দেৱীয় প্ৰেৰণ, সামাজিক কৰ্তৃত্ব, উৰ্বৰতা আৰু বৰষুণৰ জৰিয়তে পুষ্টিক সমৃদ্ধি নিশ্চিত হয়—গৃহস্থালীৰ স্থিৰতা আৰু ৰাজহুৱা সফলতা দৃঢ় কৰে। উপ-বিষয়সমূহ: সৰস্বতী পোষণ আৰু ধন-ভঁৰাল দানকাৰিণী; সবিতাৰৰ ‘সত্যসৱ’ (সত্য প্ৰেৰণ) ইচ্ছাক পথ দেখাই সামগ্ৰী/সম্পদ আকৰ্ষণ কৰে; সুৰক্ষিত আৰু প্ৰভাৱশালী বাক্যৰ জৰিয়তে সভা–সমিতিত সফলতা; বৰ্চস্ (দীপ্তি) আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ ওপৰত প্ৰতিযোগিতামূলক শ্ৰেষ্ঠতা; ধাতৃ আৰু প্ৰজাপতি আদি বিশ্ব-‘স্থাপক’সকলৰ দ্বাৰা গৃহস্থ জীৱনৰ স্থিতিকৰণ।
এই এক-মন্ত্ৰৰ পৌষ্টিক সূক্তত সৰস্বতীক অক্ষয়, পোষণদায়িনী স্তন ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যাৰ পৰা “বৰণীয় ধন-সম্পদ” (vāryāṇi) অঙ্কুৰিত হৈ বৃদ্ধি পাই সমৃদ্ধ হয়। তেওঁক আনন্দদায়িনী, অনুগ্ৰহ-প্ৰাৰ্থিনী, সহজে আহ্বানযোগ্য আৰু উদাৰ দানশীলা বুলি স্তৱ কৰি, এই মন্ত্ৰই তেওঁৰ প্ৰবাহমান প্ৰাচুৰ্যৰ জৰিয়তে মূল্যবান বস্তুৰ স্থিৰ বৃদ্ধি, সমৃদ্ধি আৰু কল্যাণ নিশ্চিত কৰিবলৈ লক্ষ্য কৰে।
অথৰ্ববেদ ৭.১২ সভা (সভা) আৰু সমিতি (পৰিষদ)ত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত সুৰক্ষা, গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু প্ৰভাৱশালী বাক্শক্তিৰ বাবে এটা সামাজিক-সফলতাৰ মন্ত্র। ইয়াত সভা আৰু সমিতিক প্ৰজাপতিৰ সমন্বয়ী ‘কন্যা’ ৰূপে ব্যক্তিত্ব দিয়া হৈছে; পৰিষদৰ সৌভাগ্য-সমৃদ্ধিত স্বীকৃত অংশ লাভৰ বাবে ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে; আৰু শ্ৰোতাসকলৰ মন ঘুৰাই বক্তাৰ ফালে দৃষ্টি আৰু সম্মতি টানি আনিবলৈ এটা ‘মন-ঘুৰোৱা’ সূত্র ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।
এই সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক শত্রু-নাশন সূক্তটো সূৰ্য-উপমাৰ জৰিয়তে কাৰ্য কৰে: প্ৰভাতত সূৰ্যই তৰাবোৰৰ পোহৰক অতিক্ৰম কৰি সিহঁতৰ পোহৰ ‘হৰণ’ কৰে, তেনেদৰে সাধকে বৈৰী প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলৰ বৰ্চস্ (দীপ্তি, কাৰ্যক্ষমতা, প্ৰতিপত্তি) আচারগতভাৱে নিজৰ ফালে আত্মসাৎ কৰে। দুটা মন্ত্রৰ এই মন্ত্র-চৰ্মৰ উদ্দেশ্য হৈছে আগবাঢ়ি অহা সপত্নসকলক (প্ৰতিযোগী/শত্রু) উন্মোচন কৰি নিস্তেজ কৰা—পাঠকে বিজয়ী দীপ্তিত থিয় হৈ থাকোঁতে সিহঁতক ‘নিদ্ৰামগ্ন’ অৱস্থাত এৰি দিয়া।
