Adhyaya 166

Verse 1

सूत उवाच । ऋचीकोऽपि समादाय पुरुषैराप्तकारिभिः । तानश्वान्प्रजगामाथ यत्र गाधिर्व्यवस्थितः

Sūta nói: “Ṛcīka cũng vậy, nhờ những người hầu cận khéo léo mà đem theo các con ngựa ấy, rồi lên đường đến nơi vua Gādhi đang lưu trú.”

Verse 2

तस्मै निवेदयामास कन्यार्थं तान्हयोत्तमान् । गाधिस्तु तान्प्रगृह्याथ योग्यान्वाजिमखस्य च

Vì muốn cầu được nàng thiếu nữ, ông dâng lên những tuấn mã ấy. Vua Gādhi liền nhận lấy, và cũng xem chúng xứng đáng cho lễ Aśvamedha (tế ngựa) nữa.

Verse 3

एकैकं परमं तेषां स जगामाथ पार्थिवः । ततस्तां प्रददौ तस्मै कन्यां त्रैलोक्यसुन्दरीम्

Nhà vua xem xét từng con—con nào cũng tuyệt hảo bậc nhất. Rồi ngài gả cho ông nàng thiếu nữ ấy, người đẹp lừng danh khắp ba cõi.

Verse 4

विप्राग्निसाक्षिसंभूतां गृह्योक्तविधिना न्वितः । ततो विवाहे निर्वृत्त ऋचीको मुनिसत्तमः

Với các Bà-la-môn và ngọn lửa thiêng làm chứng, và theo đúng nghi thức được dạy trong Gṛhya, hôn lễ đã viên mãn. Từ đó, Ṛcīka—bậc hiền triết tối thượng—được toại nguyện trong cuộc hôn phối ấy.

Verse 5

तस्याः संवेशने चैव निष्कामः समपद्यत । अथाब्रवीन्निजां भार्यां निष्कामः संस्थितो मुनिः

Ngay cả trong lúc vợ chồng hòa hợp, ngài vẫn không khởi dục. Rồi vị hiền triết ấy—vững chãi, vô dục—cất lời nói với chính người vợ của mình.

Verse 6

अहं यास्यामि सुश्रोणि काननं तपसः कृते । त्वं प्रार्थय वरं कंचिद्येनाभीष्टं ददामि ते

“Hỡi người đẹp eo thon, ta sẽ vào rừng để tu khổ hạnh. Nàng hãy xin một ân phúc nào đó; nhờ đó ta sẽ ban cho nàng điều nàng mong ước.”

Verse 7

सा श्रुत्वा तस्य तद्वाक्यं निष्कामस्य प्रजल्पितम् । वाष्पपूर्णेक्षणा दीना जगाम जननीं प्रति

Nghe những lời ấy do người chồng vô dục thốt ra, nàng buồn bã, mắt đẫm lệ, rồi đi về phía mẹ mình.

Verse 8

प्रोवाच वचनं तस्य सा निष्कामपते स्तदा । वरदानं तथा तेन यथोक्तं द्विजसत्तमाः

Bấy giờ nàng thuật lại với mẹ lời của người chồng vô dục, cùng lời hứa ban ân phúc của chàng đúng như đã nói—hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 9

अथ श्रुत्वैव सा माता यथा तज्जल्पितं तया । सुतया ब्राह्मणश्रेष्ठास्ततो वचनमब्रवीत्

Bấy giờ người mẹ, nghe đúng như lời con gái đã thuật lại, liền nói những lời này—hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn.

Verse 10

यद्ययं पुत्रि ते भर्ता वरं यच्छति वांछितम् । तत्प्रार्थय सुतं तस्माद्ब्राह्मण्येन समन्वितम्

“Nếu phu quân của con, hỡi ái nữ, ban cho điều ước như con mong, thì hãy cầu xin nơi ngài một người con trai đầy đủ đức hạnh chân chính của bậc Bà-la-môn.”

Verse 11

मदर्थं चैकपुत्रं च निःशेषक्षात्त्रतेजसा । संयुक्तं याचय शुभे विपुत्राऽहं यतः स्थिता

“Và cũng vì mẹ nữa, hỡi người hiền cát tường, hãy xin một người con trai duy nhất, rực sáng trọn vẹn uy lực của hàng Sát-đế-lỵ; bởi mẹ vẫn ở trong cảnh không con.”

