Adhyaya 39

Verse 1

अपना स२ (0 अवज असल एकोनचत्वारिशोड ध्याय: भगवान्‌ शंकर और अर्जुनका युद्ध

বৈশম্পায়নে ক’লে—জনমেজয়! সেই সকলো তপস্বী মহাত্মা গুচি যোৱাৰ পাছত, সৰ্বপাপহৰ পিনাকপাণি ভগৱান হৰ (অর্জুনক পৰীক্ষা কৰিবলৈ) কিৰাতবেশ ধৰি প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল। তেওঁৰ দিব্য কান্তি সোণালী গছৰ দৰে জ্বলি উঠিল, আৰু তেওঁৰ দেহ যেন আন এক মেরু পৰ্বতৰ দৰে বিশাল আৰু দীপ্তিমান দেখা গ’ল।

Verse 2

कैरातं वेषमास्थाय काठ्चनद्रुमसंनिभम्‌ । विभ्राजमानो विपुलो गिरिमेंरुरिवापर:

কিৰাতবেশ ধৰি, সোণালী গছৰ দৰে, তেওঁ দিব্য কান্তিত জ্বলি উঠিল—বিশাল, যেন আন এক মেরু পৰ্বত।

Verse 3

श्रीमद्‌ धनुरुपादाय शरांश्चवाशीविषोपमान्‌ । निष्पपात महावेगो दहनो देहवानिव,वे एक शोभायमान धनुष और सर्पोके समान विषाक्त बाण लेकर बड़े वेगसे चले। मानो साक्षात्‌ अग्निदेव ही देह धारण करके निकले हों

তেওঁ শ্ৰীমন্ত ধনু উঠাই, আশীবিষ সাপৰ দৰে বিষময় শৰ ধৰি, মহাবেগে ঝাঁপ দিলে—যেন দেহধাৰী অগ্নিদেৱেই দৌৰি আহিল।

Verse 4

देव्या सहोमया श्रीमान्‌ समानव्रतवेषया । नानावेषधरै्ष्टेर्भूतिरनुगतस्तदा

তেওঁৰ সৈতে আছিল দেৱী উমা—যাৰ ব্ৰত আৰু বেছো তেওঁৰ সৈতে একে আছিল। নানাবিধ বেছ ধৰা ভূতগণো আনন্দেৰে তেওঁৰ পিছত পিছত চলিল। এইদৰে কিৰাতবেশত গোপন শ্ৰীমান শিৱ অসংখ্য নাৰীৰে পৰিবেষ্টিত হৈ অপূৰ্ব শোভা লাভ কৰিলে; আৰু হে ভৰতবংশীয় ৰাজন! সেই সময়ত তেওঁলোকৰ চলাচলত সেই অঞ্চল অতি মনোৰম হৈ উঠিল।

Verse 5

किरातवेषसंच्छन्न: स्त्रीभिश्वापि सहस्रश: । अशोभत तदा राजन्‌ स देशोडतीव भारत

বৈশম্পায়নে ক’লে—হে ৰাজন! সেই সময় কিৰাতবেশে আচ্ছন্ন শ্ৰীমান শংকৰ সহস্ৰ সহস্ৰ নাৰীৰে পৰিবৃত হৈ অপূৰ্ব দীপ্তিত শোভা পাইছিল। আৰু হে ভৰতবংশীয়! সেই বৃহৎ অনুচৰবৃন্দৰ গমনাগমনে সমগ্ৰ অঞ্চলটি অতিশয় মনোৰম হৈ উঠিল।

Verse 6

क्षणेन तद्‌ वनं सर्व नि:शब्दम भवत्‌ तदा । नाद: प्रस्रवणानां च पक्षिणां चाप्युपारमत्‌,एक ही क्षणमें वह सारा वन शब्दरहित हो गया। झरनों और पक्षियोंतककी आवाज बंद हो गयी

বৈশম্পায়নে ক’লে—এটা ক্ষণতে সেই সমগ্ৰ বন নিঃশব্দ হৈ পৰিল। ঝৰ্ণাৰ নাদ থমকি গ’ল, পখীৰ মাতো স্তব্ধ হৈ গ’ল।

Verse 7

स संनिकर्षमागम्य पार्थस्याक्लिष्टकर्मण: । मूक नाम दनो: पुत्र ददर्शाद्भुतदर्शनम्‌

বৈশম্পায়নে ক’লে—অক্লিষ্টকৰ্মা পাৰ্থৰ ওচৰলৈ আহি শংকৰে দনুৰ পুত্ৰ ‘মূক’ নামৰ অদ্ভুতদৰ্শন দানৱক দেখিলে। সি বৰাহৰূপ ধৰি দীপ্তিমান অৰ্জুনক বধ কৰাৰ উপায় মনতে ভাবি আছিল।

Verse 8

वाराहं रूपमास्थाय तर्कयन्तमिवार्जुनम्‌ । हन्तुं परं दीप्पमानं तमुवाचाथ फाल्गुन:

বৈশম্পায়নে ক’লে—সি বৰাহৰূপ ধৰি উগ্ৰ তেজে দীপ্ত হৈ, যেন অৰ্জুনক বধ কৰাৰ উপায় তর্ক কৰি থিয় হৈ আছিল। তেতিয়া ফাল্গুনে তাক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 9

गाण्डीवं धनुरादाय शरांश्वाशीविषोपमान्‌ | सज्यं धनुर्वरं कृत्वा ज्याघोषेण निनादयन्‌

বৈশম্পায়নে ক’লে—অৰ্জুনে গাণ্ডীৱ ধনু হাতত লৈ, বিষধৰ সাপৰ দৰে ভয়ংকৰ শৰ গ্ৰহণ কৰিলে। সেই শ্ৰেষ্ঠ ধনুত জ্যা আৰোপ কৰি, জ্যাঘোষৰ গর্জনত চাৰিও দিশ প্ৰতিধ্বনিত কৰি তুলিলে।

Verse 10

यन्मां प्रार्थयसे हन्तुमनागसमिहागतम्‌ । तस्मात्‌ त्वां पूर्वमेवाहं नेताद्य यमसादनम्‌,“अरे! तू यहाँ आये हुए मुझ निरपराधको मारनेकी घातमें लगा है, इसीलिये मैं आज पहले ही तुझे यमलोक भेज दूँगा”

