Adhyaya 23

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वाविशो ऽध्यायः सूत उवाच क्रोष्टोरेको ऽभवत् पुत्रो वृजिनीवानिति श्रुतिः / तस्य पुत्रो महान् स्वातिरुशद्गुस्तत्सुतो ऽभवत्

هكذا في «شري كورما بورانا»، في السamhitā ذات الستة آلاف بيت، في القسم الأول (بورفا-بهاگا)، ينتهي الفصل الثاني والعشرون (خاتمة). قال سوتا: «كان لكروشتو ابنٌ واحد—فْرِجِينِيفان، كما يُسمَع في المأثور. وكان ابنه سْفاتي الجليل، وابن سْفاتي هو أُشَدْغو».

Verse 2

उशद्गोरभवत् पुत्रो नाम्ना चित्ररथो बली / अथ चैत्ररथिर्लोके शशबिन्दुरिति स्मृतः

ومن أُشَدْغو وُلِدَ ابنٌ قويٌّ اسمه «تشِترَرَثَ». وفي العالم يُذكَر ذلك نفسه (من السلالة) المعروف بـ«تشَيتْرَرَثي» باسم «شَشَبِنْدو».

Verse 3

तस्य पुत्रः पृथुयशा राजाभूद् धर्मतत्परः / पृथुकर्मा च तत्पुत्रस्तस्मात् पृथुजयो ऽभवत्

كان ابنه الملك پْرِثُوياشا (Pṛthuyaśā)، مُتَفانِيًا في الدَّرما. وكان ابنه پْرِثُوكَرما (Pṛthukarmā)، ومنه وُلِد پْرِثُوجايا (Pṛthujaya).

Verse 4

पृथुकीर्तिरभूत् तस्मात् पृथुदानस्ततो ऽभवत् / पृथुश्रवास्तस्य पुत्रस्तस्यासीत् पृथुसत्तमः

ومنْه وُلِد پْرِثُوكيرتي (Pṛthukīrti)، ومن پْرِثُوكيرتي ظهر پْرِثُودانا (Pṛthudāna). وكان ابنه پْرِثُوشْرَفا (Pṛthuśravā)، ومن پْرِثُوشْرَفا وُلِد پْرِثُوسَتَّمَة (Pṛthusattama)، أفضلُ آلِ پْرِثُو.

Verse 5

उशना तस्य पुत्रो ऽबूत् सितेषुस्तत्सुतो ऽभवत् / तस्याभूद् रुक्मकवचः परावृत् तस्य सत्तमाः

كان ابنه أُشَنا (Uśanā)، وكان ابنُه سِيتِيشُو (Siteṣu). ومن سِيتِيشُو وُلِد رُكْمَكَفَچَة (Rukmakavaca)، ومن رُكْمَكَفَچَة وُلِد پَرَاوْفْرِت (Parāvṛt) الفاضل.

Verse 6

परावृतः सुतो जज्ञे ज्यामघो लोकविश्रुतः / तस्माद् विदर्भः संजज्ञे विदर्भात् क्रथकैशिकौ

ومن پَرَاوْفْرِتَة (Parāvṛta) وُلِد ابنٌ هو جْيَامَغَة (Jyāmagha)، ذائعُ الصيت في العالم. ومنه وُلِد وِيدَرْبَة (Vidarbha)، ومن وِيدَرْبَة وُلِد كْرَثَة (Kratha) وكَيْشِكَة (Kaiśika).

Verse 7

रोमपादस्तृतीयस्तु बभ्रुस्तस्यात्मजो नृपः / धृतिस्तस्याभवत् पुत्रः संस्तस्तस्याप्यभूत् सुतः

كان رُومَپادا (Romapāda) الثالثَ في تلك السلالة. وكان ابنه الملك بَبْهْرُو (Babhrū). وُلِد له دْهْرِتي (Dhṛti) ابنًا، ثم وُلِد سَمْسْتَة (Saṃsta) ابنًا لِدْهْرِتي.

Verse 8

संस्तस्य पुत्रो बलवान् नाम्ना विश्वसहस्तु सः / तस्य पुत्रो महावीर्यः प्रजावान् कौशिकस्ततः / अभूत् तस्य सुतो धीमान् सुमन्तुस्तत्सुतो ऽनलः

ومن سَمْسْتا وُلِدَ ابنٌ قويٌّ يُدعى فيشْفاسَهَس. وكان ابنه مَهاڤيرْيَة؛ ثم جاء كَوْشِكَ كثيرَ الذرية. وكان ابنُ كوشِكَ الحكيمُ سُومَنْتو، وابنُ سُومَنْتو أَنَلا.

Verse 9

कैशिकस्य सुतश्चेदिश्चैद्यास्तस्याभवन् सुताः / तेषां प्रधानो ज्योतिष्मान् वपुष्मांस्तत्सुतो ऽभवत्

وكان لكَيْشِكَ ابنٌ يُدعى چِدي، ومنه نشأت سلالة الكَيْدْيَة. وكان أبرَزُ أبنائه جْيُوتِشْمان، وكان ابنُ جْيُوتِشْمان فَپُشْمان.