Verse 12

सा श्रुत्वा जननीवाक्यमृचीकं प्राप्य सुव्रता । अब्रवीज्जननी वाक्यं सर्वं विस्तरतो द्विजाः

Nghe lời mẹ dặn, người phụ nữ giữ hạnh nguyện thanh tịnh ấy đến gần Ṛcīka và thuật lại cho ngài—đầy đủ, tường tận—mọi điều mẹ nàng đã nói, hỡi các Bà-la-môn.

Verse 13

स तस्याश्च वचः श्रुत्वा चकाराथ चरुद्वयम् । पुत्रेष्टिं विधिवत्कृत्वा नमस्कृत्य स्वयंभुवम्

Nghe lời nàng, ngài liền chuẩn bị hai phần lễ phẩm caru. Sau khi cử hành đúng pháp nghi lễ putreṣṭi, ngài cúi đầu đảnh lễ Svayaṃbhū, Đấng Tự Sinh.

Verse 14

एकस्मिन्योजयामास ब्राह्म्यं तेजोऽखिलं च सः । क्षात्रं तेजस्तथान्यस्मिन्सकलं द्विजसत्तमाः

Vào một phần, ngài truyền vào trọn vẹn quang lực của bậc Bà-la-môn; vào phần kia, ngài cũng truyền vào toàn bộ quang lực của hàng Sát-đế-lỵ, hỡi những bậc Nhị Sinh tối thượng.

Verse 15

भार्यायै प्रददौ पूर्वं ब्राह्म्यं च चरुमुत्त मम् । अब्रवीत्प्राशयित्वैनमश्वत्थालिंगनं कुरु

Trước hết, ông trao cho vợ món cháo tế (caru) thượng hảo, thấm nhuần uy lực Bà-la-môn, rồi dặn: “Sau khi khiến nàng thọ thực, hãy ôm lấy cây aśvattha.”

Verse 16

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं ब्राह्म्यतेजःसमन्वितम् । द्वितीयश्चरुको यश्च तं त्वं मात्रे निवे दय

Rồi ngươi sẽ được một người con xứng đáng, đầy rạng ngời uy quang Bà-la-môn. Còn phần caru thứ hai, ngươi hãy dâng cho mẹ ngươi.

Verse 17

अब्रवीच्च ततस्तां तु ऋचीको मुनिसत्तमः । त्वमेनं चरुकं प्राश्य न्यग्रोधालिंगनं कुरु

Bấy giờ, Ṛcīka—bậc thánh hiền tối thượng—nói với nàng: “Nàng sau khi ăn caru này, hãy ôm lấy cây nyagrodha (đa/bồ-đề).”

Verse 18

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं संयुक्तं क्षात्रतेजसा । निःशेषेण महाभागे न मे स्याद्वचनं वृथा

Rồi nàng sẽ được một người con xứng đáng, kết hợp với uy lực kṣatriya. Trọn vẹn như thế, hỡi người phụ nữ hữu phúc—lời ta ắt chẳng hóa hư không.

Verse 19

एवमुक्त्वा ऋचीकस्तु स विसृज्य च तेजसी । सुहृष्टो ब्राह्मणश्रेष्ठः स्वयं च महितोऽभवत्

Nói xong như vậy, Ṛcīka liền phóng thí (ban bố) hai nguồn uy lực. Vị Bà-la-môn tối thượng hoan hỷ, và chính ngài cũng được tôn vinh rạng rỡ.

Verse 20

ते चैव तु गृहे गत्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना । ऊचतुश्च मिथस्ते च सत्यमेतद्भविष्यति

Rồi họ trở về nhà, lòng thầm hoan hỷ, và nói với nhau: “Quả thật, điều này sẽ thành tựu như chân lý.”

Verse 21

ततो माता सुतां प्राह आत्मार्थे सकलो जनः । विशेषं कुरुते कृत्ये सामान्ये च व्यवस्थिते

Bấy giờ người mẹ nói với con gái: “Vì lợi ích riêng, ai nấy đều đặt ra sự phân biệt đặc biệt trong việc làm—dẫu sự việc vốn là chung và đã an bài.”

