Adhyaya 96
Chương này là cuộc đối thoại thần học theo lối vấn–đáp giữa Devī và Īśvara. Trước hết, Īśvara xác định Ratīśvara ở phía bắc của Kāmeśvara bằng các mốc phương hướng và khoảng cách, rồi nêu công đức: chỉ cần chiêm bái (darśana) và thờ phụng cũng có thể tiêu trừ ác nghiệp của bảy đời và ngăn sự đổ vỡ trong gia đạo. Devī hỏi về nguồn gốc thánh địa và vì sao có danh xưng “Ratīśvara”. Īśvara kể truyền tích: sau khi Kāma (Manasija) bị Tripurāri (Śiva) thiêu đốt, Ratī đã tu khổ hạnh lâu dài tại nơi ấy, đứng trên đầu ngón tay cái suốt thời gian mênh mông, cho đến khi một liṅga Māheśvara trồi lên từ lòng đất. Một tiếng nói vô hình dạy Ratī thờ liṅga và hứa cho nàng đoàn tụ với Kāma. Ratī phụng thờ chí thành; Kāma được phục hồi, và liṅga ấy được biết đến như Kāmeśvara. Ratī cũng tuyên thuyết công đức phổ quát: người đời sau thờ phụng sẽ được thành tựu điều mong cầu và đạt cát tường nhờ ân lực của liṅga. Cuối chương ghi phép thời lịch: lễ bái vào ngày mười ba nửa tháng sáng của tháng Caitra được nói là đem lại cát tường và viên mãn dục nguyện, theo lối phalāśruti trung tính.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततोगच्छेन्महादेवि कामेश्वरमिति स्मृतम् । तस्यैवोत्तरदिग्भागे धनुषां त्रितये स्थितम् । रतीश्वरमिति ख्यातं त्रेतायां तत्सुरे श्वरि
Īśvara phán: “Rồi sau đó, ô Đại Nữ Thần, hãy đến thánh điện được gọi là Kāmeśvara. Ở phía bắc của nơi ấy, cách ba tầm cung, có vị thần nổi danh là Ratīśvara—được tôn xưng như vậy từ thời Tretā Yuga, ô Nữ Vương của chư thiên.”
Verse 2
यस्मिन्दृष्टे मनुष्याणां पूजिते तु वरानने । नश्येच्च सप्तजन्माघं गृहभंगश्च नो भवेत्
Ôi Nữ Thần dung nhan mỹ lệ! Chỉ cần được chiêm bái nơi ấy—nhất là khi lễ bái phụng thờ—tội lỗi của con người trong bảy đời đều tiêu tan, và gia đạo không gặp cảnh suy vong.
Verse 3
देव्युवाच । केनायं स्थापितो देव कस्मात्प्रोक्तो रतीश्वरः । दर्शनेनास्य किं श्रेयः सर्वं विस्तरतो वद
Nữ Thần thưa: “Bạch Chúa Tể, ai đã thiết lập nơi này? Vì sao Ngài được gọi là Ratīśvara? Việc được darśana Ngài đem lại phúc lợi gì? Xin hãy nói rõ mọi điều.”
Verse 4
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । रतिर्नामाभवत्साध्वी कामपत्नी यशस्विनी
Īśvara đáp: “Hãy lắng nghe, hỡi Nữ Thần; ta sẽ kể một câu chuyện diệt trừ tội lỗi. Có một người phụ nữ hiền đức tên là Rati, người vợ lẫy lừng của Kāma.”
Verse 5
दग्धे मनसिजे पूर्वं देवेन त्रिपुरारिणा । तदर्थाय तपस्तेपे तस्मिन्देशे रतिः किल
Thuở xưa, khi Manasija (Kāma) bị thần Tripurāri (Śiva) thiêu đốt, Rati quả thật đã tu khổ hạnh ngay tại miền ấy, vì mục đích đó (cầu cho chàng được phục hồi).
Verse 6
अंगुष्ठाग्रेण तिष्ठन्त्या यावद्युगचतुष्टयम् । आराधितो महादेवः शांतेन मनसा प्रिये
Hỡi người yêu dấu, đứng trên đầu ngón tay cái suốt bốn yuga, với tâm an tịnh, nàng đã phụng thờ Mahādeva.