Verse 10

वपुष्मतो बृहन्मेधा श्रीदेवस्तत्सुतो ऽभवत् / तस्य वीतरथो विप्रा रुद्रभक्तो महाबलः

ومن فَپُشْمان وُلِدَ بْرِهَنْميذَا، وكان ابنه شْرِيدِڤا. أيها البراهمة، كان ابنُ شْرِيدِڤا هو ڤِيتَرَثَة—عظيمَ القوة، مخلصَ العبادة لِرُدْرَ (شِڤا).

Verse 11

क्रथस्याप्यभवत् कुन्ती वृष्णी तस्याभवत् सुतः / वृष्णेर्निवृत्तिरुत्पन्नो दशार्हस्तस्य तु द्विजाः

ومن كْرَثَة وُلِدَت كُنْتي، ومنها وُلِدَ الابن ڤْرِشْني. ومن ڤْرِشْني نشأ نِڤْرِتّي، ومنه—يا ذوي الميلادين—وُلِدَ دَشارهَ.

Verse 12

दशार्हपुत्रोप्यारोहो जीमूतस्तत्सुतो ऽभवत् / जैमूतिरभवद् वीरो विकृतिः परवीरहा

ومن أُپْيَارُوهَة، ابنِ دَشارهَ، وُلِدَ جِيمُوتَة؛ وكان ابنه جَيْمُوتي. ومنه ظهر البطل ڤِكْرِتي، قاتلُ أبطالِ الأعداء.

Verse 13

तस्य भीमरथः पुत्रः तस्मान्नवरथो ऽभवत् / दानधर्मरतो नित्यं सम्यक्शीलपरायणः

كان ابنه بهيمَرَثا؛ ومنه وُلِد نَفَرَثا—مواظبًا على دَرمَ العطاء، ملازمًا للسلوك القويم وحُسن الخُلُق على الدوام.

Verse 14

कदाचिन्मृगयां यातो दृष्ट्वा राक्षसमूर्जितम् / दुद्राव महातविष्टो भयेन मुनिपुङ्गवाः

وذات مرة خرج أكرمُ الحكماء للصيد، فرأى رَاكْشَسًا شديدَ البأس مفعمًا بالقوة؛ فاستولى عليه فزعٌ عظيم، ففرّ خوفًا إلى الغابة الواسعة.

Verse 15

अन्वधावत संक्रुद्धो राक्षसस्तं महाबलः / दुर्योधनो ऽग्निसंकाशः शूलासक्तमहाकरः

ثم إنّ الرّاكْشَسَ العظيمَ القوّة دُريودَهَنَ، وقد استبدّ به الغضب، طارده—متوهّجًا كالنار، وقبضته العظيمة ممسكةٌ بالـشُولا (الرمح).

Verse 16

राजा नवरथो भीत्या नातिदूरादनुत्तमम् / अपश्यत् परमं स्थानं सरस्वत्या सुगोपितम्

ورأى الملك نَفَرَثا، مدفوعًا بالخوف، غير بعيدٍ عنه مقامًا لا نظير له—موضعًا أسمى قد أحكمت إخفاءه الإلهةُ النهرية سَرَسْوَتِي وحفظته.

Verse 17

स तद्वेगेन महता संप्राप्य मतिमान् नृपः / ववन्दे शिरसा दृष्ट्वा साक्षाद् देवीं सरस्वतीम्

ومحمولًا بذلك الاندفاع العظيم بلغ الملكُ الحكيمُ ذلك الموضع؛ فلما أبصر الإلهةَ سَرَسْوَتِي حاضرةً أمامه عيانًا، انحنى برأسه ساجدًا توقيرًا.

Verse 18

तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिर्बद्धाञ्जलिरमित्रजित् / पपात दण्डवद् भूमौ त्वामहं शरणं गतः

أمِترَجِت، وقد ضمَّ كفَّيه بخشوع، سبَّح الربَّ بكلماتٍ محبوبة؛ ثم خرَّ على الأرض كالعصا وقال: «إليكَ لجأتُ، وبكَ اعتصمتُ».

Verse 19

नमस्यामि महादेवीं साक्षाद् देवीं सरस्वतीम् / वाग्देवतामनाद्यन्तामीश्वरीं ब्रह्मचारिणीम्

أنحني للماهَا ديفي—سارَسْوَتِي ذاتها في تجلٍّ مباشر—إلهة الكلمة المقدّسة، التي لا بدء لها ولا انتهاء، السيدة السيّدة، البراهماچارِني المكرَّسة لانضباط البراهمن.

Verse 20

नमस्ये जगतां योनिं योगिनीं परमां कलाम् / हिरण्यगर्भमहिषीं त्रिनेत्रां चन्द्रशेखराम्

أنحني لرحم العوالم كلّها—اليوغيني العظمى، القدرة الإلهية العليا. وأنحني لها، الملكة القرينة لهيرانياغربها، ذات العيون الثلاث، المتوَّجة بالقمر.

