Adhyaya 297

Verse 1

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ संसारार्णवतारक । सविस्तरं तु मे ब्रूहि ऋषितोयामहोदयम्

Devī thưa: Ôi Thần của các thần, Chúa tể vũ trụ, Đấng cứu độ đưa muôn loài vượt qua biển cả luân hồi—xin Ngài hãy nói cho con tường tận về sự hiển lộ vinh quang và đại uy lực của Ṛṣitoyā.

Verse 2

ऋषितोयेति तन्नाम कथं ख्यातं धरातले । कथं सा पुनरायाता देवदारुवने शुभे

Danh xưng “Ṛṣitoyā” đã được biết đến trên cõi đất này như thế nào? Và làm sao nàng lại trở về khu rừng Devadāru cát tường ấy một lần nữa?

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि सावधाना वचो मम । माहात्म्यमृषितोयायाः सर्वपातकनाशनम्

Īśvara phán: Hãy lắng nghe, hỡi Devī; ta sẽ giảng nói—hãy chú tâm vào lời ta—về đại công đức của Ṛṣitoyā, đấng tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 4

देवदारुवने पुण्य ऋषयस्तपसा युताः । निवसंति वरारोहे शतशोथ सहस्रशः

Trong khu rừng Devadāru linh thiêng, các bậc hiền triết đầy đủ khổ hạnh cư ngụ, hỡi người đẹp thắt lưng—hàng trăm, và quả thật hàng ngàn vị.

Verse 6

ते सर्वे चिंतयामासुः समेत्य च परस्परम् । सरस्वती महापुण्या शिरस्याधाय वाडवम्

Tất cả đều tụ hội lại, cùng nhau bàn luận. Nữ thần Sarasvatī vô cùng thánh thiện, đội ngọn lửa Vāḍava trên đỉnh đầu—điều ấy khiến họ bận lòng suy nghĩ.

Verse 7

प्रभासं चिरकालेन क्षेत्रं चैव गमिष्यति । वापीकूपतडागादि मुक्त्वा सागरगामिनीम्

Theo thời gian, nàng cũng sẽ đến Prabhāsa Kṣetra—rời bỏ giếng, giếng bậc, ao hồ và những nơi tương tự—trở thành dòng sông chảy về biển cả.

Verse 8

नाह्लादं कुरुते चेतः स्नानदानजपेषु च । ब्रह्माणं प्रार्थयिष्यामो गत्वा ब्रह्मनिकेतनम्

Tâm trí chúng ta nay chẳng còn hoan hỷ trong việc tắm gội, bố thí hay trì tụng nữa. Hãy đến chính nơi cư ngụ của Brahmā và cầu khẩn Ngài chỉ dạy.

Verse 9

ईश्वर उवाच । एवं निमन्त्र्य ते सर्वे ऋषयस्तपसोज्ज्वलाः । गतास्ते ब्रह्मलोकं तु द्रष्टुं देवं पितामहम् । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

Īśvara phán: Thế rồi, sau khi cùng nhau bàn định, tất cả các bậc hiền triết rực sáng bởi khổ hạnh đã đến Brahmaloka để chiêm bái Đấng Thần linh Tổ Phụ. Tại đó, họ tán dương Brahmā—Đấng sinh từ hoa sen—bằng muôn vàn thánh ca.

Verse 10

ऋषय ऊचुः । नमः प्रणवरूपाय विश्व कर्त्रे नमोनमः । तथा विश्वस्य रक्षित्रे नमोऽस्तु परमात्मने

Các hiền triết thưa rằng: Kính lễ Ngài, Đấng chính là hình thể của Praṇava (Oṃ); kính lễ, kính lễ muôn lần, Đấng tạo tác vũ trụ. Cũng vậy, kính lễ Đấng hộ trì thế gian—kính lễ Chân Ngã Tối Thượng.

