
本章描绘一群博学的婆罗门聚会,专注于吠陀义理的阐释、祭仪之论与辩难,却因学识之傲而失其恭敬。圣者杜尔婆娑(Durvāsā)来求指点,欲寻一处建立湿婆之居所(śambhor āyatana/prāsāda),众人沉溺争辩而不作回应。杜尔婆娑洞见其傲慢,遂以诫谕之意降下诅咒,指出三种“醉”——醉于知识、醉于财富、醉于门第——并预言由此将生长久的社会纷争。 年长婆罗门苏施罗(Suśīla)追随圣者,诚心致歉,并献地以建庙。杜尔婆娑允纳,行诸吉祥仪轨,依正法建成湿婆圣所。然而其余婆罗门因苏施罗擅自施地而愤怒,遂将其排斥,并诋毁寺庙工程,称其在名声与名号上皆“不圆满”,并以“杜赫施罗”(Duḥśīla)相系。尽管蒙受污名,故事终以圣所显名作结:仅凭瞻礼(darśana)即可除罪;若于白月第八日(Śuklāṣṭamī)以观想之心见中央林伽,则据说不堕地狱诸界。本章以谦卑与补过对照派系之骄矜,并肯定建庙与林伽瞻礼的仪轨—神学威力。
Verse 2
। सूत उवाच । अथापश्यत्स विप्राणां वृन्दं वृन्दारकोपमम् । संनिविष्टं धरापृष्ठे लीलाभाजि द्विजोत्तमाः । एके वेदविदस्तत्र वेदव्याख्यानतत्पराः । परस्परं सुसंक्रुद्धा विवदंति जिगीषवः
苏多说道:随后他看见无数婆罗门,宛如诸天之众,坐于大地之上,在那神圣的嬉游之处。有的通晓吠陀,专心阐释经义,却彼此激昂争辩,相互论战,各自渴望胜出。
Verse 3
यज्ञविद्याविदोऽन्येऽपि यज्ञाख्यानपरायणाः । तत्र विप्राः प्रदृश्यंते शतशो ब्रह्मवादिनः
另有一些人也通晓祭祀之学,专注于诸般祭仪(yajña)的传说与阐释。在那里,可见数以百计的婆罗门——宣说梵(Brahman)之理的师者。
Verse 4
अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः । प्रवदंति च संदेहान्वृन्दानामग्रतः स्थिताः
另有一些婆罗门,猛如虎者,精通诸吠陀支分(Vedāṅga),立于众圈之前,坦然陈述并讨论自身的疑惑与问题。
Verse 5
वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः । नादयंतो दिशां चक्रं तत्र सम्यग्द्विजोत्तमाः
另有一些——卓越的再生者——全心投入吠陀诵习,以高亢的“tāra”之声遍处吟诵,使四方八隅的方向之轮在彼处回响。
Verse 6
अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः । पप्रच्छुर्जहसुश्चान्ये ज्ञात्वा मार्गप्रवर्तिनम्
另有一些人被好奇心攫住,在崎岖不平的小径间往来穿行;有人发问,有人含笑,因为他们已认出那位引路之人。
Verse 7
स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः । संदेहान्स्मृतिजानन्ये पृच्छंति च परस्परम्
有些人专心阐释《忆传》(Smṛti),另一些人诵读《闻传》(Śruti);通晓《忆传》者彼此询问,讨论心中的疑惑。
Verse 8
कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः । वृद्धानां पुरतस्तत्र सभामध्ये व्यवस्थिताः
同样,另一些最尊胜的婆罗门端坐于会众中央、在长老之前,于彼处诵读并赞颂《往世书》(Purāṇa)。
Verse 9
अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । अभिवाद्य ततः प्राह सादरं विनयान्वितः
于是那位牟尼见到那些坚守誓戒的婆罗门,便恭敬致礼,继而以敬意与谦逊开口说道。
Verse 10
मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति । कर्तुं ब्राह्मणशार्दूलास्तस्मात्स्थानं प्रदर्श्यताम्
我心中已生起为商布(Śambhu)建立圣所的决意;因此,噢如虎般的婆罗门啊,请为我指示那合宜之地。
Verse 11
तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम् । विधायाराधयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम्
为你们,我将建造一座最胜的商布(Śambhu)神殿——诸神之神;并将礼拜那位以公牛为旗帜的主宰。
Verse 12
स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः । न तेषामुत्तरं लेभे शुभं वा यदि वाशुभम्
他虽不知疲倦地一再如此言说,却未从他们那里得到任何答复——既非吉祥,亦非不吉。
Verse 13
ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान् । शशाप तारशब्देन यथा शृण्वंति कृत्स्नशः
随后,那位圣仙心为忿怒所覆,诅咒诸位卓越的二次生者;他以尖锐的“塔罗(tāra)”之声宣出,使众人皆得清楚听闻。
Verse 14
दुर्वासा उवाच । विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनोद्भवः । एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः
杜尔婆娑说道:“学识之傲、财富之傲,第三是出自高贵族裔之傲——这些正是使傲慢者染污的醉狂;而同样这些,却能成为真正善人自制的戒律与约束。”
Verse 15
तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः । यतस्ततोऽन्वयेऽप्येवं भविष्यति मदान्विताः
“你们之中若有人唯独安住于这些傲慢——无论走到哪里,甚至在其家族血脉、子孙之中,也将如此再起:他们都将带着傲慢的印记。”
Verse 16
सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह । भविष्यंति पुरे ह्यस्मिन्किं पुनर्बांधवादयः
“在此城中,甚至父亲与儿子也将常常失却和睦善意;更何况其他亲族等人呢?”