Verse 21

नमस्ये परमानन्दां चित्कलां ब्रह्मरूपिणीम् / पाहि मां परमेशानि भीतं शरणमागतम्

أنحني لكِ—أنتِ النعيم الأسمى، شعاع الوعي الخالص، وصورتكِ هي البراهمن. يا باراميشاني، احميني؛ فإني خائف وقد جئتُ إليكِ طالبًا الملجأ.

Verse 22

एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राजानं राक्षसेश्वरः / हन्तुं समागतः स्थानं यत्र देवी सरस्वती

وفي تلك الأثناء، جاء سيدُ الرَّاكشَسَة غاضبًا إلى الموضع الذي كانت فيه الإلهة سارَسْوَتِي، قاصدًا قتلَ الملك.

Verse 23

समुद्यम्य तदा शूलं प्रवेष्टुं बलदर्पितः / त्रिलोकमातुस्तत्स्थानं शशाङ्कादित्यसंन्निभम्

حينئذٍ، وقد انتفخ بزهو قوّته، رفع رمحه وسعى أن يقتحم قسرًا مقام أمِّ العوالم الثلاثة، مقامًا متلألئًا كالقمر والشمس.

Verse 24

तदन्तरे महद् भूतं युगान्तादित्यसन्निभम् / शूलेनोरसि निर्भिद्य पातयामास तं भुवि

وفي تلك الأثناء ظهر كائنٌ عظيم، متلألئًا كالشمس عند انقضاء الدهر. فطعن صدره بالترِيشولا (الرمح الثلاثي) وأسقطه إلى الأرض.

Verse 25

गच्छेत्याह महाराज न स्थातव्यं त्वया पुनः / इदानीं निर्भयस्तूर्णं स्थाने ऽस्मिन् राक्षसो हतः

وقال: «اذهبْ، أيها الملك العظيم؛ لا ينبغي لك أن تمكث هنا بعد الآن. والآن أسرِعْ وكنْ بلا خوف—ففي هذا الموضع بعينه قُتِلَ الرّاكشسا.»

Verse 26

ततः प्रणम्य हृष्टात्मा राजा नवरथः पराम् / पुरीं जगाम विप्रेन्द्राः पुरन्दरपुरोपमाम्

ثم انحنى الملك نافاراثا بخشوع، وقلبه مفعم بالسرور، وانطلق إلى عاصمته البهيّة، يا أفضل البراهمة، مدينة تُشبه مدينة بوراندرا (إندرا) في السماء.

Verse 27

स्थापयामास देवेशीं तत्र भक्तिसमन्वितः / ईजे च विविधैर्यज्ञैर्हेमैर्देवीं सरस्वतीम्

وممتلئًا بالبهكتي (التعبّد)، أقام هناك الإلهة—السيدة العظمى—ثم عبد الإلهة ساراسفتي بطقوس يَجْنَا شتّى وبقرابين من الذهب.

Verse 28

तस्य चासीद् दशरथः पुत्रः परमधार्मिकः / देव्या भक्तो महातेजाः शकुनिस्तस्य चात्मजः

ومنْه وُلِدَ دَشَرَثَ (Daśaratha)، ابنٌ بالغُ التمسّك بالدارما. وكان ابنُه شَكُونِي (Śakuni) ذا تَيْجَسٍ عظيمٍ ونورٍ ساطع، عابدًا مُخلِصًا للإلهة دِيفِي (Devī).

Verse 29

तस्मात् करम्भः संभूतो देवरातो ऽभवत् ततः / ईजे स चाश्वमेधेन देवक्षत्रश्च तत्सुतः

ومنْه وُلِدَ كَرَمْبَه (Karambha)، ومن كَرَمْبَه ظهر دِيفَرَاتَه (Devarāta). وقد أقام دِيفَرَاتَه يَجْنَا الأَشْوَمِيدْهَا (Aśvamedha) ذبيحةَ الفرس، وكان ابنُه دِيفَكْشَتْرَه (Devakṣatra).

Verse 30

मधुस्तस्य तु दायादस्तस्मात् कुरुवशो ऽभवत् / पुत्रद्वयमभूत् तस्य सुत्रामा चानुरेव च

وكان مَدْهُو (Madhu) وارثَه؛ ومن مَدْهُو وُلِدَ كُرُوفَشَه (Kuruvaśa). وكان لكُرُوفَشَه ابنان: سُتْرَامَا (Sutrāmā) وأَنُو (Anu).

Verse 31

अनोस्तु पुरुकुत्सो ऽभूदंशुस्तस्य च रिक्थभाक् / अथांशोः सत्त्वतो नाम विष्णुभक्तः प्रतापवान् / महात्मा दाननिरतो धनुर्वेदविदां वरः

ومن أَنُو (Anu) وُلِدَ بُرُوكُتْسَه (Purukutsa)، وكان وارثُه أَمْشُو (Aṁśu). ثم من أَمْشُو ظهر رجل يُدعى سَتْتْوَتَه (Sattvata): مُخلِصٌ لِفِشْنُو (Viṣṇu)، شديدُ البأس، عظيمُ النفس، مواظبٌ على العطاء، وأبرزُ العارفين بدَنُورفِيدَا (Dhanurveda) علمِ الرمي بالقوس.

