবংশশ্ৰেষ্ঠ! সুন্দৰ ধন-ৰত্নেৰে মোক সন্মানিত কৰা হ’ল; আনকি তোমাৰ ৰাজ্য আৰু তোমাৰ নিজ সত্তাৰেও। এনেদৰে আন কোনে আনক পূজিব?”

Verse 80

न मे कार्यं हि भोगेन भुङ्क्ष्व राज्यमनामयम् । त्वद्दर्शनोत्सुकः प्राप्तो दृष्ट्वा देवं महेश्वरम्

“মোৰ ভোগৰ প্ৰয়োজন নাই; তুমি নিৰাময় হৈ শান্তিতে ৰাজ্য শাসন কৰা। তোমাৰ দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাৰে মই আহিছোঁ—দেৱ মহেশ্বৰক দৰ্শন কৰি।”

Verse 81

भ्रमते त्रिपुरं लोके स्त्रीसतीत्वान्मया श्रुतम् । तान्द्रष्टुकामः सम्प्राप्तस्त्वद्दारान्दानवेश्वर

“জগতত মই শুনিছোঁ যে ত্ৰিপুৰা স্ত্ৰী-সতীত্বৰ বলত ত্ৰিপুৰত ভ্ৰমণ কৰে। হে দানৱেশ্বৰ, তেওঁলোকক দৰ্শন কৰিব খুজি মই তোমাৰ পত্নীসকলৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ।”

Verse 82

मन्यसे यदि मे शीघ्रं दर्शयस्व च माचिरम् । नारदस्य वचः श्रुत्वा कञ्चुकिं समुदीक्ष्य वै

“যদি তুমি ইচ্ছা কৰা, তেন্তে মোক শীঘ্ৰে দেখুৱাই দিয়া—বিলম্ব নকৰিবা।” নাৰদৰ বাক্য শুনি ৰজাই কঞ্চুকীক চালে।

Verse 83

अन्तःपुरचरं वृद्धं दण्डपाणिं गुणान्वितम् । उवाच राजा हृष्टात्मा शब्देनापूरयन्दिशः

অন্তঃপুৰত চলা-ফুৰা কৰা বৃদ্ধ, গুণৱান দণ্ডপাণীক ৰজাই হৃষ্টচিত্তে ক’লে; তেওঁৰ কণ্ঠধ্বনিয়ে দিশসমূহ ভৰাই তুলিলে।

Verse 84

नारदाय महादेवीं दर्शयस्वेह कञ्चुकिन् । अन्तःपुरचरैः सर्वैः समेतामविशङ्कितः

“হে কঞ্চুকিন, ইয়াত নাৰদক মহাদেৱীৰ দৰ্শন কৰোৱা। অন্তঃপুৰৰ সকলো পৰিচাৰকৰ সৈতে, নিৰ্ভয়ে আৰু নিঃসন্দেহে তেওঁক আনিবা।”

Verse 85

नाथस्याज्ञां पुरस्कृत्य गृहीत्वा नारदं करे । प्रविश्याकथयद्देव्यै नारदोऽयं समागतः

নাথৰ আজ্ঞা শিৰোধাৰ্য কৰি কঞ্চুকীয়ে নাৰদৰ হাত ধৰি ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে আৰু দেৱীক ক’লে, “এই নাৰদ মুনি আহি উপস্থিত হৈছে।”

Verse 86

दृष्ट्वा देवी मुनिश्रेष्ठं कृत्वा पादाभिवन्दनम् । आसनं काञ्चनं शुभ्रमर्घ्यपाद्यादिकं ददौ

মুনিশ্ৰেষ্ঠক দেখি দেৱীয়ে পাদাভিবন্দন কৰিলে আৰু শুভ, শুদ্ধ কাঁসোনীয়া আসন, লগতে অৰ্ঘ্য, পাদ্য আদি আতিথ্য-কৰ্ম অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 87

तस्यै स भगवांस्तुष्टो ह्याशीर्वादमदात्परम् । नान्या देवि त्रिलोकेऽपि त्वत्समा दृश्यतेऽङ्गना

তেতিয়াই সন্তুষ্ট হৈ ভগৱান ঋষিয়ে তাইক পৰম আশীৰ্বাদ দিলে: “হে দেৱী, ত্ৰিলোকত তোমাৰ সমান কোনো নাৰী কেতিয়াও দেখা নাযায়।”

Verse 88

पतिव्रता शुभाचारा सत्यशौचसमन्विता । यस्याः प्रभावात्त्रिपुरं भ्रमते चक्रवत्सदा

“তুমি পতিব্ৰতা, শুভ আচৰণে বিভূষিতা, সত্য আৰু শৌচে সমন্বিতা; যাৰ প্ৰভাৱত ত্ৰিপুৰ সদায় চক্ৰৰ দৰে ঘূৰি থাকে।”

Verse 89

तच्छ्रुत्वा वचनं देवी नारदस्य सुदान्वितम् । पर्यपृच्छदृषिं भक्त्या धर्मं धर्मभृतांवरा

নাৰদৰ সুমধুৰ আৰু কৃপাময় বাক্য শুনি, ধৰ্মধাৰকসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠা ৰাণীয়ে ভক্তিভাৱে ঋষিক ধৰ্ম বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 90

राज्ञ्युवाच । भगवन्मानुषे लोके देवास्तुष्यन्ति कैर्व्रतैः । कानि दानानि दीयन्ते येषां च स्यान्महत्फलम्

ৰাণীয়ে ক’লে: “হে ভগৱন, মানৱ লোকত কোন কোন ব্ৰতে দেৱতাসকল সন্তুষ্ট হয়? আৰু কোন কোন দান দিলে মহৎ ফল লাভ হয়?”

