Adhyaya 224

Verse 1

आनर्तौवाच । श्रुता मया महाभाग श्राद्धार्हा ब्राह्मणाश्च ये । ये च त्याज्यास्तथा पुत्रा बहवश्चैव सुव्रत

Ānartā thưa: “Bạch bậc cao quý, con đã nghe về các Brāhmaṇa xứng đáng thọ nhận lễ Śrāddha, và cả những người cần tránh; cũng vậy, con đã nghe về nhiều loại ‘người con’ (liên hệ đến nghi lễ)—hỡi bậc giữ giới hạnh thù thắng.”

Verse 2

सांप्रतं कथयाऽस्माकं मन्त्रपूर्वश्च यो विधिः । गृहस्थेन सदा कार्यः पितॄणां परितुष्टये

“Nay xin ngài giảng cho chúng con nghi thức được cử hành với thần chú—nghi thức mà người gia chủ phải luôn thực hiện—để làm cho các Pitṛ (tổ tiên) được thỏa mãn trọn vẹn.”

Verse 3

भर्तृयज्ञ उवाच । प्रणम्यामंत्रिता ये च श्राद्रार्थं ब्राह्मणोत्तमाः । आनीय कुतपे काले तान्सर्वान्प्रार्थयेदि दम्

Bhartṛyajña nói: “Sau khi đảnh lễ và thỉnh mời các vị Bà-la-môn tối thượng vì mục đích cử hành lễ Śrāddha, hãy đưa các ngài đến đúng thời kutapa-kāla, rồi cung kính thưa thỉnh tất cả theo cách này.”

Verse 4

आगच्छंतु महाभागा विश्वेदेवा महाबलाः । ये यत्र विहिताः श्राद्धे सावधाना भवंतु ते

“Xin các Viśvedevā đầy đại lực—hỡi các bậc đáng tôn—hãy quang lâm. Và xin mỗi vị, theo chỗ ngồi và phận sự đã được an bài, hãy chuyên tâm tỉnh thức trong lễ Śrāddha.”

Verse 5

एवमभ्यर्च्य तान्सर्वांस्ततः कृत्वा प्रदक्षिणाम् । जानुनी भूतले न्यस्य ततश्चार्घं प्रदापयेत्

“Sau khi phụng thờ tất cả các vị như vậy, rồi đi nhiễu (pradakṣiṇā), hãy quỳ gối chạm đất trong lòng khiêm cung, và kế đó dâng arghya—nước tôn kính.”

Verse 6

मंत्रेणानेन राजेंद्र सपुष्पाक्षतचंदनैः । अर्घमेनं प्रगृह्णंतु मया दत्तं द्विजोत्तमाः । पादप्रक्षालनार्थाय प्रकुर्वंतु मम प्रियम्

“Tâu Đại vương, với thần chú này, cùng hoa, akṣata (hạt gạo nguyên), và đàn hương, xin các bậc nhị sinh tối thượng thọ nhận arghya này do con dâng. Và để rửa chân các ngài, xin hãy làm điều khiến con được hoan hỷ.”

Verse 7

एवमुक्त्वा महीपृष्ठे अनुलिप्ते ततः परम् । साक्षतान्प्रक्षिपेद्दर्भान्विश्वेदेवान्प्रकीर्तयन्

“Nói xong như vậy, trên nền đất đã được sửa soạn và quét bôi thanh tịnh, hãy đặt cỏ darbha cùng akṣata, đồng thời xướng tụng danh hiệu các Viśvedevā.”

Verse 8

अपसव्यं ततः कृत्वा दर्भांस्तिलसमन्वितान् । द्विगुणान्प्रक्षिपेद्भूमौ पितॄनुद्दिश्य चात्मनः

Rồi, sau khi làm tư thế apasavya (dây thiêng chuyển sang bên phải), hãy đặt trên đất cỏ darbha trộn hạt mè, gấp đôi số lượng, và chí tâm hiến dâng cho các Pitṛ của chính mình.