Verse 32

स नारदस्य वचनाद् वासुदेवार्चनान्वितम् / शास्त्रं प्रवर्तयामास कुण्डगोलादिभिः श्रुतम्

وبامتثالِ قولِ نَارَدَه (Nārada)، أطلقَ سَيرَ شاسترا (śāstra) مقدّسةٍ مشفوعةٍ بعبادةِ فَاسُودِيفَه (Vāsudeva)، ممّا كان قد سمعه وتلقّاه عن معلّمين مثل كُونْدَغُولَه (Kuṇḍagola) وغيرهم.

Verse 33

तस्य नाम्ना तु विख्यातं सात्त्वतं नाम शोभनम् / प्रवर्तते महाशास्त्रं कुण्डादीनां हितावहम्

وباسمه ذاته اشتهرت العقيدة البهية المسماة «ساتتفَتا»، فانتشرت بين الناس—وهي شاسترا عظيمة مقدّسة، نافعة لطقوس العبادة التي تبدأ بالكُنْدَة (حفرة النار المكرَّسة) وما يتصل بها من نُسُك.

Verse 34

सात्त्वतस्तस्य पुत्रो ऽभूत् सर्वशास्त्रविशारदः / पुण्यश्लोको महाराजस्तेन वै तत्प्रवर्तितम्

ومن ذلك الساتتفَتا وُلِدَ ابنٌ بارعٌ في جميع الشاسترات. وذلك الملك العظيم، المشهور بذكرٍ طاهر، قد أقام حقًّا تلك السُّنّة نفسها وأطلق مسيرتها.

Verse 35

सात्त्वतः सत्त्वसंपन्नः कौशल्यां सुषुवे सुतान् / अन्धकं वै महाभोजं वृष्णिं देवावृधं नृपम् / ज्येष्ठं च भजमानाख्यं धनुर्वेदविदां वरम्

وساتتفَتا، المفعم بالسَّتْفَة والفضائل، أنجب من كوشاليَا أبناءً: أندهاكا، المها-بهوچا؛ وفِرِشْني؛ ودِيفاوْرِدها الملك؛ وكذلك الأكبر المسمّى بهَجامانا، وهو أبرع من عَرَفَ دهنورفيدا (علم الرمي بالقوس).

Verse 36

तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः / पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति प्रभुः

ومن بينهم قام الملك دِيفاوْرِدها، السيد القوي، بأعلى أنواع التَّقشّف (تَبَس)، متمنّيًا: «ليُرزَقْني ابنٌ جامعٌ لكلّ الفضائل».

Verse 37

तस्य बभ्रुरिति ख्यातः पुण्यश्लोको ऽभवन्नृपः / धार्मिको रूपसंपन्नस्तत्त्वज्ञानरतः सदा

ومن نسله وُلِدَ ملكٌ عُرِفَ باسم بَبْهْرُو، مشتهرٌ بذكرٍ مقدّس؛ مستقيمٌ على الدَّرما، جميلُ الهيئة رفيعُ الخصال، مواظبٌ دائمًا على تَتْفَ-جْنْيانا، معرفة الحقيقة.

Verse 38

भजमानस्य सृञ्जय्यां भजमाना विजज्ञिरे / तेषां प्रधानौ विख्यातौ निमिः कृकण एव च

في سلالة سِرِنْجَيَة المنسوبة إلى بهاجامانا، أنجبت امرأة تُدعى بهاجامانا أبناءً. وكان أبرزهم وأشهرهم على الإطلاق نِمِي وكِرْكَṇَة.

Verse 39

महाभोजकुले जाता भोजा वैमार्तिकास्तथा / वृष्णेः सुमित्रो बलवाननमित्रः शिनस्तथा

ومن السلالة العظمى لبوجا وُلد البوجا، وفيهم فَيْمَارْتِكَة. ومن ڤِرِشْنِي خرج أيضًا سُمِتْرَة، وبَلَفَان القوي، وأَنَمِتْرَة، وكذلك شِينَا.

Verse 40

अनमित्रादभून्निघ्नो निघ्नस्य द्वौ बभूवतुः / प्रसेनस्तु महाभागः सत्राजिन्नाम चोत्तमः

ومن أَنَمِتْرَة وُلد نِغْنَة. وكان لنِغْنَة ابنان: بْرَسِينَا ذو الحظ والبهاء، والرفيع المسمّى سَتْرَاجِت.

Verse 41

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे कनिष्ठाद् वृष्णिनन्दनात् / सत्यवान् सत्यसंपन्नः सत्यकस्तत्सुतो ऽभवत्

ومن أَنَمِتْرَة وُلد شِينِي. ومن الابن الأصغر، بهجة آل ڤِرِشْنِي، ظهر سَتْيَفَان الموصوف بالصدق؛ وكان ابنه سَتْيَكَة.

