Adhyaya 53

Verse 1

सुकलोवाच । एवं धर्मं श्रुतं पूर्वं पुराणेषु तदा मया । पतिहीना कथं भोगं करिष्ये पापनिश्चया

সুকলায় ক’লে: “এইদৰে মই আগতে পুৰাণসমূহত ধৰ্ম শুনিছিলোঁ। কিন্তু স্বামীহীন হৈ, পাপৰ সংকল্প লৈ মই কেনেকৈ সংসাৰ-ভোগ উপভোগ কৰিম?”

Verse 2

कांतेन तु विना तेन जीवं काये न धारये । विष्णुरुवाच । एवमुक्त्वा परं धर्मं पतिव्रतमनुत्तमम्

“সেই প্ৰিয় স্বামীক বাদ দি মই দেহত জীৱন ধৰি ৰাখিব নোৱাৰোঁ।” বিষ্ণুৱে ক’লে: এইদৰে কৈ তেওঁ পৰম ধৰ্ম—পতিব্ৰতা, স্বামীনিষ্ঠাৰ অনুত্তম ব্ৰত—প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 3

तास्तु सख्यो वरा नार्यो हर्षेण महतान्विताः । श्रुत्वा धर्मं परं पुण्यं नारीणां गतिदायकम्

তেতিয়াৰ তেওঁৰ সখীসকল—শ্ৰেষ্ঠা নাৰীসকল—মহা হৰ্ষেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল, কিয়নো তেওঁলোকে নাৰীসকলক গতি দান কৰা পৰম পুণ্য ধৰ্ম শুনিলে।

Verse 4

स्तुवंति तां महाभागां सुकलां धर्मवत्सलाम् । ब्राह्मणाश्च सुराः सर्वे पुण्यस्त्रियो नरोत्तम

হে নৰোত্তম! ব্ৰাহ্মণসকল আৰু সকলো দেৱতা, লগতে পুণ্যৱতী নাৰীসকলেও, ধৰ্মপ্ৰিয় আৰু ধৰ্মত স্নেহশীলা মহাভাগা সুকলাক স্তৱ কৰে।

Verse 5

तस्या ध्यानं प्रकुर्वंति पतिकामप्रभावतः । अत्यर्थं दृढतामिंद्र सुःविचिंत्य सुरेश्वरः

তাইৰ পতিপ্ৰেম-আকাঙ্ক্ষাৰ প্ৰভাৱত সকলোৱে তাইৰ ধ্যান কৰে; আৰু হে ইন্দ্ৰ, দেৱেশ্বৰ ইন্দ্ৰই সু-চিন্তন কৰি তাইক অতি দৃঢ় সংকল্প দান কৰিলে।

Verse 6

सुकलायाः परं भावं सुविचार्यामरेश्वरः । चालये धैर्यमस्याश्च पतिस्नेहं न संशयः

সুকলাৰ পৰম ভাব গভীৰভাৱে বিচাৰি-চিন্তা কৰি অমৰেশ্বৰ ইন্দ্ৰই ভাবিলে—“মই তাইৰ ধৈৰ্যও কঁপাই দিম; তাইৰ পতিপ্ৰেমত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 7

सस्मार मन्मथं देवं त्वरमाणः सुराधिपः । पुष्पचापं स संगृह्य मीनकेतुः समागतः

সুৰাধিপতি ইন্দ্ৰই ত্বৰিতভাৱে কামদেৱ মন্মথক স্মৰণ কৰি আহ্বান কৰিলে। ফুলৰ ধনু ধৰি মীনকেতু (মন্মথ) তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 8

प्रियया च तया युक्तो रत्या दृष्टमहाबलः । बद्धांजलिपुटो भूत्वा सहस्राक्षमुवाच सः

প্ৰিয়া ৰতীৰ সৈতে যুক্ত সেই মহাবলীজনক দেখি, তেওঁ অঞ্জলি বদ্ধ কৰি সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)ক বিনয়ে ক’লে।

Verse 9

कस्मादहं त्वया नाथ अधुना संस्मृतो विभो । आदेशो दीयतां मेद्य सर्वभावेन मानद

হে নাথ, হে বিভু, এতিয়া কিয় মোক স্মৰণ কৰিলে? হে মানদ, আজি সম্পূৰ্ণ মনোভাৱেৰে মোক আপোনাৰ আদেশ দিয়া।

Verse 10

इंद्र उवाच । सुकलेयं महाभागा पतिव्रतपरायणा । शृणुष्व कामदेव त्वं कुरु साहाय्यमुत्तमम्

ইন্দ্ৰে ক’লে: “সুকলেয়া মহাভাগা, স্বামীৰ প্ৰতি পতিব্ৰতা-ব্ৰতত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্টা। হে কামদেৱ, মোৰ কথা শুনা; তোমাৰ শ্ৰেষ্ঠ সহায় দিয়া।”

Verse 11

निष्कर्षय महाभागां सुकलां पुण्यमंगलाम् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शक्रस्य तमथाब्रवीत्

“সেই মহাভাগা সুকলাক বাহিৰলৈ আনিবা—যি পুণ্যময়ী আৰু মঙ্গলময়ী।” শক্র (ইন্দ্ৰ)ৰ এই বাক্য শুনি, সি তেতিয়া তেওঁক উত্তৰ দিলে।

Verse 12

एवमस्तु सहस्राक्ष करिष्यामि न संशयः । साहाय्यं देवदेवेश तव कौतुककारणात्

“এৱমস্তু, হে সহস্ৰাক্ষ! মই নিশ্চয় কৰিম। হে দেবদেৱেশ! তোমাৰ কৌতুক—এই অদ্ভুত দৰ্শনৰ ইচ্ছাৰ কাৰণে মই সহায় দিম।”

Verse 13

एवमुक्त्वा महातेजाः कंदर्पो मुनिदुर्जयः । देवाञ्जेतुं समर्थोऽहं समुनीनृषिसत्तमान्

এইদৰে কৈ, মহাতেজস্বী কন্দর্প—মুনিসকলৰো অজেয়—ক’লে: “হে ঋষিসত্তম! মই দেবতাসকলক, মুনিসকলসহ, জয় কৰিবলৈ সক্ষম।”