Verse 91

उपवासाश्च ये केचित्स्त्रीधर्मे कथिता बुधैः । यैः कृतैः स्वर्गमायान्ति सुकृतिन्यः स्त्रियो यथा

“আৰু বুদ্ধিমানসকলে স্ত্ৰী-ধৰ্মত যি যি উপবাস আদি ক’লে—যিবোৰ পালন কৰিলে পুণ্যৱতী নাৰীয়ে স্বৰ্গ লাভ কৰে—সেইবোৰো মোক কওক।”

Verse 92

यत्तत्सर्वं महाभाग कथयस्व यथातथम् । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं कथयस्वाविशङ्कितः

হে মহাভাগ! যি সকলো আছে, তাক যথাৰ্থভাৱে মোক কোৱা। মই সকলো শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ—নিঃসংকোচে কোৱা।

Verse 93

नारद उवाच । साधु साधु महाभागे प्रश्नोऽयं वेदितस्त्वया । यं श्रुत्वा सर्वनारीणां धर्मवृद्धिस्तु जायते

নাৰদে ক’লে: সাধু সাধু, হে মহাভাগে নাৰী! এই প্ৰশ্ন তুমি যথাযথভাৱে বুজি সুধিছা। ইয়াৰ উত্তৰ শুনিলে সকলো নাৰীৰ মাজত ধৰ্মবৃদ্ধি নিশ্চয় হয়।

Verse 94

उपवासैश्च दानैश्च पतिपुत्रौ वशानुगौ । बान्धवैः पूज्यते नित्यं यैः कृतैः कथयामि ते

উপবাস আৰু দানৰ দ্বাৰা স্বামী-পুত্ৰ অনুগত আৰু ভক্তিসহ হয়; আৰু আত্মীয়-স্বজনেও নিত্য সন্মান কৰে। যি বিধি পালন কৰিলে এই ফল হয়, সেয়া মই তোমাক ক’ম।

Verse 95

दुर्भगा सुभगा यैस्तु सुभगा दुर्भगा भवेत् । पुत्रिणी पुत्ररहिता ह्यपुत्रा पुत्रिणी तथा

এই (বিধি)ৰ দ্বাৰা দুৰ্ভাগা সুভাগা হয়, আৰু সুভাগাও অৱহেলাত দুৰ্ভাগা হ’ব পাৰে। পুত্ৰৱতী পুত্ৰহীন হ’ব পাৰে, আৰু অপুত্ৰাও তেনেদৰে পুত্ৰৱতী হয়।

Verse 96

भर्तारं लभते कन्या तथान्या भर्तृवर्जिता । कृताकृतैश्च जायन्ते तन्निबोधस्व सुन्दरि

কন্যাই স্বামী লাভ কৰে, আৰু আন এগৰাকী স্বামীহীনেই থাকে। কৰা আৰু নকৰা কৰ্মৰ ফলতেই এইবোৰ জন্মে—হে সুন্দৰী, ভালদৰে বুজি লোৱা।

Verse 97

तिलधेनुं सुवर्णं च रूप्यं गा वाससी तथा । पानीयं भूमिदानं च गन्धधूपानुलेपनम्

তিলধেনু দান, সোণ আৰু ৰূপ, গাই আৰু বস্ত্ৰ; লগতে পানীয় জল আৰু ভূমিদান, আৰু সুগন্ধি, ধূপ আৰু অনুলেপনৰ অৰ্পণ—এইবোৰেই প্ৰশংসিত দান।

Verse 98

पादुकोपानहौ छत्रं पुण्यानि व्यञ्जनानि च । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं स्नानं शय्यासनानि च

পাদুকা আৰু জোতা, ছাতি আৰু পুণ্যদায়ক আহাৰ; ভৰিৰ আৰু মূৰৰ মালিশ, স্নান, আৰু শয্যা-আসনৰ দান—এইবোৰো পুণ্যকৰ অৰ্পণ।

Verse 99

एतानि ये प्रयच्छन्ति नोपसर्पन्ति ते यमम् । मधु माषं पयः सर्पिर्लवणं गुडमौषधम्

যিসকলে এই দান কৰে, তেওঁলোকে যমৰ ওচৰলৈ নাযায়। আৰু প্ৰশংসিত দান—মধু, মাষ (উৰদ), দুধ, ঘিউ, লৱণ, গুড় আৰু ঔষধ।

Verse 100

पानीयं भूमिदानं च शालीनिक्षुरसांस्तथा । आरक्तवाससी श्लक्ष्णे दम्पत्योर्ललितादिने

পানীয় জল আৰু ভূমিদান, চাউল আৰু ইক্ষুৰসো; আৰু কোমল ৰঙচুৱা বস্ত্ৰ—শুভ ললিতা দিনত দম্পতিলৈ এইবোৰ অৰ্পণ কৰিব লাগে।

Verse 101

सौभाग्यं जायते चैव इह लोके परत्र च । ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने सुरूपे च गुणान्विते

ইয়াৰ ফলত সৌভাগ্য জন্মে—ইহলোকে আৰু পৰলোকে দুয়োতে—বিশেষকৈ যেতিয়া দান সৎচৰিত্ৰ, সুৰূপ আৰু গুণান্বিত ব্ৰাহ্মণক দিয়া হয়।