Verse 42

सात्यकिर्युयुधानस्तु तस्यासङ्गो ऽभवत् सुतः / कुणिस्तस्य सुतो धीमांस्तस्य पुत्रो युगन्धरः

ومن سَاتْيَكِي (ويُدعى أيضًا يُيُيُذَانَة) وُلد ابن اسمه أَسَنْغَة. وابن أَسَنْغَة هو كُونِي الحكيم، وابن كُونِي هو يُوغَنْدَهَرَة.

Verse 43

माद्रया वृष्णेः सुतो जज्ञे पृश्निर्वै यदुनन्दनः / जज्ञाते तनयौ पृश्नेः श्वफल्कश्चित्रकश्च ह

من مَادْرَا وَلَدَ فِرِشْنِي (Vṛṣṇi) ابناً هو بْرِشْنِي (Pṛśni)، بهجةَ آلِ يَدُو. ثم إن بْرِشْنِي رُزِقَ ابنين: شْفَفَلْكَ (Śvaphalka) وتشِتْرَكَ (Citraka).

Verse 44

श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत / तस्यामजनयत् पुत्रमक्रूरं नाम धार्मिकम् / उपमङ्गुस्तथा मङ्गुरन्ये च बहवः सुताः

تزوّج شْفَفَلْكَ (Śvaphalka) ابنةَ ملكِ كاشي. فأنجبت له ابناً يُدعى أَكْرُورَ (Akrūra)، مشهوراً بالاستقامة والدهرما؛ وكذلك أُوبَمَنْغُو (Upamaṅgu) ومَنْغُو (Maṅgu) وأبناءً كثيرين غيرهم.

Verse 45

अक्रूरस्य स्मृतः पुत्रो देववानिति विश्रुतः / उपदेवश्च पुण्यात्मा तयोर्विश्वप्रमाथिनौ

ويُذكَر أن لأَكْرُورَ (Akrūra) ابناً مشهوراً يُدعى دِيفَفَان (Devavān)، وله أيضاً ابنٌ آخر طاهرُ النفس يُدعى أُوبَدِيفَ (Upadeva). وهذان الاثنان موصوفان بأنهما يُخضعان شدائدَ العالم.

Verse 46

चित्रकस्याभवत् पुत्रः पृथुर्विपृथुरेव च / अश्वग्रीवः सुबाहुश्च सुपार्श्वकगवेषणौ

وكان لتِشِتْرَكَ (Citraka) أبناءٌ: پْرِثُو (Pṛthu) وفِپْرِثُو (Vipṛthu)، وكذلك أَشْوَغْرِيفَ (Aśvagrīva) وسُبَاهُو (Subāhu)، ومعهما سُپَارْشْفَكَ (Suparśvaka) وغَفِيشَنَ (Gaveṣaṇa).

Verse 47

अन्धकात् काश्यदुहिता लेभे च चतुरः सुतान् / कुकुरं भजमानं च शुचिं कम्बलबर्हिषम्

ومن أَنْدْهَكَ (Andhaka) وَلَدَتْ ابنةُ كاشْيَپَ (Kaśyapa) أربعةَ أبناء: كُكُرَ (Kukura)، بْهَجَمَانَ (Bhajamāna)، شُوتشي (Śuci)، وكَمْبَلَبَرْهِش (Kambalabarhiṣ).

Verse 48

कुकुरस्य सुतो वृष्णिर्वृष्णेस्तु तनयो ऽभवत् / कपोतरोमा विपुलस्तस्य पुत्रो विलोमकः

كان ابنُ كُكُرَ هو فِرِشْنِي (Vṛṣṇi)؛ ثم إن فِرِشْنِي كان له ابنٌ. وذلك الابن هو كَپوتَرُوما (Kapotaromā)، ومنه وُلِدَ وِپولا (Vipula)؛ وابنُ وِپولا هو وِلُوماكَ (Vilomaka).

Verse 49

तस्यासीत् तुम्बुरुसखा विद्वान् पुत्रो नलः किल / ख्यायते तस्य नामानुरनोरानकदुन्दुभिः

وكان له حقًّا ابنٌ عالم يُدعى نَلا (Nala)، وهو صاحبٌ لتُمبورو (Tumburu)؛ وتُذاع شهرته في كل مكان، مدوّيةً كدويّ طبول القِدور وطبول الحرب العظيمة.

Verse 50

स गोवर्धनमासाद्य तताप विपुलं तपः / वरं तस्मै ददौ देवो ब्रह्मा लोकमहेश्वरः

ولمّا بلغ غوفردهن (Govardhana) أجرى تقشّفًا عظيمًا؛ فمنحه الإله براهما (Brahmā)، ربّ العوالم، نعمةً وبِرًّا.

