Adhyaya 197

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु नागरो द्विजसत्तमाः । विश्वावसुरिति ख्यातो वेदवेदांगपारगः

قال سوتا: في ذلك الوقت بعينه، يا خِيارَ ذوي الولادتين، كان هناك برهمنٌ من الناغرا مشهورٌ باسم «فيشڤافاسو»، متقنٌ للڤيدا وملحقاتها (الڤيدانغا).

Verse 2

पश्चिमे वयसि प्राप्ते तस्य पुत्रो बभूव ह । परावसुरिति ख्यातस्तस्य प्राणसमः सदा

ولما بلغ أواخرَ العمر وُلد له ابنٌ عُرف باسم «پَرَاوَسُو»، وكان دائمًا عنده عزيزًا كأنفاسه نفسها.

Verse 3

स वेदाध्ययनं चक्रे यौवने समुपस्थिते । वयस्यैः संमतैः सार्धं सदा हास्य परायणैः

لما أقبلت عليه سنُّ الشباب شرع في دراسة الفيدا، مع رفاقٍ من سنّه مرضيّين، دأبهم الضحك وخفّة الطبع.

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य माघमास उपस्थिते । रात्रौ सोऽध्ययनं चक्र उपाध्यायगृहं गतः

ثم في وقتٍ ما، لما حلّ شهر ماغها، مضى إلى بيت أستاذه ودرس في الليل.

Verse 5

निशीथे स समुत्थाय सर्वैर्मि त्रैश्च रक्षितः । वेश्यागृहं समासाद्य प्रसुप्तो वेश्यया सह

وفي جوف الليل قام، تحرسه جماعة رفاقه جميعًا؛ فبلغ بيت البغيّ، فاضطجع ونام معها.

Verse 6

जलपूर्णं समाधाय जलपात्रं समीपगम् । निजाचमनयोग्यं च जलपानार्थमेव च

ووضع قريبًا إناءً مملوءًا بالماء، صالحًا لآجامَنَم (ācamanam) أي الرشفة والتطهير الطقسي، ومقصورًا على شرب الماء وحده.

Verse 7

निशाशेषे तु संप्राप्ते स पिपासासमाकुलः । निद्रालस्यसमोपेतः शय्यां त्यक्त्वा समुत्थितः

فلما قاربت الليلة على الانقضاء، اضطرب من شدة العطش، وهو مثقل بالنعاس والفتور، فنهض تاركًا الفراش.

Verse 8

वेश्याया मद्यपात्रं तु ह्यधस्तात्सं व्यवस्थितम् । तदादाय पपौ मद्यं जलभ्रांत्या यदैव सः

ولكن كان تحت ذلك إناءُ خمرِ البغيّ موضوعًا؛ فأخذه وشرب الخمرَ ظانًّا أنه ماء.

Verse 9

तदा मद्यं परिज्ञाय पात्रं त्यक्त्वा सुदुःखितः । वैराग्यं परमं गत्वा प्रलापानकरो द्बहून्

فلما علم أنه خمرٌ طرح الإناء وهو شديد الكآبة؛ وبلغ غاية الزهد والانصراف، فأطلق كثيرًا من المراثي والأنين.

Verse 10

अहो निद्रान्वितेनाद्य किं मया विकृतं कृतम् । यदद्य मद्यमापीतं जलभ्रांत्या विगर्हितम्

«وا حسرتاه! لقد غلبني النعاس اليوم، فأيُّ فعلٍ شنيعٍ ارتكبت؟ لقد شربتُ الخمرَ—وهو فعلٌ مذموم—إذ ظننته ماءً!»

Verse 11

किं करोमि क्व गच्छामि कथं शुद्धिर्भवेन्मम । प्रायश्चित्तं करिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

«ماذا أفعل وأين أذهب؟ وكيف تنالني الطهارة؟ سأقوم بالكفّارة (برَايَشِتّا) وإن كانت بالغة العسر.»

Verse 12

एवं निश्चित्य मनसा प्रभाते समुपस्थिते । शंखतीर्थं समासाद्य कृत्वा स्नानं तथा परम्

وهكذا عزم في قلبه؛ فلما أقبل الصباح بلغ شانخاتيرثا (Śaṃkhatīrtha) وأدّى غُسلًا تطهيريًّا جليلًا.

Verse 13

सशिखं वपनं पश्चात्कारयित्वा त्वरावितः । गतश्च तिष्ठते यत्र ब्रह्मघोषपरायणः

ثم بعد ذلك، بعدما حلق شعره مع إبقاء الشِّخا (śikhā)، أسرع إلى الموضع الذي كان يقيم فيه المتفاني في تلاوة الفيدا (brahmaghoṣa).

Verse 14

उपाध्यायः सशिष्यश्च ब्रह्मस्थानं समाश्रितः । स गत्वा दूरतः स्थित्वा संनिविष्टो यथान्त्यजः

كان المُعلِّم مع تلميذه مقيمين في براهمَسثانا. فلما ذهب إليه وقف من بعيد ثم جلس، كأنه منبوذٌ خارج الطبقات، وقد أذلّته زلّته.

Verse 15

श्मश्रुमूर्धजहीनस्तु यदा मित्रैर्विलोकितः । तदा हास्याद्धतो मूर्ध्नि हस्ताग्रैश्च मुहुर्मुहुः

فلما رآه أصدقاؤه وقد خلا من اللحية وشعر الرأس، انفجروا ضاحكين، وأخذوا يطرقون قمة رأسه بأطراف أصابعهم مرارًا استهزاءً.

Verse 16

उपाध्यायस्तु तं दृष्ट्वा दीनं बाष्पपरिप्लुतम् । श्मश्रुमूर्धजसंत्यक्तं ततः प्रोवाच सादरम्

فلما رآه المُعلِّم ذليلًا غارقًا في الدموع، وقد ترك لحيته وشعر رأسه، خاطبه عندئذٍ بلطفٍ ومودّة.