Verse 102

तिथौ यस्यामिदं देयं तत्ते राज्ञि वदाम्यहम् । प्रतिपत्सु च या नारी पूर्वाह्णे च शुचिव्रता

হে ৰাণী, কোন তিথিত এই দান দিব লাগে সেয়া মই তোমাক কওঁ। প্ৰতিপদাৰ দিনা যি নাৰী পূৰ্বাহ্নত শুচি-ব্ৰত গ্ৰহণ কৰে…

Verse 103

इन्धनं ब्राह्मणे दद्यात्प्रीयतां मे हुताशनः । तस्या जन्मानि षट्त्रिंशदङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु

তাই ব্ৰাহ্মণক ইন্ধন (জ্বালানি কাঠ) দান কৰিব, মনে মনে ক’ব— ‘অগ্নিদেৱ মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক।’ তাৰ বাবে জন্মে জন্মে অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰ সন্ধিসমূহত ছত্ত্ৰিশ (ফল/ফলিত) বৰ্ণিত আছে…

Verse 104

न रजो नैव सन्तापो जायते राजवल्लभे । द्वितीयायां तु या नारी नवनीतमुदान्विता

হে ৰাজপ্ৰিয়া, সেই নাৰীৰ ন ৰজোদোষ হয়, ন দেহতাপ জন্মে। আৰু যি নাৰী দ্বিতীয়াৰ তিথিত তাজা মাখন দান কৰে, সি এই পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 105

ददाति द्विजमुख्याय सुकुमारतनुर्भवेत् । लवणं विप्रवर्याय तृतीयायां प्रयच्छति

শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণক দান দিলে দেহ সুকুমাৰ আৰু মনোহৰ হয়। আৰু যি নাৰী তৃতীয়াৰ তিথিত উত্তম ব্ৰাহ্মণক লৱণ অৰ্পণ কৰে, সিও তেনে পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 106

गौरी मे प्रीयतां देवी तस्याः पुण्यफलं शृणु । कौमारिका पतिं प्राप्य तेन सार्द्धमुमा यथा

‘দেৱী গৌৰী মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওক।’ সেই ব্ৰতৰ পুণ্যফল শুনা: কুমাৰী নাৰীয়ে পতি লাভ কৰে আৰু উমাৰ দৰে তেওঁৰ সৈতে মঙ্গলময় সঙ্গত বাস কৰে।

Verse 107

क्रीडत्यविधवा चापि लभते सा महद्यशः । नक्तं कृत्वा चतुर्थ्यां वै दद्याद्विप्राय मोदकान्

তাই আনন্দে ক্ৰীড়া কৰে, বিধৱা নহয় আৰু মহাযশ লাভ কৰে। চতুৰ্থীত নক্ত-ব্ৰত পালন কৰি ব্ৰাহ্মণক মোদক দান কৰিব লাগে।

Verse 108

प्रीयतां मम देवेशो गणनाथो विनायकः । तस्यास्तेन फलेनाशु सर्वकर्मसु भामिनि

“মোৰ দেৱেশ—গণনাথ বিনায়ক—প্ৰসন্ন হওক।” হে সুন্দৰী, সেই পুণ্যফলে তাই সকলো কৰ্মত শীঘ্ৰে সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 109

विघ्नं न जायते क्वापि एवमाह पितामहः । पञ्चमीं तु ततः प्राप्य ब्राह्मणे तिलदा तु या

ক’তো বাধা জন্মে নাহে—এনেদৰে পিতামহ ব্ৰহ্মাই কৈছিল। তাৰ পাছত পঞ্চমীত ব্ৰাহ্মণক তিল দান কৰা নাৰীয়ে সেই পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 110

सा भवेद्रूपसम्पन्ना यथा चैव तिलोत्तमा । षष्ठ्यां तु या मधूकस्य फलदा तु भवेत्सदा

তাই তিলোত্তমাৰ দৰে ৰূপ-সম্পন্না হয়। আৰু যি ষষ্ঠীত মধূক গছৰ ফল দান কৰে, সি সদায় ফলপ্ৰদ সমৃদ্ধিৰ অধিকারিণী হয়।

Verse 111

उद्दिश्य चाग्निजं देवं ब्राह्मणे वेदपारगे । तस्याः पुत्रो यथा स्कन्दो देवसङ्घेषु चोत्तमः

অগ্নিজ দেৱতাক উদ্দেশ্য কৰি, বেদ-পাৰগ ব্ৰাহ্মণক দান দিলে; তেন্তে তাইৰ পুত্ৰ স্কন্দৰ দৰে দেৱসঙ্ঘত শ্ৰেষ্ঠ হয়।

Verse 112

उत्पद्यते महाराजः सर्वलोकेषु पूजितः । सप्तम्यां या द्विजश्रेष्ठं सुवर्णेन प्रपूजयेत्

মহাৰাজ জন্ম লয়, যি সকলো লোকতে পূজিত হয়। যি নাৰী সপ্তমীত শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজক সোণ দান কৰি ভক্তিভাৱে পূজা কৰে, সি এই পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 113

उद्दिश्य जगतो नाथं देवदेवं दिवाकरम् । तस्य पुण्यफलं यद्वै कथितं द्विजसत्तमैः

জগতৰ নাথ, দেৱদেৱ, দিৱাকৰ সূৰ্যক উদ্দেশ্য কৰি—সেই কৰ্মৰ পুণ্যফল নিশ্চয় শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলেই বৰ্ণনা কৰিছে।