Verse 9

एवं सर्वाः क्रियाः कार्या दैविका सव्यपूर्विकाः । पैतृकाश्चापसव्येन मुक्त्वा नांदीमुखान्पितॄन्

Như vậy, mọi nghi lễ dâng lên chư Thiên phải được cử hành bắt đầu theo hướng savya; còn các nghi lễ dành cho tổ tiên thì làm theo lối apasavya, ngoại trừ các Nāndīmukha Pitṛ.

Verse 10

सर्वे पूर्वामुखाः स्थाप्या युग्माश्च शक्तितो नृप । पितरो मातृपक्षीयाः स्थाप्याश्चोदङ्मुखास्तथा

Tâu Đại vương, mọi chỗ bày đặt (để thỉnh mời) đều nên sắp hướng về phương Đông, và theo khả năng mà bày thành từng cặp. Riêng các Pitṛ thuộc dòng mẹ thì cũng nên đặt hướng về phương Bắc.

Verse 11

एकैकं वा त्रयो वाऽपि स्युरेकैकं वा पृथक्पृथक । पैतृकान्स्थाप्प चक्रेण पितॄणां परितुष्टये

Dù bày từng vị một, hay ba vị cùng một chỗ, hay tách riêng từng vị—cũng nên sắp các Pitṛ bên nội theo vòng tròn, để các Pitṛ được thỏa mãn trọn vẹn.

Verse 12

षष्ठ्या विभक्त्या तु तेषामासनं च प्रदापयेत् । ऋजुभिः साक्षतैर्दर्भैः सोदकैर्दक्षिणांगतः

Dùng công thức ở cách thứ sáu (sở hữu), hãy dâng cho các ngài chỗ ngồi. Với cỏ darbha thẳng, cùng akṣata (gạo nguyên hạt) và nước, hãy tiến hành theo hướng Nam.

Verse 13

विषमौ द्विगुणैर्दर्भैः सतिलैर्वामपार्श्वतः । पाणौ तोयं परिक्षिप्य न दर्भांस्तु कथं चन

Ở phía trái, phải bày theo phép “không đều”, đặt cỏ darbha gấp đôi và kèm hạt mè. Sau khi rảy nước lên lòng bàn tay, tuyệt đối không được đặt hay cầm nắm cỏ darbha sai nghi thức.

Verse 14

यो हस्ते चासनं दद्याच्चेद्दार्भं बुद्धिवर्जितः । पितरो नासने तत्र प्रकुर्वंति निवेशनम्

Nếu người thiếu hiểu biết lại trao “tòa cỏ darbha” vào tay một cách sai phép, thì các Pitṛ (Tổ tiên) sẽ không an vị trên tòa ấy tại đó.

Verse 15

आवाहनं प्रकर्तव्यं विभक्त्या च द्वितीयया । येनागच्छंति ते सर्वे समाहूताः पृथक्पृथक्

Nghi thức thỉnh mời (āvāhana) phải được thực hiện bằng cách dùng cách thứ hai (đối cách). Nhờ vậy, tất cả các vị—được thỉnh riêng từng vị—đều thật sự quang lâm.

Verse 16

अन्यया च विभक्त्या चेत्पितॄनावाहयेत्क्वचित् । नागच्छंति महाभागा यद्यपि स्युर्बुभुक्षिताः

Nhưng nếu dùng một cách khác để thỉnh mời các Pitṛ ở bất cứ đâu, thì các bậc tôn quý ấy sẽ không đến, dẫu họ có đang đói khát (mong phần cúng) đi nữa.

Verse 17

विश्वेदेवास आगत मंत्रेणानेन पार्थिव । तेषामावाहनं कार्यमक्षतैश्च शिरोंऽतिकात्

Tâu Đại vương, với thần chú “Viśvedevāsa āgata”, hãy thỉnh mời các Viśvedevas. Nghi thức thỉnh mời các Ngài phải làm bằng akṣata—gạo nguyên hạt—rải từ trên đỉnh đầu.

Verse 18

उशंतस्त्वेति च तिलैः पितॄनावाहयेत्ततः । आयंतु न इति जपेत्ततः पार्थिवसत्तम

Bấy giờ, với hạt mè và thần chú mở đầu «uśantas tv…», người ta nên thỉnh mời các Pitṛ (Tổ linh). Sau đó, hỡi bậc vương thượng, hãy tụng «āyaṃtu na» — “xin các Ngài đến với chúng con.”