Verse 17

किमद्य वत्स दूरे त्वमुपविष्टस्तु दैन्यधृक् । एहि मे संनिधौ ब्रूहि पराभूतोऽसि केन वा

«ما بالك اليوم يا بُنيّ؟ لِمَ تجلس بعيدًا وأنت تحمل هذا الانكسار؟ ادنُ مني وأخبرني—مَن الذي أهانك؟»

Verse 18

परावसुरुवाच । अयोग्योऽहं गुरो जातः सेवायास्तव सांप्रतम् । वेश्याया मंदिरस्थेन ज्ञात्वा निजकमंडलुम्

قال بارافاسو: «يا معلّمي الجليل، لقد صرتُ الآن غيرَ أهلٍ لخدمتك؛ إذ إنني، وأنا في بيتِ بغيّ، علمتُ أمرًا يتعلّق بقمندلوِي، أي إناء الماء الخاصّ بي».

Verse 19

वेश्याया मद्यपात्रं तु मद्यपूर्णं प्रगृह्य च । तस्माद्देहि विभो मह्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये

«لقد تناولتُ إناءَ الخمرِ لتلك البغيّ، وهو مملوءٌ بالخمر. فلذلك، يا أيها المبجَّل، امنحني كفّارةً (برَايَشِتّا) لأجل الطهارة.»

Verse 20

धर्मद्रोणेषु यत्प्रोक्तं तत्करिष्याम्यसंशयम्

«كلُّ ما نُصَّ عليه في كتبِ الدَّرما سأفعله، بلا ريب.»

Verse 21

अथ तं बटवः प्रोचुर्वयस्यास्तस्य ये स्थिताः । हास्यं कृत्वा प्रकामाश्च वेश्या या गुरुसंनिधौ

ثم إن الغلمانَ—رفاقَه الذين كانوا قائمين قريبًا—خاطبوه؛ وبعد أن أكثروا من السخرية واللعب به، أخذوا يذكرون تلك البغيَّ التي كانت بقرب مقام المعلّم.

Verse 22

या एषा नृपतेः कन्या ख्याता रत्नावती जने । अस्याः स्तनौ गृहीत्वा त्वमधरं पिबसि द्रुतम् । ततस्ते स्याद्विशुद्धिश्च नान्यथा प्रभविष्यति

«هذه ابنةُ الملك، مشهورةٌ بين الناس باسم رَتْناواتي. إن أنتَ أمسكتَ بثدييها وشربتَ سريعًا من شفتيها نلتَ التطهّر؛ وإلا فلن يتحقّق ذلك على وجهٍ آخر.»

Verse 23

परावसुरुवाच । न वयस्या नर्मकालो विषमे मम संस्थिते । ममोपरि यदि स्नेहो वालमित्रत्वसंभवः । तदानीय द्विजानन्यान्वदध्वं निष्कृतिं मम

قال بارافاسو: «يا أصدقائي، ليس هذا وقت المزاح، فإني واقعٌ في مأزقٍ جسيم. فإن كانت لكم عليَّ مودةٌ صادقة وُلِدت من صداقة الطفولة، فأتوا ببراهمةٍ آخرين وأخبروني بوسيلة الكفّارة (براياشِتّا) الصحيحة لخلاصي».

Verse 24

अथ ते नर्ममुत्सृज्य तद्दुःखेन च दुःखिताः । विश्वावसुं समासाद्य तद्वृत्तांतमथाब्रुवन्

ثم تركوا المزاح، وقد اعتصرهم الحزن لحزنه، فتقدّموا إلى فيشفافاسو ورووا له القصة كاملةً وما جرى من أمرٍ كلّه.

Verse 25

सोऽपि तेषां समाकर्ण्य तत्कर्णकटुकं वचः । सभार्यः प्रययौ तत्र यत्र पुत्रो व्यवस्थितः

فلما سمع كلامهم المُرَّ القاسي على السمع، انطلق فيشفافاسو هو أيضًا، ومعه زوجته، إلى الموضع الذي كان ابنه مقيمًا فيه.

Verse 26

दुःखेन महता युक्तः स्खलमानः पदेपदे । वृद्धभावात्तथा शोकात्पुत्राकृत्यसमुद्भवात्

وكان مثقلاً بحزنٍ عظيم، يتعثّر في كل خطوة—من وطأة الشيخوخة، ومن لوعة الأسى الناشئة عن خطيئة ابنه.

Verse 27

ततस्तौ प्रोचतुः पुत्रं बाष्पगद्गदया गिरा । दंपती बहुशोकार्तौ हा पुत्र किमिदं कृतम् । सोऽपि सर्वं समाचख्यौ ताभ्यां वृतांतमात्मनः

ثم خاطب الزوجان ابنهما، وقد أنهكهما الحزن، بصوتٍ مخنوقٍ بالدموع: «وا أسفاه يا بنيّ، ما هذا الذي صنعت؟» فأخبرهما هو أيضًا بكل شيء، وسرد لهما تمام ما جرى له.

Verse 28

प्रायश्चित्तं करिष्यामि तस्मादात्मविशुद्धये । ततो विश्वावसुर्विप्रान्स्मार्ताञ्छ्रुतिसमन्वितान् । तदर्थमानयामास वेदविद्याविचक्षणान्

«لذلك، لتطهير ذاتي، سأقوم بـ(براياشِتّا) prāyaścitta، كفّارةً وتوبةً». ثم إنَّ فيشڤافاسو استقدم براهمةً علماء—أهلَ سُمريتي، راسخين في شروتي—خبراءَ نافذين في معارف الفيدا، لأجل ذلك بعينه.

Verse 29

ततः परावसुस्तेषां पुरः स्थित्वा कृतांजलिः । प्रोवाच स्वादितं मद्यं मया रात्रावजानता । वेश्या भांडं समादाय ज्ञात्वा निजकमंडलुम्

ثم وقف بارافاسو أمامهم ويداه مطويتان بخشوع، وقال: «في الليل، من غير علمٍ مني، تذوّقتُ خمراً مُسكِراً. وأخذتْ مومسٌ إناءً—وقد عرفتْ أنه كَمَنْدَلو (kamaṇḍalu) قِدرُ مائي…»

Verse 31

एवमुक्तास्ततस्तेन विप्रास्ते स्मृतिवादिनः । धर्मशास्त्रं समालोक्य ततः प्रोचुश्च तं द्विजाः

فلما خوطبوا بذلك منه، نظر أولئك البراهمة—شارحو السُمريتي—في الدهرماشاسترا، ثم تكلّم «ذوو الميلادين» إليه.