Verse 14

किं पुनः कामिनीं देव यस्या अंगे न वै बलम् । कामिनीनामहं देव अंगेषु निवसाम्यहम्

“তেন্তে কামত ব্যাকুল নাৰীৰ কথা কিয়, হে দেব! যাৰ অঙ্গত বলেই নাই। হে দেব! মই কামিনীসকলৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গতে বাস কৰোঁ।”

Verse 15

भाले कुचेषु नेत्रेषु कचाग्रेषु च सर्वदा । नाभौ कट्यां पृष्ठदेशे जघने योनिमंडले

কপালত, স্তনযুগলত, চকুত আৰু চুলিৰ আগত সদায়; নাভিত, কঁকালত, পিঠিৰ অংশত, নিতম্বত আৰু যোনি মণ্ডলত।

Verse 16

अधरे दंतभागेषु कक्षायां हि न संशयः । अंगेष्वेवं प्रत्यंगेषु सर्वत्र निवसाम्यहम्

ওঁঠত, দাঁতৰ অংশবোৰত আৰু কাখলতিৰ তলত, ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই; এইদৰে অংগ আৰু উপ-অংগবোৰত মই সৰ্বত্ৰ বাস কৰোঁ।

Verse 17

नारी मम गृहं देव सदा तत्र वसाम्यहम् । तत्रस्थः पुरुषान्सर्वान्मारयामि न संशयः

হে দেৱ, নাৰী মোৰ গৃহ; মই সদায় তাতে বাস কৰোঁ। তাত অৱস্থান কৰি মই সকলো পুৰুষক মোহিত কৰি বিনাশ কৰোঁ, ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 18

स्वभावेनाबलादेव संतप्ता मम मार्गणैः । पितरं मातरं दृष्ट्वा अन्यं स्वजनबांधवम्

স্বভাৱতে তেওঁ আছিল অবলা; দৰাচলতে, মোৰ বাণৰ দ্বাৰা পীড়িত হৈ, নিজৰ পিতৃ, মাতৃ আৰু অন্যান্য আত্মীয়-স্বজনক দেখি...

Verse 19

सुरूपं सगुणं देव मम बाणा हता सती । चलते नात्र संदेहो विपाकं नैव चिंतयेत्

হে দেৱ, মোৰ বাণে সেই সুন্দৰী আৰু গুণৱতী সতী নাৰীক আঘাত কৰিছে। তেওঁ সঁচাকৈয়ে বিচলিত হৈছে; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। ইয়াৰ পৰিণামৰ বিষয়ে চিন্তা কৰা উচিত নহয়।

Verse 20

योनिः स्पंदेत नारीणां स्तनाग्रौ च सुरेश्वर । नास्ति धैर्यं सुरेशान सुकलां नाशयाम्यहम्

হে দেৱেশ্বৰ, নাৰীৰ যোনি আৰু স্তনৰ অগ্ৰভাগ স্পন্দিত হয়; হে সুৰেশান, ধৈৰ্য নাথাকে—মই সুকলাক বিনাশ কৰিম।

Verse 21

इंद्र उवाच । पुरुषोहं भविष्यामि रूपवान्गुणवान्धनी । कौतुकार्थमिमां नारीं चालयामि मनोभव

ইন্দ্ৰ ক’লে: মই পুৰুষ হ’ম—ৰূপৱান, গুণৱান, ধনী। কেৱল কৌতুকৰ বাবে, হে মনোভৱ (কাম), মই এই নাৰীক বিচলিত কৰিম।

Verse 22

नैव कामान्न संत्रासान्न वा लोभान्न कारणात् । न वै मोहान्न वै क्रोधात्सत्यं सत्यं रतिप्रिय

না কামৰ পৰা, না ভয়ৰ পৰা, না লোভৰ পৰা, নতুবা কোনো গোপন কাৰণত; না মোহৰ পৰা, না ক্ৰোধৰ পৰা—এইয়ে সত্য, সত্য, হে ৰতি-প্ৰিয়।

Verse 23

कथं मे दृश्यते तस्या महत्सत्यं पतिव्रतम् । निष्कर्षिष्य इतो गत्वा भवन्मोहोत्र कारणम्

মই কেনেকৈ তাইৰ মহৎ সত্যনিষ্ঠা আৰু পতিব্ৰতা দেখিম? ইয়াৰ পৰা গৈ, এই বিষয়ত তোমাৰ মোহৰ মূল কাৰণটো মই টানি উলিয়াম।

Verse 24

एवं कामं च संदिश्य जगाम सुरराट्स्वयम् । आत्मविकृतिसंभूतो रूपवान्गुणवान्स्वयम्

এইদৰে কামক নিৰ্দেশ দি, দেৱৰাজ নিজেই আগবাঢ়িল। নিজৰ সত্তাৰ পৰিৱর্তনৰ পৰা উৎপন্ন হৈ, তেওঁ নিজেই ৰূপৱান আৰু গুণৱান হ’ল।

Verse 25

सर्वाभरणशोभांगः सर्वभोगसमन्वितः । भोगलीलासमाकीर्णः सर्वदौदार्यसंयुतः

তাঁৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ সকলো অলংকাৰৰ শোভাৰে দীপ্ত; তেওঁ সকলো ভোগ-সুখেৰে সমন্বিত। ক্ৰীড়া-আনন্দত নিমগ্ন হৈ, তেওঁ অক্ষয় উদাৰতা-দানধৰ্মেৰে বিভূষিত।

Verse 26

यत्र सा तिष्ठते देवी कृकलस्य प्रिया नृप । आत्मलीलां स्वरूपं च गुणं भावं प्रदर्शयेत्

হে নৃপ, য’ত কৃকলৰ প্ৰিয়া সেই দেবী অৱস্থান কৰে, ত’ত তেওঁ নিজৰ দিৱ্য লীলা, স্বৰূপ, গুণ আৰু অন্তৰ্ভাৱ প্ৰকাশ কৰে।

Verse 27

नैव पश्यति सा तं तु पुरुषं रूपसंपदम् । यत्रयत्र व्रजेत्सा हि तत्र तां पश्यते नृप

সেই দেবীয়ে সেই ৰূপসম্পন্ন পুৰুষক একেবাৰে নেদেখে; কিন্তু হে নৃপ, য’তে য’তে তেওঁ যায়, ত’তে ত’তে সেই পুৰুষেই তেওঁক দেখে।