Verse 114

तत्ते राज्ञि प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः सति । दद्रूचित्रककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिका

হে ৰাণী, মই তোমাক এই কথা ক’ম; হে সতি, একাগ্ৰচিত্তে শুনা। দাদ্ৰু, চিত্ৰক, কুষ্ঠ, মণ্ডল ৰোগ আৰু বিচৰ্চিকা আদি চর্মৰোগ নাশ পায়।

Verse 115

न भवन्तीह चाङ्गेषु पूर्वकर्मार्जितान्यपि । कृष्णां धेनुं तथाष्टम्यां या प्रयच्छति भामिनी

হে ভামিনী, পূৰ্বকৰ্মে অৰ্জিত ৰোগসমূহো ইয়াত তাইৰ অঙ্গত নুঠে—যি নাৰী অষ্টমীত ক’লা ধেনু দান কৰে।

Verse 116

ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने प्रीयतां मे महेश्वरः । तस्या जन्मार्जितं पापं नश्यते विभवान्विता

সদাচাৰসম্পন্ন ব্ৰাহ্মণক দান দিলে মোৰ মহেশ্বৰ প্ৰসন্ন হওক। ধন-ঐশ্বৰ্যযুক্ত সেই নাৰীৰ জন্মে জন্মে সঞ্চিত পাপ নাশ পায়।

Verse 117

जायते नात्र सन्देहो यस्माद्दानमनुत्तमम् । गन्धधूपं तु या नारी भक्त्या विप्राय दापयेत्

ইয়াত একেবাৰে সন্দেহ নাই, কিয়নো এই দান অতি উত্তম। যি নাৰী ভক্তিভাৱে ব্ৰাহ্মণলৈ সুগন্ধি আৰু ধূপ অৰ্ঘ্যৰূপে দান কৰায়।

Verse 118

कात्यायनीं समुद्दिश्य नवम्यां शृणु यत्फलम् । तस्या भ्राता पिता पुत्रः पतिर्वा रणमुत्तमम्

কাত্যায়নীক উদ্দেশি নৱমীত কৰা বিধিৰ ফল শুনা। তেতিয়া তাইৰ ভ্ৰাতা, পিতা, পুত্ৰ বা স্বামী যুদ্ধত উৎকৃষ্টতা লাভ কৰে।

Verse 119

प्राप्यते नैव सीदन्ति तेन दानेन रक्षिताः । इक्षुदण्डरसं देवि दशम्यां या प्रयच्छति

সেই দানে ৰক্ষিত হৈ তেওঁলোকে লক্ষ্য লাভ কৰে আৰু দুঃখত নপৰে। হে দেবী, যি দশমীত ইক্ষুদণ্ডৰ ৰস দান কৰে—

Verse 120

लोकपालान्समुद्दिश्य ब्राह्मणे व्यङ्गवर्जिते । तेन दानेन सा नित्यं सर्वलोकस्य वल्लभा

লোকপালসকলক উদ্দেশি, অঙ্গবিকাৰবর্জিত ব্ৰাহ্মণক সেই দান দিয়ে। সেই দানবলে তাই সদায় সকলো লোকৰ প্ৰিয় হয়।

Verse 121

जायते नात्र सन्देह इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । एकादश्यामुपोष्याथ द्वादश्यामुदकप्रदा

‘ই নিশ্চয় ঘটে—ইয়াত সন্দেহ নাই,’ এইদৰে শংকৰে ক’লে। ‘একাদশীত উপবাস কৰি, তাৰ পিছত দ্বাদশীত জল-দান কৰা—’

Verse 122

नारायणं समुद्दिश्य ब्राह्मणे विष्णुतत्परे । सा सदा स्पर्शसम्भाषैर्द्रावयेद्भावयेज्जनम्

নাৰায়ণক উদ্দেশ্য কৰি আৰু বিষ্ণুভক্ত ব্ৰাহ্মণক দান অৰ্পণ কৰি, তাই সদায় স্পৰ্শ আৰু মধুৰ বাক্যৰে লোকৰ মন গলায় আৰু তেওঁলোকক ভক্তিভাৱে উদ্দীপিত কৰে।

Verse 123

यस्माद्दानं महर्लोके ह्यनन्तमुदके भवेत् । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं काममुद्दिश्य वै द्विजे

কাৰণ জলদান মহৰ্লোকলৈকে পৌঁছি অনন্ত পুণ্য হয়। তেনেদৰে, পাদ-অভ্যংগ আৰু শিৰ-অভ্যংগো যথাযথ সংকল্পে দ্বিজ ব্ৰাহ্মণক অৰ্পণ কৰিলে মহৎ ফল প্ৰদান কৰে।

Verse 124

ददाति च त्रयोदश्यां भक्त्या परमयाङ्गना । यस्यां यस्यां मृता जायेद्भूयो योन्यां तु जन्मनि

ভক্তিমতী নাৰী ত্ৰয়োদশীত পৰম শ্ৰদ্ধাৰে দান কৰিব। যি যি যোনিত তাইৰ মৃত্যু হয়, পৰৱৰ্তী জন্মত তাই সেই একে যোনিত পুনৰ জন্ম লয়।

Verse 125

तस्यां तस्यां तु सा भर्तुर्न वियुज्येत कर्हिचित् । तथाप्येवं चतुर्दश्यां दद्यात्पात्रमुपानहौ