Verse 32

अतिमानादतिक्रोधात्स्नेहाद्वा यदि वा भयात् । प्रायश्चित्तमनर्हं तु ददत्तत्पापमश्नुते

بدافعِ كبرياءٍ مفرط، أو غضبٍ مفرط، أو مودةٍ وميلٍ، أو حتى خوفٍ—إذا وصف المرءُ كفّارةً (prāyaścitta) لمن لا يليق بها، فإن الواصفَ يتحمّل ذلك الإثم بعينه.

Verse 33

प्रायश्चित्तं प्रदास्यामस्तस्माद्युक्तं वयं तव । यदि शक्नोषि तत्कर्तुं तत्कुरुष्व समाहितः

«لذلك سنصف لك كفّارةً لائقة. فإن كنتَ تستطيع أداءها، فأدِّها—بقلبٍ ثابتٍ ونفسٍ ساكنة.»

Verse 34

परावसुरुवाच । करोमि वो न चेद्वाक्यं तत्पृच्छामि कुतो द्विजाः । नाहं केनापि संदृष्टो मद्यपानं समाचरन्

قال بارافاسو: «سأفعل كما تقولون؛ غير أنّي أسأل، يا ذوي الميلاد الثاني: كيف عُرف ذلك؟ لم يرني أحد وأنا أتعاطى شرب الخمر».

Verse 35

तस्माद्ब्रूत यथार्हं मे प्रायश्चित्तं विशुद्धये । अपि प्राणहरं रौद्रं नो चेत्पापमवाप्स्यथ

«لذلك أخبروني بالكفّارة اللائقة لتطهيري، ولو كانت شديدةً مُهلكةً للنفس؛ وإلا نلتم الإثم.»

Verse 36

ब्राह्मणा ऊचुः । बुध्यमानो द्विजो यस्तु मद्यपानं समाचरेत् । तावन्मात्रं हिरण्यं च तप्तं पीत्वा विशुध्यति

قال البراهمة: «إن كان ذو الميلاد الثاني واعيًا ثم ارتكب شرب الخمر، فإنه يتطهّر بشرب ذهبٍ مُذابٍ مُحمّى، بالمقدار نفسه.»

Verse 37

अज्ञानतो यदा पीतं मद्यं विप्रेण कर्हिचित् । अग्नितुल्यं घृतं पीत्वा तावन्मात्रं विशुध्यति

«وأمّا إن شرب براهميٌّ الخمرَ يومًا عن جهل، فإنه يتطهّر بشرب السمن المصفّى (غِهْرِتا) حارًّا كالنار، بالمقدار نفسه.»

Verse 38

एवं ते सर्वमाख्यातं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । यदि शक्तोषि चेत्कर्तुं कुरुष्व त्वं द्विजोत्तम

«وهكذا قد بُيِّن لك كلُّ ما يلزم من الكفّارة للتطهّر. فإن كنت قادرًا على أدائها فافعلها، يا أفضلَ ذوي الميلاد الثاني.»

Verse 39

परावसुरुवाच । गंडूषमेकं मद्यस्य मया पीतं द्विजोत्तमाः । तावन्मात्रं पिबाम्येव घृतं वह्निसमं कृतम्

قال بارافاسو: «يا خيرَ ذوي الميلادين، لم أشرب من الخمر إلا مضمضةً واحدة. فلذلك سأشرب سمنًا مصفّى (غي) مُسخَّنًا حتى يصير كالنار، وبالمقدار نفسه».

Verse 40

युष्मदादेशतोऽद्यैव स्वशरीरविशुद्धये । विश्वावसुश्च तच्छ्रुत्वा वज्रपातोपमं वचः

«بأمركم، في هذا اليوم بعينه، لتطهير جسدي أنا…» ولمّا سمع فيشوافاسو تلك الكلمات—كأنها صاعقةٌ تهوي—

Verse 41

विप्राणां चाथ पुत्रस्य तदोवाच सुदुःखितः । कृत्वाश्रुमोक्षणं भूरि बाष्पगद्गदया गिरा

ثمّ، وهو شديدُ الكمد، خاطبَ البراهمةَ وابنَه؛ فأرسل دموعًا غزيرة، وصوته مخنوقٌ بالنشيج.

Verse 42

सर्वस्वमपि दास्यामि पुत्रस्यास्य विशुद्धये । प्रायश्चित्तं समाचर्तुं न दास्यामि कथंचन

«لأجل تطهير هذا الابن سأهبُ حتى كلَّ ما أملك. لكنني لن أُجيز له قطّ أن يباشر هذه الكفّارة (prāyaścitta).»

Verse 43

अश्राद्धेयो विपांक्तेयः सपुत्रो वा भवाम्यहम् । स्थानं वा संत्यजाम्येतत्पुत्र मैवं समाचर

«قد أصير غيرَ أهلٍ لطقوس الشرادها (śrāddha)، وغيرَ أهلٍ للجلوس في صفّ البراهمة—أنا وابني معًا؛ أو أترك هذا المكان. يا بُنيّ، لا تفعل هذا.»

Verse 44

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य पितुर्विघ्नकरं परम् । प्रायश्चित्तस्य सस्नेहं पुत्रो वचनमब्रवीत्

فلما سمع الابنُ كلامَ أبيه—وكان شديدَ الإعاقة لإقامة «براياشِتّا» (الكفّارة/التطهير)—تكلّم بمحبةٍ عن أمرِ البراياشِتّا.

Verse 45

त्यज तात मम स्नेहं मा विघ्नं मे समाचर । प्रायश्चित्तं करिष्यामि निश्चयोऽयं मया कृतः

قال الابن: «يا أبتِ، دعْ محبتك لي جانبًا، ولا تُحدِث لي عائقًا. سأقيم البراياشِتّا؛ فقد عقدتُ العزم على ذلك.»

Verse 46

मातोवाच । यदि पुत्र त्वया कार्यं प्रायश्चित्तं विशुद्धये । तदहं पतिना सार्धं प्रवेक्ष्यामि पुरोऽनलम्

قالت الأم: «إن كان لا بدّ لك يا بُنيّ أن تُقيم البراياشِتّا طلبًا للطهارة، فإني مع أبيك سندخل النار المتّقدة قبلك.»