Verse 19

शन्नो देवीति मंत्रेण स्वाहाकारसमन्वितम् । पितॄणामर्घपात्रेषु तथैव च जलं क्षिपेत्

Với thần chú «śanno devī…», kèm lời xướng «svāhā», cũng nên rót nước vào các bình argha dành cho các Pitṛ.

Verse 20

यवोऽसि यवयास्मद्द्वेत्यक्षतांस्तत्र निक्षिपेत् । चंदनं गंधपुष्पाणि धूपं दद्याद्यथाक्रमम् । सपवित्रेषु हस्तेषु दद्यादर्घ्यं समाहितः

Tụng thần chú: “Ngươi là lúa mạch; nhờ lúa mạch hãy xua tan điều ác khỏi chúng con,” rồi đặt các hạt akṣata (gạo nguyên hạt) tại đó. Kế đến, theo thứ tự, dâng bột đàn hương, hoa thơm và hương trầm. Với đôi tay được thanh tịnh bởi nhẫn pavitra, và tâm ý chuyên nhất, hãy kính dâng lễ arghya.

Verse 21

या दिव्या इति मन्त्रेण स्वाहाकारसमन्वितम् । पितॄणामर्घपात्रेषु तथैव च जलं क्षिपेत्

Với thần chú mở đầu «yā divyā…», kèm lời xướng «svāhā», cũng nên rót nước vào các bình argha dành cho các Pitṛ.

Verse 22

तिलोऽसि सोमदैवत्यो गोसवे देवनिर्मितः । प्रत्नवद्भिः पृक्तः स्वधया पितॄनिमांल्लोकान्प्रीणाहि नः स्वधेति प्रक्षिपेत्तिलान्

Tụng rằng: “Ngươi là hạt mè, có Soma làm thần chủ; do chư thiên tạo ra cho lễ gosava; hòa cùng các bậc cổ tổ nhờ svadhā—hỡi Svadhā, xin làm thỏa lòng các Pitṛ của chúng con trong những cõi này,” rồi bấy giờ hãy rải hạt mè vào lễ phẩm.

Verse 23

यादिव्येति च मन्त्रेण ततो ह्यर्घ्यं प्रदापयेत् । पितृपात्रे समादाय अर्घ्यपात्राणि कृत्स्नशः

Bấy giờ, với thần chú “yā divyā…”, nên khiến lễ dâng arghya được cử hành—cầm lấy bình dành cho Pitṛ và sắp đặt trọn vẹn mọi bình arghya theo đúng thứ tự.

Verse 24

अधोमुखं च तत्पात्रं मन्त्रवत्स्थापयेत्ततः । आयुष्कामस्तु तत्तोयं लोचनाभ्यां न वीक्षयेत्

Sau đó, nên đặt chiếc bình ấy úp miệng xuống, kèm theo thần chú. Nhưng người cầu thọ mạng lâu dài thì chớ nhìn nước ấy bằng mắt.

Verse 25

ततस्तु चन्दनादीनि दीपांतानि समाददेत् । ततः पाकं समादाय पृच्छेद्विप्रान्द्विजो त्तमान्

Rồi nên nhận lấy các lễ vật bắt đầu từ trầm hương/chiên-đàn cho đến ngọn đèn. Sau đó, cầm lấy cơm chín (dọn cho lễ śrāddha), người dvija hãy cung kính thưa hỏi các bà-la-môn ưu tú (xin chuẩn thuận và chỉ dẫn nghi thức).

Verse 26

अहमग्नौ करिष्यामि होमं पितृसमुद्भवम् । अनुज्ञा दीयतां मह्यमपसव्याश्रितस्य भोः

“Con sẽ làm lễ homa trong lửa, phát khởi vì các Pitṛ. Xin các bậc tôn kính ban cho con sự cho phép—con đang đứng theo thế apasavya, đúng pháp cho nghi lễ tổ tiên.”