সেই সেই জন্মত তাই কেতিয়াও স্বামীৰ পৰা বিচ্ছিন্ন নহয়। তথাপি, এই বিধিমতে চতুৰ্দশীত এটা পাত্ৰ আৰু এক জোৰ জুতা দান কৰা উচিত।

Verse 126

ब्रह्मणे धर्ममुद्दिश्य तस्या लोका ह्यनामयाः । एवं च पक्षपक्षान्ते श्राद्धे तर्पेद्द्विजोत्तमान्

ব্ৰহ্ম আৰু ধৰ্মক উদ্দেশ্য কৰি কৰ্ম কৰিলে তাইৰ লোকসমূহ ৰোগ-শোকমুক্ত হয়। তেনেদৰে, প্ৰতিটো পক্ষৰ অন্তত শ্ৰাদ্ধত উত্তম দ্বিজসকলক তৰ্পণ কৰা উচিত।

Verse 127

अव्युच्छिन्ना सदा राज्ञि सन्ततिर्जायते भुवि । एवं ते तिथिमाहात्म्यं दानयोगेन भाषितम्

হে ৰাণী, পৃথিৱীত সদায় অবিচ্ছিন্ন সন্ততি-ধাৰা জন্ম লয়। এইদৰে দান-যোগৰ অনুশাসনে তোমাক তিথিসকলৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰা হ’ল।

Verse 128

तथा वनस्पतीनां तु आराधनविधिं शृणु । जम्बूं निम्बतरुं चैव तिन्दुकं मधुकं तथा

এতিয়া পবিত্ৰ বৃক্ষসমূহৰো আৰাধনাৰ বিধি শুনা। জাম্বু, নিম গছ, তিন্দুক আৰু মধূক—এইসকল।

Verse 129

आम्रं चामलकं चैव शाल्मलिं वटपिप्पलौ । शमीबिल्वामलीवृक्षं कदलीं पाटलीं तथा

আৰু আম গছ, আমলক (আঁৱলা) গছো, শাল্মলী, বট আৰু পিপ্পল; শমী, বিল্ব আৰু আমলী গছ; তদুপৰি কদলী (কলা) আৰু পাটলী।

Verse 130

अन्यान्पुण्यतमान्वृक्षानुपेत्य स्वर्गमाप्नुयात्

আন আন অতি-পুণ্যৱান বৃক্ষসমূহৰ ওচৰলৈ গৈ সন্মান-আৰাধনা কৰিলে মানুহে স্বৰ্গ লাভ কৰে।

Verse 131

नारद उवाच । चैत्रे मासे तु या नारी कुर्याद्व्रतमनुत्तमम् । तस्य व्रतस्य चान्यानि कलां नार्हन्ति षोडशीम्

নাৰদে ক’লে: চৈত্ৰ মাহত যি নাৰী অনুত্তম ব্ৰত পালন কৰে, সেই ব্ৰতৰ পুণ্যৰ ষোড়শাংশৰ সমানো আন কোনো আচৰণ নহয়।

Verse 132

श्रुतेन येन सुभगे दुर्भगत्वं न पश्यति । यथा हिमं रविं प्राप्य विलयं याति भूतले

হে সুভাগিনী! ইয়াক শ্ৰৱণ কৰিলে দুর্ভাগ্য আর দেখা নাযায়; যেন ভূমিত সূৰ্যক পাই হিম গলি যায়।

Verse 133

तथा दुःखं च दौर्भाग्यं व्रतादस्माद्विलीयते । मधुकाख्यां तु ललितामाराधयति येन वै

তদ্ৰূপে এই ব্ৰতৰ দ্বাৰা দুখ আৰু দুর্ভাগ্য গলি যায়; কিয়নো ইয়াৰ দ্বাৰাই ‘মধুকা’ নামে খ্যাত ললিতাৰ আৰাধনা কৰা হয়।

Verse 134

विधिं तं शृणु सुभगे कथ्यमानं सुखावहम् । चैत्रे शुक्लतृतीयायां सुस्नाता शुद्धमानसा

হে সুভাগিনী! এতিয়া কোৱা সেই বিধি শুনা, যি সুখ-কল্যাণ আনে। চৈত্ৰৰ শুক্ল তৃতীয়াত ভালদৰে স্নান কৰি, শুদ্ধ মন লৈ ব্ৰত আৰম্ভ কৰিব।

Verse 135

प्रतिमां मधुवृक्षस्य शाङ्करीमुमया सह । कारयित्वा द्विजवरैः प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

মধূকা বৃক্ষৰ সৈতে সম্পৰ্কিত উমাসহ শংকৰৰ পবিত্ৰ প্ৰতিমা নিৰ্মাণ কৰাই, শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজবৰৰ দ্বাৰা বিধিমতে প্ৰতিষ্ঠা কৰাব।

Verse 136

सुगन्धिकुसुमैर्धूपैस्तथा कर्पूरकुङ्कुमैः । पूजयेद्विधिना देवं मन्त्रयुक्तेन भामिनी

সুগন্ধি ফুল, ধূপ, আৰু কৰ্পূৰ-কুঙ্কুমেৰে, হে সুন্দৰী! মন্ত্ৰসহ বিধিমতে দেৱক পূজা কৰিব।