Verse 47

त्वां द्रष्टुं नैव शक्रोमि पिबंतमग्निवद्घृतम् । पश्चात्प्राणपरित्यक्तं सत्येना त्मानमालभे

«لا أطيق أن أراك تشرب السمن المصفّى (ghee) كأنه نار. فإذا أنتَ فارقتَ الحياة، فإني أنا أيضًا، بقوة الصدق، سأترك ذاتي.»

Verse 48

पितोवाच । युक्तं पुत्रानया प्रोक्तं मात्रा तव हितं तथा । ममापि संमतं ह्येतत्करिष्यामि न संशयः

قال الأب: «يا بُنيّ، إن ما قالته أمّك لَصوابٌ وهو حقًّا لخيرك. وأنا أيضًا أوافق عليه؛ سأفعله بلا شكّ.»

Verse 49

तच्छ्रुत्वा तं समायाता वृत्तांतं दुःखसंयुताः

فلما سمعوا تلك الحكاية اجتمعوا هناك، وقد غمرهم الحزن والأسى.

Verse 51

पुत्रं प्रबोधयामासुः प्रायश्चित्तनिवृत्तये । तदा न शक्नुवंति स्म निवर्तयितुमं जसा

حاولوا أن يعظوا الابن ليرتدع عن كفّارة التوبة، ومع ذلك لم يستطيعوا أن يردّوه بسهولة.

Verse 52

तावुभौ च पितापुत्रौ प्राणत्यागकृतादरौ

وهكذا عزم الأب والابن كليهما على بذل أرواحهما وترك الحياة.

Verse 53

ततो वास्तुपदं जग्मुः सर्वज्ञो यत्र तिष्ठति । भर्तृयज्ञो महाभागः सर्वसंदेह वारकः

ثم مضيا إلى فاستوبادا، حيث يقيم العالِم بكل شيء—بهارتريَجْنَيا، ذو الحظ العظيم، مُزيلُ جميع الشكوك.

Verse 54

तस्य सर्वं समाचख्युः परावसुसमुद्भवम् । वृत्तांतं मद्यपानोत्थं यन्मित्रैस्तस्य कीर्तितम्

وقصّوا عليه كلَّ شيء: الحادثة كلّها الناشئة من بارافاسو—الواقعة التي وُلدت من شرب المُسكِر، كما رواها أصدقاؤه.

Verse 55

प्रायश्चित्तं तु हास्येन यच्च स्मार्तैः प्रकीर्तितम् । विश्वावसोश्च संकल्पं वह्निसाधनसंभवम्

كما نقلوا كفّارةَ التوبة (برَايَشْچِتّا) التي ذكرها أهلُ السمارْتا—وقد سِيقَتْ على سبيل السخرية—ونقلوا عزمَ فيشڤافاسو الذي نشأ من «وسيلة النار».

Verse 56

सपत्नीकस्य मित्राणां यच्च दुःखमुपस्थितम् । निवेद्य तत्तथा प्रोचुर्भू योऽपिविनयान्वितम्

ثم عرضوا أيضًا الحزنَ الذي ألمَّ بالأصدقاء مع زوجاتهم؛ وبعد أن أعلموه بذلك عادوا يتكلمون بتواضعٍ وأدب.

Verse 57

अतीतं वर्तमानं च भविष्यद्वापि यद्भवेत् । न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सर्वं जानीमहे वयम्

الماضي والحاضر وكلُّ ما قد ينشأ في المستقبل—لا شيء يخفى عليك. حقًّا نعرفك من العارفين بكلِّ شيء.

Verse 58

एतच्च नगरं सर्वं विश्वावसुकृतेऽधुना । संशयं परमं प्राप्तं तेन प्राप्तास्तवांतिकम्

وبسبب ما فعله فيشڤافاسو الآن، وقعت هذه المدينة كلُّها في شكٍّ عظيم؛ فلذلك جئنا إلى حضرتك.

Verse 59

तस्माद्ब्रूहि महाभाग यद्यस्त्यपरमेव हि । प्रायश्चित्तं द्विजस्यास्य मद्यपानविशुद्धये

فلذلك، يا ذا الحظّ العظيم، أخبرنا—إن كان ثمّة علاجٌ أسمى حقًّا—أيُّ كفّارة (برَايَشْچِتّا) تُطهِّر هذا الـ«دْوِجَا» من ذنب شرب الخمر.

Verse 60

न ते ह्यविदितं किंचित्तव वेदसमुद्भवम् । भर्तृयज्ञो विहस्योच्चैस्ततो वचनमब्रवीत्

ليس شيءٌ مما وُلِد من الفيدا يخفى عليك. ثم إنَّ بهرتريَجْنَيا ضحك بصوتٍ عالٍ وقال هذه الكلمات.

Verse 61

ब्राह्मणस्यास्य शुद्ध्यर्थमप्ययुपायः सुखावहः । विद्यमानोऽपि नास्त्येव मतिरेषा स्थिता मम

لتطهير هذا البراهمن، حقًّا توجد وسيلةٌ تجلب اليسر؛ ولكن مع أنها موجودة فهي كأنها غير موجودة—هكذا استقرّ هذا الرأي في قلبي رسوخًا.

Verse 62

ब्राह्मणा ऊचुः पूर्वापरविरोधे नवाक्यमेतन्महामते । कथमस्ति कथं नास्ति तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि । विस्मयोऽयं महाञ्जातः सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

قال البراهمة: «يا عظيمَ الرأي، إن هذا القول جديدٌ ويبدو كأنه يناقض ما قبله وما بعده. كيف يكون موجودًا، وكيف يكون غير موجود؟ فاشرحه لنا. لقد قام عجبٌ عظيم في جميع ذوي الميلادين.»