Verse 51

वंशस्य चाक्षयां कीर्ति गानयोगमनुत्तमम् / गुरोरभ्यधिकं विप्राः कामरूपित्वमेव च

ونالَ (كذلك) مجدًا لا يزول لنسله، وأسمى رياضةٍ في الإنشاد المقدّس والاندماج اليوغي؛ ويا معشرَ البراهمة، حتى قوى تفوق قوى المعلّم—أعني قدرةَ التشكّل واتخاذ الصور كيف شاء.

Verse 52

स लब्ध्वा वरमव्यग्रो वरेण्यं वृषवाहनम् / पूजयामास गानेन स्थाणुं त्रिदशपूजितम्

فلمّا نالَ تلك النعمة سكن قلبُه وزال اضطرابه؛ وعبدَ بالترانيمِ الربَّ المختار ذا راية الثور (شِيفا Śiva)، الجليلَ سْثانو (Sthāṇu) الذي تعبده الآلهة.

Verse 53

तस्य गानरतस्याथ भगवानम्बिकापतिः / कन्यारत्नं ददौ देवो दुर्लभं त्रिदशैरपि

ثمّ إنّ الربّ المبارك، قرين أمبيكا، منحَ لمن كان مولعًا بالإنشاد المقدّس «جوهرةً بين العذارى»: عذراءَ إلهيّةً نادرةً حتى إنّ الآلهة الثلاثة والثلاثين يعسر عليهم نيلُها.

Verse 54

तया स सङ्गतो राजा गानयोगमनुत्तमम् / अशिक्षयदमित्रघ्नः प्रियां तां भ्रान्तलोचनाम्

ولمّا اتّحد بها الملكُ—قاهرُ الأعداء—علّم محبوبتَه، التي كانت عيناها تتيهان من الحيرة، أسمى رياضة «غانا-يوغا»: اليوغا عبر الإنشاد المقدّس.

Verse 55

तस्यामुत्पादयामास सुभुजं नाम शोभनम् / रूपलावण्यसंपन्नां ह्रीमतीमपि कन्यकाम्

ومنها أنجب ابنًا حسنَ الهيئة يُدعى «سوبهوچا»، وأنجب أيضًا فتاةً تُدعى «هريْمَتي»، مكتملةَ الجمال والبهاء والنعمة.

Verse 56

ततस्तं जननी पुत्रं बाल्ये वयसि शोभनम् / शिक्षयामास विधिवद् गानविद्यां च कन्यकाम्

ثمّ إنّ الأمّ، على وفق السنّة القويمة، ربّت ابنها الحسن في سنّ الطفولة، وعلّمت كذلك الفتاةَ الصغيرة علمَ الموسيقى على الوجه اللائق.

Verse 57

कृतोपनयनो वेदानधीत्य विधिवद् गुरोः / उद्ववाहात्मजां कन्यां गन्धर्वाणां तु मानसीम्

وبعد أن أُجري له طقس الأوبانايانا، ودرسَ الفيدات على الوجه المرسوم إلى جانب المعلّم، تزوّج فتاةً من الغاندارفات، ابنةً «مولودةً من الذهن» (مانَسي).

Verse 58

तस्यामुत्पादयामास पञ्च पुत्राननुत्तमान् / वीणावादनतत्त्वज्ञान् गानशास्त्रविशारदान्

وفيها أنجب خمسة أبناء لا نظير لهم—عارفين بحقائق أصول العزف على الفينا (vīṇā)، متقنين لعلم الغناء المقدّس.

Verse 59

पुत्रैः पौत्रैः सपत्नीको राजा गानविशारदः / पूजयामास गानेन देवं त्रिपुरनाशनम्

ومع أبنائه وأحفاده، ومع الملكة أيضًا، قام الملك الماهر في الإنشاد المقدّس بعبادة الربّ، مُهلك تريبورا، بواسطة الغناء التعبّدي.

Verse 60

ह्रीमती चापि या कन्या श्रीरिवायतलोचना / सुबाहुर्नाम गन्धर्वस्तामादाय ययौ पुरीम्

وأما الفتاة هْرِيمَتِي—ذات العينين الطويلتين كعيني شْرِي (لاكشمي)—فقد أخذها غاندارفَا يُدعى سوباهو، ثم مضى إلى مدينته.

Verse 61

तस्यामप्यभवन् पुत्रा गन्धर्वस्य सुतेजसः / सुषेणवीरसुग्रीवसुभोजनरवाहनाः

ومنها أيضًا وُلد أبناء ذلك الغاندارفَا المتلألئ: سوشينا، فيرا، سوغريفا، سوبهوجانا، ورافاهانا.

Verse 62

अथासीदभिजित् पुत्रो वीरस्त्वानकदुन्दुभेः / पुनर्वसुश्चाभिजितः संबभूवाहुकः सुतः

ثم كان لآنَكَدُندُبهي ابنٌ شجاع يُدعى أبهِجِت؛ ومن أبهِجِت وُلد بونَرفَسو، وكان ابن بونَرفَسو هو أهوكَ.