Verse 137

पादौ नमः शिवायेति मेढ्रे वै मन्मथाय च । कालोदरायेत्युदरं नीलकंठाय कण्ठकम्

পাদদ্বয় ‘নমঃ শিৱায়’ মন্ত্রে পূজিব; জননেন্দ্ৰিয় ‘মনমথায় নমঃ’ বুলি; উদৰ ‘কালোদরায় নমঃ’ বুলি; আৰু কণ্ঠ ‘নীলকণ্ঠায় নমঃ’ বুলি আৰাধনা কৰিব।

Verse 138

शिरः सर्वात्मने पूज्य उमां पश्चात्प्रपूजयेत् । क्षामोदरायैह्युदरं सुकण्ठायै च कण्ठकम्

মূৰ ‘সৰ্বাত্মনে নমঃ’ বুলি পূজাৰ পাছত, যথাবিধি উমাকো পূজা কৰিব; তেখেতৰ উদৰ ‘ক্ষামোদৰা’ বুলি আৰু কণ্ঠ ‘সুকণ্ঠা’ বুলি আৰাধনা কৰিব।

Verse 139

शिरः सौभाग्यदायिन्यै पश्चादर्घ्यं प्रदापयेत्

মূৰত ‘সৌভাগ্যদায়িনী’ বুলি পূজা কৰি, তাৰ পাছত অৰ্ঘ্য অৰ্পণ কৰিব।

Verse 140

नमस्ते देवदेवेश उमावर जगत्पते । अर्घ्येणानेन मे सर्वं दौर्भाग्यं नाशय प्रभो । इति अर्घ्यमन्त्रः

হে দেবদেৱেশ, হে উমাৱৰ, হে জগত্পতে! তোমাক নমস্কাৰ। হে প্ৰভো, এই অৰ্ঘ্যৰ দ্বাৰা মোৰ সকলো দুর্ভাগ্য নাশ কৰা—ইয়াই অৰ্ঘ্যমন্ত্ৰ।

Verse 141

अर्घ्यं दत्त्वा ततः पश्चात्करकं वारिपूरितम् । मधूकपात्रोपभृतं सहिरण्यं तु शक्तितः

অৰ্ঘ্য দিয়া শেষত, তাৰ পাছত পানীৰে পূৰ্ণ কৰক (পাত্ৰ) দিব; যি মধূক-কাঠৰ পাত্ৰত স্থাপন কৰা থাকে, আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে সোণসহ অৰ্পণ কৰিব।

Verse 142

करकं वारिसम्पूर्णं सौभाग्येन तु संयुतम् । दत्तं तु ललिते तुभ्यं सौभाग्यादिविवर्धनम् । इति करकदानमन्त्रः

এই কৰক জলৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু সৌভাগ্যৰে সংযুক্ত; হে ললিতা, তোমাৰ সৌভাগ্য আদি বৃদ্ধি হ’বলৈ এইটো তোমাক দান কৰা হ’ল—ইয়াই কৰক-দান মন্ত্র।

Verse 143

मन्त्रेणानेन विप्राय दद्यात्करकमुत्तमम् । लवणं वर्जयेच्छुक्लां यावदन्यां तृतीयिकाम्

এই মন্ত্রেৰে বিপ্ৰক উত্তম কৰক দান কৰিব লাগে। শুক্ল পক্ষত পৰৱৰ্তী তৃতীয়ী তিথি পৰ্যন্ত লৱণ বর্জন কৰিব।

Verse 144

क्षमाप्य देवीं देवेशां नक्तमद्यात्स्वयं हविः । अनेन विधिना सार्धं मासि मासि ह्यपक्रमेत्

দেৱী—দেৱেশী—ৰ ওচৰত ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰি, নিজে ৰাতি বেলাতেই কেৱল হৱিঃ (যজ্ঞভোজ্য) গ্ৰহণ কৰিব। এই বিধি অনুসৰি মাহে মাহে ক্ৰমে এই আচাৰ পালন কৰি যাব।

Verse 145

फाल्गुनस्य तृतीयायां शुक्लायां तु समाप्यते । वैशाखे लवणं देयं ज्येष्ठे चाज्यं प्रदीयते

ফাল্গুন মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ তৃতীয়ী তিথিত ই সমাপ্ত হয়। বৈশাখত লৱণ দান কৰিব লাগে আৰু জ্যেষ্ঠত ঘৃত (ঘী) দানস্বৰূপে প্ৰদান কৰা হয়।

Verse 146

आषाढे मासि निष्पावाः पयो देयं तु श्रावणे । मुद्गा देया नभस्ये तु शालिमाश्वयुजे तथा

আষাঢ় মাহত নিষ্পাৱা শিম দান কৰিব লাগে; শ্ৰাৱণত দুধ দান দিব লাগে। নভস্য (ভাদ্ৰপদ) মাহত মুদ্গ (মুগ) দান কৰিব আৰু তদ্ৰূপে আশ্বযুজত শালি চাউল অৰ্পণ কৰিব।

Verse 147

कार्त्तिके शर्करापात्रं करकं रससंभृतम् । मार्गशीर्षे तु कार्पासं करकं घृतसंयुतम्

কাৰ্ত্তিক মাহত চেনিৰ পাত্ৰ আৰু মিঠা ৰসেৰে পূৰ্ণ কৰক (জলঘট) দান কৰিব। মাৰ্গশীৰ্ষত তুলাৰে ভৰা কৰক আৰু ঘৃতসহ দান কৰিব।