Verse 63

भर्तृयज्ञ उवाच । जपच्छिद्रं तपश्छिद्रं यच्छिद्रं यज्ञकर्मणि । सर्वं भवति निश्छिद्रं यस्य चेच्छंति ब्राह्मणाः

قال بهرتريَجْنَيا: «كلُّ خللٍ في الجَپَا، وكلُّ خللٍ في التَّپَس، وأيُّ خللٍ يكون في أعمال اليَجْنَيا—كلُّ ذلك يصير بلا عيبٍ لمن يرضى عنه البراهمة ويشتهون إصلاح أمره»

Verse 64

अच्छिद्रमिति यद्वाक्यं वदंति क्षितिदेवताः । विशेषान्नागरोद्भूतास्तत्तथैव न चान्यथा

إن «آلهة الأرض» أي البراهمة يقولون المثل: «إنه بلا عيب». غير أن الذين نشؤوا في تقليد ناغارا حالةٌ خاصة—فهو كذلك على التحقيق، لا على غيره.

Verse 65

तथा च ब्रह्मशालायां संस्थितैर्यदुदाहृतम् । नान्यथा तत्परिज्ञेयं हास्येनापि स्मृतिं विना

وعلاوةً على ذلك، فإنّ ما أُعلن به أولئك المجتمعون في قاعة براهما ينبغي أن يُفهم على معناه بعينه لا على غيره؛ وحتى إن قيل على سبيل المزاح فلا يُؤخذ به من غير استحضارٍ واجبٍ للسمريتي (Smṛti) بوصفها التقليد الموثوق.

Verse 66

स एष हास्यभावेन प्रोक्तो मित्रैः परावसुः

إنّ هذا بارافاسو (Parāvasu) قد ذُكر على لسان أصدقائه بروحٍ مازحة.

Verse 67

रत्नवत्याः स्तनौ गृह्य यद्यास्वादयतेऽधरम् । तद्भविष्यति मे शुद्धिर्मद्यपान समुद्भवा

«إنْ هو أمسك بثديَي رتنفتي (Ratnavatī) وتذوّق شفتها السفلى، فإنّ الدنس الذي نشأ فيّ من شرب الخمر سيُطهَّر.»

Verse 68

तदुपायो मया प्रोक्तो विप्रस्यास्य सुखावहः । पराशरमतेनैव करोति यदि शुध्यति

«لقد ذكرتُ هذا العلاج لهذا البراهمن، ويُقال إنه باعثٌ على راحته. فإنْ عمل به على رأي باراشارا (Parāśara) تطهّر.»

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येतच्छुणुते राजा वाक्यमीर्ष्यापरायणः । तत्सर्वेषां वधं कुर्याद्विप्राणामन्यथा भवेत्

قال البراهمة: «إنْ سمع الملك—المستغرق في الغيرة—هذه الكلمة، فربما أوقع القتل بنا جميعًا نحن البراهمة؛ وإلا فإنّ الأمر سيؤول إلى غير ما قُصد.»

Verse 70

तस्मात्करोतु चाभीष्टमेष विप्रः परावसुः । मातापितृसमोपेतो वयं यास्यामहे गृहम्

فلذلك فليعملِ البراهمنُ بارافاسو ما يشتهي. ونحنُ، مع أمّنا وأبينا، سنرجعُ إلى البيت.

Verse 71

भर्तृयज्ञ उवाच । स राजा नीतिमान्विज्ञः सर्वधर्मपरायणः । भक्तो देवद्विजानां च सर्वशास्त्र विचक्षणः

قال بهرتريَجْنا: «إن ذلك الملك مستقيمُ السياسة، نافذُ البصيرة، مُتوجِّهٌ إلى جميع الدَّرما؛ وهو أيضًا مُتعبِّدٌ للآلهة وللثنائيّ الولادة، خبيرٌ بفهم جميع الشاسترا».

Verse 72

तस्मान्मया समं सर्वे नागरायांतु तद्ग्रहे

فلذلك فليذهبْ جميعُ أهلِ المدينة معي إلى بيته في المدينة.

Verse 73

मध्यगं पुरतः कृत्वा तद्वक्त्रेण च तत्पुरः । कथयंतु च वृत्तांतं मद्यपान समुद्भवम्

اجعلوه في الوسط وقدّموه إلى الأمام؛ وفي حضرة الملك، فليُروِ بلسانه هو خبرَ ما نشأ من شربِ المُسكِر.

Verse 74

परावसोश्च यत्प्रोक्तं वयस्यैर्हास्यमाश्रितैः । पराशरसमुत्थं च यद्वाक्यं तत्स्मृतेः परम्

وأمّا ما قاله الرفاقُ لبارافاسو على سبيل المزاح—مع القول المنسوب إلى باراشَرا—فله وزنٌ أسمى من مجرّد التذكّر، إذ يحمل صفةَ الحجّة.

Verse 75

तच्छ्रुत्वा यदि भूपाल ईर्ष्या लोभसमन्वितः । भविष्यति ततोऽहं तं धारयिष्यामि सत्पथे

«إنْ سمع الملكُ ذلك فاستولت عليه الغيرةُ والطمعُ، فإني سأكفّه وأُثبِّته على طريق الدارما القويم.»

Verse 76

सूतौवाच । ततस्ते नागराः सर्वे सन्तोषं परमं गताः । साधुवादैः समभ्यर्च्य भर्तृयज्ञं पृथग्विधैः

قال سوتا: «حينئذٍ بلغ جميعُ أهلِ المدينة غايةَ الرضا، وكرّموا بهرتريَجْنَيا بشتّى البركات وهتافاتِ “أحسنتَ!”، وأدّوا له السجود والاحترام.»

Verse 77

तेनैव सहितं तूर्णं मध्ये कृत्वा च मध्यगम् । गर्त्तातीर्थसमुद्भूतं वेदवेदांगपारगम्

وأسرعوا به معهم، وجعلوه في وسطهم، ثم قدّموا ذلك الذي ظهر متصلاً بغارتّا-تيرثا؛ عالِماً قد بلغ شاطئَ الغاية في الفيدا وملحقاتها (الفيدانغا).

Verse 78

स्मृतिज्ञं लक्षणज्ञं तमाहिताग्निं यशस्विनम् । यष्टारं बहुयज्ञानां भर्तृयज्ञमते स्थितम्

كان عارفاً بالسمريتي وبالعلامات المباركة، مشهوراً بحفظ النيران المقدّسة (آهيتا-أغني)، مُقيمًا لقرابين يَجْنَيا كثيرة، وثابتاً على نظام بهرتريَجْنَيا في القربان.