Verse 22

तत्तवार्थं कृतोऽनेन यश्चरुश्चारुलोचने । यस्तस्मिन्विहितोऽनेन मन्त्रग्रामो भविष्यति । विशेषेण महाभागे सत्यमेतन्मयोदितम्

Hỡi người đẹp mắt ngời, lễ phẩm caru thiêng này đã được chuẩn bị để thành tựu đúng mục đích chân thật; và toàn bộ các thần chú cần dùng cho lễ ấy cũng đã được người kia quy định đầy đủ. Hỡi bậc hữu phúc, ta nói rõ với nàng—điều ta thốt ra đây quả là chân thật.

Verse 23

तस्माच्च चरुकं मह्यं त्वं गृहाण शुचिस्मिते । आत्मीयं मम यच्छस्व वृक्षाभ्यां च विपर्ययः । क्रियतां च महाभागे येन मे स्यात्सुतोत्तमः

Vì thế, hỡi người nở nụ cười thanh khiết, xin nhận lấy caru này vì ta. Hãy trao cho ta phần của nàng, và hãy thực hiện sự đảo đổi cần thiết nơi hai cây. Hỡi bậc đại phúc, xin hãy làm cho thành, để ta được một người con trai ưu tú.

Verse 24

राज्यकर्मणि दक्षश्च शूरः परबलार्दनः । त्वदीयो द्विजमात्रोऽपि तव तुष्टिं करिष्यति

Người ấy sẽ tinh thông việc trị quốc, anh dũng, và nghiền nát thế lực đối phương. Dẫu chỉ là bậc “nhị sinh” (dvija) theo dòng dõi, người ấy vẫn sẽ đem lại cho nàng sự mãn nguyện.

Verse 25

अथ सा विजने प्रोक्ता तया मात्रा यशस्विनी । अकरोद्व्यत्ययं वृक्षे चरौ च द्विजसत्तमाः

Bấy giờ, được người mẹ hiển vinh dạy bảo riêng tư, nàng đã thực hiện sự hoán đổi đúng nghi thức—liên quan đến cây và lễ vật caru—cùng với các vị Bà-la-môn tối thượng.

Verse 26

ततः पुंस वने स्नाते ते शुभे चारुलोचने । दधाते गर्भमेवाथ भर्तुः संयोगतः क्षणात्

Sau đó, hỡi người có đôi mắt đẹp và điềm lành, khi người chồng đã tắm trong rừng, nàng liền thụ thai ngay tức khắc—do sự hòa hợp với phu quân trong chính khoảnh khắc ấy.

Verse 27

ततस्तु गर्भमासाद्य सा च त्रैलोक्यसुन्दरी । क्षात्त्रेण तेजसा युक्ता तत्क्षणात्समपद्यत । मनो राज्ये ततश्चक्रे हस्त्यश्वारोहणोद्भवे

Nhưng khi đã thụ thai, người đẹp của ba cõi liền được ban cho uy quang như bậc kṣatriya. Rồi tâm nàng hướng về vương quyền, về những việc phát sinh từ cưỡi voi và cưỡi ngựa.

Verse 28

युद्धवार्त्तास्तथा चक्रे देवासुरगणोद्भवाः । शृणोति च तथा नित्यं विलासेषु मनो दधे । अनुष्ठानं ततश्चक्रे मनोराज्यसमुद्भवम्

Nàng cũng bàn luận về chuyện chiến trận—phát sinh từ đoàn quân chư thiên và a-tu-la—và thường xuyên lắng nghe những chuyện ấy, đặt tâm vào thú vui vương giả. Rồi nàng thực hành các nghi hạnh phát khởi từ những mộng tưởng đế vương ấy.

Verse 29

पितुर्गृहात्समानीय जात्यानश्वांस्तथा गजान् । रक्तानि चैव वस्त्राणि काश्मीराद्यं विलेपनम्

Nàng đem từ nhà cha về những con ngựa thuần chủng cùng voi, lại có cả y phục đỏ, và các thứ hương liệu thoa trang điểm như nghệ tây (saffron) và những thứ tương tự—

Verse 30

तद्दृष्ट्वा चेष्टितं तस्या राज्यार्हं बहुभोगधृक् । ब्राह्मणार्हैः परित्यक्तं समाचारैश्च कृत्स्नशः

Thấy hạnh trạng của nàng—xứng bậc vương quyền, lại chất chứa nhiều hưởng lạc—(ông nhận ra) nàng đã hoàn toàn lìa bỏ các phong tục, phép tắc và chuẩn mực ứng xử thích hợp với hàng Bà-la-môn.