এই চাৰি-মন্ত্ৰীয়া সবিতৃ সূক্তত দেৱতাৰ “সত্য প্ৰেৰণা” (সত্যসৱ) ক আহ্বান কৰি উপাসকৰ উদ্দেশ্য/মনোবৃত্তি (মতি) ক শুভ পথত স্থাপন কৰা হয় আৰু ইচ্ছিত বস্তু-সম্পদ (ৱাৰ্যাণি)—বিশেষকৈ গোধন আৰু স্থিৰ সমৃদ্ধি—আকৰ্ষণ কৰা হয়। “প্ৰথম পিতা”ক উচ্চতা আৰু বিস্তৃত অৱকাশ দান কৰা সবিতৃৰ আদিম কৰ্ম স্মৰণ কৰি, এই সূক্তই বৰ্তমানৰ সমৃদ্ধিক বিশ্ব-নিয়ম (ধৰ্ম) আৰু পিতৃ-পুৰুষৰ কল্যাণৰ বিধিসংগত ধাৰাবাহিকতা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
এই এক-মন্ত্ৰ পুষ্টিক সূক্তত সবিতাক “সত্য-প্ৰেৰক” (সত্যসবা) অনুগ্ৰহৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে—যি সুন্দৰ, বিচক্ষণ আৰু সৰ্বজনীনভাৱে কল্যাণকাৰী। ইয়াত সমৃদ্ধিক দুহি উলিয়াব পৰা—হাজাৰ ধাৰাৰ দৰে বৈ অহা—প্ৰচুৰ দান হিচাপে কল্পনা কৰা হৈছে, যাতে ভাগাই তাক নিজৰ ন্যায্য অংশ হিচাপে বণ্টন কৰে, আৰু মঙ্গল, কল্যাণ তথা বাছনি-যোগ্য শুভভাগ্য প্ৰদান কৰে।
এই এক-মন্ত্ৰৰ পৌষ্টিক সূক্তত সবিতা আৰু বৃহস্পতিলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যাতে উপকাৰভোগীৰ প্ৰাণশক্তি, স্পষ্টতা/বোধ-প্ৰাঞ্জলতা আৰু সামাজিক-দীপ্তিময় ‘সৌভাগ্য’ (saubhāgya) বৃদ্ধি পায়। ইয়াত কামনা কৰা হৈছে যে সেই ব্যক্তি সম্পূৰ্ণৰূপে ‘সফলতাৰ বাবে সাজু’ হওক, বাধা অতিক্ৰম কৰিব পাৰক, আৰু সকলো দেৱতাৰ সম্মতি আৰু অনুগ্ৰহে—নিশ্চয়কাৰী দিৱ্য সমাবেশৰূপে—তাক আদৰণি জনাওক।
এই সংক্ষিপ্ত পৗষ্টিক সূক্তত ধাতৃ, সবিতৃ, প্ৰজাপতি, অগ্নি, ত্বষ্টৃ আৰু বিষ্ণু—ঋত আৰু বৃদ্ধি ‘স্থাপন’ কৰা দেৱতাসকলক—আহুতি গ্ৰহণ কৰি যজমানৰ গৃহ-ভাগ্য স্থিৰ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ শক্তি হৈছে জীৱনধাৰক বাসস্থান, ঘৰৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম সামগ্ৰী, আৰু শিৰোমণি লক্ষ্য ৰূপে সন্তান—এই সকলোকে বহু দেৱতাৰ একত্ৰ সম্মতিৰূপে নিশ্চিত কৰা। সূক্তটোৱে সমৃদ্ধিক ‘ধা-’ (স্থাপন/ৰখা) হিচাপে যজমানৰ জীৱনত প্ৰতিষ্ঠা কৰে—বাসস্থান, ধন (দ্ৰবিণ) আৰু বংশধাৰা একেলগে।
AV 7.18 এটা সংক্ষিপ্ত বৰষুণ-বাধ্যকৰণ সূক্ত; ইয়াত মেঘক সিল-মৰা পাত্ৰ যেন ধৰি তাক ফালি মুকলি কৰিবলৈ আদেশ দিয়া হয়, যাতে আকাশীয় জল সমাজৰ বাবে ঢলি পৰে। পৃথিৱীক গ্ৰহণশীল ক্ষেত্ৰ-দেহ হিচাপে আহ্বান কৰা হয় আৰু ধাতৃক বিশ্ব-নিয়ন্তা হিচাপে—যিয়ে “জলথলি” মুকলি কৰে—যাতে বৰষুণ ধ্বংসকাৰী নহয়, পোষক হয়। দ্বিতীয় পদত লক্ষ্য কেৱল বৰষুণ নহয়, বৰং সমতুলিত বতৰ—দাহক খৰাং আৰু প্ৰাণঘাতী তুষাৰৰ পৰা মুক্ত—যাতে সোম (শুভ জীৱনীশক্তি/ঋত-ব্যৱস্থা) য’ত অধিষ্ঠিত, তাত কল্যাণ আৰু উৰ্বৰতা প্ৰবল হয়।