Verse 79

आनर्तेनापि भूपेन स्वर्गभ्रष्टेन वै पुरा । कर्णोत्पलाजनित्रेण यश्च पूर्वं चिरन्तनः

في الأزمنة السالفة، حتى ملكُ آنرتا—الذي سقط من السماء—قد كرّم/أقام هذا الشيخَ الجليل ذا الصيت القديم، المولود من سلالة كَرْنوتْبَلاجانِترا.

Verse 80

चमत्कारपुरे न्यस्तः स्थानेऽस्मिन्विप्रगौरवात् । येन सिध्यंति कार्याणि सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

تعظيمًا للبراهمة نُصِّب في هذا الموضع بعينه في مدينة تشمَتكارابورا؛ وبه تكتمل أعمال جميع ذوي الميلادين وتتحقق مقاصدهم.

Verse 81

तथा चैव तु चान्यानि चमत्कारपुरस्य च । हरिभद्राभिधानं तं भर्तृयज्ञसमन्वितम्

وكذلك في رواياتٍ أخرى متصلة بتشمَتكارابورا يُذكر باسم «هاريبهادرا»، موصوفًا بأنه متحلٍّ بمراسم «بهرتريَجْنَ» (Bhartṛyajña).

Verse 82

कृत्वा ते नागराः सर्वे राजद्वारमुपागताः । परावसुं समादाय मातापितृसमन्वितम्

وبعد أن فعلوا ذلك، أقبل جميع أهل المدينة إلى باب القصر الملكي، حاملين معهم بارافاسو ومعه أمه وأبوه.

Verse 83

अथ द्वाःस्थो द्रुतं गत्वा भूपतेस्तान्न्यवेदयत् । ब्राह्मणान्भर्तृयज्ञेन हरिभद्रेण संयुतान्

ثم أسرع بوّاب القصر فمضى وأخبر الملك: «لقد وصل البراهمة، ومعهم هاريبهادرا المتصل بمراسم بهرتريَجْنَ (Bhartṛyajña)».

Verse 84

आनर्तोऽपि च ताञ्छ्रुत्वा राजद्वारसमागतान् । पुरोधसा समायुक्तः संमुखं प्रययौ तदा

فلما سمع الملك آنرتا أنهم قد بلغوا باب القصر، خرج هو أيضًا في الحال، مصحوبًا بكاهنه الملكي، لاستقبالهم وجهًا لوجه.

Verse 85

दत्त्वार्घं मधुपर्कं च विष्टरं गां तथा नृपः । प्रथमं भर्तृयज्ञाय हरिभद्राय वै ततः

قدَّم الملكُ الأَرغْيَا والمَدْهُوبَرْكَ ومَقعدًا وبقرةً؛ أولًا لهاريبهادرا، القائمِ بطقسِ بهارتري-يَجْنْيا، ثم بعد ذلك للآخرين.

Verse 86

चतुर्णां मुद्गहस्तानां तथान्येषां द्विजन्मनाम् । आद्यऋग्यजुःसाम्नां च प्रगृह्याशीर्वचः परम्

وتلقّى من أربعةٍ من البراهمة المسمَّين «مودغا-هَسْتا»، ومن سائر ذوي الميلادين—وهم الأوائل في تقاليد الرِّغ والياجُر والسّاما-فيدا—أسمى كلمات البركة.

Verse 88

तथा तेषूपविष्टेषु सर्वेषु पृथिवीपतिः । उपविश्य धरापृष्ठे कृतांजलिर भाषत

فلما جلسوا جميعًا، جلس ملكُ الأرض على التراب، وضمَّ كفَّيه بخشوعٍ وتكلّم.

Verse 89

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यन्मे गृहमुपागतः । सर्वोऽयं नागरो लोको भर्तृयज्ञसमन्वितः

«طوبى لي؛ لقد شُملتُ بالنعمة—إذ جئتم إلى بيتي. إنّ جماعةَ الناغارا كلَّها متّحدةٌ في إقامةِ بهارتري-يَجْنْيا»

Verse 90

तदादिशतु मां लोको यत्कृत्यं प्रकरोमि वः । अदेयमपि यच्छामि गृहायातस्य सांप्रतम्

«فلتُرشدني هذه الجماعةُ إلى ما ينبغي أن أفعله لكم. حتى ما لا ينبغي بذله سأبذله الآن—لأنكم قدمتم إلى داري.»

Verse 91

अगम्यमपि यास्यामि करिष्येऽकृत्यमेव च । तच्छ्रुत्वा हरिभद्रः स समुत्थाय त्वरान्वितः

«حتى إلى موضعٍ عسيرِ المنال سأمضي، وسأفعل حتى ما لا يليق فعله». فلما سمع هاريبهادرا ذلك نهض في الحال، وقد امتلأ استعجالًا.

Verse 92

पप्रच्छाद्यांस्तदर्थं च बह्वृचांस्तदनंतरम् । अध्वर्यूंश्चैव छांदोग्याननुज्ञातश्च तैस्तदा

ثم سأل خِيارَ البَهْفْرِتشَة عن ذلك الأمر، وبعدها استشار الأدهفريو والشانْدوغيا أيضًا—ولما أذنوا له مضى قُدُمًا.

Verse 93

प्राणरुद्रान्वदंत्वाद्या जीवसूक्तं च बह्वृचाः । एषां चैव पृथिव्यादिसवनं यत्पुरा कृतम्

«فليتْلُ الأوائلُ تراتيلَ برانا-رودرا، ولْيَتْلُ البَهْفْرِتشَةُ سُوكتَةَ جيفا. ولْيُقَمْ سَفَنُ “بريثِفي وما بعدها” كما فُعِل قديمًا لهذه الشعائر».

Verse 94

पठन्त्वध्वर्यवः सर्वे छांदोग्याश्च पृथक्पृथक् । मधुच्युतेन संयुक्तं प्रपठन्तु च सिद्धये

«فليتْلُ جميعُ الأدهفريو والشانْدوغيا، كلٌّ على طريقته الخاصة. وليتْلُوا مقرونًا بترتيلة “مَدْهوتْشْيُوتا” طلبًا لتمام النجاح والإنجاز».