বৈৰভাৱ নোহোৱাকৈ ইয়ালৈ অহা নিৰ্দোষ মোক তুমি হত্যা কৰিবলৈ বিচাৰিছা; সেয়ে আজি মই প্ৰথমে তোমাকেই যমসদনলৈ পঠাই দিম।

Verse 11

दृष्टवा तं॑ प्रहरिष्यन्तं फाल्गुनं दृढ्धन्विनम्‌ । किरातरूपी सहसा वारयामास शड्कर:,सुदृढ़ धनुषवाले अर्जुनको प्रहारके लिये उद्यत देख किरातरूपधारी भगवान्‌ शंकरने उन्हें सहसा रोका

বৈশম্পায়নে ক’লে—দৃঢ়ধনু ফাল্গুণ (অৰ্জুন) প্ৰহাৰ কৰিবলৈ উদ্যত হোৱা দেখি, কিৰাতৰূপধাৰী শংকৰে তেওঁক হঠাৎ ৰোধ কৰিলে।

Verse 12

मयैष प्रार्थित: पूर्वमिन्द्रकीलसमप्रभ: । अनादृत्य च तद्‌ वाक्यं प्रजहाराथ फाल्गुन:

অৰ্জুনে ক’লে—‘ইন্দ্ৰকীল পৰ্বতৰ দৰে কান্তিময় এই বৰাহক মই আগতেই লক্ষ্য কৰি ৰাখিছোঁ; সেয়ে তুমি একে নেমাৰিবা।’ তথাপি কিৰাতৰ বাক্য অগ্ৰাহ্য কৰি ফাল্গুণে তাত প্ৰহাৰ কৰিলে।

Verse 13

किरातश्न सम॑ तस्मिन्नेकलक्ष्ये महाद्युति: । प्रमुमोचाशनिप्रख्यं शरमग्निशिखोपमम्‌,साथ ही महातेजस्वी किरातने भी उसी एकमात्र लक्ष्ययर बिजली और अग्निशिखाके समान तेजस्वी बाण छोड़ा

বৈশম্পায়নে ক’লে—তেতিয়া মহাদ্যুতিমান কিৰাতেও সেই একেটা লক্ষ্যতে বজ্ৰসম প্ৰবল আৰু অগ্নিশিখাসম দীপ্ত এটা শৰ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 14

तौ मुक्तौ सायकौ ताभ्यां सम॑ तत्र निपेततुः । मूकस्य गात्रे विस्तीर्णे शैलसंहनने तदा,उन दोनोंके छोड़े हुए वे दोनों बाण एक ही साथ मूक दानवके पर्वत-सदृश विशाल शरीरमें लगे

বৈশম্পায়নে ক’লে—তেওঁলোক দুজনৰ ছোঁড়া সেই দুটা শৰ একে সময়তে তাত পৰি, শৈলসদৃশ দৃঢ় গঠনৰ পৰ্বতসম দেহধাৰী মূক দানৱৰ বিস্তীৰ্ণ শৰীৰত বিদ্ধ হ’ল।

Verse 15

यथाशनेविंनिर्घोषो वज्रस्येव च पर्वते । तथा तयो: संनिपात: शरयोरभवत्‌ तदा,जैसे पर्वतपर बिजलीकी गड़गड़ाहट और वज्रपातका भयंकर शब्द होता है, उसी प्रकार उन दोनों बाणोंके आघातका शब्द हुआ

যেনেকৈ পৰ্বতৰ ওপৰত বিজুলীৰ গর্জন আৰু বজ্ৰাঘাতৰ ভয়ংকৰ শব্দ প্ৰতিধ্বনিত হয়, তেনেকৈ সেই মুহূর্তত দুয়োৰে শৰ-সংঘাতে এক ভয়ানক ধ্বনি উঠিল।

Verse 16

स विद्धो बहुभिर्बाणैर्दीप्तास्यै: पन्नगैरिव । ममार राक्षसं रूप॑ भूय: कृत्वा विभीषणम्‌

জ্বলা মুখ থকা সাপৰ দৰে বহু শৰৰে বিদ্ধ হৈ সেই দানৱে পুনৰ ভয়ংকৰ ৰাক্ষস-ৰূপ ধৰি ভূমিত লুটাই পৰি প্ৰাণ ত্যাগ কৰিলে।

Verse 17

स ददर्श ततो जिष्णु: पुरुषं काउचनप्रभम्‌ । किरातवेषसंच्छन्नं सत्रीसहायममित्रहा

তেতিয়া শত্ৰুনাশক জিষ্ণু (অৰ্জুন) সোনাৰ দৰে দীপ্তিমান এক তেজস্বী পুৰুষক দেখিলে; তেওঁ কিৰাতবেশে আচ্ছন্ন আছিল আৰু স্ত্ৰীসকলৰ সৈতে আছিল।

Verse 18

तमब्रवीत्‌ प्रीतमना: कौन्तेय: प्रहसन्निव । को भवानटते शून्ये वने स्त्रीगणसंवृत:

তেতিয়া প্ৰীতমনা কৌন্তেয় যেন হাঁহি মাৰি ক’লে—“আপুনি কোন, যি এই শূন্য বনত স্ত্ৰীগণৰে পৰিবৃত হৈ ঘূৰি ফুৰিছে?”

Verse 19

न त्वमस्मिन्‌ वने घोरे बिभेषि कनकप्रभ । किमर्थ च त्वया विद्धो वराहो मत्परिग्रह:

“হে কনকপ্ৰভ! এই ঘোৰ বনত আপুনি ভয় নকৰেনে? আৰু এই বৰাহটো মোৰ লক্ষ্য আছিল—আপুনি কিয় তাক শৰ মাৰিলে?”