Verse 17
एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम् । अपमानं परं प्राप्य ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः
说罢,那位最尊贵的婆罗门立刻退去。那位最上等的两次生者,遭婆罗门众极重侮辱之后,亦离去而行。
Verse 18
अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः । सुशील इति विख्यातो वेदवेदांगपारगः
其时,在众人之中有一位婆罗门,年迈而睿智,名为苏希罗(Suśīla),通达诸吠陀及吠陀支分。
Verse 19
स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम् । सत्वरं प्रययौ पृष्ठे तिष्ठ तिष्ठेति च ब्रुवन्
他见那位牟尼因受辱而愤怒离去,便急忙从后追赶,高声呼唤:“且止,且止!”
Verse 20
अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः । प्रोवाच क्षम्यतां विप्र विप्राणां वचनान्मम
随后他追上已走远的牟尼,俯首顶礼而说道:“婆罗门啊,愿你宽恕;只因我等婆罗门所说之言。”
Verse 21
एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव । नोत्तरं तेन संदत्तं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्
“这些人虽具自诵研习(svādhyāya)之功,却未曾聆听你的言语,也未给你任何答复。我所言皆为真实。”
Verse 22
तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव । अस्मिन्स्थाने द्विजश्रेष्ठ प्रासादं कर्तुमर्हसि
因此,我将此地赐予你,为建造商布(Śambhu)之神殿楼阁之用。噢,最胜的再生者啊,你应当就在此处建立一座圣殿(prāsāda)。
Verse 23
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः । क्षितिदानोद्भवां चक्रे स्वस्ति ब्राह्मणसत्तमाः । प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः
听闻此言,杜尔瓦萨(Durvāsā)欢喜充满,宣说由施地之德所生的吉祥祝福。随后,这位最上婆罗门遵守其言,后来建成了圣殿(prāsāda)。
Verse 24
अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा । देवतायतनार्थाय दत्ता तस्मै तपस्विने
随后,那些婆罗门得知:苏希拉(Suśīla)已将土地赐给那位苦行者,为建造供奉神明的圣所之用,心中便起了波澜。
Verse 25
सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः
那些再生的婆罗门尽皆怒火炽盛,转而与苏希拉(Suśīla)为敌。
Verse 26
ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना । वयं तस्मै त्वया दत्ता प्रासादार्थं वसुन्धरा
于是他们上前说道:“我们被那恶人所诅咒;而你又将此地赐给他,为建造圣殿(prāsāda)之用。”
Verse 27
तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि । सुशीलोऽपि हि दुःशीलो नाम्ना संकीर्त्यसे बुधैः
因此,你也将被逐出我们的共同体之外。纵然名为“苏希罗”(Suśīla),智者亦将称你为“杜希罗”(Duḥśīla)。
Verse 28
एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् । नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि
此苦行者亦为恶人——那建造湿婆神庙者。于他而言,终无成就,纵经百年亦然。
Verse 29
तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः । ततः संपश्यतां चास्य कीर्तिर्नास्य तु दुर्मतेः
同样,在世间,人们歌颂能成就真实名望者;然而纵使众目共睹,此心术不正之人亦无长久声名。
Verse 30
एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति । प्रासादो नाममात्रेण न संपूर्णः कदाचन
因汝之名,此处确将被称为“杜希罗”(Duḥśīla)。而此殿宇将徒有其名为殿,永不得圆满完工。
Verse 31
यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः । मदैस्त्रिभिः समायुक्ताः सर्वान्वयसमन्विताः
正因他使我等婆罗门失却友善与和睦;纵然我们具足高贵族系,并兼具三种傲慢——故此后果将随之而来。
Verse 32
तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक् । तप्तं तप्तं तपो येन संप्रयास्यति संक्षयम्
因此,这个罪人也将成为承受忿怒之报者;而他一再修行的苦行(tapas),终将归于毁坏,化为乌有。
Verse 33
एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः । दुःशीलं संपरित्यज्य प्रविष्टाः स्वपुरे ततः
说罢,那些婆罗门——因愤怒而双目赤红——舍弃了杜赫希拉,随后进入了他们自己的城中。
Verse 34
दुःशीलोऽपि बहिश्चक्रे गृहं तस्य पुरस्य च । देवशर्मा यथापूर्वं संत्यक्तः पुरवासिभिः
尽管杜赫希拉另有作为,德瓦沙尔玛的住处仍被置于城外;而德瓦沙尔玛也如从前一般,依旧被城中居民所弃。
Verse 35
तस्यान्वयेऽपि ये जातास्ते बाह्याः संप्रकीर्तिताः । बाह्याः क्रियासु सर्वासु सर्वेषां पुरवासिनाम्
即便是生于他族系之人,也被宣告为“外人”;在一切仪式与惯常之行中,城中众人都把他们当作在共同体之外。
Verse 36
सूत उवाच । एवं तेषु द्विजेंद्रेषु शापं दत्त्वा गतेषु च । दुर्वासाः प्राह दुःशीलं कोपसंरक्तलो चनः
苏多说道:当那些最尊胜的婆罗门如此降下诅咒而离去之后,杜尔瓦萨——双目因怒而赤红——便对杜赫希拉开口。
Verse 37
मम सिद्धिं गता मंत्राः समर्थाः शत्रुसंक्षये । आथर्वणास्तथा चान्ये वेदत्रयसमुद्भवाः
咒语因我而得成就;它们能摧毁敌人——无论是阿达婆吠陀的咒语,还是源自三吠陀的其他咒语。
Verse 38
तस्मादेतत्पुरं कृत्स्नं पशुपक्षि समन्वितम् । नाशमद्य नयिष्यामि यथा शत्रोर्हि दुष्टकः
因此,今日我将毁灭整座城市——连同其中的飞禽走兽——就像摧毁邪恶的敌人一样。
Verse 39
दुःशील उवाच । नैतद्युक्तं नरश्रेष्ठ तव कर्तुं कथंचन । ब्राह्मणानां कृते कर्म ब्राह्मणस्य विशेषतः
杜希拉(Duḥśīla)说道:‘无论如何,你这样做是不妥的,人中之杰啊——这是因婆罗门而起的行为,且特别影响到一位婆罗门。’
Verse 40
निघ्नंतो वा शपंतो वा वदंतो वापि निष्ठुरम् । पूजनीयाः सदा विप्रा दिव्यांल्लोकानभीप्सुभिः
无论他们是殴打、诅咒,还是言语刻薄,寻求神圣世界的人都应始终尊敬婆罗门。
Verse 41
ब्राह्मणैर्निर्जितैर्मेने य आत्मानं जयान्वितम् । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते
若人虽被婆罗门制服,却仍自以为胜利,他将在塔米斯拉(Tāmisra)等可怕的地狱中受煎熬。
Verse 42
आत्मनश्च पराभूतिं तस्माद्विप्रात्सहेत वै । य इच्छेद्वसतिं स्वर्गे शाश्वतीं द्विजसत्तम
因此,婆罗门中最优秀者啊,如果一个人渴望在天堂获得永恒的居所,他就应该忍受婆罗门给予的屈辱。
Verse 43
एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः । मंत्रास्ते तत्कथं नाशं त्वमेतेषां करिष्यसि
在这些最重要的婆罗门的神圣领域里,那些咒语已经获得了功效;那么,你将如何毁灭这一切呢?
Verse 44
ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः
对于杀害婆罗门者、饮酒者、偷盗者以及背信弃义者,义人已规定了赎罪的方法;但对于忘恩负义之人,没有任何赎罪之法。
Verse 45
तस्मात्कोपो न कर्तव्यः क्षेत्रे चात्र व्यवस्थितैः । क्षमां कुरु मुनिश्रेष्ठ कृपां कृत्वा ममोपरि
因此,居住在这片神圣领域的人不应表现出愤怒。圣人中最优秀者啊,请宽恕我——对我施以慈悲吧。
Verse 46
सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय तत्र कृत्वावसत्तपः । प्राप्तश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि
苏塔说:‘他同意了,说道“就这样吧”,并在那里定居下来,进行了苦行。他获得了最高的精神成就——即使是神灵也难以获得的成就。’
Verse 47
दुःशीलाख्यः क्षितौ सोऽपि प्रासादः ख्याति मागतः । यस्य संदर्शनादेव नरः पापात्प्रमुच्यते
世间那座名为“Duḥśīla”的圣殿亦声名远播——仅以瞻礼一见,世人便得解脱诸罪。
Verse 48
तस्य मध्यगतं लिंगं शुक्लाष्टम्यां सदा नरः । यः पश्यति क्षणं ध्यात्वा नरकं स न पश्यति
其中央所安立的林伽——凡于白半月第八日(Śuklāṣṭamī)以正念观想,哪怕片刻得见者,便不再见地狱。