Verse 31

अब्रवीच्च ततः क्रुद्धो धिक्पापे किमिदं कृतम् । व्यत्ययो विहितो नूनं चरुकस्य नगस्य च

Rồi ông nổi giận mà nói: “Hỡi kẻ tội lỗi, ngươi đã làm điều gì thế này? Hẳn là đã xảy ra một sự đảo lộn—cả đối với lễ vật caru và cả với ‘nāga’ (cây) nữa.”

Verse 32

क्षत्रियार्हं द्विजाचारैः सकलैः परिवर्जितम्

“(Dấu/ham muốn ấy) hợp với bậc kṣatriya, nhưng hoàn toàn vắng bóng mọi hạnh kiểm và giới nghi của hàng dvija (những người ‘sinh hai lần’).”

Verse 33

चीरवल्कलसंत्यक्तं स्नानजाप्यविवर्जितम् । संयुक्तं विविधैर्गन्धैर्मृगनाभिपुरःसरैः

“(Nó) đã lìa bỏ áo thô và y vỏ cây; nhưng không bỏ việc tắm gội và tụng niệm. Lại đi kèm nhiều hương thơm khác nhau, đứng đầu là xạ hương (mṛganābhi).”

Verse 34

तव माता शमस्था सा जपहोमपरायणा । तीर्थयात्रापरा चैव वेदश्रवणलालसा

“Mẹ ngươi an trú trong sự an tịnh; chuyên tâm nơi japa và homa. Bà cũng chí hướng hành hương đến các tīrtha, và khát khao được nghe tụng Veda.”

Verse 35

तस्मात्ते क्षत्रियः पुत्रो भविष्यति न संशयः

Vì vậy, con trai của ngươi sẽ là một kṣatriya (sát-đế-lợi); điều ấy không còn nghi ngờ gì.

Verse 36

मातुश्च ब्राह्मणश्रेष्ठो ब्रह्मचर्यकथापरः । भविष्यति सुतश्चिह्नैर्गर्भलक्षणसंभवैः

Và đối với mẹ ngươi, cũng sẽ sinh ra một người con trai—một brāhmaṇa ưu tú, chuyên tâm bàn luận về brahmacarya—được báo hiệu bởi những dấu hiệu phát sinh như tướng trạng của thai nghén.

Verse 37

यस्मादुदीरितः पूर्वं श्लोकोऽयं शास्त्रचिन्तकैः । यादृशा दोहदाः सन्ति सगर्भाणां च योषिताम्

Vì bài kệ này xưa kia đã được các bậc tư duy về śāstra cất lên, nhằm nói rõ những loại khát cầu (dohada) phát sinh nơi người nữ đang mang thai.

Verse 38

तादृगेव स्वभावेन तासां पुत्रोऽत्र जायते । सैवमुक्ता भयत्रस्ता वेपमाना कृतांजलिः

Đúng như thế, do chính bản tính ấy, một người con trai sẽ sinh ra cho họ tương ứng. Được nói như vậy, nàng—kinh hãi—run rẩy, chắp tay đứng cung kính.

Verse 39

बाष्पपूर्णेक्षणा दीना वाक्यमेतदुवाच ह । सत्यमेतत्प्रभो वाक्यं यत्त्वया समुदाहृतम्

Với đôi mắt đẫm lệ, khốn khổ, nàng thốt lên lời này: “Bạch Chúa tể, lời ngài đã tuyên nói quả thật là chân thật.”

Verse 40

अतीतानागतं वेत्ति विना लिंगैर्भवानिह । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्याद्ब्राह्मणः सुतः । क्षत्रियस्य तु पुत्रस्य भवान्नार्हः कथंचन

Tại đây, ngài biết rõ quá khứ và vị lai dù không cần dấu hiệu bên ngoài. Vì thế xin ban ân cho con, để con trai con được thành Bà-la-môn. Nhưng ngài tuyệt nhiên không xứng để liên hệ với một người con thuộc dòng Sát-đế-lợi.