Verse 148

पौषे तु कुङ्कुमं देयं माघे पात्रं तिलैर्भृतम् । फाल्गुने मासि सम्प्राप्ते पात्रं मोदकसंभृतम्

পৌষ মাহত কুঙ্কুম (কেশৰ) দান কৰিব লাগে। মাঘ মাহত তিলৰে ভৰা পাত্ৰ দান কৰিব। ফাল্গুন আহিলে মোদকেৰে ভৰা পাত্ৰ দান কৰিব।

Verse 149

पश्चात्तृतीयादेयं यत्तत्पूर्वस्यां विवर्जयेत् । विधानमासां सर्वासां सामान्यं मनसः प्रिये

তৃতীয় দিনৰ পাছত যি দান বিধান কৰা হৈছে, সেয়া আগৰ দিনত নকৰিব। এইয়েই সকলো মাহৰ বিধিৰ সাধাৰণ নিয়ম, হে মোৰ মনৰ প্ৰিয়।

Verse 150

प्रतिमां मधुवृक्षस्य तामेव प्रतिपूजयेत् । तस्मै सर्वं तु विप्राय आचार्याय प्रदीयते

মধুবৃক্ষৰ প্ৰতিমা গঢ়ি, সেই প্ৰতিমাকেই বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব। তাৰ পাছত সকলো বস্তু ব্ৰাহ্মণ—নিজ আচার্য—লৈ সমাপন দানস্বৰূপে প্ৰদান কৰিব।

Verse 151

ततः संवत्सरस्यान्ते उद्यापनविधिं शृणु । मधुवृक्षं ततो गत्वा बहुसम्भारसंवृतः

তাৰ পাছত সংৱৎসৰৰ অন্তত উদ্যাপন-বিধি শুনা। তদনন্তৰ মধুবৃক্ষলৈ গৈ, বহু সামগ্ৰীসহ সজ্জিত হ’ব।

Verse 152

निखनेत्प्रतिमां मध्ये माधूकीं मधुकस्य च । तत्रस्थं पूजयेत्सर्वमुमादेहार्द्धधारिणम्

স্থানৰ মাজত মাধূকী (মধূকা) আৰু মধু-বৃক্ষৰ প্ৰতিমা স্থাপন কৰিব। তাত উমাৰ অর্ধ-দেহ ধাৰণ কৰা অৰ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱক সকলো বিধি-বিধানে পূজা কৰিব।

Verse 153

पूजोपहारैर्विपुलैः कुङ्कुमेन पुनःपुनः । श्लक्ष्णाभिः पुष्पमालाभिः कौसुम्भैः केसरेण च

বিপুল পূজা-উপহাৰেৰে, কুঙ্কুম পুনঃপুনঃ অৰ্পণ কৰি, কোমল ফুল-মালাৰে, কৌসুম্ভ ফুলে আৰু কেশৰৰ ৰেশাৰো সজাব।

Verse 154

कौसुम्भे वाससी शुभ्रे अतसीपुष्पसन्निभे । परिधाप्य तां प्रतिमां दम्पती रविसंख्यया

অতসী ফুলৰ দৰে উজ্জ্বল শুভ্ৰ কৌসুম্ভ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰাই, দম্পতীয়ে পৰম্পৰাত নিৰ্দিষ্ট সংখ্যামতে সেই প্ৰতিমাক বিধিমতে সজাব।

Verse 155

उपानद्युगलैश्छत्रैः कण्ठसूत्रैः सकण्ठिकैः । कटकैरङ्गुलीयैश्च शयनीयैः शुभास्तृतैः

জোড়া উপানহ, ছত্ৰ, লকেটসহ কণ্ঠসূত্ৰ, কটক আৰু আঙুঠি, আৰু শুভ আৱৰণেৰে সজোৱা শয়ন-সামগ্ৰীৰে—এইদৰে দিৱ্য দম্পতি/প্ৰতিমাক সন্মান কৰিব।

Verse 156

कुङ्कुमेन विलिप्ताङ्गौ बहुपुष्पैश्च पूजितौ । भोजयेद्विविधै रत्नैर्मधूकावासके स्थितौ

তেওঁলোকৰ অঙ্গ কুঙ্কুমেৰে লেপি বহু ফুলেৰে পূজা কৰি, মধূকা-নিবাস/ধামত অৱস্থিত হৈ, বিভিন্ন ৰত্ন-সদৃশ উপহাৰেৰে তেওঁলোকক ভোজন অৰ্পণ কৰিব।

Verse 157

भुक्तोत्थितौ तु विश्राम्य शय्यासु च क्षमापयेत् । गुरुमूलं यतः सर्वं गुरुर्ज्ञेयो महेश्वरः

ভোজন কৰি উঠাৰ পাছত শয্যাত বিশ্ৰাম দিব লাগে আৰু ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিব লাগে; কিয়নো সকলো ধৰ্মৰ মূল গুৰু—গুৰুকেই মহেশ্বৰ বুলি জানিবা।

Verse 158

प्रीते गुरौ ततः सर्वं जगत्प्रीतं सुरासुरम् । यद्यदिष्टतमं लोके यत्किंचिद्दयितं गृहे

গুৰু সন্তুষ্ট হ’লে তেতিয়া সমগ্ৰ জগত—দেৱ আৰু অসুৰসহ—সন্তুষ্ট হয়। জগতত যি যি সৰ্বাধিক প্ৰিয়, আৰু ঘৰত যি কোনো আদৰৰ বস্তু—

