Sukta 15
Sukta 3.15
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.15)
Agni
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
এই সূক্তত অগ্নিক বিস্তৃত, জ্বলন্ত শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি দ্বেষী, ৰাক্ষস আৰু নানা উপদ্ৰৱ দূৰ কৰি দিয়ে, আৰু উপাসকক শান্তি-সুৰক্ষাৰ “বিশাল” আশ্ৰয়ত স্থাপন কৰে। অগ্নিক অজেয় নেতা আৰু যজ্ঞৰ ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ ক্ৰিয়াক সফল পৰিণতিলৈ পথ দেখুৱায় আৰু সৌভাগ্য-সুখৰ “সম্মুখ” মুকলি কৰে। শেষ প্ৰাৰ্থনাত গাই (আলোক/ধন/জ্ঞান) দ্বাৰা প্ৰতীকিত স্থায়ী লাভ, লগতে সন্তান-সন্ততি আৰু অগ্নিৰ স্থিৰ সদ্ভাৱ বিচৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
वि पाजसा पृथुना शोशुचानो बाधस्व द्विषो रक्षसो अमीवाः । सुशर्मणो बृहतः शर्मणि स्यामग्नेरहं सुहवस्य प्रणीतौ ॥
বিস্তৃত তেজ-মহিমাৰে দীপ্ত হৈ, হে অগ্নি, দ্বেষীসকলক, ৰাক্ষসক, আৰু অমীৱা—দুঃখ-ব্যাধিৰ শক্তিসমূহক—দূৰ কৰ। বৃহৎৰ সু-শৰণ, মহাশান্তিৰ আশ্ৰয়ত আমি বাস কৰোঁ; আৰু সুহৱ—সু-আহ্বানীয় অগ্নিৰ প্ৰণীত, অগ্ৰণী পথ-নির্দেশত মই থাকোঁ।
Mantra 2
त्वं नो अस्या उषसो व्युष्टौ त्वं सूर उदिते बोधि गोपाः । जन्मेव नित्यं तनयं जुषस्व स्तोमं मे अग्ने तन्वा सुजात ॥
এই উষাৰ ব্যুষ্টিত তুমি আমাৰ গোপা হওঁক; সূৰ্য উদিত হ’লে তুমি জাগি উঠি আমাৰ ৰক্ষক হওঁক। পিতাই যেন সদায় নিজৰ সন্তানত আনন্দ পায়, তেনেকৈ, হে সুজাত অগ্নি, তোমাৰ সম্পূৰ্ণ সত্তাৰে মোৰ স্তোম—স্তৱ—গ্ৰহণ কৰা।
Mantra 3
त्वं नृचक्षा वृषभानु पूर्वीः कृष्णास्वग्ने अरुषो वि भाहि । वसो नेषि च पर्षि चात्यंहः कृधी नो राय उशिजो यविष्ठ ॥
হে অগ্নি, নৃচক্ষ—মানৱৰ অন্তৰ দেখা—তুমি পূৰ্বৰ প্ৰাচীন পথসমূহ অনুসৰণ কৰা; কৃষ্ণ অন্ধকাৰৰ মাজত অৰুষ—ৰুদ্ৰবৰ্ণ—হৈ দীপ্তি বিস্তাৰ কৰা। হে বসু, আমাক নে’ আৰু সকলো অতি-অংহঃ—অতিশয় দুঃখ-সংকট—পাৰ কৰাই দিয়া; হে যৱিষ্ঠ, যজ্ঞত সৰ্বাধিক তৎপৰ, উশিজ—অন্বেষকৰ—ধন-সম্পদ আমাৰ বাবে গঢ়ি দিয়া।
Mantra 4
अषाळ्हो अग्ने वृषभो दिदीहि पुरो विश्वाः सौभगा संजिगीवान् । यज्ञस्य नेता प्रथमस्य पायोर्जातवेदो बृहतः सुप्रणीते ॥
অজেয় হে অগ্নি, বলৰ বৃষভ, দীপ্ত হৈ উঠা; আমাৰ বাবে সৌভাগ্যৰ সকলো দিশ জয় কৰা। যজ্ঞৰ নেতা, তাৰ প্ৰথম আধাৰৰ ৰক্ষক, হে জাতবেদ, মহৎ বিস্তাৰত আমাক সুপথে নি-যোৱা।
Mantra 5
अच्छिद्रा शर्म जरितः पुरूणि देवाँ अच्छा दीद्यानः सुमेधाः । रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमग्ने त्वं रोदसी नः सुमेके ॥
হে স্তোত্ৰকাৰ, অখণ্ড আশ্ৰয় বহু; দীপ্তিমান, সু-মেধাৰে দেৱসকলৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়া। পথ দৌৰা ৰথৰ দৰে, বল-সমৃদ্ধিৰ (বাজ) দিশে আমাক বহন কৰা; হে অগ্নি, তুমি আমাৰ বাবে দুয়ো ৰোদসী সুখময় একত্বত।
Mantra 6
प्र पीपय वृषभ जिन्व वाजानग्ने त्वं रोदसी नः सुदोघे । देवेभिर्देव सुरुचा रुचानो मा नो मर्तस्य दुर्मतिः परि ष्ठात् ॥
বৃষভ-শক্তিমান, আমাক বৃদ্ধি কৰ; বলৰ পূৰ্ণতা (বাজ) জাগ্ৰত কৰ। হে অগ্নি, তুমি আমাৰ বাবে দুয়ো ৰোদসীক সুদোহা—সু-দুগ্ধদায়িনী কৰ। দেৱসকলৰ মাজত সু-ৰুচাৰে দীপ্ত হে দেৱ, কোনো মৰ্ত্যৰ দুৰ্বুদ্ধি যেন আমাক ঘেৰি নধৰে।
Mantra 7
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
হে অগ্নি, আহ্বানকাৰীৰ বাবে ইळা—বহু কৰ্মে সমৃদ্ধ—গোৰ সনাতন লাভ (গো-ৰশ্মি/জ্ঞানৰ কিৰণ) সাধন কৰা। আমাৰ বাবে যেন পুত্ৰ, সন্তান জন্মত বিজয়ী হয়; হে অগ্নি, সেই তোমাৰ সুমতি আমাৰ প্ৰতি হৌক।
Frequently Asked Questions
It asks Agni to burn away hostile forces and suffering, to lead the sacrifice correctly, and to place the worshipper in a wide, secure peace while granting prosperity and lasting blessings.
Because Agni is the ritual’s guiding power: he receives offerings, carries them to the gods, protects the rite from obstacles, and ensures the worshipper’s intention reaches its goal.
In Vedic language, ‘cow’ can mean literal cattle and wealth, but also rays of light and insight; the hymn asks for an enduring, life-supporting increase on all these levels.
Ask anything about Sukta 15 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.