Verse 28

साभिलाषेण मनसा तामेवं परिपश्यति । कामचेष्टां सहस्राक्षोऽदर्शयत्सर्वभावकैः

আকাঙ্ক্ষাৰে পূৰ্ণ মন লৈ তেওঁ তেনেকৈ তাইক চাই থাকিল; তেতিয়া সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)য়ে সকলো ভাৱ প্ৰকাশ কৰি কাম-চেষ্টা তথা প্ৰেম-ভঙ্গিমা দেখুৱালে।

Verse 29

चतुष्पथे पथे तीर्थे यत्र देवी प्रयाति सा । तत्रतत्र सहस्राक्षस्तामेव परिपश्यति

চতুষ্পথে, পথে, আৰু তীৰ্থ-ঘাটত—য’তে য’তে দেবী যায়—ত’তে ত’তে সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)য়ে কেৱল তাইকেই চাই থাকে।

Verse 30

इंद्रेण प्रेषिता दूती सुकलां प्रति सा गता । सुकलां सुमहाभागां प्रत्युवाच प्रहस्य वै

ইন্দ্ৰই প্ৰেৰিত দূতী সুকলাৰ ওচৰলৈ গ’ল; আৰু হাঁহি মুখে মহাভাগ্যৱতী সুকলাক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 31

अहो सत्यमहोधैर्यमहो कांतिरहो क्षमा । अस्या रूपेण संसारे नास्ति नारी वरानना

আহা! কি সত্যতা, কি ধৈৰ্য, কি কান্তি, কি ক্ষমা! হে সুন্দৰ-মুখী, এই সংসাৰত ইমান ৰূপৱতী নাৰী নাই।

Verse 32

का त्वं भवसि कल्याणि कस्य भार्या भविष्यसि । यस्य त्वं सगुणा भार्या स धन्यः पुण्यभाग्भुवि

হে কল্যাণী, তুমি কোন? তুমি কাৰ পত্নী হ’বা? যাৰ গুণসম্পন্ন পত্নী তুমি, সি পৃথিৱীত ধন্য আৰু পুণ্যভাগী।

Verse 33

तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा तामुवाच मनस्विनी । वैश्यजात्यां समुत्पन्नो धर्मात्मा सत्यवत्सलः

তাইৰ বাক্য শুনি সেই দৃঢ়মনীয়া নাৰীয়ে ক’লে: “সেইজন বৈশ্যজাতিত জন্ম লোৱা, ধৰ্মাত্মা আৰু সত্যপ্ৰিয়।”

Verse 34

तस्याहं हि प्रिया भार्या सत्यसंधस्य धीमतः । कृकलस्यापि वैश्यस्य सत्यमेव वदामि ते

মই সেই সত্যসংকল্পী বুদ্ধিমান—বৈশ্য কৃকলৰ—প্ৰিয় পত্নী; তোমাক মই কেৱল সত্যই ক’লোঁ।

Verse 35

मम भर्ता स धर्मात्मा तीर्थयात्रां गतः सुधीः । तस्मिन्गते महाभागे मम भर्तरि संप्रति

মোৰ স্বামী ধৰ্মাত্মা আৰু সুবুদ্ধি; তেওঁ তীৰ্থযাত্ৰালৈ পবিত্ৰ তীৰ্থস্থানসমূহলৈ গ’ল। সেই মহাভাগ স্বামী গ’লেহি, এতিয়া এই মুহূর্তত…

Verse 36

अतिक्रांताः शृणुष्व त्वं त्रयश्चैवापि वत्सराः । ततोहं दुःखिता जाता विना तेन महात्मना

শুনা, সম্পূৰ্ণ তিনিটা বছৰ পাৰ হ’ল। তাৰ পিছত সেই মহাত্মাৰ পৰা বঞ্চিত হৈ মই গভীৰ দুখত ডুবিলোঁ।

Verse 37

एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतमेव ते । भवती पृच्छते मां का भविष्यति वदस्व मे

এই সকলো—মোৰ জীৱনৰ বৃত্তান্ত—মই তোমাক সম্পূৰ্ণকৈ ক’লোঁ। এতিয়া তুমি মোক সুধিছা, ‘ভৱিষ্যতে সি কিহে হ’ব?’ মোক কোৱা।

Verse 38

सुकलाया वचः श्रुत्वा दूत्या आभाषितं पुनः । मामेवं पृच्छसे भद्रे तत्ते सर्वं वदाम्यहम्

সুকলাৰ কথা শুনি দূতীয়ে পুনৰ ক’লে: “হে ভদ্ৰে, তুমি এইদৰে মোক সুধিছা যেতিয়া, মই তোমাক সকলো ক’ম।”

Verse 39

अहं तवांतिकं प्राप्ता कार्यार्थं वरवर्णिनि । श्रूयतामभिधास्यामि श्रुत्वा चैवाव धार्यताम्

হে উত্তম সৌন্দৰ্যৰ সুবৰ্ণবৰ্ণা, মই এক কাৰ্যৰ বাবে তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ। শুনা, মই ক’ম; আৰু শুনি মনত ভালদৰে ধৰি ৰাখিবা।

Verse 40

गतस्ते निर्घृणो भर्ता त्वां त्यक्त्वा तु वरानने । किं करिष्यसि तेनापि प्रियाघातकरेण च

হে সুন্দৰ-মুখী, তোমাৰ নিৰ্দয় স্বামী তোমাক ত্যাগ কৰি গ’ল। যি প্ৰিয় বস্তুত আঘাত কৰে, তেনে জনৰ সৈতে তুমি কি কৰিবা?

Verse 41

यस्त्वां त्यक्त्वा गतः पापी साध्व्याचारसमन्विताम् । किं वा स ते गतो बाले तत्र जीवति वै मृतः

যি পাপী তোমাক ত্যাগ কৰি গ’ল, যদিও তুমি সাধ্বীৰ আচাৰে সমন্বিতা—হে বালিকা, সি ক’লৈ গ’ল? তাত সি জীয়াই আছে নে সঁচাকৈ মৰিল?

Verse 42

किं करिष्यति तेनैवं भवती खिद्यते वृथा । कस्मान्नाशयते चांगं दिव्यं हेमसमप्रभम्

ইয়াৰ দ্বাৰা কি সিদ্ধ হ’ব? এইদৰে তুমি বৃথাই দুখ পাইছা। সি কিয় নিজৰ দিৱ্য দেহ, সোণৰ দৰে দীপ্তিমান, নাশ নকৰে?

