
শুভ ঋত/ব্যৱস্থা পুনঃস্থাপন—পাপ আৰু অমঙ্গল ঢিলা কৰি মুক্ত কৰা, ঐক্য আৰু সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰা, আৰু অভিষেক-সদৃশ দীক্ষা আৰু ৰক্ষামন্ত্ৰৰ জৰিয়তে সামাজিক লক্ষ্যসমূহ শক্তিশালী কৰা। উপবিষয়: বৰুণৰ পাশ-মোচন আৰু প্ৰায়শ্চিত্ত; দুঃস্বপ্ন নিবারণ। দান–যজ্ঞৰ পুণ্য আৰু ঊৰ্ধ্ব গতি/ভাগ্যৰ বাবে অভিষেকধৰ্মী দীক্ষা। সৌমনস্য (একমত) আৰু সভা-সমন্বয়। কাল আৰু নক্ষত্ৰ-আধাৰিত শুভতা (ভদ্ৰাহম্)। পৌষ্টিক সমৃদ্ধি আৰু ন্যায়সঙ্গত ভাগ (ভগ)। ভৈষজ্য ৰূপে অপশকুন/দুৰ্ভাগ্য আৰু ৰোগাদিৰ নিৰ্বাসন।
এই চাৰিটা ঋচাৰ সূক্তটো মুকলি কৰা আৰু প্ৰায়শ্চিত্তৰ প্ৰাৰ্থনা। ইয়াত বৰুণক অনুৰোধ কৰা হৈছে যাতে তেওঁ দোষবোধ, শপথভংগ আৰু বাধা-নিয়ন্ত্ৰণৰ সৈতে জড়িত তেওঁৰ ন্যায়িক পাষ (বন্ধন) ঢিলা কৰে, আৰু দুস্বপ্ন (অশুভ সপোন) আৰু দুরিত (অমঙ্গল/বিপদ) দূৰ কৰি দিয়ে। অশুভ বন্ধন আঁতৰাই সঠিক ঋত/শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপন কৰি, এই সূক্তই স্বাস্থ্য, জীৱনৰ “পথ”সমূহত নিৰ্বিঘ্ন গতি, আৰু সুকৃত-লোক (পুণ্যৰে লাভ কৰা লোক)লৈ সুৰক্ষিত গমন লক্ষ্য কৰে।
এই সূক্তত দান (উপহাৰ)ৰ নীতি, পিতৃ-পূৰ্বজৰ পুণ্যৰ ঊৰ্ধ্বগামী ‘সূত্ৰ’, আৰু যজ্ঞৰ স্বৰ্গমুখী গতি একেলগে বুনি, শেষত অভিষেক-ধৰণৰ দীক্ষা/অভিষেকত উপনীত হয়—য’ত মৰুত-সহ ইন্দ্ৰক ইচ্ছিত বৰ দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াৰ শক্তি এই যে সামাজিক-ধাৰ্মিক কৰ্ম (দান, পুৰোহিতীয় মধ্যস্থতা, যজ্ঞ)ক এক অভিষেকীয় কৰ্ম (ছিটা/ছিঞ্চন)ৰ সৈতে সুৰ মিলাই সমৃদ্ধি, সুৰক্ষা আৰু মঙ্গলময় প্ৰতিষ্ঠাক ‘মোহৰ’ মাৰে। সেয়ে এই সূক্ত পুষ্টিক-সংস্কাৰ মন্ত্রৰূপে কাৰ্য কৰে—ইহলোকে সফলতা আৰু পৰলোকে নিৰাপদ পথক, ব্ৰাহ্মণীয় আচার-অনুষ্ঠানৰ তত্ত্বাৱধানত, অনুমোদন/অধিকাৰ প্ৰদান কৰে।