Verse 95

भर्तृयज्ञमतेनैवं तेन प्रोक्ता द्विजोत्तमाः । पप्रच्छुश्चैव तत्सर्वं यत्प्रोक्तं तेन धीमता

وهكذا، على وفق مذهب «بهرتṛ-يَجْنَة»، لقَّن ذلك الحكيمُ خِيارَ ذوي الولادتين؛ ثم إنهم بدورهم سألوا عن كل ما كان قد أعلنه بعقله الراجح.

Verse 96

ततः पाठावसाने तु मध्यगः प्राह सादरम् । परावसुसमुद्भूतं वृत्तांतं तस्य भूपतेः

ثم لما انتهت التلاوة، تكلّم الجالس في الوسط بخشوعٍ واحترام، راوياً خبراً نشأ عن بارافاسو بشأن ذلك الملك.

Verse 97

सभामंडपमासाद्य सर्वान्समुपवेशयत् । वरासनेषु हैमेषु यथावदनुपूर्वशः

ولما بلغ قاعة المجلس أجلس الجميع على الوجه اللائق، على الترتيب، فوق مقاعد ذهبية فاخرة.

Verse 98

भर्तृयज्ञेन चानीता यथा सर्वे द्विजातयः । तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टः कृतांजलिपुटोऽब्रवीत्

فلما جاء بها بهرتريَجْنْيا على هذا النحو، ومعه جميعُ ذوي الميلادين، فرح الملك حين سمع ذلك، وقال وهو يضمّ كفّيه بخشوع.

Verse 99

धन्योहं कृतपुण्योऽस्मि यस्य मे नागरैर्द्विजैः । विप्रत्रयप्ररक्षार्थं प्रसादोऽयं महान्कृतः

«طوبى لي، حقّاً أنا ذو فضلٍ وبرّ؛ إذ إنّ ذوي الميلادين من ناغارا قد صنعوا لي هذه النعمة العظمى حمايةً للبراهمة الثلاثة.»

Verse 100

धन्या मे कन्यका चेयं रक्षयिष्यति च स्वयम् । ब्राह्मणत्रितयं ह्येतन्मरणे कृतनिश्चयम्

«ومباركةٌ أيضاً هذه ابنتي؛ فهي بنفسها ستحمي هذه الثلاثية من البراهمة الذين عزموا على الموت.»

Verse 101

अथाऽसावानयामास तां कन्यां तत्क्षणाद्द्विजाः । उपविष्टं सभामध्ये ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत्

ثم أحضر تلك الفتاة في الحال؛ وجلس في وسط المجلس، وعرض الأمر على البراهمة.

Verse 102

एषा कन्या मयानीता युष्मद्वाक्याद्द्विजोत्तमाः । भर्तृयज्ञेन यत्प्रोक्तं तत्करोतु च स द्विजः

“يا أفضلَ ذوي الولادتين، بأمركم جئتُ بهذه الفتاة. فليقم ذلك البراهمن بما أعلنه بهارتريَجْنَا على وجه الدقة.”

Verse 103

ततस्तत्र समानीय ब्राह्मण तं परावसुम् । भर्तृयज्ञ इदं वाक्यं कन्यायाः पुरतोऽब्रवीत्

ثم أُحضِرَ البراهمن بارافاسو إلى هناك، فقال بهارتريَجْنَا هذه الكلمات أمام الفتاة.

Verse 104

इमां त्वं कन्यकां चित्ते जननीं यदि मन्यसे । अधरास्वादनं कुर्वंस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि

“إن كنتَ في قلبك تعدّ هذه الفتاة أمًّا لك، فبتذوّق شفتيها تنال الظفر (وتثبت الحُجّة المقصودة).”

Verse 105

अनुरागपरो भूत्वा यद्यास्वादनतत्परः । भविष्यति ततो रक्तं तव वक्त्रे परावसो

“أما إن فعلتَه بدافع الشهوة—قاصدًا التذوّق الحسي—فسيظهر الدم في فمك، يا بارافاسو.”

Verse 106

शुद्धस्य त्वथ दुग्धं च भविष्यति न संशयः

وأمّا الطاهر فسيظهر له اللبن—لا ريب في ذلك.

Verse 107

स्तनाभ्यां तव हस्ताभ्यां स्पर्शात्क्षीरं भवेद्यदि । तत्ते शुद्धिः परिज्ञेया रक्तं वा न भविष्यति

إن سال اللبن بلمس يديك لثدييها فلتُعرَف طهارتك، ولن يظهر دمٌ.

Verse 108

एवमुक्त्वाथ तं कन्यां ततः प्रोवाच स द्विजः । एनं त्वं पुत्रवत्पश्य पुत्रि ब्राह्मणसत्तमम्

وبعد أن قال ذلك للفتاة، قال البراهمن: «يا ابنتي، انظري إلى هذا البراهمن الفاضل كما تنظرين إلى ابنٍ لكِ».

Verse 109

येन शुद्धिमवाप्नोति त्वदोष्ठास्वादने कृते । स्पर्शिताभ्यां स्तनाभ्यां च प्रायश्चित्तं यतः स्मृतम्

«وبهذا ينال التطهير—لأنه بعد تذوّق شفتيكِ ولمس ثدييكِ، قد شُرِع حقًّا كفّارةٌ وتوبة (prāyaścitta).»

Verse 110

एतदस्य द्विजेंद्रस्य वयस्यैर्हास्यसंयुतैः । येन शुद्धिमवाप्नोति नो चेन्मृत्युमवाप्स्यति

«هذا ما ألقاه عليه رفاقه، وهم يضحكون، على سيد البراهمة هذا: به قد يستعيد الطهارة؛ وإلا فسيلقى الموت».

Verse 111

सूत उवाच । सा तथेति प्रतिज्ञाय सव्रीडं तमुवाच ह । एहि वत्स कुरुष्व त्वं प्रायश्चित्तं विशुद्धये

قال سوتا: فوافقت قائلةً: «ليكن كذلك»، ثم خاطبته بخجلٍ عفيف: «تعالَ يا بُنيَّ الحبيب؛ وأدِّ الكفّارة (برَايَشْچِتّا) طلبًا للطهارة التامّة»۔

Verse 112

मातृभावं समाधाय मया त्वं कल्पितः सुतः । सोऽपि तां मातृवन्मत्वा तस्याः सांनिध्यमागतः

«وقد اتخذتُ شعورَ الأمومة فعيّنتُك ابنًا؛ وهو أيضًا، إذ حسبها أمًّا، أقبل إلى حضرتها.»