Verse 43

बाल्ये वयसि संप्राप्ते मानवो न च विंदति । एकं सुखं महाभागे बालक्रीडां विना शुभे

যেতিয়া বাল্য অৱস্থা আহে, মানুহে আন কোনো সুখ নাপায়। হে মহাভাগ্যা, হে শুভা—একমাত্ৰ আনন্দ বালকসুলভ খেলাই।

Verse 44

वार्द्धके दुःखसंप्राप्तिर्जरा कायं प्रहिंसयेत् । तारुण्ये भुज्यते भोगः सुखात्सर्वो वरानने

বাৰ্ধক্যত দুখ আহে; জৰাই দেহক পীড়া দিয়ে আৰু ক্ষতি কৰে। যৌৱনত ভোগ উপভোগ কৰা হয়; সেয়ে, হে সুন্দৰ-মুখী, সকলোৱে সুখেই বিচাৰে।

Verse 45

यावत्तिष्ठति तारुण्यं तावद्भुंजंति मानवाः । सुखभोगादिकं सर्वं स्वेच्छया रमते नरः

যিমান দিন যৌৱন স্থিৰ থাকে, তিমান দিন মানুহে ভোগ-বিলাসত মগ্ন থাকে। নিজৰ ইচ্ছামতে নৰে সকলো ধৰণৰ সুখ-ভোগত আনন্দ লয়।

Verse 46

यावत्तिष्ठति तारुण्यं तावद्भोगान्प्रभुंजते । वयस्यपि गते भद्रे तारुण्ये किं करिष्यति

যিমান দিন যৌৱন থাকে, তিমান দিন ভোগ উপভোগ কৰা যায়। কিন্তু হে প্ৰিয়ে, বয়স আহিলে—তেতিয়া যৌৱনে কি কৰিব পাৰিব?

Verse 47

संप्राप्ते वार्द्धके देवि किंचित्कार्यं न सिध्यति । स्थविरश्चिंतयेन्नित्यं सुखकार्यं न गच्छति

হে দেবী, বাৰ্ধক্য আহিলে সামান্য কামো সিদ্ধ নহয়। বৃদ্ধজন সদায় চিন্তাত থাকে আৰু সুখদায়ক কৰ্মৰ দিশে আগবাঢ়ে নোৱাৰে।

Verse 48

वयस्यपि गते बाले क्रियते सेतुबंधनम् । तादृशोयं भवेत्कायस्तारुण्ये तु गते शुभे

হে বালে, শৈশৱ গ’লেও সেতু-বাঁধা কৰিব পাৰি। তেনেদৰে শুভ যৌৱন গ’লে এই দেহো তেনেই হয়—আগৰ দৰে বলৱান নাথাকে।

Verse 49

तस्माद्भुंक्ष्व सुखेनापि पिबस्व मधुमाधवीम् । कामाबाणा दहंत्यंगं तवेमे चारुलोचने

সেয়ে, নিশ্চিন্তে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা আৰু এই মধুময় মাধৱী মদিৰা পান কৰা। হে চাৰুলোচনে, কামদেৱৰ বাণে তোমাৰ অঙ্গ দগ্ধ কৰি আছে।

Verse 50

अयमेकः समायातः पुरुषो रूपवान्गुणी । अयं हि पुरुषव्याघ्रः सर्वज्ञो गुणवान्धनी

এইজনেই একাই ইয়ালৈ আহিছে—ৰূপৱান আৰু গুণী। সঁচাকৈয়ে তেওঁ পুৰুষ-ব্যাঘ্ৰ; সৰ্বজ্ঞ, সদ্‌গুণে বিভূষিত আৰু ধনবান।

Verse 51

तवार्थे नित्यसंयुक्तः स्नेहेन वरवर्णिनि । सुकलोवाच । बाल्यं नास्त्यपि जीवस्य तारुण्यं नास्ति जीविते

হে সুন্দৰ বৰ্ণিনী, স্নেহবশত মই সদায় তোমাৰ কল্যাণত নিয়োজিত। সুকলায় ক’লে: জীৱৰ জীৱনত বাল্য প্ৰায় নাথাকে; তাৰুণ্যো জীৱনত অতি সামান্যহে দেখা যায়।

Verse 52

वृद्धत्वं नास्ति चैवास्य स्वयंसिद्धः सुसिद्धिदः । अमरो निर्जरो व्यापी सुसिद्धः सर्ववित्तमः

তেওঁৰ বাবে বৃদ্ধাৱস্থা একেবাৰেই নাই। তেওঁ স্বয়ংসিদ্ধ আৰু পৰম সিদ্ধি দানকাৰী। অমৰ, নিৰ্জৰ, সৰ্বব্যাপী—তেওঁ সম্পূৰ্ণ সিদ্ধ আৰু সকলো বিদ্যাৰ পৰম জ্ঞানী।

Verse 53

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত, সুকলাচৰিত্ৰৰ বৰ্ণনাত—ইয়াতে ত্ৰিপঞ্চাশতম অধ্যায় সমাপ্ত।

Verse 54

यथा वार्द्धकिना कायस्तथा सूत्रेण मंदिरम् । अनेककाष्ठसंघातैर्नाना दारुसमुच्चयैः

যেনে বাঢ়ৈয়ে মাপ-সূত্ৰ অনুসৰি পদাৰ্থৰ পৰা আকাৰ গঢ়ে, তেনেকৈয়ে সূত্ৰ (মাপৰ ৰছী) অনুসৰি মন্দিৰো গঢ়া হয়—বহু কাঠৰ সমাবেশে, নানা দাৰুৰ সঞ্চয়ে।

Verse 55

मृत्तिकयोदकेनापि समंतात्परिणामयेत् । लिपितं लेपकैः काष्ठं चित्रं भवति चित्रकैः

মাত্ৰ মাটি আৰু পানীৰে মানুহে চৌদিশে ৰূপ গঢ়িব পাৰে; লেপকৰাৰ লেপত কাঠো চিত্ৰৰূপ হয়, আৰু চিত্ৰকাৰে তাক চিত্ৰময় কৰি তোলে।