Verse 27

कुरुष्वेति च तैः प्रोक्ते गत्वाग्नि शरणं ततः । अग्नये कव्यवाहनाय स्वाहेति प्रथमाहुतिः

Khi các vị ấy nói: “Hãy làm đi,” người ấy liền đến nương tựa nơi Thần Lửa. Lễ hiến đầu tiên được dâng với lời: “Kính dâng Agni, đấng mang các kavyā, svāhā.”

Verse 28

सोमाय पितृमते स्वधेति च ततः परम् । हुतमन्नं च शेषं च श्राद्धार्हेभ्यः प्रदीयते

Kế đó, dâng với lời: “Kính dâng Soma, đấng làm đẹp lòng các Pitṛ—svadhā.” Thức ăn đã cúng vào lửa cùng phần còn lại phải được trao cho những người xứng đáng thọ nhận trong nghi lễ śrāddha.

Verse 29

इष्टमन्नं ततो दत्त्वा पात्रमालभ्य संजपेत् । विप्रांगुष्ठं समादाय पाकमध्ये निधाय च

Sau đó, đã dâng thức ăn như ý, người hành lễ chạm vào vật đựng và khẽ tụng các thần chú thích hợp. Rồi nắm lấy ngón cái của vị Bà-la-môn, đặt vào giữa phần cơm đã nấu chín.

Verse 30

पृथिवी ते पात्रमादाय वैष्ण व्या च ऋचा तथा । स्वहस्तेन न वै दद्यात्प्रत्यक्षं लवणं तथा

Lấy chính mặt đất làm vật đựng lễ phẩm và tụng ṛc thiêng Vaiṣṇavī, trong nghi lễ śrāddha không nên trao muối trực tiếp bằng chính tay mình.

Verse 31

स्वहस्तेन च यद्दत्तं प्रत्यक्षलवणं नृप । तच्छ्राद्धं व्यर्थतां याति धृते दत्तेर्द्धभुक्तके । तृप्ताञ्ज्ञात्वा ततो विप्रानग्रे त्वन्नं परिक्षिपेत्

Tâu đại vương, nếu muối được trao trực tiếp bằng chính tay mình thì lễ śrāddha ấy trở nên vô hiệu. Khi thức ăn đã được dọn và đã dùng đến nửa phần, biết các Bà-la-môn đã mãn nguyện, bấy giờ hãy đặt phần thức ăn còn lại ở phía trước theo đúng nghi thức.

Verse 32

अग्निदग्धाश्च ये जीवा येप्यदग्धाः कुले मम । भूमौ दत्तेन तृप्यंतु तृप्ता यांतु परां गतिम्

Nguyện cho các hữu tình trong dòng tộc của con—dù đã được hỏa táng hay chưa được hỏa táng—đều được thỏa mãn nhờ lễ vật dâng trên mặt đất; và khi đã thỏa mãn, nguyện họ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 33

सकृत्सकृज्जलं दत्त्वा गायत्रीत्रितयं जपेत् । मधुवातेति संकीर्त्य ततः पृच्छेद्द्विजोत्तमान्

Sau khi dâng nước một lần rồi lại lần nữa, nên tụng ba bài Gāyatrī; xướng câu Vệ-đà “madhuvātā”, rồi hỏi các vị Bà-la-môn tối thượng về sự mãn nguyện của các ngài.

Verse 34

तृप्ताः स्थ इति राजेन्द्र अनुज्ञां प्रार्थयेत्ततः । बन्धूनां भोजनार्थाय शेषस्यान्नस्य भक्तिमान्

“Các ngài đã mãn nguyện chăng?”—hỏi như vậy, hỡi bậc vương giả, rồi xin phép; và với lòng thành kính, dùng phần cơm còn lại để thết đãi quyến thuộc.

Verse 35

उच्छिष्टसन्निधौ पश्चात्पितृवेदिं समाचरेत् । पितृविप्रासनस्थानां नोच्छिष्टं द्विजसन्निधौ

Sau đó, ngay nơi gần phần thức ăn thừa, nên cử hành nghi thức lập đàn pitṛ (đàn thờ tổ tiên). Nhưng trước mặt các Bà-la-môn, không được để đồ thừa gần chỗ ngồi/nơi an vị của pitṛ và của các Bà-la-môn.