Verse 11

तथा तस्यैव संहर्त्रे नमो ब्रह्मस्वरूपिणे । पितामह नमस्तुभ्यं सुरज्येष्ठ नमोऽस्तु ते

Cũng vậy, xin đảnh lễ Đấng thu nhiếp chính vũ trụ ấy—đảnh lễ Đấng có bản tánh là Phạm (Brahman). Ôi Pitāmaha, con cúi đầu kính lễ Ngài; ôi bậc trưởng thượng trong hàng chư thiên, nguyện lời đảnh lễ dâng lên Ngài.

Verse 12

चतुर्वक्त्र नमस्तुभ्यं पद्मयोने नमोऽस्तु ते । विरंचये नमस्तुभ्यं विधये वेधसे नमः

Ôi Đấng bốn mặt, xin đảnh lễ Ngài; ôi Đấng sinh từ hoa sen, nguyện lời đảnh lễ dâng lên Ngài. Ôi Virañci, con cúi đầu kính lễ; kính lễ Vidhātṛ, kính lễ Vedhas.

Verse 13

चिदानन्द नमस्तुभ्यं हिरण्यगर्भ ते नमः । हंसवाहन ते नित्यं पद्मासन नमोऽस्तुते

Ôi Đấng là hiện thân của Chân thức và Hỷ lạc, xin đảnh lễ Ngài; ôi Hiraṇyagarbha, xin đảnh lễ Ngài. Ôi Đấng hằng cưỡi thiên nga, ôi Đấng ngự tòa sen—nguyện lời đảnh lễ dâng lên Ngài.

Verse 14

एवं संस्तुवतां तेषामृषीणामूर्ध्वरेतसाम् । उवाच परमप्रीतो ब्रह्मा लोक पितामहः

Khi các bậc hiền triết ấy—những người giữ hạnh thanh tịnh—tán dương Ngài như vậy, thì Brahmā, Pitāmaha của muôn cõi, vô cùng hoan hỷ và cất lời phán.

Verse 15

स्वागतं वै द्विजश्रेष्ठा युष्माकं कृतवानहम् । स्तोत्रेणानेन दिव्येन वृणुध्वं वरमुत्तमम्

Hoan nghênh thay, hỡi bậc tối thắng trong hàng Dvija; sự quang lâm của các ngài đã được ta trân trọng. Nhờ bài thánh tụng nhiệm mầu này, hãy chọn lấy một ân phúc tối thượng.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । अभिषेकाय नो देव नदी पापप्रणाशिनी । विलोक्यते सुरश्रेष्ठ देहि नो वरमुत्तमम्

Các bậc hiền triết thưa rằng: Ôi Thần linh, để làm lễ tắm gội thánh (abhiseka), chúng con cầu xin một dòng sông có năng lực diệt trừ tội lỗi. Ôi bậc tối thượng trong chư thiên, xin ban cho chúng con ân phúc tối cao ấy.

Verse 17

ईश्वर उवाच । इत्युक्तस्तैस्तदा ब्रह्मा मुनिभिस्तपसोज्ज्वलैः । वीक्षांचक्रे तदा सर्वा मूर्तिमत्यश्च निम्नगाः

Īśvara phán: Khi được các vị muni rực sáng bởi khổ hạnh thưa thỉnh như vậy, bấy giờ Phạm Thiên (Brahmā) liền nhìn khắp mọi dòng sông—những dòng nước hữu hình chảy xuôi xuống thấp.

Verse 18

गङ्गा च यमुना चैव तथा देवी सरस्वती । चन्द्रभागा च रेवा च शरयूर्गंडकी तथा

Sông Gaṅgā và sông Yamunā, cùng với nữ thần Sarasvatī; lại có Candrabhāgā, Revā (Narmadā), Śarayū và Gaṇḍakī—tất thảy những dòng sông thiêng ấy đều hiện diện nơi đó.