Verse 41

ऋचीक उवाच । यत्किंचिद्ब्रह्मतेजः स्यात्तन्न्यस्तं ते चरौ मया । क्षात्त्रं तेजश्च ते मातुर्व्यत्ययं च कथंचन । करोमि वाधमो लोके शास्त्र स्य च व्यतिक्रमम्

Ṛcīka nói: “Bất cứ uy quang Bà-la-môn nào có, ta đã đặt vào lễ phẩm cúng (caru) của ngươi. Còn uy lực Sát-đế-lợi của mẹ ngươi—ta khiến nó bị đảo nghịch. Vì thế ta trở thành kẻ đáng chê trách trong đời và phạm điều chế định của śāstra.”

Verse 42

पत्न्युवाच । यद्येवं भृगुशार्दूल मम पौत्रोऽत्र यो भवेत् । क्षात्त्रं तेजोऽखिलं तस्य गात्रे भूया त्त्वयाऽहृतम्

Người vợ nói: “Nếu vậy, hỡi bậc hùng mãnh nhất trong dòng Bhṛgu, xin cho đứa cháu sẽ sinh trong dòng dõi thiếp được ngài rút lại khỏi thân nó toàn bộ uy quang Sát-đế-lợi.”

Verse 43

पुत्रस्तु ब्राह्मणश्रेष्ठो भूयादभ्यधिकस्तव

“Nhưng xin cho con trai ngài trở thành bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn—thật vậy, còn vượt hơn cả ngài.”

Verse 44

ऋचीक उवाच । एवं भवतु मद्वाक्यात्पुत्रस्ते ब्राह्मणः शुभे । पौत्रः सुदुर्द्धरः संख्ये संयुक्तः क्षात्त्रतेजसा

Ṛcīka nói: “Được vậy, theo lời ta, hỡi người hiền cát tường. Con trai nàng sẽ là Bà-la-môn; còn cháu trai nàng sẽ bất khả kháng trong chiến trận, được kết hợp với uy quang Sát-đế-lợi.”

Verse 45

ततः सत्यं वरं लब्ध्वा प्रसन्नवदना सती । मातुर्निवेदयामास तत्सर्वं कांत जल्पितम्

Bấy giờ, sau khi được ban ân phúc chân thật, người phụ nữ hiền đức—gương mặt rạng ngời hoan hỷ—đã thưa với mẹ mình tất cả những lời người yêu dấu đã nói.

Verse 46

ततः सा दशमे मासि संप्राप्ते गुरुदैवते । नक्षत्रे जनयामास पुत्रं बालार्कसन्निभम्

Rồi đến tháng thứ mười, khi chòm sao do Guru (Bṛhaspati/Mộc tinh) chủ quản hiện đến, nàng sinh một bé trai rực sáng như mặt trời ban mai vừa mọc.

Verse 47

ब्राह्म्या लक्ष्म्या समोपेतं निधानं तपसां शुचि । जमदग्निरिति ख्यातो योऽसौ त्रैलोक्यविश्रुतः । तस्य पुत्रोभवत्ख्यातो रामोनाम महायशाः

Được ban phúc lộc của bậc Bà-la-môn, thanh tịnh và như kho tàng của khổ hạnh, ngài trở nên nổi danh là Jamadagni, lừng lẫy khắp ba cõi. Con trai ngài là Rāma, bậc đại vinh quang, cũng vang danh hiển hách.

Verse 48

एकविंशतिदा येन धरा निःक्षत्रिया कृता । क्षात्त्रतेजःप्रभावेन पितामहप्रसादतः

Chính ngài đã khiến cõi đất này “vắng bóng kṣatriya” đến hai mươi mốt lần—nhờ uy lực của hào quang chiến sĩ và nhờ ân phúc của bậc tổ tiên.

Verse 166

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्या संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परशुरामोत्पत्तिवर्णनंनाम षट्षष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc, trong Thánh điển Skanda Mahāpurāṇa—thuộc Ekāśītisāhasrī Saṃhitā—ở Nāgara Khaṇḍa thứ sáu, trong phần Māhātmya của Hāṭakeśvara Kṣetra, chương mang tên “Tường thuật về sự xuất hiện của Paraśurāma”, tức Chương 166.