Verse 36

ततो वेदिं समाधाय पैतृकीं दक्षिणाप्लवाम् । तस्यां दर्भान्समाधाय कुर्याच्चैवावनेजनम्

Rồi, sau khi chuẩn bị đúng phép đàn thờ tổ tiên—nghiêng về phương Nam—hãy đặt cỏ darbha lên đó và cử hành nghi thức tẩy rửa/thanh tịnh.

Verse 37

विभक्त्या पूर्वया पश्चात्पिंडान्दद्याद्यथाक्रमम् । भूयोऽप्यत्र जलं दद्यात्पितृतीर्थेन पार्थिव । सूत्रं च प्रतिपिण्डे वै दयात्तेषु पृथक्पृथक्

Theo sự phân chia đúng phép, hãy dâng các piṇḍa theo thứ tự. Lại nữa, hỡi bậc vương giả, hãy dâng nước tại đó theo pitṛ-tīrtha (cách rưới nước cúng tổ tiên); và đặt một sợi chỉ riêng trên từng piṇḍa, mỗi cái một sợi.

Verse 38

यः सूत्रं पूर्वपिण्डेषु सततं विनियोजयेत् । स विरोधं चरेत्तेषां त्रोटनाच्च परस्परम्

Ai cứ liên tục đặt sợi chỉ nghi lễ lên các piṇḍa trước đó thì sẽ làm chúng sinh ra xung đột lẫn nhau, dẫn đến đứt gãy và chia lìa khỏi nhau.

Verse 39

ततः संपूजयेत्सर्वान्पिंडान्यद्वद्द्विजोत्तमान् । आचम्य प्रक्षाल्य तथा हस्तौ पादौ च पार्थिव

Rồi người ta phải cung kính cúng dường tất cả các piṇḍa, và tôn kính các vị Bà-la-môn tối thượng. Sau khi ācaman (nhấp nước tịnh hóa) và rửa sạch, cũng nên rửa tay và chân, hỡi Đại vương.

Verse 40

नमस्कृत्य पितॄन्पश्चात्सुप्रोक्षितं ततः परम् । कृत्वा सव्येन राजेन्द्र याचयित्वा वराशिषः

Sau khi đảnh lễ các Pitṛ (chư vị tổ tiên), rồi rảy nước thánh đúng pháp lên lễ vật, hỡi bậc vương giả tối thượng, người ta tiến hành theo nghi thức với phía trái (savyena) và cầu xin những lời chúc phúc cát tường.

Verse 41

अक्षय्यसलिलं देयं षष्ठ्या चैव ततः परम् । पवित्राणि समादाय ऊर्ध्वं स्वधेति कीर्तयेत् । अस्तु स्वधेति तैरुक्ते पिंडोपरि परिक्षिपेत्

Nên dâng ‘nước bất tận’ (akṣayya-salila), và sau đó cũng dâng ở phần/thứ bậc thứ sáu. Cầm các pavitra (vòng/ sợi nghi lễ), hãy xướng lớn “svadhā”. Khi các Pitṛ được thỉnh mời đáp “astu svadhā” — “xin được như vậy, svadhā” — thì rảy lên trên piṇḍa.

Verse 42

ततो मधु समादाय पायसं च तिलोदकम् । ऊर्जस्वेति च मन्त्रेण पितॄणामुपरिक्षिपेत् ओ

Rồi, lấy mật ong, cơm sữa ngọt (pāyasa) và nước mè, hãy rảy dâng cho các Pitṛ trong khi tụng thần chú “ūrjasva” (“hãy được tăng lực, đầy sinh khí”).

Verse 43

उत्तानमर्घपात्रं तु कृत्वा दद्याच्च दक्षिणाम् । हिरण्यं देवतानां च पितॄणां रजतं तथा

Sau khi đặt bình arghya ngửa lên, người ta cũng nên dâng dakṣiṇā (lễ tạ): vàng dành cho chư thiên, và likewise bạc dành cho các Pitṛ (tổ tiên).