Verse 20

मयाभिपन्नः पूर्व हि राक्षमो5यमिहागत: । कामात्‌ परिभवाद्‌ वापि न मे जीवन्‌ विमोक्ष्यसे

বৈশম্পায়নে ক’লে— “এই ৰাক্ষসটো আগতেই ইয়ালৈ মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল, আৰু মই তাক ইতিমধ্যে বশ কৰি ৰাখিছিলোঁ। তুমি এই বৰাহটো কামনাৰ বশত মাৰিলেও বা মোক অপমান কৰিবলৈ মাৰিলেও—যি কাৰণেই হওক, মই তোমাক জীৱিত এৰি নিদিম।”

Verse 21

न होष मृगयाधर्मो यस्त्वयाद्य कृतो मयि । तेन त्वां भ्रंशयिष्यामि जीवितात्‌ पर्वताश्रयम्‌

“এইটো মৃগয়া-ধৰ্ম নহয়—আজি তুমি মোৰ সৈতে যি কৰিলা। সেই অপৰাধৰ বাবে, তুমি পৰ্বতাশ্ৰয়ী হলেও, মই তোমাক জীৱনৰ পৰা পতিত কৰিম।”

Verse 22

इत्युक्त: पाण्डवेयेन किरात: प्रहसन्निव । उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाण्डवं सव्यसाचिनम्‌

বৈশম্পায়নে ক’লে— পাণ্ডুপুত্ৰে এনেদৰে কোৱাৰ পিছত, কিৰাত-বেশধাৰী জন যেন হাঁহি উঠিল, আৰু সব্যসাচী পাণ্ডৱ অৰ্জুনক মৃদু আৰু পৰিশীলিত বাক্যৰে ক’লে।

Verse 23

न मत्कृते त्वया वीर भी: कार्या वनमन्तिकात्‌ । इयं भूमि: सदास्माकमुचिता वसतां वने,“वीर! तुम हमारे लिये वनके निकट आनेके कारण भय न करो। हम तो वनवासी हैं, अतः हमारे लिये इस भूमिपर विचरना सदा उचित ही है

“বীৰ! বন ওচৰলৈ আহিছ বুলি আমাৰ কাৰণে ভয় নকৰিবা। আমি বনবাসী; সেয়ে এই ভূমিত বিচৰণ কৰা আমাৰ বাবে সদায়েই উচিত।”

Verse 24

त्वया तु दुष्कर: कस्मादिह वास: प्ररोचित: । वयं तु बहुसत्त्वेडस्मिन्‌ निवसामस्तपोधन

“কিন্তু তুমি কিয় ইয়াত এই দুষ্কৰ বাসস্থান বাছি ল’লা? তপোধন! আমি ত নানাবিধ জীৱেৰে ভৰা এই বনতে সদায় বাস কৰোঁ।”

Verse 25

भवांस्तु कृष्णवर्त्माभ: सुकुमार: सुखोचित: । कथं शून्यमिमं देशमेकाकी विचरिष्यति

বৈশম্পায়নে ক’লে—তোমাৰ অংগ-প্ৰত্যংগৰ দীপ্তি যেন প্ৰজ্বলিত অগ্নিৰ দৰে দেখা যায়। তুমি সুকোমল আৰু সুখভোগৰ উপযুক্ত যেন লাগে। এই নিৰ্জন দেশত তুমি একাকী কেনেকৈ বিচৰণ কৰিবা—আৰু কিয় ইয়াত একাকী ঘূৰি ফুৰিছা?

Verse 26

अजुन उवाच गाण्डीवमाश्रयं कृत्वा नाराचां श्वाग्निसंनिभान्‌ । निवसामि महारण्ये द्वितीय इव पावकि:

অর্জুনে ক’লে—গাণ্ডীৱ ধনুকক আশ্ৰয় কৰি, অগ্নিসদৃশ তেজস্বী বাণৰ ওপৰত ভৰসা ৰাখি মই এই মহাবনত বাস কৰোঁ—যেন অগ্নিৰেই দ্বিতীয় ৰূপ, নিৰ্ভীক আৰু প্ৰচণ্ড।

Verse 27

एष चापि मया जसन्तुर्मगरूपं समाश्रित: । राक्षसो निहतो घोरो हन्तुं मामिह चागत:,यह प्राणी हिंसक पशुका रूप धारण करके मुझे ही मारनेके लिये यहाँ आया था, अतः इस भयंकर राक्षसको मैंने मार गिराया है

অর্জুনে ক’লে—জসন্তু নামৰ এই ভয়ংকৰ ৰাক্ষসে মকৰৰূপ ধৰি মোক বধ কৰিবলৈ ইয়ালৈ আহিছিল; সেয়ে মই এই দুষ্টক নিধন কৰিলোঁ।

Verse 28

किरयात उवाच मयैष धन्वनिर्मुक्तैस्ताडित: पूर्वमेव हि । बाणैरभिहत: शेते नीतश्न॒ यमसादनम्‌

কিৰাতবেশধাৰী (শিৱ) ক’লে—মই ইয়াক আগতেই মোৰ ধনুকৰ পৰা ছোড়া বাণে আঘাত কৰি আহত কৰিছিলোঁ। মোৰ বাণৰ আঘাতে ই নিথৰ হৈ পৰি আছে আৰু যমসদনলৈ নীত হৈছে।

Verse 29

ममैष लक्ष्यभूतो हि मम पूर्वपरिग्रह: । ममैव च प्रहारेण जीविताद्‌ व्यपरोपित:

কিৰাতে ক’লে—ইয়াক প্ৰথমে মোৰ লক্ষ্য কৰা হৈছিল; সেয়ে ইয়াৰ ওপৰত পূৰ্বাধিকাৰ মোৰেই। আৰু মোৰেই প্ৰহাৰে এই দানৱে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে।

Verse 30

दोषान्‌ स्वान्‌ नार्हसे<न्यस्मै वक्तुं स्‍्वबलदर्पित: । अवलिप्तो$सि मन्दात्मन्‌ न मे जीवन विमोक्ष्यसे

নিজ শক্তিৰ দম্ভত মত্ত হৈ তুমি নিজৰ দোষ আনৰ ওপৰত জাপি দিব নোৱাৰা। হে মন্দাত্মন, তুমি উদ্ধত; সেয়ে হে মন্দবুদ্ধি, তুমি মোৰ হাতৰ পৰা জীৱিত ৰেহাই নাপাবা।

Verse 31

स्थिरो भवस्व मोक्ष्यामि सायकानशनीनिव । घटस्व परया शक्‍्त्या मुज्च त्वमपि सायकान्‌

দৃঢ় হৈ থিয় দিয়া; মই বজ্ৰসম ভয়ংকৰ শৰ নিক্ষেপ কৰিম। তুমিও তোমাৰ পৰম শক্তি লগাই মোক জয় কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা; মোৰ ওপৰতো তোমাৰ শৰ এৰি দিয়া।

Verse 32

तस्य तद्‌ वचन श्रुत्वा किरातस्यार्जुनस्तदा । रोषमाहारयामास ताडयामास चेषुभि:,किरातकी वह बात सुनकर उस समय अर्जुनको बड़ा क्रोध हुआ। उन्होंने बाणोंसे उसपर प्रहार आरम्भ किया