Verse 56

प्रथमं रूपमायाति गृहं सूत्रेण सूत्रितम् । पुष्णंति च स्वयं तत्तु लेपनाद्वै दिने दिने

প্ৰথমে মাপ-সূতাৰে ৰেখা টানি ঘৰটোৰ ৰূপ আহে; তাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজেই দিনে দিনে লেপ দি তাক সংৰক্ষণ কৰে।

Verse 57

वायुनांदोलितं नित्यं गृहं च मलिनायते । मध्यमो वर्तुतः कालो गृहस्य परिकथ्यते

যি ঘৰ সদায় বতাহে দোলাই থাকে, সেয়া মলিনো হয়; সেয়ে ঘৰৰ বাবে এনে সময়ক মধ্যম (মধ্যমীয়া) কাল বুলি কোৱা হয়।

Verse 58

रूपहानिर्भवेत्तस्य गृहस्वामी विलेपयेत् । स्वेच्छया च गृहस्वामी रूपवत्त्वं नयेद्गृहम्

যদি তাৰ সৌন্দৰ্য হ্ৰাস পায়, তেন্তে গৃহস্বামী লেপ দি তাক পুনৰ সজাই তুলিব; আৰু নিজৰ ইচ্ছামতে গৃহস্বামী ঘৰক পুনৰ ৰূপৱন্ত কৰি তুলিব।

Verse 59

तारुण्यं तस्य गेहस्य दूतिके परिकथ्यते । काष्ठसंघैश्च जीर्णत्वं बहुकालैः प्रयाति सः

হে দূতী, সেই ঘৰৰ ‘তাৰুণ্য’ এইদৰে কোৱা হয়; কিন্তু কাঠৰ গাঁথনিৰ সমষ্টিৰ কাৰণেই, বহু সময় পাৰ হ’লে সেয়া অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে জীৰ্ণতালৈ যায়।

Verse 60

स्थानभ्रष्टाः प्रजायंते मूलाग्रे प्रचलंति ते । न सहेल्लेपनाभारमाधारेण प्रतिष्ठति

যিসকলে নিজৰ যোগ্য স্থানৰ পৰা স্খলিত হয়, সিহঁতে হীন অৱস্থাত জন্ম লয়; মূলৰ আগচূড়াতেই কঁপি থাকে। দৃঢ় আধাৰ-প্ৰতিষ্ঠা নথকাৰ বাবে লেপনৰ ভাৰো সহিব নোৱাৰে।

Verse 61

एतद्गृहस्य वार्द्धक्यं कथितं शृणु दूतिके । पतमानं गृहं दृष्ट्वा गृहस्वामी परित्यजेत्

এই ঘৰখনৰ ‘বাৰ্ধক্য’ অৰ্থাৎ অৱনতি এইদৰে কোৱা হ’ল—শুনা, হে দূতী। পতনমুখী ঘৰ দেখি গৃহস্বামী উচিত যে তাক ত্যাগ কৰে।

Verse 62

गृहमन्यं प्रवेशाय प्रयात्येव हि सत्वरम् । तथा बाल्यं च तारुण्यं नृणां वृद्धत्वमेव च

যেনেকৈ অন্য এটা ঘৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ মানুহে তৎক্ষণাৎ দৌৰি যায়, তেনেকৈ মানুহৰ বাল্য আৰু যৌৱনো শীঘ্ৰে পাৰ হৈ যায়—শেষত কেৱল বৃদ্ধত্বই থাকে।

Verse 63

स बाल्ये बालरूपश्च ज्ञानहीनं प्रकारयेत् । चित्रयेत्कायमेवापि वस्त्रालंकारभूषणैः

বাল্যত তাক শিশুৰ ৰূপতেই দেখুৱাব লাগে আৰু জ্ঞানহীন বুলি প্ৰকাশ কৰিব লাগে। লগতে তাৰ দেহকো বস্ত্ৰ, অলংকাৰ আৰু ৰত্নেৰে সজাই তুলিব লাগে।

Verse 64

लेपनैश्चंदनैश्चान्यैस्तांबूलप्रभवादिभिः । कायस्तरुणतां याति अतिरूपो विजायते

লেপন, চন্দনৰ প্ৰলেপ আৰু পান-আদি সদৃশ অন্য দ্ৰব্যৰ প্ৰভাৱত দেহে তাৰুণ্য লাভ কৰে আৰু মানুহ অতিশয় সুন্দৰ হৈ উঠে।

Verse 65

बाह्याभ्यंतरमेवापि रसैः सर्वैः प्रपोषयेत् । तेन पोषणभावेन परिपुष्टः प्रजायते

বাহ্য আৰু অন্তৰ—দুয়োটাকেই সকলো ৰস-সাৰে পোষণ কৰিব লাগে; সেই পোষণ-ভাবৰ দ্বাৰাই জীৱ সম্পূৰ্ণৰূপে পুষ্ট আৰু বিকশিত হয়।

Verse 66

जायते मांसवृद्धिस्तु रसैश्चापि नवोत्तमा । यांति विस्तरतां राजन्नंगान्याप्यायितान्यपि

ৰস-সাৰে পোষণ হ’লে মাংসৰ উৎকৃষ্ট নতুন বৃদ্ধি জন্মে; হে ৰাজন, ভালদৰে পুষ্ট অঙ্গসমূহো পূৰ্ণতাৰে বিস্তাৰ লাভ কৰে।

Verse 67

प्रत्यंगानि रसैश्चैव स्वंस्वं रूपं प्रयांति वै । दंताधरौ स्तनौ बाहू कटिपृष्ठमुरू उभे

আৰু ৰসৰ দ্বাৰাই প্ৰত্যঙ্গসমূহে নিজ নিজ যথাযথ ৰূপ লাভ কৰে—দাঁত আৰু ওঁঠ, স্তন, বাহু, কঁকাল আৰু পিঠি, আৰু দুয়ো উৰু।

Verse 68

हस्तपादतलौ तद्वद्वृद्धित्वं प्रतिपेदिरे । उभाभ्यामपि तान्येव वृद्धिमायांति तानि वै

সেইদৰে হাত আৰু পাৱৰ তলুৱাও বৃদ্ধি লাভ কৰিলে; আৰু নিশ্চয়, দুয়োটাৰ দ্বাৰাই সেইবোৰেই পুনৰো অধিক বৃদ্ধি পায়।