এই সৰু সূক্তটোৱে “একে আসনৰ সহচৰ” (সধস্থঃ) বুলি সম্বোধিত সমবেত গোটটোৰ মাজত সৌমনস—সামূহিক সদ্ভাৱ, একমততা আৰু প্ৰসন্ন-মনোৰম সামঞ্জস্য—বিতৰণ কৰি স্থিৰ কৰে। অগ্নি জাতবেদসক সেই সামঞ্জস্যৰ “ধন” আনি দিয়া দিৱ্য বাহক হিচাপে কল্পনা কৰা হৈছে; দেৱতা আৰু পিতৃসকলক আহ্বান কৰি পৰিচয়ৰ ধাৰাবাহিকতা আৰু সামাজিক শৃঙ্খলা দৃঢ় কৰা হয়। শেষ অংশত উচ্চ লোকৰ পৰা “ৰাজস” (ৰাজন) অনুমোদন বিচাৰি সমাজখনৰ প্ৰতি অনুগ্ৰহ আৰু তেওঁলোকৰ পুণ্যদায়ক দান (পূৰ্ত)ৰ স্বীকৃতি নিশ্চিত কৰা হয়।
এই সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক মন্ত্রে নিৰৃতি—অমঙ্গল, ক্ষয় আৰু মৃত্যুসদৃশ দুঃস্থিতি—ক পবিত্ৰকাৰী জল, অগ্নি-সমৰ্থিত পুনৰুদ্ধাৰ, আৰু পুণ্য-ভিত্তিক যজ্ঞবাণীৰ জৰিয়তে প্ৰতিহত কৰা হয়। অশুভ ‘সংস্পৰ্শ’ (পৰা ফল পৰি লাগা বা আকাশীয় স্পৰ্শ) ক আঁতৰাব পৰা দোষ হিচাপে ধৰি, দেহ আৰু বস্ত্ৰৰ পৰা ধুই শুদ্ধ কৰা হয়; তাৰ পাছত ব্যক্তিক সমৃদ্ধি, দীপ্তি আৰু সন্তান-প্ৰদ শুভতাৰ ভিতৰত সীলমোহৰ দি স্থাপন কৰা হয়।
এই সংক্ষিপ্ত যুদ্ধ-সমৃদ্ধিৰ সূক্তত যোদ্ধাৰ ৰথক অভিষেক/প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়—বনস্পতিকে (কাঠ/বৃক্ষৰ দিৱ্য অধিপতি) আহ্বান কৰি আৰু ৰথক ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰসদৃশ শক্তিৰ সৈতে একাত্ম বুলি চিহ্নিত কৰি। মন্ত্রসমূহে কাঠ, গোধন-শক্তি, জলৰ জীৱনী-বীৰ্য আৰু দিৱ্য যুদ্ধ-মহিমাক একেলগে বান্ধি দিয়ে, যাতে ৰথাৰূঢ় যোদ্ধাই বিজয় আৰু ‘লাভ’ (লুণ্ঠন/অর্জন) পায়, আৰু বাহনটো দৃঢ়, সুৰক্ষিত আৰু কাৰ্যক্ষম হৈ থাকে।
এই সংক্ষিপ্ত যুদ্ধমুখী সূক্তত দুন্দুভি (যুদ্ধ-ঢোল) ক জীৱন্ত, শ্বাস-সদৃশ শক্তি হিচাপে অভিষিক্ত কৰা হৈছে; তাৰ গর্জনে বিশ্বক সঞ্চালিত কৰে আৰু দূৰৰ পৰা বৈৰী শক্তিসমূহক আতংকিত কৰে। ইন্দ্ৰৰ সৈতে মিত্ৰতাত এই ঢোল অপত্ৰাপক অস্ত্ৰ হৈ উঠে—দুৰিত (অশুভ/অপশকুন) দূৰ কৰে, নিজৰ সৈন্যক একত্ৰিত কৰে, আৰু ৰথযোদ্ধাসকলৰ বাবে বিজয় নিশ্চিত কৰি তোলে।
এই সৰু আথৰ্বণীয় চিকিৎসা-সূক্তটো এটা সোজা চিকিৎসা-মন্ত্ৰ, যিয়ে যক্ষ্মা (ক্ষয়ৰোগ) আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত দোষসমূহ—বিদ্ৰধ (ফোঁহা/অ্যাবছেছ), বলাস (কফ), “ৰঙা” প্ৰদাহ/জ্বালা, আৰু বিসল্পক (বিয়পি পৰা চর্ম-উৎপাত)—ক একেবাৰে অৱশিষ্ট নথকাকৈ সমূলে নাশ কৰিবলৈ আদেশ দিয়ে। সূক্তটোৱে ঔষধি/বনস্পতিত আৰু ‘চীপুদ্ৰু’ নামৰ ঔষধত শক্তি সঞ্চাৰ কৰি নিৰ্দিষ্ট দেহ-স্থানৰ পৰা ৰোগ “ছিঙি উলিয়াই” পেলাবলৈ আৰু গোপন (অজ্ঞাত) যক্ষ্মাক তললৈ আৰু বহু দূৰলৈ খেদাই পঠিয়াবলৈ কয়।