কিৰাতৰ সেই কথা শুনি তেতিয়া অৰ্জুনৰ ক্ৰোধ জ্বলি উঠিল। তেওঁ অন্তৰত ৰোষ সঞ্চয় কৰি শৰবৃষ্টিৰে তাক আঘাত কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 33

ततो हृष्टेन मनसा प्रतिजग्राह सायकान्‌ | भूयो भूय इति प्राह मन्दमन्देत्युवाच ह

তাৰ পাছত তেওঁ আনন্দিত মনেৰে সেই শৰবোৰ গ্ৰহণ কৰিলে। তেওঁ বাৰে বাৰে ক’লে—“আৰু, আৰু,” আৰু লগতে ক’লে—“ধীৰে, ধীৰে।”

Verse 34

प्रहरस्व शरानेतान्‌ नाराचान्‌ मर्मभेदिन: । तब किरातने प्रसन्नचित्तसे अर्जुनके छोड़े हुए सभी बाणोंको पकड़ लिया और कहा --“ओ मूर्ख! और बाण मार और बाण मार

কিৰাতে ক’লে—“এই মর্মভেদী নাৰাচ শৰবোৰ নিক্ষেপ কৰা; প্ৰহাৰ কৰা!” এই কথা কোৱা মাত্ৰেই অৰ্জুনে হঠাৎ শৰবৃষ্টি এৰি দিলে।

Verse 35

ततस्तौ तत्र संरब्धौ राजमानौ मुहुर्मुहुः । शरैराशीविषाकारैस्ततक्षाते परस्परम्‌,तदनन्तर वे दोनों क्रोधमें भरकर बारंबार सर्पाकार बाणोंद्वारा एक-दूसरेको घायल करने लगे। उस समय उन दोनोंकी बड़ी शोभा होने लगी

তেতিয়া তাত সেই দুয়ো জন ক্ৰোধত দগ্ধ হৈ, বিষধৰ সাপৰ দৰে আকৃতি থকা তীক্ষ্ণ শৰৰে বাৰে বাৰে পৰস্পৰক বিদ্ধ কৰিবলৈ ধৰিলে। ক্ৰোধ আৰু বীৰ্য একেলগে মিলি সেই দৃশ্য ভয়ংকৰ দীপ্তিত উজ্জ্বল হৈ উঠিল।

Verse 36

ततोडअर्जुन: शरवर्ष किराते समवासृजत्‌ | तत्‌ प्रसन्नेन मनसा प्रतिजग्राह शड्कर:,तत्पश्चात्‌ अर्जुनने किरातपर बाणोंकी वर्षा प्रारम्भ की; परंतु भगवान्‌ शंकरने प्रसन्नचित्तसे उन सब बाणोंको ग्रहण कर लिया

তাৰপিছত অৰ্জুনে কিৰাতৰ ওপৰত ঘন শৰবৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে; কিন্তু শংকৰে প্ৰসন্নচিত্তে সেই সকলো শৰ গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 37

मुहूर्त शरवर्ष तत्‌ प्रतिगृह्ा पिनाकधृक्‌ । अक्षतेन शरीरेण तस्थौ गिरिरिवाचल:

পিনাকধাৰী শিৱে অলপ সময়তে সেই সমগ্ৰ শৰবৃষ্টি নিজৰ ভিতৰত গ্ৰহণ কৰি, পৰ্বতৰ দৰে অচল হৈ থিয় দিলে। তেওঁৰ দেহত লেশমাত্রো ক্ষতি নহ’ল।

Verse 38

स दृष्टवा बाणवर्ष तु मोघीभूतं धनंजय: । परम विस्मयं चक्रे साधु साध्विति चाब्रवीत्‌,अपनी की हुई सारी बाण-वर्षा व्यर्थ हुई देख धनंजयको बड़ा आश्चर्य हुआ। वे किरातको साधुवाद देने लगे और बोले--

নিজৰ শৰবৃষ্টি নিষ্ফল হোৱা দেখি ধনঞ্জয় গভীৰ বিস্ময়ত পৰিল। তেওঁ কিৰাতক প্ৰশংসা কৰি বাৰে বাৰে ক’লে—“সাধু! সাধু!”

Verse 39

अहो<यं सुकुमाराज़ो हिमवच्छिखराश्रय: । गाण्डीवमुक्तान्‌ नाराचान प्रतिगृह्नात्यविह्लल:

“আহা! হিমৱৎ শিখৰত বাস কৰা এই কিৰাত দেহত সুকুমাৰ যেন লাগে; তথাপি গাণ্ডীৱৰ পৰা নিক্ষিপ্ত তীক্ষ্ণ নাৰাচো সি একেবাৰে বিচলিত নোহোৱাকৈ গ্ৰহণ কৰে।”

Verse 40

को<यं देवो भवेत्‌ साक्षाद्‌ रुद्रो यक्ष: सुरोडसुर: । विद्यते हि गिरिश्रेष्ठे त्रिदशानां समागम:

এইজন কোন? সাক্ষাৎ ভগৱান ৰুদ্ৰ নেকি—নাহয় যক্ষ, দেৱতা বা অসুৰ? কিয়নো এই শ্ৰেষ্ঠ পৰ্বতত ত্ৰিদশ দেৱসকলৰ সমাগম আৰু অহা-যোৱা সদায় ঘটে।

Verse 41

न हि मद्बाणजालानामुत्सृष्टानां सहस्रश: । शक्तो<न्य: सहितुं वेगमृते देवं पिनाकिनम्‌,“मैंने सहस्नों बार जिन बाण-समूहोंकी वृष्टि की है, उनका वेग पिनाकधारी भगवान्‌ शंकरके सिवा दूसरा कोई नहीं सह सकता

মই সহস্ৰবাৰ নিক্ষেপ কৰা বাণসমূহৰ বেগ পিনাকধাৰী দেৱ শংকৰক বাদ দি আন কোনোবাই সহিব নোৱাৰে।

Verse 42

देवो वा यदि वा यक्षो रुद्रादन्यो व्यवस्थित: । अहमेनं शरैस्तीक्ष्णैनयामि यमसादनम्‌,“यदि यह रुद्रदेवसे भिन्न व्यक्ति है तो यह देवता हो या यक्ष--मैं इसे तीखे बाणोंसे मारकर अभी यमलोक भेजता हूँ

যদি এইজন ৰুদ্ৰদেৱৰ বাহিৰে আন কোনো—দেৱ হওক বা যক্ষ—তেন্তে মই তীক্ষ্ণ বাণেৰে তাক বিদ্ধ কৰি তৎক্ষণাৎ যমসদনত পঠাম।