Verse 7
कस्मिंश्चिदथ काले तु निर्भिद्य धरणीतलम् । तदग्रतः समुत्तस्थौ लिगं माहेश्वरं प्रिये
Vào một thời điểm nào đó, xuyên qua mặt đất, một Liṅga của Maheśvara bỗng vươn lên trước mặt nàng, hỡi người yêu dấu.
Verse 8
एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । आह्लादयंती सहसा तस्याश्चित्तं वरानने
Ngay khoảnh khắc ấy, một tiếng nói vô hình cất lên, bất chợt làm lòng nàng hoan hỷ, hỡi người có dung nhan mỹ lệ.
Verse 9
यस्मान्माहेश्वरं लिंगं त्वद्भक्त्या सहसोत्थितम् । पूजयेस्तन्महाभागे ततः कांतमवाप्स्यसि
Vì Liṅga Maheśvara này đã tức khắc hiện khởi nhờ sức mạnh lòng sùng kính của nàng, hỡi người phúc đức—hãy thờ phụng Liṅga ấy; rồi nàng sẽ đạt được người yêu dấu.
Verse 10
एतच्छुत्वा तु सा साध्वी देवदूतस्य भाषितम् । तल्लिंगं पूजयामास स भक्त्या परमया युता
Nghe lời của vị sứ giả thần linh, người phụ nữ hiền đức ấy liền thờ phụng Liṅga đó, trọn vẹn với lòng sùng kính tối thượng.
Verse 11
ततः कामः समुत्तस्थौ सुप्तोत्थित इव प्रिये । ततः प्रभृति तल्लिंगं कामेश्वरमिति श्रुतम्
Rồi Kāma lại trỗi dậy, như kẻ vừa tỉnh giấc, hỡi người yêu dấu. Từ đó về sau, Liṅga ấy được tôn xưng là “Kāmeśvara”.
Verse 12
ततः सा कामदयिता वाक्यमेतदुवाच ह । प्रहृष्टा कामदेवाप्त्या पुरतः पुष्पधन्वनः
Bấy giờ, người ái thê của Kāma cất lời như vầy; nàng hân hoan vì đã được gặp lại Kāmadeva, trong khi Puṣpadhanvan (Kāma, “người có cây cung bằng hoa”) đứng trước mặt nàng.
Verse 13
पूजयिष्यंति ये चान्ये लिंगमेतत्समाहिताः । एवं ते वांछितां सिद्धिं भूयो यास्यंति सद्गतिम्
Và cả những người khác nữa—ai với tâm chuyên nhất mà thờ phụng Liṅga này—thì như vậy sẽ đạt được thành tựu như ý, lại còn tiến đến con đường thiện lành (định mệnh phúc lành).
Verse 14
मनोऽभीष्टं तथा सर्वं यद्यपि स्यात्सदुर्ल्लभम् । तत्प्राप्स्यंति न संदेहो लिंगस्यास्य प्रसादतः
Bất cứ điều gì lòng người ước nguyện—dẫu có khó được đến tột bậc—cũng sẽ đạt được, không chút nghi ngờ, nhờ ân phúc của Liṅga này.
Verse 15
एवमुक्त्वा गता साध्वी रतिः कामेन संयुता । स्वस्थाने पूर्णकामा सा प्रहृष्टेनांतरात्मना
Nói xong, nàng Rati hiền đức ra đi, lại được sum họp cùng Kāma. Về đến nơi ở của mình, nàng mãn nguyện trọn vẹn, nội tâm tràn đầy hoan hỷ.
Verse 16
एनं चैत्रत्रयोदश्यां शुक्लायां यः समर्चति । सकामवद्भवेन्नृणां श्रुतं सौभाग्यदायकम्
Ai thờ phụng Ngài vào ngày mười ba của nửa tháng sáng (trăng lớn) trong tháng Caitra thì sẽ trở thành người được toại nguyện; người ta truyền rằng đó là đấng ban phúc lành và may mắn cho nhân gian.
Verse 96
हृति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षण्णवतितमोऽध्यायः
Tại đây kết thúc chương thứ chín mươi sáu, mang tên “Sự mô tả về đại uy đức của Kāmeśvara”, thuộc Prabhāsa Khaṇḍa—trong Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, trong Ekādaśa-Rudra Māhātmya—của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, bản Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn kệ tụng.