Verse 19

तापी चैव वरारोहे तथा गोदावरी नदी । कावेरी चन्द्रपुत्री च शिप्रा चर्मण्वती तथा

Lại có sông Tāpī nữa, hỡi người đẹp thắt lưng; cùng sông Godāvarī; rồi Kāverī, Candraputrī, Śiprā và Carmaṇvatī—tất cả đều hiện diện.

Verse 20

सिन्धुश्च वेदिका चैव नदाः सर्वे वरानने । मूर्तिमत्यः स्थिताः सर्वाः पवित्राः पापनाशिनी

Cả sông Sindhu và Vedikā nữa; quả thật, hỡi người đẹp dung nhan, mọi dòng sông đều đứng đó trong hình thể hữu hiện—tất thảy đều thanh tịnh, có năng lực diệt trừ tội lỗi.

Verse 21

दृष्ट्वा पितामहः सर्वा गत्वरा धरणीं प्रति । देवदारुवने रम्ये प्रभासे क्षेत्र उत्तमे । कमण्डलौ कृता दृष्टिर्विविशुस्ताः कमण्डलुम्

Thấy tất cả, Pitāmaha (Phạm Thiên Brahmā) liền hướng tâm về cõi đất. Tại rừng tuyết tùng deodāra mỹ lệ ở Prabhāsa, thánh địa tối thượng, Ngài chăm chú nhìn vào bình nước kamaṇḍalu; và các dòng sông ấy liền nhập vào kamaṇḍalu.

Verse 22

।ब्रह्मोवाच । धृताः सर्वा महापुण्या नद्यो ब्रह्मकमण्डलौ । प्रविष्टाः पृथिवीं यांतु ऋषीणामनुकम्पया

Brahmā phán: “Tất cả những dòng sông đại phước này đều được giữ trong kamaṇḍalu của Brahmā. Đã nhập vào đó rồi, xin hãy đi ra cõi đất, vì lòng thương xót đối với các ṛṣi.”

Verse 23

प्रहिणोमि यद्येकां च ह्यन्या रुष्यति मे द्विजाः । तस्मात्सर्वाः प्रमोक्ष्यामि कमण्डलुकृतालयाः

“Nếu Ta chỉ cho một dòng đi ra, thì các dòng khác sẽ giận Ta, hỡi các bậc nhị sinh. Vì thế Ta sẽ phóng thích tất cả—những dòng đã lấy kamaṇḍalu làm chốn trú.”

Verse 24

ईश्वर उवाच । ततो ब्रह्मा मुमोचाऽथ तत्रस्थाश्च महापगाः । मुक्त्वा ब्रह्मा मुनीन्सर्वान्प्रोवाचेदं पुनःपुनः

Īśvara nói: Bấy giờ Brahmā liền thả họ ra, và các đại hà đang ở đó tuôn chảy. Khi đã làm cho hết thảy các hiền triết an lòng, Brahmā lại nói những lời này, lặp đi lặp lại.

Verse 25

ऋषिभिः प्रार्थ्यमानेन नद्यो मुक्ता मया यतः । तोयरूपा महावेगा अभिषेकाय सत्वराः

“Vì được các ṛṣi khẩn cầu, Ta đã phóng thích các dòng sông này. Mang hình nước, dòng chảy lớn và mau lẹ, họ vội vã hướng đến để làm lễ quán đảnh thánh hiến (abhiṣeka).”

Verse 26

ऋषितोयेति नाम्ना सा भविष्यति धरातले । ऋषीणां वल्लभा देवी सर्वपातकनाशिनी

Trên cõi đất này, nàng sẽ được biết đến với danh xưng “Ṛṣitoyā”. Là dòng sông Nữ Thần được các bậc ṛṣi yêu kính, nàng tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 27

ईश्वर उवाच । एवं देवि समायाता देवदारुवने नदी । ऋषितोयेति विख्याता पवित्रा च वरानने

Īśvara phán: “Như vậy, hỡi Devī, dòng sông đã đến rừng Devadāru. Nàng được tôn xưng là ‘Ṛṣitoyā’, và thật thanh tịnh, hỡi người có dung nhan mỹ lệ.”