এই এক-মন্ত্ৰীয়া পৌষ্টিক সূক্তত প্ৰজাপতি আৰু ধাতৃৰ জননকাৰী আৰু স্থিতিদায়ক শক্তিক একত্ৰ কৰি, দৃঢ়ভাৱে “স্থাপিত” আৰু সু-স্বভাৱসম্পন্ন সন্তান লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত গৃহ-ঐক্যও কামনা কৰা হয়—আত্মীয়সকল “সম্মতিত, এক মনত, এক গৰ্ভ/উৎপত্তিৰ” হওক—আৰু অন্তত পুষ্টিপতিৰ দানস্বৰূপে যজমানক কেন্দ্ৰ কৰি অবিৰত সমৃদ্ধিময় বৃদ্ধি আৰু বিকাশ প্ৰাৰ্থিত হয়।
এই ছয়-মন্ত্ৰৰ স্তোত্ৰত যজমান অনুমতি—দিব্য সন্মতি আৰু অনুগ্ৰহময় অনুমোদন—ক প্ৰাৰ্থনা কৰে যাতে তেওঁ যজমানৰ প্ৰতি ‘শুভ চিন্তা’ কৰে আৰু দেৱসমূহৰ মাজত অৰ্পণক অনুমোদন দিয়ে। সন্মতি লাভ কৰি যজ্ঞক বাধাহীন আৰু ফলপ্ৰসূ কৰা—কল্যাণ, ভাল খেতি-ক্ষেত্ৰ, বলৱান পুত্ৰ আৰু সু-উৎপন্ন সন্ততি—ইয়াৰ উদ্দেশ্য। স্তোত্ৰখনৰ শক্তি এই যে ই যজ্ঞকর্মক গৃহীত আৰু সুৰক্ষিত কার্যকাৰিতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে—অনুমোদনেই সমৃদ্ধি আৰু গৃহস্থ-ধাৰাবাহিকতাৰ দুৱাৰ।
Paustika prosperity secured through divine impulsion, social authority, fertility, and rain—stabilizing household and public success
For gaining prosperity and reputation, entering assemblies confidently, securing offspring and household stability, compelling timely rain, overcoming rivals, and ensuring rituals and plans receive divine approval.
They are largely paustika: they seek increase—wealth, radiance, social standing, offspring, rain, and ritual success—by aligning the practitioner with cosmic order, true impulsion (satyasava), and divine assent.
Sukta 7.12 is the sabhā–samiti charm, aiming at protected entry, acceptance, and persuasive speech by invoking the concord and authority associated with Prajāpati.
Prosperity is built through Sarasvatī and Savitar-centered increase (7.11, 7.14–7.16) and household stabilization (7.17, 7.19), while opposition is handled through varcas-appropriation over rivals (7.13) and protective social integration in sabhā/samiti (7.12).
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