Verse 159

तत्सर्वं गुरवे देयमात्मनः श्रेय इच्छता । इदं तु धनिभिर्देयमन्यैर्देयं यथोच्यते

নিজৰ পৰম কল্যাণ কামনা কৰা জনে সেই সকলো গুৰুলৈ অৰ্পণ কৰিব লাগে। কিন্তু এই দান ধনীসকলৰ বাবে; আনসকলে যথোচিত আৰু শাস্ত্ৰবিধি অনুসাৰে দান কৰিব লাগে।

Verse 160

दाम्पत्यमेकं विधिवत्प्रतिपूज्य शुभव्रतैः । द्वितीयं गुरुदाम्पत्यं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

বিধি অনুসাৰে শুভ ব্ৰতৰে প্ৰথমে এক দিৱ্য ‘দম্পতি’ক পূজা কৰি, দ্বিতীয়তে ‘গুৰু-দম্পতি’ক পূজা কৰিব লাগে; আৰু এই অৰ্পণত ধনৰ বিষয়ে ছল-চাতুৰী বা কৃপণতা ত্যাগ কৰিব লাগে।

Verse 161

ततः क्षमापयेद्देवीं देवं च ब्राह्मणं गुरुम् । यथा त्वं देवि ललिते न वियुक्तासि शम्भुना

তাৰ পাছত দেৱী, দেৱ আৰু ব্ৰাহ্মণ-গুৰুৰ ওচৰত ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিব লাগে, (এইদৰে প্ৰাৰ্থনা কৰি): ‘হে দেৱী ললিতে, যেনেকৈ তুমি শম্ভুৰ পৰা কেতিয়াও বিচ্ছিন্ন নহোৱা—’

Verse 162

तथा मे पतिपुत्राणामवियोगः प्रदीयताम् । अनेन विधिना कृत्वा तृतीयां मधुसंज्ञिकाम्

তদ্ৰূপে মোৰ স্বামী আৰু পুত্ৰসকলৰ পৰা বিচ্ছেদ নোহোৱাকৈ দান দিয়া হওক। এই একে বিধি অনুসৰি ‘মধু’ নামে তৃতীয় ব্ৰত সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 163

इन्द्राणी चेन्द्रपत्नीत्वमवाप सुतमुत्तमम् । सौभाग्यं सर्वलोकेषु सर्वर्द्धिसुखमुत्तमम्

ইন্দ্ৰাণীয়ে ইন্দ্ৰৰ পত্নী হোৱাৰ পদ লাভ কৰিলে আৰু এক উত্তম পুত্ৰো প্ৰাপ্ত কৰিলে; লগতে সকলো লোকত সৌভাগ্য আৰু সকলো সমৃদ্ধিৰ পৰা জন্মা পৰম সুখো লাভ কৰিলে।

Verse 164

अनेन विधिना या तु कुमारी व्रतमाचरेत् । शोभनं पतिमाप्नोति यथेन्द्राण्या शतक्रतुः

এই একে বিধি অনুসৰি যি কুমাৰীয়ে এই ব্ৰত আচৰে, সি শোভন তথা উত্তম স্বামী লাভ কৰে—যেনেকৈ ইন্দ্ৰাণীয়ে শতক্ৰতু (ইন্দ্ৰ)ক লাভ কৰিছিল।

Verse 165

दुर्भगा सुभगत्वं च सुभगा पुत्रिणी भवेत् । पुत्रिण्यक्षयमाप्नोति न शोकं पश्यति क्वचित्

দুৰ্ভাগিনী সৌভাগ্যৱতী হয়, আৰু সৌভাগ্যৱতী পুত্ৰৱতী হয়। পুত্ৰৱতীয়ে অক্ষয় সমৃদ্ধি লাভ কৰে আৰু কেতিয়াও শোক নেদেখে।

Verse 166

अनेकजन्मजनितं दौर्भाग्यं नश्यति ध्रुवम् । मृता तु त्रिदिवं प्राप्य उमया सह मोदते

বহু জন্মৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা দুর্ভাগ্য নিশ্চয় নাশ হয়। আৰু মৃত্যুৰ পাছত ত্ৰিদিব (স্বৰ্গ) লাভ কৰি সি উমাৰ সৈতে একেলগে আনন্দ কৰে।

Verse 167

कल्पकोटिशतं साग्रं भुक्त्वा भोगान् यथेप्सितान् । पुनस्तु सम्भवे लोके पार्थिवं पतिमाप्नुयात्

শত কোটি কল্পতকৈও অধিক কাল মনোমত ভোগ উপভোগ কৰি, পুনৰ এই লোকত জন্ম লৈ তাই ৰাজাসদৃশ স্বামী লাভ কৰিব।

Verse 168

सुभगा रूपसम्पन्ना पार्थिवं जनयेत्सुतम्

তাই সুভাগিনী আৰু ৰূপসম্পন্না হৈ, ৰাজবংশীয় পুত্ৰ জন্ম দিব।

Verse 169

एतत्ते कथितं सर्वं व्रतानामुत्तमं व्रतम् । अन्यत्पृच्छस्व सुभगे वाञ्छितं यद्धृदि स्थितम्

এই সকলো তোমাক কোৱা হ’ল—ব্ৰতসমূহৰ ভিতৰত এই ব্ৰত সৰ্বোত্তম। এতিয়া, হে সুভাগিনী, তোমাৰ হৃদয়ত যি কামনা আছে, আন কিবা সুধা।