Verse 63

आहुकस्योग्रसेनश्च देवकश्च द्विजोत्तमाः / देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः

يا أفضلَ المولودين مرتين، من آهوكا وُلِدَ أُغراسينا وديفَكا؛ ومن ديفَكا وُلِدَت بناتٌ بطلاتٌ، في فضلهنّ كأنهنّ شبيهاتٌ بالآلهة.

Verse 64

देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः / तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ

وكذلك وُلِدَ ديفَوان، وأوباديفا، وسوديفا، وديفَراكشِتا. وكانت لهم سبعُ أخوات؛ فزوّجَ فاسوديفا أولئك الأخوات.

Verse 65

वृकदेवोपदेवा च तथान्या देवरक्षिता / श्रीदेवा शान्तिदेवा च सहदेवा सहदेवा च सुव्रता / देवकी चापि तासां तु वरिष्ठाभूत् सुमध्यमा

فِرْكاديفوباديفي، وأخرى تُدعى ديفَراكشِتا؛ وشري ديفا، وشانتي ديفا، وسهاديفا، ومرةً أخرى سهاديفا، وسوفرَتا. ومن بينهنّ كانت ديفَكي—ذات الخصر الجميل—هي الأرفع منزلةً.

Verse 66

अग्रसेनस्य पुत्रो ऽभून्न्यग्रोधः कंस एव च / सुभूमी राष्ट्रपालश्च तुष्टिमाञ्छङ्कुरेव च

وكان لأغراسينا أبناءٌ: نْيَغْرودها، وكَمْسا أيضًا؛ وكذلك سوبهوْمِي، وراشْتْرَبالا، وتُشْتِيمان، وتشَنْكو.

Verse 67

भजमानादबूत् पुत्रः प्रख्यातो ऽसौ विदूरथः / तस्य शूरः शमिस्तस्मात् प्रतिक्षत्रस्ततो ऽभवत्

ومن بَهَجامانا وُلِدَ ابنٌ مشهور يُدعى فيدورَثا. ومنه جاء شُورا؛ ومن شُورا جاء شَمي؛ ومن شَمي بعد ذلك وُلِدَ برَتيكشَترا.

Verse 68

स्वयंभोजस्ततस्तस्माद् हृदिकः शत्रुतापनः / कृतवर्माथ तत्पुत्रो देवरस्तत्सुतः स्मृतः / स शूरस्तत्सुतो धीमान् वसुदेवो ऽथ तत्सुतः

من سْفَيَمْبُهوجا وُلِدَ هْرِدِكَ، مُحْرِقُ الأعداء. ومنه وُلِدَ كْرِتَفَرْمَا؛ ويُذْكَرُ ابنه باسم دِيفَرَا. وكان ابنُ دِيفَرَا هو شُورَا الشجاعُ الحكيم، ومن شُورَا وُلِدَ فَسُودِيفَا—ثم وُلِدَ له ابنٌ بعد ذلك.

Verse 69

वसुदेवावन्महाबाहुर्वासुदेवो जगद्गुरुः / बभूव देवकीपुत्रो देवैरभ्यर्थितो हरिः

ذلك هَرِيُّ عظيمُ الساعدين—فاسوديفا، مُعَلِّمُ العالم—صار ابنَ دِيفَكِي، متجسِّداً في سلالة فَسُودِيفَا، بعد أن تضرّع إليه الآلهة بإلحاحٍ صادق.

Verse 70

रोहिणी च महाभागा वसुदेवस्य शोभना / असूत पत्नी संकर्षं रामं ज्येष्ठं हलायुधम्

روهِني، الزوجةُ الميمونةُ المشرقةُ لفَسُودِيفَا، ولدت سَنْكَرْشَنَة—راما الأكبر، حاملَ سلاحِ المحراث.

Verse 71

स एव परमात्मासौ वासुदेवो जगन्मयः / हलायुधः स्वयं साक्षाच्छेषः संकर्षणः प्रभुः

هو وحده البَرَماتْمَن—فاسوديفا الساري في الكون كلّه. هو حاملُ سلاحِ المحراث؛ بل هو شِيشا نفسُه، سَنْكَرْشَنَةُ الرَّبُّ السيِّد، المتجلّي مباشرةً.

Verse 72

भृगुशापच्छलेनैव मानयन् मानुषीं तनुम् / बभूत तस्यां देवक्यां रोहिण्यामपि माधवः

وبحُجّةِ لَعنةِ بْهْرِغو، مُكْرِماً اتّخاذَ الجسدِ الإنساني، تجلّى مَادْهَفَا هناك—في دِيفَكِي وكذلك في روهِني أيضاً.

Verse 73

उमादेहसमुद्भूता योगनिद्रा च कौशीकी / नियोगाद् वासुदेवस्य यशोदातनया ह्यभूत्

وُلِدَتْ من جسدِ أُما تلكَ النَّومةُ اليوغيّةُ—كوشيكي—وبأمرِ فاسوديفا صارتْ حقًّا ابنةَ يَشودا.

