Shloka 55
Arjuna’s Himalayan Departure and the Commencement of Severe Tapas
Janamejaya’s Inquiry; Sages Approach Śiva
मुष्टिभि्वज्ञसंकाशैर्धूममुत्पादयन् मुखे । प्रजहार दुराधर्षे किरातसमरूपिणि,तब विशालकाय किरातरूपी भगवान् शंकरने उन वृक्षों और शिलाओंको भी ग्रहण कर लिया। यह देखकर महाबली कुन्तीकुमार अपने वज़तुल्य मुक््कोंसे दुर्धर्ष किरात-सदृश रूपवाले भगवान् शिवपर प्रहार करने लगे। उस समय क्रोधके आवेशसे अर्जुनके मुखसे धूम प्रकट हो रहा था
Kirāta uvāca: muṣṭibhir vajra-saṅkāśair dhūmam utpādayan mukhe | prajahāra durādharṣe kirāta-samarūpiṇi ||
বজ্ৰসদৃশ মুষ্টি লৈ, ক্ৰোধৰ তাপে মুখৰ পৰা ধোঁৱা উঠি থাকোঁতে, কুন্তীপুত্ৰ অৰ্জুনে দুঃসাধ্য কিৰাত-ৰূপধাৰী ভগৱান শিৱৰ ওপৰত প্ৰহাৰ কৰিবলৈ ধৰিলে। তেওঁ গছ-শিলাও ধৰি নিষ্ফল কৰি পেলালে—এই দৃশ্য দেখি মহাবলী অৰ্জুনে আক্রমণ আৰু বঢ়ালে; সেই সময়ত ক্ৰোধাৱেশে তাৰ মুখৰ পৰা ধোঁৱা ওলাই আছিল।
किरयात उवाच
Educational Q&A
Extraordinary power must be governed by discipline and right intent: Arjuna’s fierce effort is shown alongside the divine ‘invincibility’ of Śiva, indicating that true strength is perfected through testing, humility, and alignment with dharma rather than mere aggression.
Śiva, disguised as a Kirāta, confronts Arjuna. After Arjuna’s weapons and even thrown trees and rocks prove ineffective, Arjuna closes in and strikes with thunderbolt-like fists; his anger is so intense that ‘smoke’ is described as issuing from his mouth.