Verse 69

अंगानि रसमांसाभ्यां सुरूपाणि भवंति ते । तैः स्वरूपैर्भवेन्मर्त्यो रसबद्धश्च दूतिके

ৰস আৰু মাংসৰ সংযোগে সেই অঙ্গসমূহ সুৰুপ হয়; আৰু সেই ৰূপৰ দ্বাৰাই মর্ত্যজীৱ জন্মে—ৰসাসক্তিত বন্ধনযুক্ত, হে দূতিকে।

Verse 70

सुरूपः कथ्यते मर्त्यो लोके केन प्रियो भवेत् । विष्ठामूत्रस्य वै कोशः काय एष च दूतिके

লোকে মানুহক সুৰুপ বুলি কোৱা হয়, কিন্তু সি কোন সত্য মানদণ্ডে প্ৰিয় হ’ব? হে দূতী, এই দেহটো তো বিষ্ঠা-মূত্রৰ এক থলি মাথোঁ।

Verse 71

अपवित्रशरीरोयं सदा स्रवति निर्घृणः । तस्य किं वर्ण्यते रूपं जलबुद्बुदवच्छुभे

হে শুভে, এই দেহ ভিতৰে অপবিত্ৰ, সদায় স্ৰৱে আৰু নিৰ্দয়। তেন্তে ইয়াৰ ৰূপ কিয় বৰ্ণনা কৰিম, যেতিয়া ই পানীৰ বুদবুদৰ দৰে ক্ষণস্থায়ী?

Verse 72

यावत्पंचाशद्वर्षाणि तावत्तिष्ठति वै दृढः । पश्चाच्च जायते हानिस्तस्यैवापि दिनेदिने

পঞ্চাশ বছৰলৈকে সি নিশ্চয় দৃঢ় থাকে; কিন্তু তাৰ পিছত দিনেদিনে তাৰ অৱনতি আৰম্ভ হয়।

Verse 73

दंताः शिथिलतां यांति तथा लालायते मुखम् । चक्षुर्भ्यामपि पश्येन्न कर्णाभ्यां न शृणोति च

দাঁত ঢিলা হয়, মুখে লালা ঝৰে; চকুৰে চাব নোৱাৰে, কাণেৰে শুনিবও নোৱাৰে।

Verse 74

गतिं कर्तुं न शक्नोति हस्तपादैश्च दूतिके । अक्षमो जायते कायो जराकालेन पीडितः

হে দূতী, জৰাৰ সময়ে পীড়িত হ’লে দেহ অক্ষম হয়; হাত-পায়েৰেো সি গতি কৰিব নোৱাৰে।

Verse 75

तद्रसः शोषमायाति जराग्नितापशोषितः । अक्षमो जायते दूति केन रूपत्वमिष्यते

তাৰ জীৱন-ৰস শুকাই যায়, জৰাৰ অগ্নিৰ তাপত দগ্ধ হৈ। হে দূতী, যেতিয়া সক্ষমতা নাথাকে, তেতিয়া ৰূপ-সৌন্দৰ্য কেনেকৈ স্থিৰ থাকিব?

Verse 76

यथा जीर्णं गृहं याति क्षयमेवं न संशयः । तथा संक्षयमायाति वार्द्धके तु कलेवरम्

যেনে জীৰ্ণ, জৰাজীৰ্ণ ঘৰ নিশ্চিতভাৱে ধ্বংসলৈ যায়—ইয়াত সন্দেহ নাই—তেনেদৰে বাৰ্ধক্যত এই কলেৱৰো অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে ক্ষয় হৈ যায়।

Verse 77

ममरूपं समायातं वर्णस्येवं दिने दिने । केनाहं रूपसंयुक्ता केन रूपत्वमिष्यते

দিনে দিনে মোৰ বৰ্ণ সেই ৰঙৰ দৰে হৈ আহিছে। কাহাৰ দ্বাৰা মই ৰূপে সংযুক্ত হৈছিলোঁ, আৰু কাহাৰ আশ্ৰয়ে এই ৰূপত্ব স্থিৰ থাকিব?

Verse 78

यथा जीर्णं गृहं याति केनासौ पुरुषो बली । यस्यार्थमागता दूति भवती केन शंसति

সেই বলৱান পুৰুষ কেনেকৈ গ’ল, যেন জীৰ্ণ ঘৰত প্ৰৱেশ কৰিলে? হে দূতী, তুমি কাৰ উদ্দেশ্যে ইয়ালৈ আহিছা, আৰু কাৰ নামক কাৰণ বুলি ক’লা?

Verse 79

किमु चैव त्वया दृष्टं ममांगे वद सांप्रतम् । तस्यांगादिह हीनं च दूति नास्त्यधिकं तथा

এতিয়াই কোৱা—মোৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গত তুমি কি দেখিলা? হে দূতী, ইয়াত কোনো অঙ্গত ঘাটতি নাই, আৰু তাৰ অধিক কিছুও নাই।

Verse 80

यथा त्वं च तथासौवै तथाहं नात्र संशयः । कस्य रूपं न विद्येत रूपवान्नास्ति भूतले

যেনে তুমি, তেনেই সেও; আৰু তেনেই মই—ইয়াত একো সন্দেহ নাই। কাৰ ৰূপ নাথাকিব? পৃথিৱীত কোনো সত্তাই ৰূপবিহীন নহয়।

Verse 81

उच्छ्रायाः पतनांताश्च नगास्तु गिरयः शुभे । कालेन पीडिता यांति तद्वद्भूताश्च नान्यथा

হে শুভে, পৰ্বত আৰু উচ্চ শিখৰ যিমানেই উচ্ছ্ৰায় হোক, শেষত পতনতেই শেষ হয়; কালে পীড়িত হৈ সিহঁত লয় পায়। তেনেদৰে জীৱসকলৰো—ইয়াৰ বাহিৰে আন ফল নাই।

Verse 82

अरूपो रूपवान्दिव्य आत्मा सर्वगतः शुचिः । स्थावरेष्वेव सर्वेषु जंगमेषु च दूतिके

অৰূপ হয়ো সি ৰূপৱান—দিব্য আত্মা, সৰ্বব্যাপী আৰু শুচি। হে দূতিকে, সকলো স্থাৱৰত আৰু সকলো জঙ্গমতো সিয়েই বিদ্যমান।