Verse 113

स्पृष्टवांश्च स्तनौ तस्याः सर्वलोकस्य पश्यतः । स्पृष्टाभ्यां च स्तनाभ्यां च तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः

ومسَّ ثدييها على مرأى من الناس جميعًا؛ ومن اللحظة التي مُسَّ فيها ذانك الثديان، يا خيرَ البراهمة—

Verse 114

क्षीरधारे विनिष्क्रांते कुन्देंदुहिमसंनिभे

فانبعثت سواقي اللبن، بيضاء كزهرة الكُندة، وكالقمر، وكالثلج في نصاعته.

Verse 115

अथौष्ठास्वादनं यावत्तस्याः स कुरुते द्विजः । तावत्क्षीरं विनिष्क्रांतं तादृग्रूपं तदाननात्

ثم ما دامَ ذلك البراهمن يذوق شفتيها، ظلّ اللبنُ—على تلك الهيئة نفسها—ينساب من فمها طوال تلك المدة.

Verse 116

एतस्मिन्नंतरे सर्वैस्ताला दत्ता द्विजातिभिः । राज्ञाऽयं ब्राह्मणः शुद्धो वदमानैर्मुहुर्मुहुः

وفي تلك الأثناء صفق جميعُ ذوي الولادتين مرارًا وتكرارًا، وهم يعلنون: «بسلطان الملك قد تطهَّر هذا البراهمن!»

Verse 117

सोऽपि प्रदक्षिणीकृत्य तां च कन्यां मुहुर्मुहुः । नमस्कृत्य क्षमस्वेति त्वं मातः पुत्रवत्सले

وهو أيضًا طاف حول تلك الفتاة طوافَ التبرّك مرارًا، ثم انحنى ساجدًا وقال: «يا أمّاه، يا من ترحمين الابن كابنكِ—اعفِي عني».

Verse 118

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यमानर्तो विस्मयान्वितः । शशंस भतृयज्ञं तं प्रायश्चित्तप्रदायकम्

فلما رأى آَنَرْتَةُ تلك الأعجوبة العظيمة، وقد امتلأ دهشةً، أثنى على ذلك البهاتْرِي-يَجْنَا بوصفه شعيرةً تمنح البرَايَشِتَّا—كفّارةً مطهِّرةً للذنب.

Verse 119

अहोऽतीव सुभा ग्योऽहं यस्य मे गृहमागताः । ईदृशा ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः

«آه! إنني لَشديدُ الحظ، إذ إن براهمةً كهؤلاء—كأنهم وُلدوا من المعجزة، وحضورهم ذاته عجيب—قد قدموا إلى بيتي».

Verse 120

तथा चैतादृशी कन्या ह्यसामान्यप्रवर्तिनी । रत्नावती महाभागा सत्यशौचसमन्विता

«وكذلك هذه الفتاة—رَتْنَاوَتِي—فإن سلوكها ليس عاديًّا؛ إنها عظيمةُ البركة، متحلّيةٌ بالصدق والطهارة».

Verse 121

तथाऽयं नैव सामान्यो ब्राह्मणश्च परावसुः । यश्चेदृशीं समासाद्य कन्यां नो विकृतः स्थितः

وكذلك فإنّ هذا البرهمن بارافاسو ليس إنسانًا عاديًّا البتّة؛ إذ لَمّا لقي فتاةً كهذه بقي غيرَ منحرفٍ ولا مُتبدّلٍ، ثابتَ القلب راسخًا.

Verse 122

एवमुक्त्वा विसृज्याथ तान्विप्रान्पार्थिवोत्तमाः । तां च कन्यां समादाय ततश्चांतःपुरं ययौ

فلمّا قال ذلك، صرفَ أفضلُ الملوكِ أولئك البرهمة؛ ثم أخذ الفتاة معه ومضى إلى الحرم الداخلي للقصر.

Verse 123

अथ ते नागराः सर्वे मर्यादां चक्रिरे ततः । अद्यप्रभृति या वेश्या स्थानेऽस्मिन्वासमेष्यति

ثم إنّ أهلَ المدينة جميعًا سنّوا نظامًا وقالوا: «من اليوم فصاعدًا، أيّ بغيٍّ تأتي لتقيم في هذا الموضع—»

Verse 124

तया नैव गृहे धार्यं सुरामांसं कथंचन । दूषयंति सदा दुष्टा नागराणां सुतानिह

«وبسببها لا يُحفظ في البيت خمرٌ ولا لحمٌ على أيّ وجه؛ فإنّ النساءَ الفاسداتِ كهؤلاء يُفسدن دائمًا أبناءَ أهلِ المدينة هنا.»

Verse 125

अथ व्यवस्थामुत्क्रम्य या हि तद्धारयिष्यति । सा दण्ड्यास्माच्च निर्वास्या प्रेत्य स्यात्पापभागिनी

«فإنْ تجاوزتْ امرأةٌ هذا النظام وحفظتْ تلك الأشياء، عوقِبتْ وطُرِدتْ من بيننا؛ وبعد الموت تكون شريكةً في الإثم.»

Verse 126

औदुम्बर्या मध्यगेन दत्तं तालत्रयं तदा

حينئذٍ خُصِّصَتْ وأُعطِيَتْ مجموعةٌ من ثلاثِ شجراتِ التالا، وفي الوسطِ قامت شجرةُ الأودومبارا (التين المقدّس).

Verse 197

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परावसुप्रायश्चित्तविधानवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

وهكذا ينتهي، في «شري سكَندَ مهاپورانا»—ضمن «إكاشيتي-ساهسري سمهيتا»، في «ناغرا-خَنْدَة» السادسة، في «ماهَاتْمْيَا» حقل هاطكيشڤرا المقدّس—الفصلُ المعنون «سردُ كيفية كفّارة بارافاسو»، وهو الفصل 197.