Verse 28

तूर्यदुंदुभिनिर्घोषैर्वेदमङ्गलनिःस्वनैः । समुद्रं प्रापिता देवी ऋषिभिर्वेदपारगैः

Giữa tiếng kèn trống vang rền và âm điệu cát tường của thánh tụng Veda, Nữ Thần được các bậc hiền thánh tinh thông Veda long trọng dẫn đưa đến đại dương.

Verse 29

सर्वत्र सुलभा देवी त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा । महोदये महातीर्थे मूलचंडीशसन्निधौ

Nữ Thần vốn dễ được cầu gặp ở khắp nơi; nhưng lại đặc biệt khó đạt được tại ba chốn này—ở Mahodaya, tại đại thánh địa (mahā-tīrtha), và trước sự hiện diện của Mūlacaṇḍīśa.

Verse 30

समुद्रेण समेता तु यत्र सा पूर्ववाहिनी । यत्रर्षितोया लभ्येत तत्र किं मृग्यते परम्

Nơi nàng hòa vào đại dương mà vẫn chảy về phương Đông, nơi có thể thọ nhận Ṛṣitoyā—còn cần tìm kiếm mục đích tối thượng nào hơn thế nữa?

Verse 31

मनुष्यास्ते सदा धन्यास्तत्तोयं तु पिबंति ये । अस्थीनि यत्र लीयंते षण्मासाभ्यन्तरेण तु

Thật phúc thay những người uống dòng nước thiêng ấy; vì tại nơi đó, ngay cả xương cốt cũng được nói là tan rã trong vòng sáu tháng.

Verse 32

प्रातःकाले वहेद्गंगा सायं च यमुना तथा

Buổi sáng, dòng ấy chảy như sông Gaṅgā; và buổi chiều tối, cũng chảy như sông Yamunā.

Verse 33

नदीसहस्रसंयुक्ता मध्याह्ने तु सरस्वती । अपराह्णे वहेद्रेवा सायाह्ने सूर्यपुत्रिका

Giữa trưa, dòng ấy là Sarasvatī, hợp cùng ngàn sông; buổi xế chiều, nó chảy như Revā; và về cuối chiều tối, nó trở thành Sūryaputrikā.

Verse 34

एवं जानन्नरो यस्तु तत्र स्नान विचक्षणः । आचरेद्विधिना श्राद्धं स तस्याः फलभाग्भवेत्

Biết như vậy, người sáng suốt tắm tại đó và cử hành lễ Śrāddha đúng theo nghi thức, sẽ được dự phần trọn vẹn công đức và quả lành của dòng thiêng ấy.

Verse 35

एवं संक्षेपतः प्रोक्तमृषितोयामहोदयम् । सर्वपापहरं नृणां सर्वकामफलप्रदम्

Như vậy, vắn tắt đã nói về sự vĩ đại của Ṛṣitoyā tại Mahodaya—dòng ấy trừ sạch mọi tội lỗi của con người và ban quả lành cho mọi ước nguyện chính đáng.

Verse 85

तेषां निवसतां तत्र बहुकालो गतः प्रिये । पुत्रपौत्रैः प्रवृद्धास्ते दारुकं व्याप्य संस्थिताः

Này người yêu dấu, khi họ cư trú nơi ấy thì thời gian dài đã trôi qua. Họ hưng thịnh với con cháu, lan rộng khắp Dāruka và an cư tại đó.

Verse 297

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋषितोयामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn kệ—thuộc Prabhāsa-khaṇḍa thứ bảy, phần thứ nhất về Māhātmya của Prabhāsa Kṣetra, chương thứ 297, mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Ṛṣitoyā”, đến đây kết thúc.