Verse 44

ततः स्वस्त्युदकं दद्यात्पितृपूर्वं च सव्यतः । न स्त्रीभिर्न च बालेन नान्ये नैव च केनचित्

Sau đó nên dâng ‘nước svasti’ (svasti-udaka) cầu an, bắt đầu từ các Pitṛ (tổ tiên) và thực hiện từ phía trái (savyataḥ). Nghi thức này không để phụ nữ, không để trẻ nhỏ, cũng không để bất kỳ ai khác làm thay người đủ tư cách.

Verse 45

श्राद्धीयविप्रपात्रं च स्वयमेव प्रचालयेत्

Và vật dụng/sự sắp đặt dành cho vị Bà-la-môn thọ nhận trong lễ śrāddha phải do chính mình tự tay điều phối và quản lý.

Verse 46

ततः कृतांजलिर्भूत्वा प्रार्थयेत्पार्थिवोत्तम । अघोराः पितरः सन्तु अस्मद्गोत्रं विवर्द्धताम्

Rồi chắp tay cung kính, hỡi bậc vương giả tối thượng, hãy khấn nguyện: “Nguyện các Pitṛ của chúng con được an hòa, không dữ dằn (aghora); nguyện dòng gotra của chúng con được hưng thịnh.”

Verse 47

दातारो नोऽभिवर्धंतां वेदाः सन्ततिरेव नः । श्रद्धा च नो मा व्यगमद्बहुधेयं च नोऽस्त्विति

“Nguyện những người hay bố thí trong chúng con được tăng trưởng; nguyện Veda và sự học Veda luôn ở cùng chúng con; nguyện con cháu chúng con tiếp nối không dứt. Nguyện lòng tín kính (śraddhā) không rời khỏi chúng con, và nguyện chúng con có sự sung túc để san sẻ.”

Verse 48

अन्नं च नो बहु भवेदतिथींश्च लभेमद्दि । याचितारश्च नः सन्तु मा च याचिष्म कश्चन

Nguyện cho chúng con có lương thực dồi dào, và được đón tiếp những vị khách đáng tôn kính. Nguyện có người đến xin nơi chúng con (để chúng con được bố thí), và nguyện không ai trong chúng con phải rơi vào cảnh đi ăn xin.

Verse 49

एता एवाशिषः सन्तु विश्वेदेवाः प्रीयंतां ततः । स्वस्त्यर्थमुदकं दद्यात्पितृपूर्वं च सव्यतः

Nguyện chính những phúc lành này được thành tựu; nguyện các Viśvedevas hoan hỷ. Rồi, vì điềm lành, nên dâng nước—bắt đầu từ các Pitṛ (tổ tiên) và thực hiện từ phía trái (savyataḥ).

Verse 51

पादावमर्दनं कृत्वा आसीमांतमनुव्रजेत् । बलिं च निक्षिपेत्तस्माद्भोजनं च समाचरेत्

Sau khi xoa bóp bàn chân (phụng sự), nên kính cẩn tiễn theo cho đến ranh giới thích đáng. Kế đó đặt lễ vật bali; rồi sau đó mới thọ thực đúng nghi lễ.

Verse 52

मौनेन दृश्यते सूर्यो यावत्तावन्नराधिप

Hỡi bậc chúa của loài người, trong khoảng thời gian Mặt Trời còn hiện trước mắt, nên giữ im lặng.

Verse 53

यश्चैवास्तमिते सूर्ये भुंक्ते च श्राद्धकृन्नरः । व्यर्थतां याति तच्छ्राद्धं तस्माद्भुंजीत नो निशि

Người làm lễ Śrāddha mà ăn sau khi Mặt Trời đã lặn thì lễ Śrāddha ấy trở nên vô ích. Vì vậy, chớ ăn vào ban đêm.

Verse 224

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धविधिवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ tuyển tập tám mươi mốt nghìn câu kệ—ở quyển thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa, trong phần ca ngợi thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra, thuộc mục nghi lễ Śrāddha, chương mang tên “Mô tả nghi thức thực hành Śrāddha”, tức Chương 224.