Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

यवोऽसि यवयास्मद्द्वेत्यक्षतांस्तत्र निक्षिपेत् । चंदनं गंधपुष्पाणि धूपं दद्याद्यथाक्रमम् । सपवित्रेषु हस्तेषु दद्यादर्घ्यं समाहितः

Transliteration

yavo'si yavayāsmaddvetyakṣatāṃstatra nikṣipet | caṃdanaṃ gaṃdhapuṣpāṇi dhūpaṃ dadyādyathākramam | sapavitreṣu hasteṣu dadyādarghyaṃ samāhitaḥ

Translation

Tụng thần chú: “Ngươi là lúa mạch; nhờ lúa mạch hãy xua tan điều ác khỏi chúng con,” rồi đặt các hạt akṣata (gạo nguyên hạt) tại đó. Kế đến, theo thứ tự, dâng bột đàn hương, hoa thơm và hương trầm. Với đôi tay được thanh tịnh bởi nhẫn pavitra, và tâm ý chuyên nhất, hãy kính dâng lễ arghya.

Word by Word

• यवः: barley
• यवः: Mantra-quote (मन्त्रपद)
• Type: Noun
• Root: यव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• असि: you are
• असि: Mantra-quote (मन्त्रपद)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• यवय: ‘yavaya’ (ritual word)
• यवय: Mantra-quote (मन्त्रपद)
• Type: Indeclinable
• Root: यवय (प्रातिपदिक/मन्त्रपद)
• Form: मन्त्रपद; अव्ययवत् प्रयोग (ritual utterance)

• अस्मत्: our/from us
• अस्मत्: Mantra-quote (मन्त्रपद)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम

• द्वेति: thus (ending with ‘dva’)
• द्वेति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: द्वा (संख्याशब्द) + इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्ति-बोधक; मन्त्रपद-समाप्ति

• अक्षतान्: unbroken rice grains
• अक्षतान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb)

• निक्षिपेत्: should place/put down
• निक्षिपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-√क्षिप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• चन्दनम्: sandalwood
• चन्दनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गन्धपुष्पाणि: fragrant flowers
• गन्धपुष्पाणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गन्ध-पुष्प (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (गन्धयुक्तानि पुष्पाणि)

• धूपम्: incense
• धूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दद्यात्: should offer/give
• दद्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• यथाक्रमम्: in proper sequence
• यथाक्रमम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा-क्रम (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव)
• Form: अव्यय; अव्ययीभावसमासः (यथाक्रमम् = in due order)

• सपवित्रेषु: with pavitra-rings (on)
• सपवित्रेषु: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-पवित्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (पवित्रेण सह)

• हस्तेषु: in/on the hands
• हस्तेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• दद्यात्: should offer
• दद्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• अर्घ्यम्: arghya-offering
• अर्घ्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समाहितः: being composed/attentive
• समाहितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (collected, attentive)

Speaker

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya instructional style)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Close view of hands wearing a pavitra-ring, placing akṣata into a vessel, then offering sandal paste, flowers, and incense; arghya-vessels arranged symmetrically; the performer’s face calm and inwardly focused.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Arghya
• Pavitra
• Yava (barley)
• Akṣata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ancestral rites become effective when performed with purity, right sequence of offerings, and focused mind (samādhāna).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse appears within a Tīrthamāhātmya context of Nāgarakhaṇḍa, emphasizing tīrtha-based śrāddha; the specific site is not named in this single verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Place akṣata, offer sandal, fragrant flowers, and incense क्रमशः, then give arghya with hands purified by a pavitra.