Verse 43

ततो हृष्टमना जिष्णु्नाराचान्‌ मर्मभेदिन: । व्यसृजच्छतथा राजन्‌ मयूखानिव भास्कर:

তাৰ পাছত, হে ৰাজন, হর্ষে উদ্দীপ্ত জিষ্ণু অৰ্জুনে মর্মভেদী নাৰাচ বাণ নিক্ষেপ কৰিলে—যেনেকৈ ভাস্কৰে নিজৰ কিৰণ বিস্তাৰ কৰে।

Verse 44

तान्‌ प्रसन्नेन मनसा भगवॉल्लोकभावन: । शूलपाणि: प्रत्यगृह्नाच्छिलावर्षमिवाचल:

কিন্তু প্ৰসন্ন মনেৰে লোকভাবন ভগৱান শূলপাণিয়ে সেয়া সকলো নিৰ্বিকাৰে গ্ৰহণ কৰিলে—যেনেকৈ পৰ্বতে শিলাবৃষ্টি সহে।

Verse 45

क्षणेन क्षीणबाणो<थ संवृत्त: फाल्गुनस्तदा | भीश्वैनमाविशत्‌ तीव्रा तं दृष्टवा शरसंक्षयम्‌

এটা ক্ষণতে ফাল্গুন (অৰ্জুন)-ৰ বাণসম্ভাৰ নিঃশেষ হ’ল। শৰৰ এই আকস্মিক ক্ষয় দেখি তেওঁৰ অন্তৰত তীব্ৰ ভয় আৱৰি ধৰিলে।

Verse 46

चिन्तयामास जिष्णुस्तु भगवन्तं हुताशनम्‌ । पुरस्तादक्षयौ दत्तौ तूणौ येनास्थ खाण्डवे

তেতিয়া বিজয়ী অৰ্জুনে ভগৱান হুতাশন (অগ্নিদেৱ)-ক স্মৰণ কৰিলে; খাণ্ডৱবনত প্ৰত্যক্ষ হৈ যিয়ে তেওঁক দুটা অক্ষয় তূণীৰ দান কৰিছিল।

Verse 47

कि नु मोक्ष्यामि धनुषा यन्मे बाणा: क्षयं गता: । अयं च पुरुष: को5पि बाणान्‌ ग्रसति सर्वश:

সি মনে মনে ভাবিলে—“মোৰ বাণবোৰ ক্ষয় হ’ল; এতিয়া ধনুৰ পৰা মই কি নিক্ষেপ কৰিম? আৰু এই পুৰুষজন কোন, যিয়ে মোৰ সকলো বাণ সম্পূৰ্ণকৈ গিলি পেলাইছে?”

Verse 48

हत्वा चैनं धनुष्कोट्या शूलाग्रेणेव कुज्जरम्‌ । नयामि दण्डधारस्य यमस्य सदन प्रति

“ধনুৰ কোটিৰে ইয়াক বধ কৰিম—শূলৰ অগ্ৰে আঘাতপ্ৰাপ্ত হাতীৰ দৰে—আৰু ইয়াক দণ্ডধাৰী যমৰ সদনলৈ পঠাই দিম।”

Verse 49

प्रगृह्या थ धनुष्कोट्या ज्यापाशेनावकृष्य च | मुष्टिभिश्चापि हतवान्‌ वज्रकल्पैर्महाद्युति:

এনেদৰে স্থিৰ কৰি মহাদ্যুতি অৰ্জুনে ধনুৰ কোটিৰে তাক ধৰি, জ্যাঁক পাশৰ দৰে কৰি টানি ওচৰলৈ আনিলে আৰু বজ্ৰসম কঠোৰ মুষ্টিপ্ৰহাৰে তাক আঘাত কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 50

सम्प्रयुद्धों धनुष्कोट्या कौन्तेय: परवीरहा । तदप्यस्य धर्नुर्दिव्यं जग्राह गिरिगोचर:

ঘনিষ্ঠ যুঁজত শত্রুবীৰ-সংহাৰক কুন্তীপুত্ৰ অৰ্জুনে ধনুৰ অগ্ৰভাগেৰে প্ৰহাৰ কৰিলে; কিন্তু পৰ্বতচাৰী কিৰাতে অৰ্জুনৰ সেই দিব্য ধনুও যেন নিজৰ মুঠিত লীন কৰি ল’লে।

Verse 51

ततोड्डर्जुनो ग्रस्तधनु: खड्गपाणिरतिष्ठत । युद्धस्यान्तम भी प्सन्‌ वै वेगेनाभिजगाम तम्‌

তাৰ পিছত ধনু গ্ৰস্ত হোৱাত অৰ্জুনে হাতত খড়্গ লৈ দৃঢ়ভাৱে থিয় হ’ল; যুদ্ধৰ অন্ত আনিবৰ ইচ্ছাৰে তেওঁ বেগেৰে তাৰ ফালে ধাৱিত হ’ল।

Verse 52

तस्य मूर्थ्नि शितं खड्गमसक्तं पर्वतेष्वपि | मुमोच भुजवीर्येण विक्रम्प कुरुनन्दन:

তেওঁৰ সেই খড়্গ পৰ্বততো ভোঁতা নহয়। কুৰুনন্দন অৰ্জুনে ভুজবীৰ্য সম্পূৰ্ণকৈ প্ৰয়োগ কৰি আগবাঢ়ি, তীক্ষ্ণধাৰ খড়্গেৰে কিৰাতৰ মূৰ্তিত প্ৰহাৰ কৰিলে।

Verse 53

तस्य मूर्धानमासाद्य पफालासिवरो हि सः । ततो वृक्ष: शिलाभिश्न योधयामास फाल्गुन:,परंतु उसके मस्तकसे टकराते ही वह उत्तम तलवार टूक-टूक हो गयी। तब अर्जुनने वृक्षों और शिलाओंसे युद्ध करना आरम्भ किया

কিন্তু তাৰ মূৰত লাগিমাত্ৰে সেই উৎকৃষ্ট খড়্গ খণ্ড-বিখণ্ড হৈ পৰিল। তেতিয়া ফাল্গুণ অৰ্জুনে গছ আৰু শিলা নিক্ষেপ কৰি যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 54

तदा वृक्षान्‌ महाकाय: प्रत्यगृह्नादथो शिला: । किरातरूपी भगवांस्तत: पार्थो महाबल:

তেতিয়া মহাকায় কিৰাতৰূপী ভগবান শংকৰে সেই গছ আৰু শিলাও ধৰি ল’লে। এই দেখি মহাবলী পাৰ্থ অৰ্জুন ক্ৰোধাৱিষ্ট হৈ বজ্ৰসম মুষ্টিঘাতে সেই দুর্ধর্ষ কিৰাতবেশধাৰী ভগবান শিৱক প্ৰহাৰ কৰিবলৈ ধৰিলে; সেই সময় ক্ৰোধতাপে অৰ্জুনৰ মুখৰ পৰা ধোঁৱাৰ দৰে উদ্গীৰণ হোৱা যেন লাগিল।

Verse 55

मुष्टिभि्वज्ञसंकाशैर्धूममुत्पादयन्‌ मुखे । प्रजहार दुराधर्षे किरातसमरूपिणि

বজ্ৰসদৃশ মুষ্টি লৈ, ক্ৰোধৰ তাপে মুখৰ পৰা ধোঁৱা উঠি থাকোঁতে, কুন্তীপুত্ৰ অৰ্জুনে দুঃসাধ্য কিৰাত-ৰূপধাৰী ভগৱান শিৱৰ ওপৰত প্ৰহাৰ কৰিবলৈ ধৰিলে। তেওঁ গছ-শিলাও ধৰি নিষ্ফল কৰি পেলালে—এই দৃশ্য দেখি মহাবলী অৰ্জুনে আক্রমণ আৰু বঢ়ালে; সেই সময়ত ক্ৰোধাৱেশে তাৰ মুখৰ পৰা ধোঁৱা ওলাই আছিল।

Verse 56

ततः शक्राशनिसमैर्मुष्टिभिर्भुशदारुणै: । किरातरूपी भगवानर्दयामास फाल्गुनम्‌,तदनन्तर किरातरूपी भगवान्‌ शिव भी अत्यन्त दारुण और इन्द्रके वज़के समान दुःसह मुक्कोंसे मारकर अर्जुनको पीड़ा देने लगे

তাৰ পাছত কিৰাত-ৰূপধাৰী ভগৱান শিৱে ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰসম অসহ্য আৰু অতি দাৰুণ মুষ্টিপ্ৰহাৰে ফাল্গুন (অৰ্জুন)ক আঘাত কৰি যন্ত্ৰণা দিবলৈ ধৰিলে।

Verse 57

ततश्नट्चटाशब्द: सुघोर: समपद्यत । पाण्डवस्य च मुष्टीनां किरातस्य च युध्यत:

তাৰ পাছত ওচৰ-ওচৰ যুঁজত লিপ্ত পাণ্ডৱ অৰ্জুন আৰু কিৰাত-ৰূপী শিৱৰ মুষ্টিৰ আঘাত একে-অপৰৰ দেহত পৰি ভয়ংকৰ ‘চট-চট’ শব্দ উঠিবলৈ ধৰিলে।

Verse 58

सुमुहूर्त तु तद्‌ युद्धमभभवल्लोमहर्षणम्‌ | भुजप्रहारसंयुक्तं वृत्रवासवयोरिव,वृत्रासुर और इन्द्रके समान उन दोनोंका वह रोमांचकारी बाहुयुद्ध दो घड़ीतक चलता रहा

অল্প সময়লৈ সেই যুদ্ধ ৰোমাঞ্চকৰ হৈ উঠিল—ভুজপ্ৰহাৰেৰে ভৰা—যেন বৃত্ৰ আৰু বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ যুদ্ধ।

Verse 59

जघानाथ ततो जिष्णु: किरातमुरसा बली । पाण्डवं च विचेष्ट॑ तं किरातो5प्यहनद्‌ बली

তাৰ পাছত বলবান জিষ্ণু (অৰ্জুন)এ নিজৰ বক্ষদেশেৰে কিৰাতক জোৰে আঘাত কৰিলে। আৰু প্ৰতিচেষ্টা কৰি থকা সেই পাণ্ডৱৰ ওপৰত মহাবলী কিৰাতেও প্ৰত্যাঘাত হানিলে।

Verse 60

तयोर्भुजविनिष्पेषात्‌ संघर्षणोरसोस्तथा । समजायत गात्रेषु पावको5ड्रारधूमवान्‌,उन दोनोंकी भुजाओंके टकराने और वक्षःस्थलोंके संघर्षसे उनके अंगोंमें धूम और चिनगारियोंके साथ आग प्रकट हो जाती थी

তেওঁলোকৰ বাহুৰ প্ৰচণ্ড আঘাত আৰু বক্ষস্থলৰ ঘর্ষণৰ ফলত, ধোঁৱা আৰু জ্বলন্ত অঙ্গাৰসহ তেওঁলোকৰ দেহত অগ্নিৰ দৰে জ্বালা উদ্ভাসিত হৈছিল।

Verse 61

तत एनं महादेव: पीड्य गात्रै: सुपीडितम्‌ । तेजसा व्यक्रमद्‌ रोषाच्चेतस्तस्य विमोहयन्‌

তাৰপিছত মহাদেৱে নিজৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰে তাক চেপি ধৰি কঠোৰভাৱে পীড়িত কৰিলে; আৰু তেজ আৰু ৰোষে পৰাক্ৰম প্ৰকাশ কৰি অৰ্জুনৰ চিত্তক মূৰ্ছিতপ্ৰায় কৰি তুলিলে।

Verse 62

ततो<5भिपीडितैगरत्रि: पिण्डीकृत इवाबभौ । फाल्गुनो गात्रसंरुद्धो देवदेवेन भारत,भारत! तदनन्तर देवाधिदेव महादेवजीके अंगोंसे अवरुद्ध हो अर्जुन अपने पीड़ित अवयवोंके साथ मिट्टीके लोंदे-से दिखायी देने लगे

হে ভাৰত! তেতিয়া দেৱদেৱ মহাদেৱে অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰে আবদ্ধ কৰি থোৱাৰ ফলত ফাল্গুন (অৰ্জুন) পীড়িত অৱয়ৱসহ মাটিৰ ঢেলাৰ দৰে পিণ্ডীভূত যেন দেখা গ’ল।

Verse 63

निरुच्छवासो5 भवच्चैव संनिरुद्धों महात्मना । पपात भूम्यां निश्चेष्टो गतसत्त्व इवाभवत्‌