Verse 83

एको निवसते शुद्धो घटेष्वेकं यथोदकम् । घटनाशात्प्रयात्येकमेकत्वं त्वं न बुध्यसे

একমাত্ৰ শুদ্ধ তত্ত্ব বহু দেহত একে উপস্থিতি হৈ বাস কৰে, যেন একে পানী বিভিন্ন ঘটত থাকে। ঘট ভাঙিলে সেই (ধৰা) পানী একে হৈ ‘যায়’—কিন্তু তুমি এই একত্ব নুবুজা।

Verse 84

पिंडनाशादयं चात्मा एकरूपो विजायते । एकं रूपं मया दृष्टं संसारे वसता सदा

পিণ্ড (দেহসমষ্টি) নাশ হ’লে এই আত্মা একৰূপ, অবিভক্ত স্বভাৱত প্ৰকাশ পায়। সংসাৰত সদায় বাস কৰোঁতে মই সদায় কেৱল সেই এক সত্য ৰূপেই দেখিছোঁ।

Verse 85

एवं वद स्वतं ज्ञात्वा यस्यार्थमिह चागता । दर्शयस्व अपूर्वं मे यदि भोक्तुमिहेच्छसि

এই ঠাইলৈ তুমি যি উদ্দেশ্যে আহিছা, সেয়া নিজে জানি তেনেদৰে কোৱা। যদি সঁচাকৈ ইয়াত ভোগ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰা, তেন্তে মোক এক অপূৰ্ব বস্তু দেখুৱাই দিয়া।

Verse 86

व्याधिना पीड्यमानस्य कफेनापि वृतस्य च । अंगाद्विचलते शोणः स्थानभ्रष्टोभिजायते

যেতিয়া মানুহ ৰোগে পীড়িত হয় আৰু কফেৰে বাধাপ্ৰাপ্তো হয়, তেতিয়া ৰক্ত নিজৰ স্থানৰ পৰা সৰি যায় আৰু দেহৰ পৰা বাহিৰলৈ গতি কৰে।

Verse 87

अंगसंधिषु सर्वासु पलत्वं चांतरं गतः । एकतो नाशमायाति स्वं हि रूपं परित्यजेत्

যেতিয়া দেহৰ সকলো সন্ধিত ফ্যাকাশে ভাব আৰু অন্তৰৰ দুৰ্বলতা বিয়পি পৰে, তেতিয়া মানুহ একেলগে বিনাশলৈ যায়, যেন নিজৰেই ৰূপ ত্যাগ কৰে।

Verse 88

विष्ठात्वं जायते शीघ्रं कृमिभिश्च भवेत्किल । तद्वद्दुःखकरं वापि निजरूपं परित्यजेत्

ই সোনকালে বিষ্ঠালৈ পৰিণত হয় আৰু কোৱা হয় যে কৃমিৰে ভৰি পৰে। তেনেদৰে, যদি নিজৰেই ৰূপ দুখৰ কাৰণ হয়, তেন্তে তাক ত্যাগ কৰা উচিত।

Verse 89

श्रूयतां जायते पश्चात्कृमिदुर्गंधसंकुलम् । जायंते तत्र वै यूकाः कृमयो वा न संशयः

শুনা: পাছত ই কৃমি আৰু দুৰ্গন্ধেৰে ভৰি পৰে। তাত নিশ্চয়ই উকুনি আৰু কৃমি জন্মে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 90

सकृमिः कुरुते स्फोटं कंडूं च परिदारुणाम् । व्यथामुत्पादयेद्यूका सर्वांगं परिचालयेत्

চৰ্মৰ কৃমিয়ে ফোঁহা-ফোঁহা ফুটি উঠায় আৰু অতি দাৰুণ খুজলি জন্মায়; উকুনে বেদনা উৎপন্ন কৰি সমগ্ৰ দেহক অস্থিৰ কৰি সদায় কঁপাই-লৰাই ৰাখে।

Verse 91

नखाग्रैर्घृष्यमाणा सा कंडूः शांता प्रजायते । तद्वत्तैश्च शृणुष्वैव सुरतस्य न संशयः

নখৰ আগৰে ঘঁহিলে সেই খুজলি শান্ত হৈ থমকি যায়। তেনেদৰে—এই কথা শুনা—সুৰতৰ সুখো তেনে ঘঁহা-ঘঁহিৰ পৰা উদ্ভৱ হয়, ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 92

भुंजत्येव रसान्मर्त्यः सुभिक्षान्पिबते पुनः । वायुना तेन प्राणेन पाकस्थानं प्रणीयते

মৰ্ত্যই ৰসসমূহ ভোগ কৰে আৰু পুনৰ পুষ্টিদায়ক পানীয় পান কৰে; সেই প্ৰাণ-বায়ু বায়ুৰ সৈতে বহি আহি আহাৰক পাচন-স্থানলৈ লৈ যায়।

Verse 93

यद्भक्तं प्राणिभिर्दूति पाकस्थानं गतं पुनः । सर्वं तत्पिहितं तत्र वायुर्वै पातयेन्मलम्

প্ৰাণীয়ে যি আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছে আৰু পুনৰ পাচন-স্থানলৈ গৈ পায়, তাত সকলো ঢাকি ধৰা পৰে; আৰু বায়ুৱেই মলক তললৈ পেলাই দিয়ে।

Verse 94

सारभूतो रसस्तत्र तद्रक्तश्च प्रजायते । निर्मलः शुद्धवीर्यस्तु ब्रह्मस्थानं प्रयाति च

তাত সাৰভূত অংশ ‘ৰস’ ৰূপে পৰিণত হয় আৰু তাৰ পৰা ৰক্ত উৎপন্ন হয়। যি নিৰ্মল আৰু যাৰ বীৰ্য-শক্তি শুদ্ধ, সি ব্ৰহ্মস্থানলৈ গমন কৰি লাভ কৰে।

Verse 95

आकृष्टः स समानेन नीतस्तेनापि वायुना । स्थानं न लभते वीर्यं चंचलत्वेन वर्तते

অন্তৰ্মুখী প্ৰাণবায়ুৰ টানত আকৃষ্ট হৈ, সেই একে বায়ুৱে বোৱাই নিয়ে যায়; স্থিৰ আশ্ৰয় নাপায়, আৰু জীৱনীশক্তি চঞ্চলতাতেই ঘূৰি ফুৰে।