Verse 74

ये चान्ये वसुदेवस्य वासुदेवाग्रजाः सुताः / प्रागेव कंसस्तान् सर्वान् जघान मुनिपुङ्गवाः

وأمّا سائرُ أبناءِ فاسوديفا، الذين كانوا إخوةً أكبرَ لفاسوديفا (كريشنا)، فقد كانَ كَمْسَا قد قتلَهم جميعًا من قبلُ، يا أفضلَ الحكماءِ.

Verse 75

सुषेणश्च तथोदायी भद्रसेनो महाबलः / ऋजुदासो भद्रदासः कीर्तिमानपि पूर्वजः

وكان منهم سوشينا، وكذلك أودايي؛ وبهادراسينا عظيمُ القوّة؛ وṚjudāsa؛ وبهادرداسا؛ وكذلك كيرتيمان ذو الصيت منذ القدم.

Verse 76

हतेष्वेतेषु सर्वेषु रोहिणी वसुदेवतः / असूत रामं लोकेशं बलभद्रं हलायुधम्

فلما قُتِلَ أولئك جميعًا، ولدتْ روهِني من فاسوديفا راما—سيّدَ العوالم—بالابهادرا، حاملَ سلاحِ المحراث.

Verse 77

जाते ऽथ रामे देवानामादिमात्मानमच्युतम् / असूत देवकी कृष्णं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम्

ثم بعد أن وُلِدَ راما، ولدتْ ديفكي كريشنا—أَچْيُوتا، الذاتَ الأولى للآلهة—وصدرُه موسومٌ بعلامةِ شريفاتسا.

Verse 78

रेवती नाम रामस्य भार्यासीत् सुगुणान्विता / तस्यामुत्पादयामास पुत्रौ द्वौ निशठोल्मुकौ

كانت زوجةُ راما تُدعى ريفَتي، متحلّيةً بأسمى الفضائل. ومنها أنجب ابنين: نيشَطَه وأولموكَ.

Verse 79

षोडशस्त्रीसहस्त्राणि कृष्णस्याक्लिष्टकर्मणः / बभूवुरात्मजास्तासु शतशो ऽथ सहस्त्रशः

كان كṛṣṇa—الذي أفعاله يسيرة لا تشوبها كدورة—له ستةَ عشرَ ألفَ زوجة. ومنهن وُلد له أبناءٌ كثيرون، مئاتٍ بل آلافًا.

Verse 80

चारुदेष्णः सुचारुश्च चारुवेषो यशोधरः / चारुश्रवाश्चारुयशाः प्रद्युम्नः शङ्ख एव च

«(ومنهم) تشاروديشنا؛ وسوتشارو، الأشدُّ بهاءً؛ وتشاروفيشا، جميلُ الهيئة واللباس؛ ويشودَهَرا، حاملُ المجد؛ وتشاروشرافاس، طيّبُ الذِّكر؛ وتشارويشَس، بديعُ الشهرة؛ وبراديومنَ؛ وكذلك شانخَ.»

Verse 81

रुक्मिण्य वासुदेवस्यां महाबलपराक्रमाः / विशिष्टाः सर्वपुत्राणां संबभूवुरिम् सुताः

ومن رُكمِني وفاسوديفا وُلد هؤلاء الأبناء، متميّزين بين جميع أولاده، ذوي قوةٍ عظيمة وبأسٍ بطوليّ.

Verse 82

तान् दृष्ट्वा तनयान् वीरान् रौक्मिणेयाञ्जनार्दनम् / जाम्बवत्यब्रवीत् कृष्णं भार्या तस्य शुचिस्मिता

فلما رأتْ أولئك الأبناءَ الأبطال—ابنَ رُكمِني وجاناردانا—تكلّمت جامبَفَتي، زوجتُه ذاتُ الابتسامة الطاهرة، إلى كṛṣṇa.

Verse 83

मम त्वं पुण्डरीकाक्ष विशिष्टं गुणवत्तमम् / सुरेशसदृशं पुत्रं देहि दानवसूदन

يا ربَّ العيونِ كاللوتس، يا قاتلَ الدانَفَة—هَبْ لي ابنًا: فريدًا، أسمى في الفضائل، ومماثلًا لملكِ الآلهة.

Verse 84

जात्बवत्या वचः श्रुत्वा जगन्नाथः स्वयं हरिः / समारेभे तपः कर्तुं तपोनिधिररिन्दमः

فلما سمعَ جَاتْبَفَتِي كلامَها، بدأ جَگَنّاث—هَرِي نفسُه—يمارسُ الزهدَ والتقشّف؛ ذلك الكنزُ من التَّبَس، قاهرُ الأعداء، عزمَ على أداءِ التوبةِ والنسك.

Verse 85

तच्छृणुध्वं मुनिश्रेष्ठा यथासौ देवकीसुतः / दृष्ट्वा लेभे सुतं रुद्रं तप्त्वा तीव्रं महत् तपः

اسمعوا هذا يا خِيارَ الحكماء: كيف إنَّ ابنَ ديفَكِي، بعدما أجرى تَبَسًا شديدًا عظيمًا، أبصرَ رُدْرَةَ ونالَه ابنًا.