মহাত্মা ভগৱান শংকৰে সম্পূৰ্ণৰূপে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত অৰ্জুনৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাস থমকি গ’ল; তেওঁ প্ৰাণহীন যেন, নি:চেষ্ট হৈ ভূমিত পৰি গ’ল।

Verse 64

स मुहूर्त तथा भूत्वा सचेता: पुनरुत्थितः । रुधिरेणाप्लुताड़स्तु पाण्डवो भृशदु:खित:

কিছু মুহূৰ্ত সেই অৱস্থাত পৰি থকাৰ পাছত অৰ্জুনৰ চেতনা ঘূৰি আহিল আৰু তেওঁ উঠি থিয় হ’ল; তেতিয়া তেওঁৰ সমগ্ৰ দেহ ৰক্তে ভিজি আছিল আৰু সেই পাণ্ডৱ গভীৰ দুঃখত নিমজ্জিত হ’ল।

Verse 65

शरण्यं शरणं गत्वा भगवन्तं पिनाकिनम्‌ | मृण्मयं स्थण्डिलं कृत्वा माल्येनापूजयद्‌ भवम्‌

তেওঁ শৰণ্যক শৰণ কৰি পিনাকধাৰী ভগৱান শিৱৰ ওচৰলৈ গ’ল। মাটিৰ এটা সৰল বেদী সাজি তাত পাৰ্থিৱ শিৱক প্ৰতিষ্ঠা কৰি পুষ্পমাল্যৰে ভৱক পূজা কৰিলে।

Verse 66

तच्च माल्यं तदा पार्थ: किरातशिरसि स्थितम्‌ | अपश्यत्‌ पाण्डवश्रेष्ठो हर्षेण प्रकृतिं गत:

কুন্তীপুত্ৰই পাৰ্থিৱ শিৱত অৰ্পণ কৰা সেই একে পুষ্পমাল্য কিৰাতৰ মস্তকত স্থিত দেখা পালে। সেয়া দেখি পাণ্ডৱশ্ৰেষ্ঠ অৰ্জুন হৰ্ষে উল্লসিত হৈ স্বাভাৱিক অৱস্থালৈ ঘূৰি আহিল।

Verse 67

पपात पादयोस्तस्य ततः प्रीतो5भवद्‌ भव: । उवाच चैनं वचसा मेघगम्भीरगीर्हर: । जातविस्मयमालोक्य तप:ःक्षीणाड्रसंहतिम्‌

তেওঁ কিৰাতৰূপী ভগৱান শংকৰৰ পদযুগলত লুটাই পৰিল। তপস্যাৰ ফলত ক্ষীণ দেহ আৰু বিস্ময়ে আচ্ছন্ন অৱস্থা দেখি ভগৱান ভৱ প্ৰসন্ন হ’ল; মেঘগম্ভীৰ কণ্ঠৰ হৰে তেওঁক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 68

भव उवाच भो भो: फाल्गुन तुष्टोडस्मि कर्मणाप्रतिमेन ते । शौर्येणानेन धृत्या च क्षत्रियो नास्ति ते सम:

ভৱে ক’লে—“হে ফাল্গুণ! তোমাৰ এই অপ্রতিম কৰ্ম, শৌৰ্য আৰু ধৈৰ্যত মই অতি সন্তুষ্ট। তোমাৰ সমান আন কোনো ক্ষত্ৰিয় নাই।”

Verse 69

सम॑ तेजश्न वीर्य च ममाद्य तव चानघ । प्रीतस्तेडहं महाबाहो पश्य मां भरतर्षभ,अनघ! तुम्हारा तेज और पराक्रम आज मेरे समान सिद्ध हुआ है। महाबाहु भरतश्रेष्ठ! मैं तुमपर बहुत प्रसन्न हूँ। मेरी ओर देखो

“হে অনঘ! আজি তোমাৰ তেজ আৰু পৰাক্ৰম মোৰ সমান হৈছে। হে মহাবাহু, ভৰতশ্ৰেষ্ঠ! মই তোমাৰ ওপৰত অতি প্ৰসন্ন—মোৰ ফালে চোৱা।”

Verse 70

ददामि ते विशालाक्ष चक्षु: पूर्वऋषिर्भवान्‌ । विजेष्यसि रणे शत्रूनपि सर्वान्‌ दिवौकस:

ভৱে ক’লে—হে বিশালনয়ন! মই তোমাক দিব্যদৃষ্টি দিছোঁ। তুমি সঁচাকৈয়ে প্ৰাচীন ‘নৰ’ নামে ঋষি। যুদ্ধত তুমি শত্রুসকলক জয় কৰিবা—সিহঁত সকলো স্বৰ্গবাসী দেৱতা হ’লেও।

Verse 71

प्रीत्या च ते5हं दास्यामि यदस्त्रमनिवारितम्‌ । त्वं हि शक्तो मदीयं तदस्त्रं धारयितुं क्षणात्‌

তোমাৰ প্ৰতি স্নেহবশে মই তোমাক সেই অপ্রতিহত অস্ত্ৰ দিম, যাৰ গতি কোনেও ৰোধ কৰিব নোৱাৰে। কিয়নো তুমি ক্ষণমাত্ৰতেই মোৰ সেই অস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি প্ৰয়োগ কৰিবলৈ সক্ষম।

Verse 72

वैशम्पायन उवाच ततो देव महादेवं गिरिशं शूलपाणिनम्‌ | ददर्श फाल्गुनस्तत्र सह देव्या महाद्युतिम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! तदनन्तर अर्जुनने शूलपाणि महातेजस्वी महादेवजीका देवी पार्वती-सहित दर्शन किया

বৈশম্পায়নে ক’লে—তাৰ পিছত ফাল্গুন (অর্জুন) এঠাই পৰ্বতেশ্বৰ, ত্ৰিশূলধাৰী, মহাদ্যুতিমান দেব মহাদেৱক দেৱী (পাৰ্বতী) সহিতে দর্শন কৰিলে।

Verse 73

स जानुभ्यां महीं गत्वा शिरसा प्रणिपत्य च । प्रसादयामास हरं पार्थ: परपुरंजय:,शत्रुओंकी राजधानीपर विजय पानेवाले कुन्तीकुमारने उनके आगे पृथ्वीपर घुटने टेक दिये और सिरसे प्रणाम करके शिवजीको प्रसन्न किया

তেতিয়া পৰপুৰঞ্জয় পাৰ্থে হাঁটু গেড়ে মাটিত নামি, মস্তক নত কৰি সম্পূৰ্ণ প্ৰণাম জনাই, হৰ (শিৱ)-ক প্ৰসন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে।

Verse 74

अजुन उवाच कपर्दिन्‌ सर्वदेवेश भगनेत्रनिपातन । देवदेव महादेव नीलग्रीव जटाधर

অর্জুনে ক’লে—হে কপর্দিন! হে সৰ্বদেৱেশ! হে ভগৰ নেত্ৰ নিপাতনকাৰী! হে দেৱদেৱ মহাদেৱ! হে নীলগ্ৰীৱ, জটাধৰ!