এই চুটি অথৰ্ববেদীয় মন্ত্রত নক্ষত্ৰ-ৰাজা শাকধূম আৰু সময় নিয়ন্ত্ৰণকাৰী শক্তি—দিন/ৰাতি আৰু সূৰ্য/চন্দ্ৰ—ক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যাতে বৰ্তমান মুহূৰ্তক “ভদ্ৰাহম্”, অৰ্থাৎ শুভ আৰু সফলতা-দায়ক দিনলৈ ৰূপান্তৰ কৰে। ই ৰীতিগতভাৱে মানৱ উদ্যোগ (বিশেষকৈ ৰাজকীয়/সাৰ্বজনীন কাৰ্য) ক বিশ্ব-নিয়মৰ সৈতে সঙ্গতি কৰাই, অশুভ সময়-লক্ষণসমূহ শান্ত কৰে আৰু সমগ্ৰ দিন-ৰাতিৰ চক্ৰজুৰি স্থিৰ সৌভাগ্য নিশ্চিত কৰে।
এই সংক্ষিপ্ত পৌষ্টিক সূক্তত ভগা—নিজৰ ন্যায্য “অংশ/ভাগ্য”—ক ইন্দ্ৰৰ উদাৰ শক্তিৰ সৈতে আহ্বান কৰি সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰা হয় আৰু পাঠকক “ভাগিন” (ভাগ্যৱান) কৰা হয়। ই উদ্ভিদ-জগতৰ পৰা—গছ-গছনিৰ পৰা, বিশেষকৈ শাঁংশপ গছৰ পৰা—সমৃদ্ধি টানি আনে, আৰু একে সময়তে লাভত বাধা দিয়া আৰাতিসকলক (অশুভ-ইচ্ছুক, প্ৰতিদ্বন্দ্বী, বাধাদানকাৰী) তাড়ি পঠিয়ায়। মন্ত্রৰ শক্তি হৈছে সাধকক ভগাৰ পুনৰাবৃত্ত, কেতিয়াবা গোপন হৈ থকা অংশৰ সৈতে সুৰ মিলাই দিয়া আৰু অপোত্ৰোপায়িক বহিষ্কাৰে তাক সীল-মোহৰ মাৰি দিয়া।
AV 6.130 এটা সংক্ষিপ্ত অথৰ্বণীয় প্ৰেম-মন্ত্ৰ, য’ত অপ্সৰাসীসকল আৰু দেৱতাসকলৰ জৰিয়তে স্মৰ (কাম) ক “পঠিয়াই” ইচ্ছিত ব্যক্তিক প্ৰেম-ৰোগাক্ৰান্ত, অস্থিৰ আৰু আকাংক্ষাত দগ্ধ কৰি তোলা হয়—কৰ্তাৰ প্ৰতি তীব্ৰ টানসহ। এই সূক্তত বশীকৰণৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বী-বর্জনো আছে—লক্ষ্যক আদেশ দিয়া হয় যাতে সি কেৱল কৰ্তাকেই স্মৰণ কৰে আৰু আন সকলোকে পাহৰি যায়। ইয়াৰ শক্তি দিৱ্য প্ৰেৰণাৰ ৰূপত দেখুওৱা হৈছে: দেৱতাসকলে স্মৰক আগবঢ়াই দিয়ে, আৰু মৰুত আৰু অগ্নিয়ে লক্ষ্যৰ অন্তৰৰ উন্মাদনা/দাহ অধিক তীব্ৰ কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.