Verse 96

प्राणिनां हि कपालेषु कृमयः संति पंच वै । द्वावेतौ कर्णमूले तु नेत्रस्थाने ततः पुनः

নিশ্চয়েই প্ৰাণীৰ কপালত পাঁচ প্ৰকাৰৰ কৃমি আছে বুলি কোৱা হয়; দুটা কাণৰ মূলত থাকে, আৰু পুনৰ (অন্যবোৰ) চকুৰ স্থানত অৱস্থিত।

Verse 97

कनिष्ठांगुलिमानेन रक्तपुच्छाश्च दूतिके । नवनीतस्य वर्णेन कृष्णपुच्छा न संशयः

হে দূতী, কনিষ্ঠ আঙুলৰ মাপ অনুসাৰে তাইৰ পুচ্ছ ৰক্তিম; আৰু তাজা মাখনৰ বৰ্ণৰ তুলনাতো তাইৰ পুচ্ছ কৃষ্ণ—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 98

तेषां नामापि भद्रे त्वं मत्तो निगदितं शृणु । पिंगली शृंखली नाम द्वौ कृमी कर्णमूलयोः

হে ভদ্ৰে, মোৰ মুখে কোৱা মতে সিহঁতৰ নামো শুনা; কাণৰ মূলত দুটা কৃমি আছে—পিঙ্গলী আৰু শৃঙ্খলী নামে।

Verse 99

चपलः पिप्पलश्चैव द्वावेतौ नासिकाग्रयोः । शृंगली जंगली चान्यौ नेत्रयोरंतरस्थितौ

চপল আৰু পিপ্পল—এই দুটা নাসাৰ আগত থাকে; আৰু শৃঙ্গলী আৰু জঙ্গলী—আন দুটা—দুয়োটা চকুৰ ভিতৰ ভাগত অৱস্থিত।

Verse 100

कृमीणां शतपंचाशत्तादृग्भूता न संशयः । भालांतेवस्थिताः सर्वे राजिकायाः प्रमाणतः

সেই প্ৰকাৰৰ কৃমি একশ পঞ্চাশটা আছে—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই। সকলো কপালৰ অন্তিম প্ৰান্তত অৱস্থিত, প্ৰত্যেকটো সৰিষাৰ দানাৰ পৰিমাণৰ।

Verse 101

कपालरोगिणः सर्वे विकुर्वंति न संशयः । केशद्वयं मुखे तस्य विद्यते शृणु दूतिके

কপাল-অস্থিৰোগত পীড়িত সকলোৱে বিকৃত আৰু অদ্ভুত আচৰণ কৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই। শুনা, হে দূতী: তাৰ মুখত দুটা চুলি আছে।

Verse 102

प्राणिनां संक्षयं विद्धि तत्क्षणे हि न संशयः । स्वस्थाने संस्थितस्यापि प्राजापत्यस्य वै मुखे

জানি থোৱা, প্ৰাণীৰ বিনাশ সেই ক্ষণতেই ঘটিব পাৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই। নিজৰ যথাস্থানত সুদৃঢ়ভাৱে স্থিত প্ৰাজাপত্যৰো মুখত (মৃত্যু) উপস্থিত হয়।

Verse 103

तद्वीर्यं रसरूपेण पतते नात्र संशयः । मुखेन पिबते वीर्यं तेन मत्तः प्रजायते

সেই বীৰ্য ৰস-ৰূপে পতিত হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। মুখেৰে বীৰ্য পান কৰিলে মানুহ মত্ত (মোহিত) হয় আৰু তেনেদ্বাৰাই সন্তান উৎপন্ন হয়।

Verse 104

तालुमध्यप्रदेशे च चंचलत्वेन वर्तते । इडा च पिंगला नाडी सुषुम्णाख्या च संस्थिता

তালুৰ মধ্যভাগত ই চঞ্চলভাৱে বিচৰণ কৰে; তাত ইড়া আৰু পিঙ্গলা নামৰ নাড়ী আছে, আৰু সুষুম্ণা নামে পৰিচিত নাড়ীও স্থাপিত।

Verse 105

सुबलेनापि तस्यैव नाडिका जालपंजरे । कामकंडूर्भवेद्दूति सर्वेषां प्राणिनां किल

হে দূতী, অলপ বল থাকিলেও সেই জাল-খাঁচাৰ সৰু নাড়িকা-ছিদ্ৰই সকলো প্ৰাণীৰ বাবে কাম-খুজলি হৈ উঠে বুলি কোৱা হয়।

Verse 106

पुंसश्च स्फुरते लिंगं नार्या योनिश्च दूतिके । स्त्रीपुंसौ संप्रमत्तौ तु व्रजतः संगमं ततः

হে দূতিকে, পুৰুষৰ লিঙ্গ স্ফুৰিত হয় আৰু নাৰীৰ যোনিও তেনেদৰে জাগ্ৰত হয়; তাৰ পাছত কামমত্তা স্ত্ৰী-পুৰুষে সংগমলৈ আগবাঢ়ে।

Verse 107

कायेन कायसंघृष्टिर्मैथुनेन हि जायते । क्षणमात्रं सुखं काये पुनः कंडूश्च तादृशी

মৈথুনৰ দ্বাৰাই দেহে দেহে সংঘৰ্ষ জন্মে। দেহত সুখ ক্ষণমাত্ৰ থাকে, তাৰ পাছত একেই ধৰণৰ খুজলি পুনৰ উভতি আহে।

Verse 108

सर्वत्र दृश्यते दूति भाव एवंविधः किल । व्रज त्वमात्मनः स्थानं नैवास्त्यत्र अपूर्वता

হে দূতি, সকলো ঠাইতে এনে ধৰণৰ মধ্যস্থৰ ভাবেই দেখা যায়। তুমি নিজৰ স্থানলৈ উভতি যোৱা; ইয়াত একো নতুনত্ব নাই।

Verse 109

अपूर्वं नास्ति मे किंचित्करोम्येव न संशयः

মোৰ বাবে একো অপূৰ্ব নাই; মই নিশ্চয়েই তাক সম্পন্ন কৰোঁ—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।