Verse 75

कारणानां च परम॑ जाने त्वां त्रयम्बकं विभुम्‌ | देवानां च गतिं देव त्वत्प्रसूतमिदं जगत्‌

হে প্ৰভু! মই আপোনাক সকলো কাৰণৰ পৰম কাৰণ বুলি জানো। আপুনি ত্ৰিনয়নধাৰী, সৰ্বব্যাপী; দেৱসকলৰো গতি আৰু আশ্ৰয় আপুনি। দেৱ! এই সমগ্ৰ জগত আপোনাৰ পৰাই উৎপন্ন।

Verse 76

अजेयस्त्वं त्रिभिलोंकै: सदेवासुरमानुषै: । शिवाय विष्णुरूपाय विष्णवे शिवरूपिणे

দেৱতা, অসুৰ আৰু মানুহসহ ত্ৰিলোকেও আপোনাক পৰাজিত কৰিব নোৱাৰে; আপুনি অজেয়। আপুনি বিষ্ণুৰূপ শিৱ আৰু শিৱৰূপ বিষ্ণু—আপোনাক নমস্কাৰ।

Verse 77

दक्षयज्ञविनाशाय हरिरुद्राय वै नमः । ललाटाक्षाय शर्वाय मीढुषे शूलपाणये

দক্ষযজ্ঞ ধ্বংস কৰা হৰি-ৰুদ্ৰলৈ নমস্কাৰ। ললাটত তৃতীয় নয়নধাৰী, জগত্‌সংহাৰক শৰ্ব, ভক্তৰ অভীষ্ট বৰ্ষণকাৰী মীঢুষ, আৰু ত্ৰিশূলধাৰী—আপোনাক প্ৰণাম।

Verse 78

पिनाकगोपष्जरे सूर्याय मंगल्याय च वेधसे । प्रसादये त्वां भगवन्‌ सर्वभूतमहेश्वर

পিনাকৰ ৰক্ষক, সূৰ্যস্বৰূপ, মঙ্গলকাৰক আৰু সৃষ্টিকৰ্তা বিধাতা—আপোনাক নমস্কাৰ। হে ভগৱান, সৰ্বভূত-মহেশ্বৰ! মই আপোনাক প্ৰসন্ন কৰিব বিচাৰোঁ।

Verse 79

गणेशं जगत: शम्भुं लोककारणकारणम्‌ | प्रधानपुरुषातीतं परं सूक्ष्मतरं हरम्‌

মই জগতৰ শম্ভু, গণসকলৰ অধিপতি, লোককাৰণৰো কাৰণ—তাঁক প্ৰণাম কৰোঁ। যিজন প্ৰধান (প্ৰকৃতি) আৰু পুৰুষ—উভয়ৰ অতীত; পৰম, অতি সূক্ষ্ম, আৰু ভক্তৰ পাপ হৰণকাৰী।

Verse 80

व्यतिक्रमं मे भगवन्‌ क्षन्तुमहसि शंकर । भगवन्‌ दर्शनाकाडुक्षी प्राप्तोडस्मीम॑ं महागिरिम्‌,कल्याणकारी भगवन्‌! मेरा अपराध क्षमा कीजिये। भगवन्‌! मैं आपहीके दर्शनकी इच्छा लेकर इस महान्‌ पर्वतपर आया हूँ

অৰ্জুনে ক’লে—হে ভগৱান শংকৰ, মোৰ অপৰাধ ক্ষমা কৰক। প্ৰভু, আপোনাৰ দিব্য দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাৰে মই এই মহাপৰ্বতলৈ আহিছোঁ।

Verse 81

दयितं तव देवेश तापसालयमुत्तमम्‌ | प्रसादये त्वां भगवन्‌ सर्वलोकनमस्कृतम्‌

হে দেৱেশ্বৰ, এই শৈলশিখৰ তপস্বীসকলৰ উত্তম আশ্ৰয় আৰু আপোনাৰ প্ৰিয় নিবাস। প্ৰভু, সমগ্ৰ জগত আপোনাৰ চৰণত বন্দনা কৰে; মই প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—মোৰ প্ৰতি প্ৰসন্ন হওক।

Verse 82

न मे स्थादपराधो5यं महादेवातिसाहसात्‌ | कृतो मयायमज्ञानाद विमर्दो यस्त्वया सह | शरणं प्रतिपन्नाय तत्‌ क्षमस्वाद्य शंकर

মহাদেৱৰ প্ৰতি এই অতিসাহসৰ অপৰাধ মোৰ ওপৰত নাথাকক। অজ্ঞতাবশত মই আপোনাৰ সৈতে এই সংঘৰ্ষ কৰিলোঁ। শংকৰ, এতিয়া মই শৰণাগত; আজি ই ক্ষমা কৰক।

Verse 83

महादेव! अत्यन्त साहसवश मैंने जो आपके साथ यह युद्ध किया है, इसमें मेरा अपराध नहीं है। यह अनजानमें मुझसे बन गया है। शंकर! मैं अब आपकी शरणमें आया हूँ। आप मेरी उस धृष्टताको क्षमा करें ।।

বৈশম্পায়নে ক’লে—জনমেজয়! তেতিয়া মহাতেজস্বী বৃষভধ্বজ ভগৱান শিৱে হাঁহি হাঁহি অৰ্জুনৰ সুন্দৰ বাহু ধৰি ফাল্গুনক ক’লে—“মই তোমাক ক্ষমা কৰিলোঁ।”

Verse 84

परिष्वज्य च बाहुभ्यां प्रीतात्मा भगवान्‌ हर: । पुन: पार्थ सान्त्वपूर्वमुवाच वृषभध्वज:

তাৰ পাছত প্ৰীতচিত্ত ভগৱান হৰে দুয়ো বাহুৰে তাক আলিঙ্গন কৰিলে; পুনৰ বৃষভধ্বজে পাৰ্থক সান্ত্বনাসহ পুনৰ ক’লে।